14. етадаггавагго
(14) 7. саттамаетадаггаваггаван̣н̣ана̄
суджа̄та̄ваттху
258. упа̄сика̄па̄л̣исам̣ван̣н̣ана̄йа пат̣хамам̣ сувин̃н̃еййамева.
виса̄кха̄ваттху
259. дутийе маха̄лата̄паса̄дханасса̄ти маха̄лата̄пил̣андханасса. тасмин̃ча пил̣андхане чатассо ваджирана̄л̣ийо упайогам̣ агамам̣су. мутта̄нам̣ ека̄даса на̄л̣ийо, пава̄л̣асса два̄вӣсати на̄л̣ийо, падумара̄гаман̣ӣнам̣ теттим̣са на̄л̣ийо. ити етехи ча ан̃н̃ехи ча инданӣла̄дӣхи нӣлапӣталохитода̄таман̃джит̣т̣хаса̄макабараван̣н̣авасена саттаван̣н̣ехи вараратанехи нит̣т̣ха̄нам̣ агама̄си, там̣ сӣсе пат̣имуккам̣ йа̄ва па̄дапит̣т̣хийа̄ бхассати, пан̃чаннам̣ хаттхӣнам̣ балам̣ дха̄райама̄на̄ва нам̣ иттхӣ дха̄ретум̣ саккоти. антоагги бахи на нӣхаритабботиа̄дӣнам̣ аттхо упари а̄ви бхависсати. сесаметтха сувин̃н̃еййамева.
кхуджджуттара̄-са̄ма̄ватӣваттху
260-261. татийачатуттхесу па̄йа̄сасса̄ти бахалатарасса па̄йа̄сасса. там̣ па̄йа̄сам̣ бхун̃джантесӯти там̣ бахалатарам̣ гарусиниддхам̣ па̄йа̄сам̣ бхун̃джантесу. джӣра̄петум̣ асакконтоти антара̄магге аппа̄ха̄рата̄йа мандагахан̣икатта̄ джӣра̄петум̣ асакконто. ва̄л̣амигат̣т̣ха̄нети ва̄л̣амигехи адхит̣т̣хитат̣т̣ха̄не. анувиджджантоти вича̄ренто. са̄ла̄ти нал̣ака̄раса̄ла̄. мудха̄ на кариссатӣти мӯлйам̣ вина̄ на кариссати. а̄лимпесӣти аггим̣ ада̄си, аггим̣ джа̄лесӣти аттхо. пеккха̄ти а̄гамехи. упадхисампада̄ти сарӣрасампатти. ват̣аруккхам̣ патва̄ти нигродхаруккхам̣ патва̄. суван̣н̣акат̣акети суван̣н̣авалайе. аббхум̣ мети ме авад̣д̣хӣти аттхо. анто асодхетва̄ти пан̣н̣аса̄ла̄йа анто кассачи аттхибха̄вам̣ ва̄ наттхибха̄вам̣ ва̄ анупадха̄ретва̄. сесам̣ сувин̃н̃еййамева.
уттара̄нандама̄та̄ваттху
262. пан̃чаме упаниссайам̣ дисва̄ти имина̄ йатха̄ висеса̄дхигамасса сатипи паччуппаннапаччайасамава̄йе авассам̣ упаниссайасампада̄ иччхитабба̄, евам̣ дит̣т̣хадхаммаведанӣйабха̄вена випаччанакасса каммассапи паччуппаннасамава̄йо вийа упаниссайасампада̄пи сависеса̄ иччхитабба̄ти дассети. татха̄ хи уккам̣сагатасаппурисӯпаниссайайонисоманасика̄ресу лаббхама̄несупи упаниссайарахитасса висеса̄дхигамо на сампаджджатева̄ти. каппийам̣ катва̄ти йатха̄ каппийам̣ хоти, татха̄ катва̄. патте патит̣т̣хапеййа̄ти а̄ха̄рам̣ да̄намукхе виссаджджеййа. тӣхи четана̄хӣти пуббабха̄гамун̃чаанумодана̄четана̄хи. вуттан̃хетам̣ –
‘‘пуббева да̄на̄ сумано, дадам̣ читтам̣ паса̄дайе;
датва̄ аттамано хоти, еса̄ пун̃н̃асса сампада̄’’ти. (а. ни. 6.37; пе. ва. 305);
тава манам̣ сандха̄рехӣти ‘‘аджджа бхаттам̣ чира̄йита’’нти кодхато тава читтам̣ сандха̄рехи, ма̄ куджджхӣти аттхо. олокитолокитат̣т̣ха̄нам̣…пе… сампарикин̣н̣ам̣ вийа ахосӣти тена каситат̣т̣ха̄нам̣ саббам̣ суван̣н̣абха̄ва̄паттийа̄ маха̄коса̄такипуппхехи сан̃чханнам̣ вийа ахоси. та̄дисети тайа̄ садисе. на копемӣти на вина̄семи, джа̄тийа̄ на хӣл̣еми. пӯджам̣ каротӣти самма̄самбуддхасса пӯджам̣ кароти. антараваттхунти гехан̇ган̣ам̣. бхоти самбодхане нипа̄то. джети аван̃н̃а̄лапанам̣. сайам̣ арийаса̄вика̄бха̄вато саттхувасена ‘‘сапитика̄ дхӣта̄’’ти ватва̄ саттху саммукха̄ дхаммассаванена тасса̄ висеса̄дхигамам̣ пачча̄сӣсантӣ ‘‘дасабале кхамантейева кхамисса̄мӣ’’ти а̄ха. кадарийанти тхаддхамаччхарим̣.
