5. дутийасаран̣а̄нисаккасуттам̣
1021. капилаваттхунида̄нам̣. тена кхо пана самайена саран̣а̄ни сакко ка̄лан̇като хоти. со бхагавата̄ бйа̄като – ‘‘сота̄панно авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’’ти. татра судам̣ самбахула̄ сакка̄ сан̇гамма сама̄гамма уджджха̄йанти кхӣйанти випа̄ченти – ‘‘аччхарийам̣ вата, бхо, аббхутам̣ вата, бхо! еттха да̄ни ко на сота̄панно бхависсати! йатра хи на̄ма саран̣а̄ни сакко ка̄лан̇като. со бхагавата̄ бйа̄като – ‘сота̄панно авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’ти. саран̣а̄ни сакко сиккха̄йа апарипӯрака̄рӣ ахосӣ’’ти. атха кхо маха̄на̄мо сакко йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо маха̄на̄мо сакко бхагавантам̣ етадавоча –
‘‘идха, бханте, саран̣а̄ни сакко ка̄лан̇като. со бхагавата̄ бйа̄като – ‘сота̄панно авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о’ти. татра судам̣, бханте, самбахула̄ сакка̄ сан̇гамма сама̄гамма уджджха̄йанти кхӣйанти випа̄ченти – ‘аччхарийам̣ вата, бхо, аббхутам̣ вата, бхо! еттха да̄ни ко на сота̄панно бхависсати! йатра хи на̄ма саран̣а̄ни сакко ка̄лан̇като. со бхагавата̄ бйа̄като – сота̄панно авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣оти. саран̣а̄ни сакко сиккха̄йа апарипӯрака̄рӣ ахосӣ’’’ти.
‘‘йо со, маха̄на̄ма, дӣгхараттам̣ упа̄сако буддхам̣ саран̣ам̣ гато дхаммам̣ саран̣ам̣ гато сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гато, со катхам̣ винипа̄там̣ гаччхеййа! йан̃хи там̣, маха̄на̄ма, самма̄ вадама̄но вадеййа – ‘дӣгхараттам̣ упа̄сако буддхам̣ саран̣ам̣ гато дхаммам̣ саран̣ам̣ гато сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гато’, саран̣а̄ним̣ саккам̣ самма̄ вадама̄но вадеййа. саран̣а̄ни, маха̄на̄ма, сакко дӣгхараттам̣ упа̄сако буддхам̣ саран̣ам̣ гато дхаммам̣ саран̣ам̣ гато сан̇гхам̣ саран̣ам̣ гато, со катхам̣ винипа̄там̣ гаччхеййа!
‘‘идха, маха̄на̄ма, екаччо пуггало буддхе екантагато хоти абхиппасанно – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… ха̄сапан̃н̃о джаванапан̃н̃о вимуттийа̄ ча саманна̄гато. со а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айампи кхо, маха̄на̄ма, пуггало паримутто нирайа̄ паримутто тираччха̄найонийа̄ паримутто петтивисайа̄ паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.
‘‘идха пана, маха̄на̄ма, екаччо пуггало буддхе екантагато хоти абхиппасанно – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… ха̄сапан̃н̃о джаванапан̃н̃о на ча вимуттийа̄ саманна̄гато. со пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ антара̄паринибба̄йӣ хоти, упахаччапаринибба̄йӣ хоти, асан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти, сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ хоти, уддхам̣сото хоти аканит̣т̣хага̄мӣ. айампи кхо, маха̄на̄ма, пуггало паримутто нирайа̄ паримутто тираччха̄найонийа̄ паримутто петтивисайа̄ паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.
‘‘идха пана, маха̄на̄ма, екаччо пуггало буддхе екантагато хоти абхиппасанно – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… на ха̄сапан̃н̃о на джаванапан̃н̃о на ча вимуттийа̄ саманна̄гато. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ ра̄гадосамоха̄нам̣ танутта̄ сакада̄га̄мӣ хоти, сакидева имам̣ локам̣ а̄гантва̄ дуккхассантам̣ кароти. айампи кхо, маха̄на̄ма, пуггало паримутто нирайа̄ паримутто тираччха̄найонийа̄ паримутто петтивисайа̄ паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.
