2. упа̄сакавагго

1. касибха̄радва̄джасуттам̣

197. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ магадхесу вихарати даккхин̣а̄гирисмим̣ екана̄л̣а̄йам̣ бра̄хман̣ага̄ме. тена кхо пана самайена касибха̄радва̄джасса [касикабха̄радва̄джасса (ка.)] бра̄хман̣асса пан̃чаматта̄ни нан̇галасата̄ни пайутта̄ни хонти ваппака̄ле. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена касибха̄радва̄джасса бра̄хман̣асса камманто тенупасан̇ками.

тена кхо пана самайена касибха̄радва̄джасса бра̄хман̣асса паривесана̄ ваттати. атха кхо бхагава̄ йена паривесана̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. аддаса̄ кхо касибха̄радва̄джо бра̄хман̣о бхагавантам̣ пин̣д̣а̄йа т̣хитам̣. дисва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ахам̣ кхо, саман̣а, каса̄ми ча вапа̄ми ча, каситва̄ ча вапитва̄ ча бхун̃джа̄ми. твампи, саман̣а, касассу ча вапассу ча, каситва̄ ча вапитва̄ ча бхун̃джассӯ’’ти. ‘‘ахампи кхо, бра̄хман̣а, каса̄ми ча вапа̄ми ча, каситва̄ ча вапитва̄ ча бхун̃джа̄мӣ’’ти. на кхо майам̣ пасса̄ма бхото готамасса йугам̣ ва̄ нан̇галам̣ ва̄ пха̄лам̣ ва̄ па̄чанам̣ ва̄ балӣбадде ва̄, атха ча пана бхавам̣ готамо евама̄ха – ‘‘ахампи кхо, бра̄хман̣а, каса̄ми ча вапа̄ми ча, каситва̄ ча вапитва̄ ча бхун̃джа̄мӣ’’ти. атха кхо касибха̄радва̄джо бра̄хман̣о бхагавантам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –

‘‘кассако пат̣иджа̄на̄си, на ча пасса̄ми те касим̣;

кассако пуччхито брӯхи, катхам̣ джа̄нему там̣ каси’’нти.

‘‘саддха̄ бӣджам̣ тапо вут̣т̣хи, пан̃н̃а̄ ме йуганан̇галам̣;

хирӣ ӣса̄ мано йоттам̣, сати ме пха̄лапа̄чанам̣.

‘‘ка̄йагутто вачӣгутто, а̄ха̄ре ударе йато;

саччам̣ кароми нидда̄нам̣, сораччам̣ ме памочанам̣.

‘‘вӣрийам̣ ме дхурадхорайхам̣, йогаккхема̄дхива̄ханам̣;

гаччхати аниваттантам̣, йаттха гантва̄ на сочати.

‘‘евамеса̄ касӣ кат̣т̣ха̄, са̄ хоти аматаппхала̄;

етам̣ касим̣ каситва̄на, саббадуккха̄ памуччатӣ’’ти.

‘‘бхун̃джату бхавам̣ готамо. кассако бхавам̣. йан̃хи бхавам̣ готамо аматаппхалампи касим̣ касатӣ’’ти [бха̄сатӣти (ка.)].

‘‘га̄тха̄бхигӣтам̣ ме абходжанеййам̣,

сампассатам̣ бра̄хман̣а неса дхаммо;

га̄тха̄бхигӣтам̣ пануданти буддха̄,

дхамме сати бра̄хман̣а вуттиреса̄.

‘‘ан̃н̃ена ча кевалинам̣ махесим̣,

кхӣн̣а̄савам̣ куккуччавӯпасантам̣;

аннена па̄нена упат̣т̣хахассу,

кхеттан̃хи там̣ пун̃н̃апеккхасса хотӣ’’ти.

