3. упанисасуттам̣
23. са̄ваттхийам̣ вихарати…пе… ‘‘джа̄нато ахам̣, бхиккхаве, пассато а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄ми, но аджа̄нато но апассато. кин̃ча, бхиккхаве, джа̄нато ким̣ пассато а̄сава̄нам̣ кхайо хоти? ити рӯпам̣ ити рӯпасса самудайо ити рӯпасса аттхан̇гамо, ити ведана̄…пе… ити сан̃н̃а̄… ити сан̇кха̄ра̄… ити вин̃н̃а̄н̣ам̣ ити вин̃н̃а̄н̣асса самудайо ити вин̃н̃а̄н̣асса аттхан̇гамоти. евам̣ кхо, бхиккхаве, джа̄нато евам̣ пассато а̄сава̄нам̣ кхайо хоти’’.
‘‘йамписса там̣, бхиккхаве, кхайасмим̣ кхайен̃н̃а̄н̣ам̣, тампи саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, кхайен̃а̄н̣асса упаниса̄? ‘вимуттӣ’тисса вачанӣйам̣. вимуттимпа̄хам̣ [вимуттимпахам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣.)], бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, вимуттийа̄ упаниса̄? ‘вира̄го’тисса вачанӣйам̣. вира̄гампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, вира̄гасса упаниса̄? ‘ниббида̄’тисса вачанӣйам̣. ниббидампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, ниббида̄йа упаниса̄? ‘йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассана’нтисса вачанӣйам̣. йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанасса упаниса̄? ‘сама̄дхӣ’тисса вачанӣйам̣. сама̄дхимпа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣.
‘‘ка̄ ча, бхиккхаве, сама̄дхисса упаниса̄? ‘сукха’нтисса вачанӣйам̣. сукхампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, сукхасса упаниса̄? ‘пассаддхӣ’тисса вачанӣйам̣. пассаддхимпа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, пассаддхийа̄ упаниса̄? ‘пӣтӣ’тисса вачанӣйам̣. пӣтимпа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, пӣтийа̄ упаниса̄? ‘па̄моджджа’нтисса вачанӣйам̣. па̄моджджампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, па̄моджджасса упаниса̄? ‘саддха̄’тисса вачанӣйам̣. саддхампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣.
‘‘ка̄ ча, бхиккхаве, саддха̄йа упаниса̄? ‘дуккха’нтисса вачанӣйам̣. дуккхампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, дуккхасса упаниса̄? ‘джа̄тӣ’тисса вачанӣйам̣. джа̄тимпа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, джа̄тийа̄ упаниса̄? ‘бхаво’тисса вачанӣйам̣. бхавампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, бхавасса упаниса̄? ‘упа̄да̄на’нтисса вачанӣйам̣. упа̄да̄нампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣. ка̄ ча, бхиккхаве, упа̄да̄насса упаниса̄? ‘тан̣ха̄’тисса вачанӣйам̣. тан̣хампа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисам̣ вада̄ми, но анупанисам̣.
‘‘ка̄ ча, бхиккхаве, тан̣ха̄йа упаниса̄? ‘ведана̄’тисса вачанӣйам̣…пе… ‘пхассо’тисса вачанӣйам̣… ‘сал̣а̄йатана’нтисса вачанӣйам̣… ‘на̄марӯпа’нтисса вачанӣйам̣… ‘вин̃н̃а̄н̣а’нтисса вачанӣйам̣… ‘сан̇кха̄ра̄’тисса вачанӣйам̣. сан̇кха̄репа̄хам̣, бхиккхаве, саупанисе вада̄ми, но анупанисе. ка̄ ча, бхиккхаве, сан̇кха̄ра̄нам̣ упаниса̄? ‘авиджджа̄’тисса вачанӣйам̣.
‘‘ити кхо, бхиккхаве, авиджджӯпаниса̄ сан̇кха̄ра̄, сан̇кха̄рӯпанисам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣ӯпанисам̣ на̄марӯпам̣, на̄марӯпӯпанисам̣ сал̣а̄йатанам̣, сал̣а̄йатанӯпанисо пхассо, пхассӯпаниса̄ ведана̄, веданӯпаниса̄ тан̣ха̄, тан̣хӯпанисам̣ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄нӯпанисо бхаво, бхавӯпаниса̄ джа̄ти, джа̄тӯпанисам̣ дуккхам̣, дуккхӯпаниса̄ саддха̄, саддхӯпанисам̣ па̄моджджам̣, па̄моджджӯпаниса̄ пӣти, пӣтӯпаниса̄ пассаддхи, пассаддхӯпанисам̣ сукхам̣, сукхӯпанисо сама̄дхи, сама̄дхӯпанисам̣ йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанам̣, йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанӯпаниса̄ ниббида̄, ниббидӯпанисо вира̄го, вира̄гӯпаниса̄ вимутти, вимуттӯпанисам̣ кхайен̃а̄н̣ам̣.
‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, упарипаббате тхуллапхуситаке деве вассанте там̣ удакам̣ йатха̄ниннам̣ паваттама̄нам̣ паббатакандарападараса̄кха̄ парипӯрети. паббатакандарападараса̄кха̄парипӯра̄ кусоббхе [куссуббхе (сӣ. сйа̄. кам̣.), кусуббхе (пӣ.) н̣ва̄ди 129 суттам̣ олокетаббам̣] парипӯренти. кусоббха̄ парипӯра̄ маха̄соббхе парипӯренти. маха̄соббха̄ парипӯра̄ куннадийо парипӯренти. куннадийо парипӯра̄ маха̄надийо парипӯренти. маха̄надийо парипӯра̄ маха̄самуддам̣ парипӯренти.
‘‘евамева кхо, бхиккхаве, авиджджӯпаниса̄ сан̇кха̄ра̄, сан̇кха̄рӯпанисам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣ӯпанисам̣ на̄марӯпам̣, на̄марӯпӯпанисам̣ сал̣а̄йатанам̣, сал̣а̄йатанӯпанисо пхассо, пхассӯпаниса̄ ведана̄, веданӯпаниса̄ тан̣ха̄, тан̣хӯпанисам̣ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄нӯпанисо бхаво, бхавӯпаниса̄ джа̄ти, джа̄тӯпанисам̣ дуккхам̣, дуккхӯпаниса̄ саддха̄, саддхӯпанисам̣ па̄моджджам̣, па̄моджджӯпаниса̄ пӣти, пӣтӯпаниса̄ пассаддхи, пассаддхӯпанисам̣ сукхам̣, сукхӯпанисо сама̄дхи, сама̄дхӯпанисам̣ йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанам̣, йатха̄бхӯтан̃а̄н̣адассанӯпаниса̄ ниббида̄, ниббидӯпанисо вира̄го, вира̄гӯпаниса̄ вимутти, вимуттӯпанисам̣ кхайен̃а̄н̣а’’нти. татийам̣.