(19) 4. бра̄хман̣авагго

1-3. йодха̄джӣвасутта̄диван̣н̣ана̄

181-183. чатуттхасса пат̣хама̄дӣни утта̄наттха̄нева.

4. абхайасуттаван̣н̣ана̄

184. чатуттхе сочатӣти читте уппаннабалавасокена сочати, читтасанта̄пена анто ниджджха̄йатӣти аттхо. киламатӣти тассева сокасса васена ка̄йе ча уппаннадуккхена киламати. паридеватӣти сокуддехакавасена там̣ там̣ виппалапанто ва̄ча̄йа паридевати. уратта̄л̣инти уратта̄л̣ам̣, урам̣ та̄л̣етва̄ти аттхо. тена̄ха ‘‘урам̣ та̄л̣етва̄’’ти. кан̇кха̄вичикиччха̄ти еттха ‘‘екамевидам̣ пан̃чамам̣ нӣваран̣ам̣. ким̣ ну кхо ида’’нти а̄рамман̣ам̣ кан̇кханато кан̇кха̄, ‘‘идамева вара’’нти ниччхетум̣ асаматтхабха̄вато ‘‘вичикиччха̄’’ти вуччати – ‘‘дхаммасабха̄вам̣ вичинанто киччхати, вигата̄ чикиччха̄’’ти ва̄ катва̄.

абхайасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

5. бра̄хман̣асаччасуттаван̣н̣ана̄

185. пан̃чаме еттха̄ти етасмим̣ сун̃н̃ата̄нупассана̄дхика̄ре. квачӣти каттхачи т̣ха̄не, ка̄ле, дхамме ва̄. атха ва̄ квачӣти аджджхаттам̣ бахиддха̄ ва̄. аттано атта̄нанти сакатта̄нам̣ ‘‘айам̣ кхо, бхо брахма̄, маха̄брахма̄…пе… васӣ пита̄ бхӯтабхабйа̄на’’нтиа̄дина̄ (дӣ. ни. 1.42) парехи парикаппитам̣ атта̄нан̃ча кассачи кин̃чанабхӯтам̣ на пассатӣти дассенто ‘‘кассачӣ’’тиа̄дима̄ха. таттха парасса̄ти параджа̄ти паро пурисоти ва̄ евам̣ гахитасса. на ча мама квачанӣти еттха мама-саддо ат̣т̣ха̄наппайуттоти а̄ха ‘‘мама-саддам̣ та̄ва т̣хапетва̄’’ти. парасса ча̄ти аттано ан̃н̃асса. паро пурисо на̄ма аттхи маматтха̄йа т̣хито. тасса васена майхам̣ саббам̣ иджджхатӣти екаччадит̣т̣хигатикапарикаппитавасена парам̣ атта̄нам̣ тан̃ча аттано кин̃чанабхӯтам̣ на пассатӣти дассенто ‘‘на ча квачанӣ’’тиа̄дима̄ха. еттха ча на̄хам̣ квачанӣти сакааттано саббха̄вам̣ на пассати. на кассачи кин̃чанатасминти сакааттано ева кассачи аттанийатам̣ на пассати. на ча мама̄ти етам̣ двайам̣ йатха̄рахам̣ самбандхитаббам̣, аттхи-падам̣ паччекам̣. на ча квачани парасса атта̄ аттхӣти парасса аттано абха̄вам̣ пассати. тасса парасса аттано мама кин̃чаната̄ наттхӣти парасса аттано анаттанийатам̣ пассати. евам̣ аджджхаттам̣ бахиддха̄ кхандха̄нам̣ аттаттанийасун̃н̃ата̄-суддхасан̇кха̄рапун̃джата̄-чатукот̣икасун̃н̃ата̄паригган̣ханена нит̣т̣ха̄ хоти. сесаметтха сувин̃н̃еййамева.