евам̣ вутте, касибха̄радва̄джо бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама…пе… аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

2. удайасуттам̣

198. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена удайасса бра̄хман̣асса нивесанам̣ тенупасан̇ками. атха кхо удайо бра̄хман̣о бхагавато паттам̣ оданена пӯреси. дутийампи кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена удайасса бра̄хман̣асса нивесанам̣ тенупасан̇ками…пе… татийампи кхо удайо бра̄хман̣о бхагавато паттам̣ оданена пӯретва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘пакат̣т̣хакойам̣ саман̣о готамо пунаппунам̣ а̄гаччхатӣ’’ти.

‘‘пунаппунан̃чева вапанти бӣджам̣, пунаппунам̣ вассати девара̄джа̄;

пунаппунам̣ кхеттам̣ касанти кассака̄, пунаппунам̣ дхан̃н̃амупети рат̣т̣хам̣.

‘‘пунаппунам̣ йа̄чака̄ йа̄чайанти, пунаппунам̣ да̄напатӣ даданти;

пунаппунам̣ да̄напатӣ дадитва̄, пунаппунам̣ саггамупенти т̣ха̄нам̣.

‘‘пунаппунам̣ кхӣраника̄ духанти, пунаппунам̣ ваччхо упети ма̄тарам̣;

пунаппунам̣ киламати пхандати ча, пунаппунам̣ габбхамупети мандо.

‘‘пунаппунам̣ джа̄йати мӣйати ча, пунаппунам̣ сиватхикам̣ [сӣватхикам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] харанти;

магган̃ча ладдха̄ апунаббхава̄йа, на пунаппунам̣ джа̄йати бхӯрипан̃н̃о’’ти [пунаппунам̣ джа̄йати бхӯрипан̃н̃оти (сйа̄. кам̣. ка.)].

евам̣ вутте, удайо бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

3. девахитасуттам̣

199. са̄ваттхинида̄нам̣. тена кхо пана самайена бхагава̄ ва̄теха̄ба̄дхико хоти; а̄йасма̄ ча упава̄н̣о бхагавато упат̣т̣ха̄ко хоти. атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ упава̄н̣ам̣ а̄мантеси – ‘‘ин̇гха ме твам̣, упава̄н̣а, ун̣ходакам̣ джа̄на̄хӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ упава̄н̣о бхагавато пат̣иссутва̄ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена девахитасса бра̄хман̣асса нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ тун̣хӣбхӯто екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. аддаса̄ кхо девахито бра̄хман̣о а̄йасмантам̣ упава̄н̣ам̣ тун̣хӣбхӯтам̣ екамантам̣ т̣хитам̣. дисва̄на а̄йасмантам̣ упава̄н̣ам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –

‘‘тун̣хӣбхӯто бхавам̣ тит̣т̣хам̣, мун̣д̣о сан̇гха̄т̣ипа̄руто;

ким̣ паттхайа̄но ким̣ есам̣, ким̣ ну йа̄читума̄гато’’ти.

‘‘арахам̣ сугато локе, ва̄теха̄ба̄дхико муни;

саче ун̣ходакам̣ аттхи, мунино дехи бра̄хман̣а.

‘‘пӯджито пӯджанеййа̄нам̣, саккареййа̄на саккато;

апачито апачеййа̄нам̣ [апачинеййа̄нам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣.) т̣ӣка̄ олокетабба̄], тасса иччха̄ми ха̄таве’’ти.

атха кхо девахито бра̄хман̣о ун̣ходакасса ка̄джам̣ пурисена га̄ха̄петва̄ пха̄н̣итасса ча пут̣ам̣ а̄йасмато упава̄н̣асса па̄да̄си. атха кхо а̄йасма̄ упава̄н̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ ун̣ходакена нха̄петва̄ [наха̄петва̄ (сӣ. пӣ.)] ун̣ходакена пха̄н̣итам̣ а̄лолетва̄ бхагавато па̄да̄си. атха кхо бхагавато а̄ба̄дхо пат̣иппассамбхи.

атха кхо девахито бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо девахито бра̄хман̣о бхагавантам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –

‘‘каттха даджджа̄ деййадхаммам̣, каттха диннам̣ махаппхалам̣;

катхан̃хи йаджама̄насса, катхам̣ иджджхати даккхин̣а̄’’ти.