‘‘идха пана, маха̄на̄ма, екаччо пуггало буддхе екантагато хоти абхиппасанно – итипи со бхагава̄…пе… саттха̄ деваманусса̄нам̣ буддхо бхагава̄ти. дхамме…пе… сан̇гхе…пе… на ха̄сапан̃н̃о на джаванапан̃н̃о на ча вимуттийа̄ саманна̄гато. со тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йан̣о. айампи кхо, маха̄на̄ма, пуггало паримутто нирайа̄ паримутто тираччха̄найонийа̄ паримутто петтивисайа̄ паримутто апа̄йадуггативинипа̄та̄.
‘‘идха пана, маха̄на̄ма, екаччо пуггало на хева кхо буддхе екантагато хоти абхиппасанно…пе… на дхамме…пе… на сан̇гхе…пе… на ха̄сапан̃н̃о на джаванапан̃н̃о на ча вимуттийа̄ саманна̄гато; апи часса име дхамма̄ хонти – саддхиндрийам̣ …пе… пан̃н̃индрийам̣. татха̄гатаппаведита̄ часса дхамма̄ пан̃н̃а̄йа маттасо ниджджха̄нам̣ кхаманти. айампи кхо, маха̄на̄ма, пуггало аганта̄ нирайам̣ аганта̄ тираччха̄найоним̣ аганта̄ петтивисайам̣ аганта̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣.
‘‘идха пана, маха̄на̄ма, екаччо пуггало на хева кхо буддхе екантагато хоти абхиппасанно… на дхамме…пе… на сан̇гхе…пе… на ха̄сапан̃н̃о на джаванапан̃н̃о на ча вимуттийа̄ саманна̄гато; апи часса име дхамма̄ хонти – саддхиндрийам̣…пе… пан̃н̃индрийам̣. татха̄гате часса саддха̄маттам̣ хоти пемаматтам̣. айампи кхо, маха̄на̄ма, пуггало аганта̄ нирайам̣ аганта̄ тираччха̄найоним̣ аганта̄ петтивисайам̣ аганта̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣.
‘‘сеййатха̄пи, маха̄на̄ма, дуккхеттам̣ дуббхӯмам̣ авихатакха̄н̣укам̣, бӣджа̄ни чассу кхан̣д̣а̄ни пӯтӣни ва̄та̄тапахата̄ни аса̄ра̄да̄ни асукхасайита̄ни [асукха̄пассайита̄ни (ка.)], дево ча на самма̄ [дево пана самма̄ (сйа̄. кам̣.), дево на самма̄ (ка.) дӣ. ни. 2.438] дха̄рам̣ ануппавеччхеййа. апи ну та̄ни бӣджа̄ни вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджеййу’’нти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, маха̄на̄ма, идха дхаммо дураккха̄то [два̄ккха̄то (пӣ. ка.)] хоти дуппаведито аниййа̄нико анупасамасам̣ваттанико асамма̄самбуддхаппаведито – идамахам̣ дуккхеттасмим̣ вада̄ми. тасмин̃ча дхамме са̄вако вихарати дхамма̄нудхаммаппат̣ипанно са̄мӣчиппат̣ипанно анудхаммача̄рӣ – идамахам̣ дуббӣджасмим̣ вада̄ми’’.
‘‘сеййатха̄пи, маха̄на̄ма, сукхеттам̣ субхӯмам̣ сувихатакха̄н̣укам̣, бӣджа̄ни чассу акхан̣д̣а̄ни апӯтӣни ава̄та̄тапахата̄ни са̄ра̄да̄ни сукхасайита̄ни; дево ча [дево часса (сйа̄. кам̣. ка.)] самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхеййа. апи ну та̄ни бӣджа̄ни вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджеййу’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, маха̄на̄ма, идха дхаммо сва̄ккха̄то хоти суппаведито ниййа̄нико упасамасам̣ваттанико самма̄самбуддхаппаведито – идамахам̣ сукхеттасмим̣ вада̄ми. тасмин̃ча дхамме са̄вако вихарати дхамма̄нудхаммаппат̣ипанно са̄мӣчиппат̣ипанно анудхаммача̄рӣ – идамахам̣ субӣджасмим̣ вада̄ми. киман̇гам̣ пана саран̣а̄ним̣ саккам̣! саран̣а̄ни, маха̄на̄ма, сакко маран̣ака̄ле сиккха̄йа парипӯрака̄рӣ ахосӣ’’ти. пан̃чамам̣.