випассана̄каммат̣т̣ха̄нам̣

висуддхибхедо

43. випассана̄каммат̣т̣ха̄не пана сӣлависуддхи читтависуддхи дит̣т̣хивисуддхи кан̇кха̄витаран̣ависуддхи магга̄магган̃а̄н̣адассанависуддхи пат̣ипада̄н̃а̄н̣адассанависуддхи н̃а̄н̣адассанависуддхи чети саттавидхена висуддхисан̇гахо.

44. аниччалаккхан̣ам̣ дуккхалаккхан̣ам̣ анатталаккхан̣ан̃чети тӣн̣и лаккхан̣а̄ни.

45. аничча̄нупассана̄ дуккха̄нупассана̄ анатта̄нупассана̄ чети тиссо анупассана̄.

46. саммасанан̃а̄н̣ам̣ удайаббайан̃а̄н̣ам̣ бхан̇ган̃а̄н̣ам̣ бхайан̃а̄н̣ам̣ а̄дӣнаван̃а̄н̣ам̣ ниббида̄н̃а̄н̣ам̣ муччитукамйата̄н̃а̄н̣ам̣ пат̣исан̇кха̄н̃а̄н̣ам̣ сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣ам̣ ануломан̃а̄н̣ан̃чети даса випассана̄н̃а̄н̣а̄ни.

47. сун̃н̃ато вимоккхо, анимитто вимоккхо, аппан̣ихито вимоккхо чети тайо вимоккха̄.

48. сун̃н̃ата̄нупассана̄ анимитта̄нупассана̄ аппан̣ихита̄нупасса̄на̄ чети тӣн̣и вимоккхамукха̄ни ча ведитабба̄ни.

49. катхам̣? па̄тимоккхасам̣варасӣлам̣ индрийасам̣варасӣлам̣ а̄джӣвапа̄рисуддхисӣлам̣ паччайасаннисситасӣлан̃чети чатупа̄рисуддхисӣлам̣ сӣлависуддхи на̄ма.

50. упача̄расама̄дхи аппана̄сама̄дхи чети дувидхопи сама̄дхи читтависуддхи на̄ма.

51. лаккхан̣арасапаччупат̣т̣ха̄нападат̣т̣ха̄навасена на̄марӯпа париггахо дит̣т̣хивисуддхи на̄ма.

52. тесамева ча на̄марӯпа̄нам̣ паччайапариггахо кан̇кха̄витаран̣ависуддхи на̄ма.

53. тато парам̣ пана татха̄париггахитесу саппаччайесу тебхӯмакасан̇кха̄ресу атӣта̄дибхедабхиннесу кхандха̄динайама̄раббха кала̄павасена сан̇кхипитва̄ ‘‘аниччам̣ кхайат̣т̣хена, дуккхам̣ бхайат̣т̣хена, анатта̄ аса̄ракат̣т̣хена̄’’ти аддха̄навасена сантативасена кхан̣авасена ва̄ саммасанан̃а̄н̣ена лаккхан̣аттайам̣ саммасантасса тесвева паччайавасена кхан̣авасена ча удайаббайан̃а̄н̣ена удайаббайам̣ саманупассантасса ча –

‘‘обха̄со пӣти пассаддхи, адхимоккхо ча паггахо;

сукхам̣ н̃а̄н̣амупат̣т̣ха̄намупеккха̄ ча никанти че’’ти. –

обха̄са̄дивипассанупаккилесапарипантхапариггахавасена магга̄маггалаккхан̣ававаттха̄нам̣ магга̄магган̃а̄н̣адассанависуддхи на̄ма.

54. татха̄ парипантхавимуттасса пана тасса удайаббайан̃а̄н̣ато пат̣т̣ха̄йа йа̄ ва̄нулома̄ тилаккхан̣ам̣ випассана̄парампара̄йа пат̣ипаджджантасса нава випассана̄н̃а̄н̣а̄ни пат̣ипада̄н̃а̄н̣адассанависуддхи на̄ма.

55. тассевам̣ пат̣ипаджджантасса пана випассана̄парипа̄кама̄гамма ‘‘ида̄ни аппана̄ уппаджджиссатӣ’’ти бхаван̇гам̣ воччхиджджитва̄ уппаннаманодва̄ра̄ваджджана̄нантарам̣ две тӣн̣и випассана̄читта̄ни йам̣ кин̃чи аничча̄дилаккхан̣ама̄раббха парикаммопача̄ра̄нуломана̄мена паваттанти.

56. йа̄ сикха̄ппатта̄, са̄ са̄нулома̄ сан̇кха̄рупеккха̄ вут̣т̣ха̄нага̄минивипассана̄ти ча павуччати.

57. тато парам̣ готрабхучиттам̣ нибба̄нама̄ламбитва̄ путхуджджанаготтамабхибхавантам̣, арийаготтамабхисамбхонтан̃ча паваттати.

58. тасса̄нантарамева магго дуккхасаччам̣ париджа̄нанто самудайасаччам̣ паджаханто, ниродхасаччам̣ саччхикаронто, маггасаччам̣ бха̄вана̄васена аппана̄вӣтхимотарати.

59. тато парам̣ две тӣн̣и пхалачитта̄ни паваттитва̄ бхаван̇гапа̄това хоти, пуна бхаван̇гам̣ воччхиндитва̄ паччавеккхан̣ан̃а̄н̣а̄ни паваттанти.