‘‘пуббенива̄сам̣ йо ведӣ, сагга̄па̄йан̃ча пассати;

атхо джа̄тиккхайам̣ патто, абхин̃н̃а̄восито муни.

‘‘еттха даджджа̄ деййадхаммам̣, еттха диннам̣ махаппхалам̣;

еван̃хи йаджама̄насса, евам̣ иджджхати даккхин̣а̄’’ти.

евам̣ вутте, девахито бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣ бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

4. маха̄са̄ласуттам̣

200. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ан̃н̃атаро бра̄хман̣амаха̄са̄ло лӯкхо лӯкхапа̄вуран̣о [лӯкхапа̄пуран̣о (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо там̣ бра̄хман̣амаха̄са̄лам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘кинну твам̣, бра̄хман̣а, лӯкхо лӯкхапа̄вуран̣о’’ти? ‘‘идха ме, бхо готама, чатта̄ро путта̄. те мам̣ да̄рехи сам̣пуччха гхара̄ никкха̄ментӣ’’ти. ‘‘тена хи твам̣, бра̄хман̣а, има̄ га̄тха̄йо парийа̄пун̣итва̄ сабха̄йам̣ маха̄джанака̄йе саннипатите путтесу ча саннисиннесу бха̄сассу –

‘‘йехи джа̄техи нандиссам̣, йесан̃ча бхавамиччхисам̣;

те мам̣ да̄рехи сам̣пуччха, са̄ва ва̄ренти сӯкарам̣.

‘‘асанта̄ кира мам̣ джамма̄, та̄та та̄та̄ти бха̄саре;

раккхаса̄ путтарӯпена, те джаханти вайогатам̣.

‘‘ассова джин̣н̣о ниббхого, кха̄дана̄ апанӣйати;

ба̄лака̄нам̣ пита̄ тхеро, пара̄га̄ресу бхиккхати.

‘‘дан̣д̣ова кира ме сеййо, йан̃че путта̄ анассава̄;

чан̣д̣ампи гон̣ам̣ ва̄рети, атхо чан̣д̣ампи куккурам̣.

‘‘андхака̄ре пуре хоти, гамбхӣре га̄дхамедхати;

дан̣д̣асса а̄нубха̄вена, кхалитва̄ патитит̣т̣хатӣ’’ти.

атха кхо со бра̄хман̣амаха̄са̄ло бхагавато сантике има̄ га̄тха̄йо парийа̄пун̣итва̄ сабха̄йам̣ маха̄джанака̄йе саннипатите путтесу ча саннисиннесу абха̄си –

‘‘йехи джа̄техи нандиссам̣, йесан̃ча бхавамиччхисам̣;

те мам̣ да̄рехи сам̣пуччха, са̄ва ва̄ренти сӯкарам̣.

‘‘асанта̄ кира мам̣ джамма̄, та̄та та̄та̄ти бха̄саре;

раккхаса̄ путтарӯпена, те джаханти вайогатам̣.

‘‘ассова джин̣н̣о ниббхого, кха̄дана̄ апанӣйати;

ба̄лака̄нам̣ пита̄ тхеро, пара̄га̄ресу бхиккхати.

‘‘дан̣д̣ова кира ме сеййо, йан̃че путта̄ анассава̄;

чан̣д̣ампи гон̣ам̣ ва̄рети, атхо чан̣д̣ампи куккурам̣.

‘‘андхака̄ре пуре хоти, гамбхӣре га̄дхамедхати;

дан̣д̣асса а̄нубха̄вена, кхалитва̄ патитит̣т̣хатӣ’’ти.

