10. сусимасуттам̣
70. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена кхо пана самайена бхагава̄ саккато хоти гарукато ма̄нито пӯджито апачито ла̄бхӣ чӣвара-пин̣д̣апа̄та-сена̄сана-гила̄наппаччайа-бхесаджджапариккха̄ра̄нам̣. бхиккхусан̇гхопи саккато хоти гарукато ма̄нито пӯджито апачито ла̄бхӣ чӣвара-пин̣д̣апа̄та-сена̄санагила̄наппаччайа-бхесаджджапариккха̄ра̄нам̣. ан̃н̃атиттхийа̄ пана парибба̄джака̄ асакката̄ хонти агаруката̄ ама̄нита̄ апӯджита̄ анапачита̄, на ла̄бхино чӣвара-пин̣д̣апа̄та-сена̄санагила̄наппаччайа-бхесаджджапариккха̄ра̄нам̣.
тена кхо пана самайена сусимо [сусӣмо (сӣ. ка.)] парибба̄джако ра̄джагахе пат̣ивасати махатийа̄ парибба̄джакапариса̄йа саддхим̣. атха кхо сусимасса парибба̄джакасса париса̄ сусимам̣ парибба̄джакам̣ етадавочум̣ – ‘‘ехи твам̣, а̄вусо сусима, саман̣е готаме брахмачарийам̣ чара. твам̣ дхаммам̣ парийа̄пун̣итва̄ амхе ва̄чеййа̄си [ва̄чессаси (пӣ. ка.)]. там̣ майам̣ дхаммам̣ парийа̄пун̣итва̄ гихӣнам̣ бха̄сисса̄ма. евам̣ майампи сакката̄ бхависса̄ма гаруката̄ ма̄нита̄ пӯджита̄ апачита̄ ла̄бхино чӣвара-пин̣д̣апа̄тасена̄сана-гила̄наппаччайа-бхесаджджапариккха̄ра̄на’’нти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо сусимо парибба̄джако сака̄йа париса̄йа пат̣иссун̣итва̄ йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ а̄нандена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо сусимо парибба̄джако а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘иччха̄махам̣, а̄вусо а̄нанда, имасмим̣ дхаммавинайе брахмачарийам̣ чариту’’нти.
атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо сусимам̣ парибба̄джакам̣ а̄да̄йа йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘айам̣, бханте, сусимо парибба̄джако евама̄ха – ‘иччха̄махам̣, а̄вусо а̄нанда, имасмим̣ дхаммавинайе брахмачарийам̣ чариту’’нти. ‘‘тенаха̄нанда, сусимам̣ пабба̄джетха̄’’ти. алаттха кхо сусимо парибба̄джако бхагавато сантике паббаджджам̣, алаттха упасампадам̣.
тена кхо пана самайена самбахулехи бхиккхӯхи бхагавато сантике ан̃н̃а̄ бйа̄ката̄ хоти – ‘‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄ма̄’’ти. ассоси кхо а̄йасма̄ сусимо – ‘‘самбахулехи кира бхиккхӯхи бхагавато сантике ан̃н̃а̄ бйа̄ката̄ – ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ма̄’’ти. атха кхо а̄йасма̄ сусимо йена те бхиккхӯ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ техи бхиккхӯхи саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ сусимо те бхиккхӯ етадавоча – ‘‘саччам̣ кира̄йасмантехи бхагавато сантике ан̃н̃а̄ бйа̄ката̄ – ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ма̄’’ти? ‘‘евама̄вусо’’ти.
‘‘апи пана [апи ну (сӣ. сйа̄. кам̣.) евамупарипи] тумхе а̄йасманто евам̣ джа̄нанта̄ евам̣ пассанта̄ анекавихитам̣ иддхивидхам̣ паччанубхотха – екопи хутва̄ бахудха̄ хотха, бахудха̄пи хутва̄ еко хотха; а̄вибха̄вам̣, тиробха̄вам̣, тирокут̣т̣ам̣ тиропа̄ка̄рам̣ тиропаббатам̣ асаджджама̄на̄ гаччхатха, сеййатха̄пи а̄ка̄се; патхавийа̄пи уммуджджанимуджджам̣ каротха, сеййатха̄пи удаке; удакепи абхиджджама̄не гаччхатха, сеййатха̄пи патхавийам̣; а̄ка̄сепи паллан̇кена каматха, сеййатха̄пи паккхӣ сакун̣о; имепи чандимасӯрийе евам̣махиддхике евам̣маха̄нубха̄ве па̄н̣ина̄ паримасатха паримаджджатха, йа̄ва брахмалока̄пи ка̄йена васам̣ ваттетха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, а̄вусо’’.
