4. ан̃н̃атиттхийасуттам̣
24. ра̄джагахе вихарати вел̣уване. атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. атха кхо а̄йасмато са̄рипуттасса етадахоси – ‘‘атиппаго кхо та̄ва ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чаритум̣. йам̣нӯна̄хам̣ йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камеййа’’нти.
атха кхо а̄йасма̄ са̄рипутто йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ техи ан̃н̃атиттхийехи парибба̄джакехи саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ етадавочум̣ –
‘‘санта̄вусо, са̄рипутта, еке саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти. санти пана̄вусо са̄рипутта, еке саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ парам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти. санта̄вусо са̄рипутта, еке саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катан̃ча парам̣катан̃ча дуккхам̣ пан̃н̃апенти. санти пана̄вусо са̄рипутта, еке саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти. идха, пана̄вусо са̄рипутта, саман̣о готамо ким̣ва̄дӣ кимаккха̄йӣ? катхам̣ бйа̄карама̄на̄ ча майам̣ вуттава̄дино чева саман̣асса готамасса асса̄ма, на ча саман̣ам̣ готамам̣ абхӯтена аббха̄чиккхеййа̄ма, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄кареййа̄ма, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нупа̄то [ва̄да̄нува̄до (ка.) дӣ. ни. 1.381] га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхеййа̄’’ти?
‘‘пат̣иччасамуппаннам̣ кхо, а̄вусо, дуккхам̣ вуттам̣ бхагавата̄. ким̣ пат̣ичча? пхассам̣ пат̣ичча. ити вадам̣ вуттава̄дӣ чева бхагавато асса, на ча бхагавантам̣ абхӯтена аббха̄чиккхеййа, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄кареййа, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нупа̄то га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхеййа.
‘‘татра̄вусо, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти тадапи пхассапаччайа̄. йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ парам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти тадапи пхассапаччайа̄. йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катан̃ча парам̣катан̃ча дуккхам̣ пан̃н̃апенти тадапи пхассапаччайа̄. йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти тадапи пхассапаччайа̄.
‘‘татра̄вусо, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти, те вата ан̃н̃атра пхасса̄ пат̣исам̣ведиссантӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ парам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти, те вата ан̃н̃атра пхасса̄ пат̣исам̣ведиссантӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катан̃ча парам̣катан̃ча дуккхам̣ пан̃н̃апенти, те вата ан̃н̃атра пхасса̄ пат̣исам̣ведиссантӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти, те вата ан̃н̃атра пхасса̄ пат̣исам̣ведиссантӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджатӣ’’ти.
ассоси кхо а̄йасма̄ а̄нандо а̄йасмато са̄рипуттасса техи ан̃н̃атиттхийехи парибба̄джакехи саддхим̣ имам̣ катха̄салла̄пам̣. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо йа̄ватако а̄йасмато са̄рипуттасса техи ан̃н̃атиттхийехи парибба̄джакехи саддхим̣ ахоси катха̄салла̄по там̣ саббам̣ бхагавато а̄рочеси.
‘‘са̄дху са̄дху, а̄нанда, йатха̄ там̣ са̄рипутто самма̄ бйа̄карама̄но бйа̄кареййа. пат̣иччасамуппаннам̣ кхо, а̄нанда, дуккхам̣ вуттам̣ майа̄. ким̣ пат̣ичча? пхассам̣ пат̣ичча. ити вадам̣ вуттава̄дӣ чева ме асса, на ча мам̣ абхӯтена аббха̄чиккхеййа, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄кареййа, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нупа̄то га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхеййа.
‘‘татра̄нанда, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти тадапи пхассапаччайа̄. йепи те…пе… йепи те…пе… йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти тадапи пхассапаччайа̄.
‘‘татра̄нанда, йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти, те вата ан̃н̃атра пхасса̄ пат̣исам̣ведиссантӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. йепи те…пе… йепи те…пе… йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти, те вата ан̃н̃атра пхасса̄ пат̣исам̣ведиссантӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати.
‘‘екамида̄хам̣, а̄нанда, самайам̣ идхева ра̄джагахе вихара̄ми вел̣уване каландаканива̄пе. атха кхва̄хам̣, а̄нанда, пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣. тасса майхам̣, а̄нанда, етадахоси – ‘атиппаго кхо та̄ва ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чаритум̣. йам̣нӯна̄хам̣ йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камеййа’’’нти.
‘‘атха кхва̄хам̣, а̄нанда, йена ан̃н̃атиттхийа̄нам̣ парибба̄джака̄нам̣ а̄ра̄мо тенупасан̇камим̣; упасан̇камитва̄ техи ан̃н̃атиттхийехи парибба̄джакехи саддхим̣ саммодим̣. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣. екамантам̣ нисиннам̣ кхо мам̣, а̄нанда, те ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ етадавочум̣ –
‘санта̄вусо готама, еке саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти. санти пана̄вусо готама, еке саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ парам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти. санта̄вусо готама, еке саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катан̃ча парам̣катан̃ча дуккхам̣ пан̃н̃апенти. санти пана̄вусо готама, еке саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти. идха но а̄йасма̄ готамо ким̣ва̄дӣ кимаккха̄йӣ? катхам̣ бйа̄карама̄на̄ ча майам̣ вуттава̄дино чева а̄йасмато готамасса асса̄ма, на ча а̄йасмантам̣ готамам̣ абхӯтена аббха̄чиккхеййа̄ма, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄кареййа̄ма, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нупа̄то га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхеййа̄’’’ти?
