3. а̄сам̣сасуттаван̣н̣ана̄
13. татийе сантоти еттха санта-саддо ‘‘дӣгхам̣ сантасса йоджана’’нтиа̄дӣсу (дха. па. 60) килантабха̄ве а̄гато. ‘‘айан̃ча витакко, айан̃ча вича̄ро санто хонти самита̄’’тиа̄дӣсу (вибха. 576) нируддхабха̄ве. ‘‘адхигато кхо мйа̄йам̣ дхаммо, гамбхӣро дуддасо дуранубодхо санто пан̣ӣто’’тиа̄дӣсу (дӣ. ни. 2.67; ма. ни. 1.281; сам̣. ни. 1.172; маха̄ва. 7-8) сантан̃а̄н̣агочарата̄йам̣. ‘‘упасантасса сада̄ сатимато’’тиа̄дӣсу (уда̄. 27) килесавӯпасаме. ‘‘санто хаве саббхи паведайантӣ’’тиа̄дӣсу (дха. па. 151) са̄дхӯсу. ‘‘пан̃чиме, бхиккхаве, маха̄чора̄ санто сам̣виджджама̄на̄’’тиа̄дӣсу (па̄ра̄. 195) аттхибха̄ве. идха̄пи аттхибха̄вейева̄ти а̄ха ‘‘сантоти аттхи упалаббхантӣ’’ти. таттха аттхӣти локасан̇кетавасена сам̣виджджанти. аттхибха̄во хеттха пуггаласамбандхена вуттатта̄ локасаман̃н̃а̄васенева ведитаббо, на параматтхавасена. аттхӣти четам̣ нипа̄тападам̣ дат̣т̣хаббам̣ ‘‘аттхи имасмим̣ ка̄йе кеса̄’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.110) вийа.
сам̣виджджама̄на̄ти упалаббхама̄на̄. йан̃хи сам̣виджджати, там̣ упалаббхати. тена̄ха ‘‘сам̣виджджама̄на̄ти тассева вевачана’’нти. ана̄соти паттхана̄рахито. тена̄ха ‘‘апаттхано’’ти. а̄сам̣сати паттхетӣти а̄сам̣со. вен̣уветта̄дивилӣвехи суппа̄дибха̄джанака̄рака̄ вилӣвака̄рака̄. мигамаччха̄дӣнам̣ ниса̄данато неса̄да̄, ма̄гавикамаччхабандха̄дайо. ратхесу чаммена наханакаран̣ато ратхака̄ра̄, дхаммака̄ра̄. пуити карӣсасса на̄мам̣, там̣ кусенти апанентӣти пуккуса̄, пуппхаччхад̣д̣ака̄.
дуббан̣н̣оти вирӯпо. окот̣имакоти а̄роха̄бха̄вена хет̣т̣химако, рассака̄йоти аттхо. тена̄ха ‘‘лакун̣д̣ако’’ти. лаку вийа гхат̣ика̄ вийа д̣ети паваттатӣти хи лакун̣д̣ако, рассо. кан̣ати нимӣлатӣти ка̄н̣о. там̣ панасса нимӣланам̣ екена аккхина̄ двӣхипи ча̄ти а̄ха ‘‘екаккхика̄н̣о ва̄ убхайаккхика̄н̣о ва̄’’ти. кун̣анам̣ кун̣о, хаттхавекаллам̣. там̣ етасса аттхӣти кун̣ӣ. кхан̃джо вуччати па̄давикало. хет̣т̣химака̄йасан̇кха̄то сарӣрасса паккхо падесо хато асса̄ти паккхахато. тена̄ха ‘‘пӣт̣хасаппӣ’’ти. падӣпе падӣпане етаббам̣ нетаббанти падӣпеййам̣, тела̄диупакаран̣ам̣.