бра̄хман̣асаччасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

6. уммаггасуттаван̣н̣ана̄

186. чхат̣т̣хе а̄кад̣д̣хӣйатӣти читтавасико локо таттха таттха упакад̣д̣хӣйати. тесам̣йеветтха гахан̣ам̣ ведитаббанти йе апарин̃н̃а̄таваттхука̄ читтасса васам̣ гаччханти, тесам̣йева гахан̣ам̣. на хи парин̃н̃а̄таккхандха̄ пахӣнакилеса̄ читтасса васам̣ гаччханти, читтам̣ пана аттано васе ваттенти. саха сӣлена̄ти ча̄риттава̄риттасӣлена саддхим̣. пуббабха̄гапат̣ипаданти дхутан̇гама̄дим̣ катва̄ йа̄ва готрабхун̃а̄н̣ам̣, та̄ва паваттетаббам̣ саматхавипассана̄сан̇кха̄там̣ самма̄пат̣ипадам̣. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.

уммаггасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

7. вассака̄расуттаван̣н̣ана̄

187. саттаме вассака̄ро бра̄хман̣о магадхамаха̄маттоти еттха вассака̄роти тасса бра̄хман̣асса на̄мам̣. махатийа̄ иссарийаматта̄йа саманна̄гато маха̄матто. иссарийаматта̄йа̄ти ча иссарийаппама̄н̣ена̄ти аттхо, иссарийена чева виттӯпакаран̣ена ча̄ти евам̣ ва̄ еттха аттхо дат̣т̣хаббо, упабхогӯпакаран̣а̄нипи хи локе ‘‘матта̄’’ти вуччанти. магадхаран̃н̃о, магадхарат̣т̣хе ва̄ маха̄маттоти магадхамаха̄матто. тудисан̃н̃ито га̄мо нива̄со етасса̄ти тодеййо. тенева̄ха ‘‘тудига̄мава̄сикасса̄’’ти. тудига̄мава̄сита̄ часса таттха адхипатибха̄вена̄ти дат̣т̣хабба̄. со хи там̣ га̄мам̣ сон̣адан̣д̣о вийа, чампам̣ кӯт̣аданто вийа, кха̄н̣уматам̣ адхипатибха̄вена аджджха̄васати. махаддхано хоти пан̃чачатта̄лӣсакот̣ивибхаво. парисатӣти париса̄йам̣, джанасамӯхети аттхо. тена̄ха ‘‘саннипатита̄йа париса̄йа̄’’ти. абхиппасанноти еттха абхиккаманаттхо абхи-саддоти а̄ха ‘‘атиккамма пасанно’’ти, паса̄данӣйам̣ т̣ха̄нам̣ атиккамитва̄ аппаса̄данӣйат̣т̣ха̄не пасанноти адхиппа̄йо. там̣ там̣ киччам̣ аттхам̣ пассатӣти аттхадаса̄, алам̣ саматтха̄ пат̣ибала̄ аттхадаса̄ аламаттхадаса̄, аламаттхадасе атисайантӣти аламаттхадасатара̄. тена̄ха ‘‘аттхе пасситум̣ саматтха̄’’тиа̄ди. нева саппурисам̣ на асаппурисам̣ джа̄на̄ти саппурисадхамма̄нам̣ асаппурисадхамма̄нан̃ча йа̄тха̄вато аджа̄нанато. сесаметтха утта̄намева.