‘‘апи пана тумхе а̄йасманто евам̣ джа̄нанта̄ евам̣ пассанта̄ дибба̄йа сотадха̄туйа̄ висуддха̄йа атиккантама̄нусика̄йа убхо садде сун̣а̄тха диббе ча ма̄нусе ча йе дӯре сантике ча̄’’ти? ‘‘но хетам̣, а̄вусо’’.
‘‘апи пана тумхе а̄йасманто евам̣ джа̄нанта̄ евам̣ пассанта̄ парасатта̄нам̣ парапуггала̄нам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄тха – сара̄гам̣ ва̄ читтам̣ сара̄гам̣ читтанти паджа̄на̄тха; вӣтара̄гам̣ ва̄ читтам̣ вӣтара̄гам̣ читтанти паджа̄на̄тха; садосам̣ ва̄ читтам̣ садосам̣ читтанти паджа̄на̄тха; вӣтадосам̣ ва̄ читтам̣ вӣтадосам̣ читтанти паджа̄на̄тха; самохам̣ ва̄ читтам̣ самохам̣ читтанти паджа̄на̄тха; вӣтамохам̣ ва̄ читтам̣ вӣтамохам̣ читтанти паджа̄на̄тха; сам̣кхиттам̣ ва̄ читтам̣ сам̣кхиттам̣ читтанти паджа̄на̄тха; виккхиттам̣ ва̄ читтам̣ виккхиттам̣ читтанти паджа̄на̄тха; махаггатам̣ ва̄ читтам̣ махаггатам̣ читтанти паджа̄на̄тха; амахаггатам̣ ва̄ читтам̣ амахаггатам̣ читтанти паджа̄на̄тха; сауттарам̣ ва̄ читтам̣ сауттарам̣ читтанти паджа̄на̄тха; ануттарам̣ ва̄ читтам̣ ануттарам̣ читтанти паджа̄на̄тха; сама̄хитам̣ ва̄ читтам̣ сама̄хитам̣ читтанти паджа̄на̄тха; асама̄хитам̣ ва̄ читтам̣ асама̄хитам̣ читтанти паджа̄на̄тха; вимуттам̣ ва̄ читтам̣ вимуттам̣ читтанти паджа̄на̄тха; авимуттам̣ ва̄ читтам̣ авимуттам̣ читтанти паджа̄на̄тха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, а̄вусо’’.
‘‘апи пана тумхе а̄йасманто евам̣ джа̄нанта̄ евам̣ пассанта̄ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссаратха, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо тиссопи джа̄тийо чатассопи джа̄тийо пан̃чапи джа̄тийо дасапи джа̄тийо вӣсампи джа̄тийо тим̣сампи джа̄тийо чатта̄рӣсампи джа̄тийо пан̃н̃а̄сампи джа̄тийо джа̄тисатампи джа̄тисахассампи джа̄тисатасахассампи, анекепи сам̣ват̣т̣акаппе анекепи виват̣т̣акаппе анекепи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣акаппе – ‘амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхапат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхапат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанно’ти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссаратха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, а̄вусо’’.
‘‘апи пана тумхе а̄йасманто евам̣ джа̄нанта̄ евам̣ пассанта̄ диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассатха чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е, сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄тха – ‘име вата бхонто сатта̄ ка̄йадуччаритена саманна̄гата̄ вачӣдуччаритена саманна̄гата̄ манодуччаритена саманна̄гата̄, арийа̄нам̣ упава̄дака̄ миччха̄дит̣т̣хика̄ миччха̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄, те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапанна̄; име ва̄ пана бхонто сатта̄ ка̄йасучаритена саманна̄гата̄ вачӣсучаритена саманна̄гата̄ маносучаритена саманна̄гата̄, арийа̄нам̣ анупава̄дака̄ самма̄дит̣т̣хика̄ самма̄дит̣т̣хикаммасама̄да̄на̄ те ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапанна̄’ти, ити диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассатха чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е, сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄тха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, а̄вусо’’.