а̄сам̣ на каротӣти раджджа̄бхисеке канит̣т̣хо паттханам̣ на кароти джет̣т̣хе сати канит̣т̣хасса анадхика̄ратта̄. абхисекам̣ арахатӣти абхисека̄рахо, на абхисека̄рахо ка̄н̣акун̣иа̄дидосасаманна̄гато.
сӣласса дут̣т̣ху на̄ма наттхи, тасма̄ абха̄ваттхо идха ду-саддоти а̄ха ‘‘ниссӣло’’ти. ‘‘па̄пам̣ па̄пена сукара’’нтиа̄дӣсу (уда̄. 48; чӯл̣ава. 343) вийа па̄па-саддо нихӣнапарийа̄йоти а̄ха ‘‘ла̄макадхаммо’’ти. сӣлавипаттийа̄ ва̄ дуссӣло. дит̣т̣хивипаттийа̄ па̄падхаммо. ка̄йава̄ча̄сам̣варабхедена ва̄ дуссӣло, маносам̣варабхедена, сатисам̣вара̄дибхедена ва̄ па̄падхаммо. асуддхаппайогата̄йа дуссӣло, асуддха̄сайата̄йа па̄падхаммо. кусаласӣлавирахена дуссӣло, акусаласӣласаманна̄гамена па̄падхаммо. асучӣхӣти апарисуддхехи. сан̇ка̄хи саритаббасама̄ча̄роти ‘‘имасса ман̃н̃е идам̣ камма’’нти евам̣ парехи сан̇ка̄йа саритаббасама̄ча̄ро. тена̄ха ‘‘кин̃чидева̄’’тиа̄ди. аттана̄йева ва̄ сан̇ка̄хи саритаббасама̄ча̄роти етенапи каммаса̄дханатам̣йева сан̇кассарасаддасса дассети. аттано сан̇ка̄йа паресам̣ сама̄ча̄ракирийам̣ сарати а̄сан̇кати видха̄ватӣтипи сан̇кассарасама̄ча̄роти еваметтха каттуса̄дханата̄пи дат̣т̣хабба̄. тасса хи две тайо джане катхенте дисва̄ ‘‘мама досам̣ ман̃н̃е катхентӣ’’ти тесам̣ сама̄ча̄рам̣ сан̇ка̄йа сарати дха̄вати.
евам̣пат̣ин̃н̃оти сала̄каггахан̣а̄дӣсу ‘‘киттака̄ виха̄ре саман̣а̄’’ти ган̣ана̄йа а̄раддха̄йа ‘‘ахампи саман̣о, ахампи саман̣о’’ти пат̣ин̃н̃ам̣ датва̄ сала̄каггахан̣а̄дӣни каротӣти саман̣о аханти евам̣саман̣аппат̣ин̃н̃о. сумбхакапаттадхарети маттика̄паттадхаре. пӯтина̄ каммена̄ти сам̣килит̣т̣хакаммена, ниггун̣ата̄йа ва̄ гун̣аса̄равирахитатта̄ антопӯти. касамбукачаваро джа̄то сан̃джа̄то асса̄ти касамбуджа̄тоти а̄ха ‘‘сан̃джа̄тара̄га̄дикачаваро’’ти. атха ва̄ касамбу вуччати тинтакун̣апакасат̣ам̣ удакам̣, имасмин̃ча са̄сане дуссӣло на̄ма джигуччханӣйатта̄ тинтакун̣апаудакасадисо, тасма̄ касамбу вийа джа̄тоти касамбуджа̄то. локуттарадхаммаупаниссайасса наттхита̄йа̄ти йаттха патит̣т̣хитена сакка̄ бхавеййа арахаттам̣ ладдхум̣, тасса̄ патит̣т̣ха̄йа бхиннатта̄ вуттам̣. маха̄сӣласмим̣ парипӯрака̄рита̄йа̄ти йаттха патит̣т̣хитена сакка̄ бхавеййа арахаттам̣ па̄пун̣итум̣, тасмим̣ парипӯрака̄рита̄йа.
а̄сам̣сасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.