‘‘евам̣ вутта̄хам̣, а̄нанда, те ан̃н̃атиттхийе парибба̄джаке етадавочам̣ – ‘пат̣иччасамуппаннам̣ кхо, а̄вусо, дуккхам̣ вуттам̣ майа̄. ким̣ пат̣ичча? пхассам̣ пат̣ичча. ити вадам̣ вуттава̄дӣ чева ме асса, на ча мам̣ абхӯтена аббха̄чиккхеййа, дхаммасса ча̄нудхаммам̣ бйа̄кареййа, на ча кочи сахадхаммико ва̄да̄нупа̄то га̄райхам̣ т̣ха̄нам̣ а̄гаччхеййа̄’’’ти.
‘‘татра̄вусо, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти тадапи пхассапаччайа̄. йепи те…пе… йепи те…пе… йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти тадапи пхассапаччайа̄.
‘‘татра̄вусо, йе те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ сайам̣катам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти, те вата ан̃н̃атра пхасса̄ пат̣исам̣ведиссантӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. йепи те…пе… йепи те…пе… йепи те саман̣абра̄хман̣а̄ каммава̄да̄ асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ дуккхам̣ пан̃н̃апенти, те вата ан̃н̃атра пхасса̄ пат̣исам̣ведиссантӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджатӣ’’ти. ‘‘аччхарийам̣ бханте, аббхутам̣ бханте! йатра хи на̄ма екена падена саббо аттхо вутто бхависсати. сийа̄ ну кхо, бханте, есеваттхо виттха̄рена вуччама̄но гамбхӣро чева асса гамбхӣра̄вабха̄со ча̄’’ти?
‘‘тена ха̄нанда, тан̃н̃еветтха пат̣ибха̄тӯ’’ти. ‘‘саче мам̣, бханте, евам̣ пуччхеййум̣ – ‘джара̄маран̣ам̣, а̄вусо а̄нанда, ким̣нида̄нам̣ ким̣самудайам̣ ким̣джа̄тикам̣ ким̣пабхава’нти? евам̣ пут̣т̣хохам̣, бханте, евам̣ бйа̄кареййам̣ – ‘джара̄маран̣ам̣ кхо, а̄вусо, джа̄тинида̄нам̣ джа̄тисамудайам̣ джа̄тиджа̄тикам̣ джа̄типабхава’нти. евам̣ пут̣т̣хохам̣, бханте, евам̣ бйа̄кареййам̣.
‘‘саче мам̣, бханте, евам̣ пуччхеййум̣ – ‘джа̄ти пана̄вусо а̄нанда, ким̣нида̄на̄ ким̣самудайа̄ ким̣джа̄тика̄ ким̣пабхава̄’ти? евам̣ пут̣т̣хохам̣, бханте, евам̣ бйа̄кареййам̣ – ‘джа̄ти кхо, а̄вусо, бхаванида̄на̄ бхавасамудайа̄ бхаваджа̄тика̄ бхаваппабхава̄’ти. евам̣ пут̣т̣хохам̣, бханте, евам̣ бйа̄кареййам̣.
‘‘саче мам̣, бханте, евам̣ пуччхеййум̣ – ‘бхаво пана̄вусо а̄нанда, ким̣нида̄но ким̣самудайо ким̣джа̄тико ким̣пабхаво’ти? евам̣ пут̣т̣хохам̣, бханте, евам̣ бйа̄кареййам̣ – ‘бхаво кхо, а̄вусо, упа̄да̄нанида̄но упа̄да̄насамудайо упа̄да̄наджа̄тико упа̄да̄наппабхаво’ти. евам̣ пут̣т̣хохам̣, бханте, евам̣ бйа̄кареййам̣.
‘‘саче мам̣, бханте, евам̣ пуччхеййум̣ – упа̄да̄нам̣ пана̄вусо…пе… тан̣ха̄ пана̄вусо…пе… ведана̄ пана̄вусо…пе… саче мам̣, бханте, евам̣ пуччхеййум̣ – ‘пхассо пана̄вусо а̄нанда, ким̣нида̄но ким̣самудайо ким̣джа̄тико ким̣пабхаво’ти? евам̣ пут̣т̣хохам̣, бханте, евам̣ бйа̄кареййам̣ – ‘пхассо кхо, а̄вусо, сал̣а̄йатананида̄но сал̣а̄йатанасамудайо сал̣а̄йатанаджа̄тико сал̣а̄йатанаппабхаво’ти. ‘чханнам̣твева, а̄вусо, пхасса̄йатана̄нам̣ асесавира̄ганиродха̄ пхассаниродхо; пхассаниродха̄ ведана̄ниродхо; ведана̄ниродха̄ тан̣ха̄ниродхо; тан̣ха̄ниродха̄ упа̄да̄наниродхо; упа̄да̄наниродха̄ бхаваниродхо; бхаваниродха̄ джа̄тиниродхо; джа̄тиниродха̄ джара̄маран̣ам̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ нируджджханти. еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса ниродхо хотӣ’ти. евам̣ пут̣т̣хохам̣, бханте, евам̣ бйа̄кареййа’’нти. чатуттхам̣.