60. маггам̣ пхалан̃ча нибба̄нам̣, паччавеккхати пан̣д̣ито.

хӣне килесе сесе ча, паччавеккхати ва̄на ва̄.

чхаббисуддхикаменевам̣, бха̄ветаббо чатуббидхо;

н̃а̄н̣адассанависуддхи, на̄ма магго павуччати.

айаметтха висуддхибхедо.

вимоккхабхедо

61. таттха анатта̄нупассана̄ атта̄бхинивесам̣ мун̃чантӣ сун̃н̃ата̄нупассана̄ на̄ма вимоккхамукхам̣ хоти.

62. аничча̄нупассана̄ випалла̄санимиттам̣ мун̃чантӣ анимитта̄нупассана̄ на̄ма.

63. дуккха̄нупассана̄ тан̣ха̄пан̣идхим̣ мун̃чантӣ аппан̣ихита̄нупассана̄ на̄ма.

64. тасма̄ йади вут̣т̣ха̄нага̄минивипассана̄ анаттато випассати, сун̃н̃ато вимоккхо на̄ма хоти магго.

65. йади аниччато випассати, анимитто вимоккхо на̄ма.

66. йади дуккхато випассати, аппан̣ихито вимоккхо на̄ма̄ти ча магго випассана̄гаманавасена тӣн̣и на̄ма̄ни лабхати, татха̄ пхалан̃ча магга̄гаманавасена маггавӣтхийам̣.

67. пхаласама̄паттивӣтхийам̣ пана йатха̄вуттанайена випассанта̄нам̣ йатха̄сакапхаламуппаджджама̄нампи випассана̄гаманавасенева сун̃н̃ата̄дивимоккхоти ча павуччати, а̄рамман̣авасена пана сарасавасена ча на̄маттайам̣ саббаттха саббесампи самамева ча.

айаметтха вимоккхабхедо.

пуггалабхедо

68. еттха пана сота̄паттимаггам̣ бха̄ветва̄ дит̣т̣хивичикиччха̄паха̄нена пахӣна̄па̄йагамано саттаккхаттупарамо сота̄панно на̄ма хоти.

69. сакада̄га̄мимаггам̣ бха̄ветва̄ ра̄гадосамоха̄нам̣ танукаратта̄ сакада̄га̄мӣ на̄ма хоти сакидева имам̣ локам̣ а̄гантва̄.

70. ана̄га̄мимаггам̣ бха̄ветва̄ ка̄мара̄габйа̄па̄да̄наманавасесаппаха̄нена ана̄га̄мӣ на̄ма хоти ана̄гантва̄ иттхаттам̣.

71. арахаттамаггам̣ бха̄ветва̄ анавасесакилесаппаха̄нена араха̄ на̄ма хоти кхӣн̣а̄саво локе аггадаккхин̣еййоти.

айаметтха пуггалабхедо.

сама̄паттибхедо

72. пхаласама̄паттивӣтхийам̣ панеттха саббесампи йатха̄сакапхалавасена са̄дха̄ран̣а̄ва.

73. ниродхасама̄паттисама̄паджджанам̣ пана ана̄га̄мӣнан̃чева араханта̄нан̃ча лаббхати, таттха йатха̄ккамам̣ пат̣хамаджджха̄на̄димахаггатасама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа таттха гате сан̇кха̄радхамме таттха таттхева випассанто йа̄ва а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ гантва̄ тато парам̣ адхит̣т̣хеййа̄дикам̣ пуббакиччам̣ катва̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджати, тасса двиннам̣ аппана̄джавана̄нам̣ парато воччхиджджати читтасантати, тато ниродхасама̄панно на̄ма хоти.

74. вут̣т̣ха̄нака̄ле пана ана̄га̄мино ана̄га̄мипхалачиттам̣, арахато арахаттапхалачиттам̣ екава̄рамева паваттитва̄ бхаван̇гапа̄то хоти, тато парам̣ паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ам̣ паваттати.

айаметтха сама̄паттибхедо.

нит̣т̣хито ча випассана̄каммат̣т̣ха̄нанайо.

уййоджанам̣

75. бха̄ветаббам̣ паниччевам̣, бха̄вана̄двайамуттамам̣.

пат̣ипаттирасасса̄дам̣, паттхайантена са̄санети.

ити абхидхамматтхасан̇гахе каммат̣т̣ха̄насан̇гахавибха̄го на̄ма

навамо париччхедо.

нигаманам̣

(ка) ча̄риттасобхитависа̄лакулодайена,

саддха̄бхивуд̣д̣хапарисуддхагун̣одайена;

нампавхайена пан̣идха̄йа пара̄нукампам̣,

йам̣ паттхитам̣ пакаран̣ам̣ паринит̣т̣хитам̣ там̣.

(кха) пун̃н̃ена тена випулена ту мӯласомам̣;

дхан̃н̃а̄дхива̄самудитодитама̄йукантам̣;

пан̃н̃а̄вада̄тагун̣асобхиталаджджибхиккхӯ,

ман̃н̃анту пун̃н̃авибхаводайаман̇гала̄йа.

ити ануруддха̄чарийена рачитам̣

абхидхамматтхасан̇гахам̣ на̄ма пакаран̣ам̣.

намо тасса бхагавато арахато самма̄самбуддхасса.