суппава̄са̄ваттху
263. чхат̣т̣хе пан̣ӣтада̄йика̄нанти пан̣ӣтарасаваттхӯнам̣ да̄йика̄нам̣. а̄йуно т̣хитихетум̣ бходжанам̣ дентӣ а̄йум̣ дети на̄ма. еса найо ван̣н̣ам̣ детӣтиа̄дӣсу. тена̄ха – ‘‘пан̃ча т̣ха̄на̄нӣ’’ти. каммасариккхакан̃четам̣ пхаланти дассенто ‘‘а̄йум̣ кхо пана датва̄’’тиа̄дима̄ха. таттха датва̄ти да̄нахету. бха̄гинӣти бха̄гаватӣ ладдхум̣ бхабба̄.
суппийа̄ваттху
264. саттаме ӯрумам̣сам̣ чхиндитва̄ да̄сийа̄ ада̄сӣти а̄гатапхала̄ вин̃н̃а̄таса̄сана̄ арийаса̄вика̄ аттано сарӣрадуккхам̣ ачинтетва̄ тасса бхиккхуно рогавӯпасамамева пачча̄сӣсантӣ аттано ӯрумам̣сам̣ чхиндитва̄ да̄сийа̄ ада̄си. саттха̄пи тасса̄ татха̄паваттам̣ аджджха̄сайасампаттим̣ дисва̄ ‘‘мама саммукхӣбха̄вӯпагаманеневасса̄ ван̣о рухитва̄ сан̃чхави джа̄йати, пха̄субха̄во хотӣ’’ти ча дисва̄ ‘‘паккосатха на’’нти а̄ха. са̄ чинтесӣти ‘‘саббалокасса хита̄нукампако саттха̄ на мам̣ дуккха̄петум̣ паккосати, аттхеттха ка̄ран̣а’’нти чинтеси. аттана̄ катака̄ран̣ам̣ саббам̣ катхесӣти буддха̄нубха̄вавибха̄ванаттхам̣ катхеси, на аттано дал̣хаджджха̄сайата̄йа вибха̄ванаттхам̣. гила̄нупат̣т̣ха̄кӣнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти аган̣итаттадуккха̄ гила̄на̄нам̣ бхиккхӯнам̣ гелан̃н̃авӯпасамане йуттаппайутта̄ти гила̄нупат̣т̣ха̄кӣнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.
ка̄тийа̄нӣваттху
265. ат̣т̣хаме авеччаппасанна̄нанти ратанаттайагун̣е йа̄тха̄вато н̃атва̄ пасанна̄нам̣, со панасса паса̄до маггена̄гататта̄ кеначи акампанӣйо. адхигатена̄ти магга̄дхигаменева адхигатена. ‘‘авигатена̄’’ти ва̄ па̄т̣хо, тассаттхо ‘‘када̄чи авигаччхантена̄’’ти. со аппадхам̣сийо ча хоти, тасма̄ вуттам̣ – ‘‘адхигатена ачалаппаса̄дена̄’’ти. таттха ка̄йасаккхим̣ катва̄ти памукхам̣ катва̄, вачанаттхато пана на̄мака̄йена десана̄йа сампат̣иччханавасена саккхибхӯтам̣ катва̄ти аттхо. уммаггам̣ кханитва̄ти гхарасандхиччхеданена антопависанамаггам̣ кханитва̄. дуллабхассавананти дуллабхасаддхаммассаванам̣. маха̄патхавӣ пависитабба̄ бхавеййа̄ти авӣчиппавесанам̣ вадати.
накулама̄та̄ваттху
266. наваме висса̄сакатханенева накулама̄та̄ накулапита̄ ча саттхувисса̄сика̄ на̄ма джа̄та̄ти вуттам̣ – ‘‘висса̄сика̄нанти висса̄сакатхам̣ катхентӣнам̣ упа̄сика̄на’’нти. гахапата̄нӣти гехаса̄минӣ. вуттамева̄ти упа̄сакапа̄л̣ийам̣ накулапитукатха̄йам̣ вуттанайамева.
ка̄л̣ӣкурарагхарика̄ваттху
267. дасаме ануссавенева̄ти паччаккхато рӯпадассанена саттху саммукха̄ дхаммассаванена ча вина̄ кевалам̣ ануссаваненева парасса вачанам̣ анугатассаваненева уппаннена паса̄дена. ануссавикаппаса̄данти ануссавато а̄гатаппаса̄дам̣.
(саттамаетадаггаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.)
упа̄сика̄па̄л̣исам̣ван̣н̣ана̄ саматта̄.
нит̣т̣хита̄ ча маноратхапӯран̣ийа̄
ан̇гуттараника̄йа-ат̣т̣хакатха̄йа
етадаггаваггаван̣н̣ана̄йа анутта̄наттхадӣпана̄.