вассака̄расуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

8. упакасуттаван̣н̣ана̄

188. ат̣т̣хаме ниббаттивасена нирайам̣ арахати, нирайасам̣ваттанийена ва̄ каммуна̄ нирайе нийуттоти нерайико. авӣчимхи уппаджджитва̄ таттха а̄йукаппасан̃н̃итам̣ антаракаппам̣ тит̣т̣хатӣти каппат̣т̣хо. нирайӯпапаттим̣ парихаран̣авасена тикиччхитум̣ асаккун̣еййоти атекиччхо. апарийа̄динна̄ва̄ти апариккхӣн̣а̄йева. саче хи еко бхиккху ка̄йа̄нупассанам̣ пуччхати, ан̃н̃о ведана̄нупассанам̣…пе… читта̄нупассанам̣. ‘‘имина̄ пут̣т̣хе ахам̣ пуччха̄мӣ’’ти еко екам̣ на олокети, евам̣ сантепи тесам̣ ва̄ро пан̃н̃а̄йати ева, буддха̄нам̣ пана ва̄ро на пан̃н̃а̄йати. видаттхичатуран̇гулам̣ чха̄йам̣ атиккаманато пуретарам̣йева бхагава̄ чуддасавидхена ка̄йа̄нупассанам̣, нававидхена ведана̄нупассанам̣, сол̣асавидхена читта̄нупассанам̣, пан̃чавидхена дхамма̄нупассанам̣ катхети. тит̣т̣ханту ва̄ евам̣ чатта̄ро. саче хи ан̃н̃е чатта̄ро саммаппадха̄несу, ан̃н̃е иддхипа̄десу, ан̃н̃е пан̃чиндрийесу, ан̃н̃е пан̃чабалесу, ан̃н̃е саттабоджджхан̇гесу, ан̃н̃е ат̣т̣хамагган̇гесу пан̃хе пуччхеййум̣, тампи бхагава̄ катхеййа. тит̣т̣ханту ва̄ ете ат̣т̣ха. саче ан̃н̃е саттатим̣са джана̄ бодхипаккхийесу пан̃хе пуччхеййум̣, тампи бхагава̄ та̄вадева катхеййа. касма̄? йа̄вата̄ хи локийамаха̄джане екам̣ падам̣ катхенте та̄ва а̄нандаттхеро ат̣т̣ха пада̄ни катхети. а̄нандаттхере пана екам̣ падам̣ катхентейева бхагава̄ сол̣аса пада̄ни катхети. касма̄? бхагавато хи дживха̄ муду, данта̄варан̣ам̣ супхуситам̣, вачанам̣ агал̣итам̣, бхаван̇гапарива̄со лахуко. тена вуттам̣ – ‘‘апарийа̄динна̄васса татха̄гатасса дхаммадесана̄, апарийа̄диннам̣ дхаммападабйан̃джана’’нти.

таттха дхаммадесана̄ти тантит̣т̣хапана̄. дхаммападабйан̃джананти еттха дхаммоти па̄л̣и. паджджати аттхо етена̄ти падам̣. ва̄кйан̃ча паденева сан̇гахитам̣. аттхам̣ бйан̃джетӣти бйан̃джанам̣, аккхарам̣. тан̃хи падава̄кйам̣ париччхиджджама̄нам̣ там̣ там̣ аттхам̣ бйан̃джети пака̄сети. етена апара̄парехи падабйан̃джанехи сучирампи ка̄лам̣ катхентасса татха̄гатасса на када̄чи тесам̣ парийа̄да̄нам̣ аттхӣти дассети. гун̣адхам̣сӣти гун̣адхам̣санасӣло. пагабботи ва̄ча̄па̄габбийена саманна̄гато.

упакасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

9. саччхикаран̣ӣйасуттаван̣н̣ана̄

189. наваме на̄мака̄йена̄ти сахаджа̄тана̄мака̄йена. сесаметтха утта̄намева.

саччхикаран̣ӣйасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

10. упосатхасуттаван̣н̣ана̄

190. дасаме тун̣хӣбхӯтам̣ тун̣хӣбхӯтанти а̄мед̣итавачанам̣ бйа̄паниччха̄васена вуттанти а̄ха ‘‘йато йато анувилокетӣ’’ти. анувилокетва̄ти еттха ану-саддопи бйа̄паниччха̄вачанамева̄ти ану ану вилокетва̄ти аттхо, пан̃чапаса̄даппат̣иман̣д̣ита̄ни аккхӣни уммӣлетва̄ тато тато вилокетва̄ти вуттам̣ хоти. аланти йуттам̣, опа̄йиканти аттхо ‘‘аламева ниббиндиту’’нтиа̄дӣсу (дӣ. ни. 2.272; сам̣. ни. 2.124-126) вийа. пут̣абандханена парихаритва̄ аситаббам̣ пут̣осам̣ самбалам̣ а-ка̄расса о-ка̄рам̣ катва̄. тена̄ха ‘‘па̄тхеййа’’нти. сесаметтха сувин̃н̃еййамева.

упосатхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

бра̄хман̣аваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.