‘‘апи пана тумхе а̄йасманто евам̣ джа̄нанта̄ евам̣ пассанта̄ йе те санта̄ вимоккха̄ атиккамма рӯпе а̄руппа̄, те ка̄йена пхуситва̄ вихаратха̄’’ти? ‘‘но хетам̣, а̄вусо’’.
‘‘еттха да̄ни а̄йасманто идан̃ча веййа̄каран̣ам̣ имесан̃ча дхамма̄нам̣ асама̄патти; идам̣ но, а̄вусо, катха’’нти? ‘‘пан̃н̃а̄вимутта̄ кхо майам̣, а̄вусо сусима̄’’ти.
‘‘на кхва̄хам̣ имасса а̄йасманта̄нам̣ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄ми. са̄дху ме а̄йасманто татха̄ бха̄санту йатха̄хам̣ имасса а̄йасманта̄нам̣ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄неййа’’нти. ‘‘а̄джа̄неййа̄си ва̄ твам̣, а̄вусо сусима, на ва̄ твам̣ а̄джа̄неййа̄си атха кхо пан̃н̃а̄вимутта̄ майа’’нти.
атха кхо а̄йасма̄ сусимо ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ сусимо йа̄ватако техи бхиккхӯхи саддхим̣ ахоси катха̄салла̄по там̣ саббам̣ бхагавато а̄рочеси. ‘‘пуббе кхо, сусима, дхаммат̣т̣хитин̃а̄н̣ам̣, паччха̄ нибба̄не н̃а̄н̣а’’нти.
‘‘на кхва̄хам̣, бханте, имасса бхагавата̄ [бхагавато (пӣ.)] сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄ми. са̄дху ме, бханте, бхагава̄ татха̄ бха̄сату йатха̄хам̣ имасса бхагавата̄ сам̣кхиттена бха̄ситасса виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄неййа’’нти. ‘‘а̄джа̄неййа̄си ва̄ твам̣, сусима, на ва̄ твам̣ а̄джа̄неййа̄си, атха кхо дхаммат̣т̣хитин̃а̄н̣ам̣ пуббе, паччха̄ нибба̄не н̃а̄н̣ам̣’’.
‘‘там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сусима, рӯпам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти? ‘‘дуккхам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘ведана̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣, дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти? ‘‘дуккхам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘сан̃н̃а̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’…пе… ‘‘сан̇кха̄ра̄ ничча̄ ва̄ аничча̄ ва̄’’ти? ‘‘аничча̄, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти? ‘‘дуккхам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘вин̃н̃а̄н̣ам̣ ниччам̣ ва̄ аниччам̣ ва̄’’ти? ‘‘аниччам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ ва̄ там̣ сукхам̣ ва̄’’ти? ‘‘дуккхам̣, бханте’’. ‘‘йам̣ пана̄ниччам̣ дуккхам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣, каллам̣ ну там̣ саманупасситум̣ – ‘етам̣ мама, есохамасми, есо ме атта̄’’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘тасма̄тиха, сусима, йам̣ кин̃чи рӯпам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ рӯпам̣ нетам̣ мама несохамасми на месо атта̄ти; еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. йа̄ ка̄чи ведана̄ атӣта̄на̄гатапаччуппанна̄ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рика̄ ва̄ сукхума̄ ва̄ хӣна̄ ва̄ пан̣ӣта̄ ва̄ йа̄ дӯре сантике ва̄, сабба̄ ведана̄ нетам̣ мама несохамасми на месо атта̄ти; еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. йа̄ ка̄чи сан̃н̃а̄…пе… йе кечи сан̇кха̄ра̄ атӣта̄на̄гатапаччуппанна̄ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рика̄ ва̄ сукхума̄ ва̄ хӣна̄ ва̄ пан̣ӣта̄ ва̄ йе дӯре сантике ва̄, саббе сан̇кха̄ра̄ нетам̣ мама несохамасми на месо атта̄ти; еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣. йам̣ кин̃чи вин̃н̃а̄н̣ам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ аджджхаттам̣ ва̄ бахиддха̄ ва̄ ол̣а̄рикам̣ ва̄ сукхумам̣ ва̄ хӣнам̣ ва̄ пан̣ӣтам̣ ва̄ йам̣ дӯре сантике ва̄, саббам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ нетам̣ мама несохамасми на месо атта̄ти; еваметам̣ йатха̄бхӯтам̣ саммаппан̃н̃а̄йа дат̣т̣хаббам̣.
