7. катха̄ваттхусуттаван̣н̣ана̄
68. саттаме катха̄ваттхӯнӣти катха̄йа паваттит̣т̣ха̄на̄ни. йасма̄ техи вина̄ катха̄ на паваттати, тасма̄ ‘‘катха̄ка̄ран̣а̄нӣ’’ти вуттам̣. атати сатати сататам̣ гаччхати паваттатӣти аддха̄, ка̄лоти а̄ха ‘‘атӣтамаддха̄нам̣ на̄ма ка̄лопи ваттатӣ’’ти. дхаммаппаваттиматтата̄йа хи параматтхато авиджджама̄нопи ка̄ло тассева дхаммасса паваттиаваттха̄висесам̣ упа̄да̄йа тенева воха̄рена атӣтотиа̄дина̄ вохарӣйати, атӣта̄дибхедо ча на̄ма̄йам̣ ниппарийа̄йато дхамма̄нам̣йева хоти, на ка̄ласса̄ти а̄ха ‘‘кхандха̄пи ваттантӣ’’ти. йатха̄вуттаматтхам̣ итаресу двӣсу атидисати ‘‘ана̄гатапаччуппаннесупи есева найо’’ти. атӣтамаддха̄нантиа̄дӣсу ча две парийа̄йа̄ суттантапарийа̄йо, абхидхаммапарийа̄йо ча. суттантапарийа̄йена пат̣исандхито пуббе атӣто аддха̄ на̄ма, чутито паччха̄ ана̄гато аддха̄ на̄ма, саха чутипат̣исандхӣти тадантарам̣ паччуппанно аддха̄ на̄ма. абхидхаммапарийа̄йена тӣсу кхан̣есу уппа̄дато пуббе атӣто аддха̄ на̄ма, уппа̄дато уддхам̣ ана̄гато аддха̄ на̄ма, кхан̣аттайам̣ паччуппанно аддха̄ на̄ма. таттха̄йам̣ суттантадесана̄ти суттантапарийа̄йенева атӣта̄дивисайам̣ катхам̣ дассенто ‘‘атӣте кассапо на̄ма̄’’тиа̄дима̄ха.
екам̣сенева бйа̄ка̄таббо виссаджджетабботи екам̣сабйа̄каран̣ӣйо. ‘‘чаккху аничча’’нти пан̃хе уттарапада̄вадха̄ран̣ам̣ сандха̄йа ‘‘екам̣сенева бйа̄ка̄табба’’нти вуттам̣ ниччата̄йа лесассапи таттха абха̄вато, пуримапада̄вадха̄ран̣е пана вибхаджджабйа̄каран̣ӣйата̄йа. тена̄ха ‘‘аниччам̣ на̄ма чаккхӯти пут̣т̣хена пана̄’’тиа̄ди. чаккхусоте висесаттхаса̄ман̃н̃аттха̄нам̣ аса̄дха̄ран̣абха̄вато двиннам̣ тесам̣ садисачодана̄ пат̣иччханнамукхенева бйа̄каран̣ӣйа̄ пат̣иккхепавасена анун̃н̃а̄тавасена ча виссаджджитаббатоти а̄ха ‘‘йатха̄ чаккху, татха̄ сотам̣…пе… айам̣ пат̣ипуччха̄бйа̄каран̣ӣйо пан̃хо’’ти. там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣранти джӣвасарӣра̄нам̣ анан̃н̃ата̄пан̃хе йасса йена анан̃н̃ата̄ чодита̄, со ева параматтхато нупалаббхатӣти ча джха̄наттайасса меттеййата̄киттанасадисоти абйа̄ка̄таббата̄йа т̣хапанӣйо вутто. еварӯпо хи пан̃хо тидха̄ ависсаджджанӣйатта̄ бйа̄каран̣ам̣ акатва̄ т̣хапетаббо.
тит̣т̣хати еттха пхалам̣ тада̄йаттавуттита̄йа̄ти т̣ха̄нам̣, ка̄ран̣анти а̄ха ‘‘ка̄ран̣а̄ка̄ран̣е’’ти. йуттена ка̄ран̣ена̄ти анурӯпена ка̄ран̣ена. пахотӣти нигган̣хитум̣ саматтхо хоти. сассатава̄дибха̄вамева дӣпетӣти аттана̄ гахите уччхедава̄де досам̣ дисва̄ аттанопи сассатава̄дибха̄вамева дӣпети. пуггалава̄димхӣти имина̄ ваччхакуттийава̄дим̣ дассети. пан̃хам̣ пуччхантехи пат̣ипаджджитабба̄ пат̣ипада̄ пан̃хапуччханака̄нам̣ ваттам̣.
пат̣ичаратӣти пат̣иччха̄данавасена чарати паваттати. пат̣иччха̄данаттхо ева ва̄ чаратисаддо анекаттхатта̄ дха̄тӯнанти а̄ха ‘‘пат̣иччха̄детӣ’’ти. ан̃н̃енан̃н̃анти пана пат̣иччха̄дана̄ка̄радассананти а̄ха ‘‘ан̃н̃ена вачанена̄’’тиа̄ди. таттха ан̃н̃ена вачанена̄ти йам̣ чодакена чудитакасса досавибха̄ванам̣ вачанам̣ вуттам̣, там̣ тато ан̃н̃ена вачанена пат̣иччха̄дети. йо хи ‘‘а̄паттим̣ а̄панносӣ’’ти вутте ‘‘ко а̄панно, ким̣ а̄панно, кисмим̣ а̄панно, кам̣ бхан̣атха, ким̣ бхан̣атха̄’’ти вадати. ‘‘еварӯпам̣ кин̃чи тайа̄ дит̣т̣ха’’нти вутте ‘‘на сун̣а̄мӣ’’ти сотам̣ ва̄ упанети, айам̣ ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичарати на̄ма. ‘‘ко а̄панно’’тиа̄дина̄ хи чоданам̣ ависсаджджетва̄ва виккхепа̄паджджанам̣ ан̃н̃енан̃н̃ам̣ пат̣ичаран̣ам̣, бахиддха̄ катха̄пана̄манам̣ виссаджджетва̄ти айаметесам̣ висесо. тенева̄ха ‘‘а̄гантукакатхам̣ ота̄ренто’’тиа̄ди. таттха апана̄метӣти виккхепети. татра̄ти тасмим̣ бахиддха̄катха̄йа апана̄мане.
упанисӣдати пхалам̣ еттха̄ти ка̄ран̣ам̣ упаниса̄, упечча ниссайатӣти ва̄ упаниса̄, саха упаниса̄йа̄ти саупанисоти а̄ха ‘‘саупаниссайо сапаччайо’’ти.
охитасототи анан̃н̃авихитатта̄ дхаммассавана̄йа апана̄митасото. тато ева тадаттхам̣ т̣хапитасото. кусаладхамманти арийамагго адхиппетоти а̄ха ‘‘арийамагга’’нти.
катха̄ваттхусуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.