‘‘евам̣ пассам̣, сусима, сутава̄ арийаса̄вако рӯпасмимпи ниббиндати, ведана̄йапи ниббиндати, сан̃н̃а̄йапи ниббиндати, сан̇кха̄ресупи ниббиндати, вин̃н̃а̄н̣асмимпи ниббиндати. ниббиндам̣ вираджджати, вира̄га̄ вимуччати, вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ хоти. ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄’ти паджа̄на̄ти.
‘‘‘джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣а’нти, сусима, пассасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘‘бхавапаччайа̄ джа̄тӣ’ти, сусима, пассасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘‘упа̄да̄напаччайа̄ бхаво’ти, сусима, пассасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘‘тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄на’нти, сусима, пассасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄ти… пхассапаччайа̄ ведана̄ти… сал̣а̄йатанапаччайа̄ пхассоти… на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатананти… вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпанти… сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣анти… авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄ти, сусима, пассасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’.
‘‘‘джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣аниродхо’ти, сусима, пассасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘‘бхаваниродха̄ джа̄тиниродхо’ти сусима, пассасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘упа̄да̄наниродха̄ бхаваниродхоти… тан̣ха̄ниродха̄ упа̄да̄наниродхоти… ведана̄ниродха̄ тан̣ха̄ниродхоти… пхассаниродха̄ ведана̄ниродхоти… сал̣а̄йатананиродха̄ пхассаниродхоти… на̄марӯпаниродха̄ сал̣а̄йатананиродхоти… вин̃н̃а̄н̣аниродха̄ на̄марӯпаниродхоти… сан̇кха̄раниродха̄ вин̃н̃а̄н̣аниродхоти… авиджджа̄ниродха̄ сан̇кха̄раниродхоти, сусима, пассасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’.
‘‘апи пана твам̣, сусима, евам̣ джа̄нанто евам̣ пассанто анекавихитам̣ иддхивидхам̣ паччанубхоси – екопи хутва̄ бахудха̄ хоси, бахудха̄пи хутва̄ еко хоси; а̄вибха̄вам̣, тиробха̄вам̣, тирокут̣т̣ам̣ тиропа̄ка̄рам̣ тиропаббатам̣ асаджджама̄но гаччхаси, сеййатха̄пи а̄ка̄се; патхавийа̄пи уммуджджанимуджджам̣ кароси, сеййатха̄пи удаке; удакепи абхиджджама̄но гаччхаси, сеййатха̄пи патхавийам̣; а̄ка̄сепи паллан̇кена камаси, сеййатха̄пи паккхӣ сакун̣о; имепи чандимасӯрийе евам̣махиддхике евам̣маха̄нубха̄ве па̄н̣ина̄ паримасаси паримаджджаси, йа̄ва брахмалока̄пи ка̄йена васам̣ ваттесӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘апи пана твам̣, сусима, евам̣ джа̄нанто евам̣ пассанто дибба̄йа сотадха̄туйа̄ висуддха̄йа атиккантама̄нусика̄йа убхо садде сун̣аси диббе ча ма̄нусе ча йе дӯре сантике ча̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘апи пана твам̣, сусима, евам̣ джа̄нанто евам̣ пассанто парасатта̄нам̣ парапуггала̄нам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄си – сара̄гам̣ ва̄ читтам̣ сара̄гам̣ читтанти паджа̄на̄си…пе… вимуттам̣ ва̄ читтам̣ вимуттам̣ читтанти паджа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘апи пана твам̣, сусима, евам̣ джа̄нанто евам̣ пассанто анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссараси, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣…пе… ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘апи пана твам̣, сусима, евам̣ джа̄нанто евам̣ пассанто диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассаси чавама̄не…пе… йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄сӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘апи пана твам̣, сусима, евам̣ джа̄нанто евам̣ пассанто йе те санта̄ вимоккха̄ атиккамма рӯпе, а̄руппа̄ те ка̄йена пхуситва̄ вихарасӣ’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’.
‘‘еттха да̄ни, сусима, идан̃ча веййа̄каран̣ам̣ имесан̃ча дхамма̄нам̣ асама̄патти, идам̣ но, сусима, катха’’нти?
атха кхо а̄йасма̄ сусимо бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘аччайо мам̣, бханте, аччагама̄ йатха̄ба̄лам̣ йатха̄мӯл̣хам̣ йатха̄акусалам̣, йва̄хам̣ евам̣ сва̄ккха̄те дхаммавинайе дхамматтхенако паббаджито. тасса ме, бханте, бхагава̄ аччайам̣ аччайато пат̣игган̣ха̄ту а̄йатим̣ сам̣вара̄йа̄’’ти.
‘‘таггха твам̣, сусима, аччайо аччагама̄ йатха̄ба̄лам̣ йатха̄мӯл̣хам̣ йатха̄акусалам̣, йо твам̣ евам̣ сва̄ккха̄те дхаммавинайе дхамматтхенако паббаджито. сеййатха̄пи, сусима, чорам̣ а̄гуча̄рим̣ гахетва̄ ран̃н̃о дассеййум̣ – ‘айам̣ те, дева, чоро а̄гуча̄рӣ, имасса йам̣ иччхаси там̣ дан̣д̣ам̣ пан̣ехӣ’ти. таменам̣ ра̄джа̄ евам̣ вадеййа – ‘гаччхатха, бхо, имам̣ пурисам̣ дал̣ха̄йа раджджуйа̄ паччха̄ба̄хам̣ га̄л̣хабандханам̣ бандхитва̄ кхурамун̣д̣ам̣ каритва̄ кхарассарена пан̣авена ратхийа̄йа ратхийам̣ син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ паринетва̄ даккхин̣ена два̄рена никкха̄метва̄ даккхин̣ато нагарасса сӣсам̣ чхиндатха̄’ти. таменам̣ ран̃н̃о пуриса̄ дал̣ха̄йа раджджуйа̄ паччха̄ба̄хам̣ га̄л̣хабандханам̣ бандхитва̄ кхурамун̣д̣ам̣ каритва̄ кхарассарена пан̣авена ратхийа̄йа ратхийам̣ син̇гха̄т̣акена син̇гха̄т̣акам̣ паринетва̄ даккхин̣ена два̄рена никкха̄метва̄ даккхин̣ато нагарасса сӣсам̣ чхиндеййум̣. там̣ ким̣ ман̃н̃аси, сусима, апи ну со пурисо татонида̄нам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведийетха̄’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’.
‘‘йам̣ кхо со, сусима, пурисо татонида̄нам̣ дуккхам̣ доманассам̣ пат̣исам̣ведийетха [пат̣исам̣ведийетха ва̄, на ва̄ пат̣исам̣ведийетха (ка.)]. йа̄ евам̣ сва̄ккха̄те дхаммавинайе дхамматтхенакасса паббаджджа̄, айам̣ тато дуккхавипа̄катара̄ ча кат̣укавипа̄катара̄ ча, апи ча винипа̄та̄йа сам̣ваттати. йато ча кхо твам̣, сусима, аччайам̣ аччайато дисва̄ йатха̄дхаммам̣ пат̣икароси там̣ те майам̣ пат̣игган̣ха̄ма. вуддхи хеса̄, сусима, арийасса винайе йо аччайам̣ аччайато дисва̄ йатха̄дхаммам̣ пат̣икароти, а̄йатин̃ча [а̄йатим̣ (сйа̄. кам̣.)] сам̣варам̣ а̄паджджатӣ’’ти. дасамам̣.
маха̄вагго саттамо.
тассудда̄нам̣ –
две ассутавата̄ вутта̄, путтамам̣сена ча̄парам̣;
аттхира̄го ча нагарам̣, саммасам̣ нал̣акала̄пийам̣;
косамбӣ упайанти ча, дасамо сусимена ча̄ти [дасамо вутто сусӣмена̄ти (сӣ.)].