атха кхо нам̣ бра̄хман̣амаха̄са̄лам̣ путта̄ гхарам̣ нетва̄ нха̄петва̄ паччекам̣ дуссайугена аччха̄десум̣. атха кхо со бра̄хман̣амаха̄са̄ло екам̣ дуссайугам̣ а̄да̄йа йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо бра̄хман̣амаха̄са̄ло бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘майам̣, бхо готама, бра̄хман̣а̄ на̄ма а̄чарийасса а̄чарийадханам̣ парийеса̄ма. пат̣игган̣хату ме бхавам̣ готамо а̄чарийадхана’’нти. пат̣иггахеси бхагава̄ анукампам̣ упа̄да̄йа. атха кхо со бра̄хман̣амаха̄са̄ло бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

5. ма̄наттхаддхасуттам̣

201. са̄ваттхинида̄нам̣. тена кхо пана самайена ма̄наттхаддхо на̄ма бра̄хман̣о са̄ваттхийам̣ пат̣ивасати. со нева ма̄тарам̣ абхива̄дети, на питарам̣ абхива̄дети, на а̄чарийам̣ абхива̄дети, на джет̣т̣хабха̄тарам̣ абхива̄дети. тена кхо пана самайена бхагава̄ махатийа̄ париса̄йа паривуто дхаммам̣ десети. атха кхо ма̄наттхаддхасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘‘айам̣ кхо саман̣о готамо махатийа̄ париса̄йа паривуто дхаммам̣ десети. йам̣нӯна̄хам̣ йена саман̣о готамо тенупасан̇камеййам̣. саче мам̣ саман̣о готамо а̄лаписсати, ахампи там̣ а̄лаписса̄ми. но че мам̣ саман̣о готамо а̄лаписсати, ахампи на̄лаписса̄мӣ’’ти. атха кхо ма̄наттхаддхо бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ тун̣хӣбхӯто екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. атха кхо бхагава̄ там̣ на̄лапи. атха кхо ма̄наттхаддхо бра̄хман̣о – ‘на̄йам̣ саман̣о готамо кин̃чи джа̄на̄тӣ’ти татова пуна ниваттитука̄мо ахоси. атха кхо бхагава̄ ма̄наттхаддхасса бра̄хман̣асса четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа ма̄наттхаддхам̣ бра̄хман̣ам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –

‘‘на ма̄нам̣ бра̄хман̣а са̄дху, аттхикассӣдха бра̄хман̣а;

йена аттхена а̄гаччхи, тамеваманубрӯхайе’’ти.

атха кхо ма̄наттхаддхо бра̄хман̣о – ‘‘читтам̣ ме саман̣о готамо джа̄на̄тӣ’’ти таттхева бхагавато па̄десу сираса̄ нипатитва̄ бхагавато па̄да̄ни мукхена ча паричумбати па̄н̣ӣхи ча парисамба̄хати, на̄ман̃ча са̄вети – ‘‘ма̄наттхаддха̄хам̣, бхо готама, ма̄наттхаддха̄хам̣, бхо готама̄’’ти. атха кхо са̄ париса̄ аббхутачиттаджа̄та̄ [аббхутачиттаджа̄та̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.), аччхарийаббхутачиттаджа̄та̄ (ка.)] ахоси – ‘аччхарийам̣ вата бхо, аббхутам̣ вата бхо! айан̃хи ма̄наттхаддхо бра̄хман̣о нева ма̄тарам̣ абхива̄дети, на питарам̣ абхива̄дети, на а̄чарийам̣ абхива̄дети, на джет̣т̣хабха̄тарам̣ абхива̄дети; атха ча пана саман̣е готаме еварӯпам̣ параманипаччака̄рам̣ каротӣ’ти. атха кхо бхагава̄ ма̄наттхаддхам̣ бра̄хман̣ам̣ етадавоча – ‘‘алам̣, бра̄хман̣а, ут̣т̣хехи, саке а̄сане нисӣда. йато те майи читтам̣ пасанна’’нти. атха кхо ма̄наттхаддхо бра̄хман̣о саке а̄сане нисӣдитва̄ бхагавантам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –

‘‘кесу на ма̄нам̣ кайира̄тха, кесу часса сага̄раво;

кйасса апачита̄ ассу, кйассу са̄дху супӯджита̄’’ти.

‘‘ма̄тари питари ча̄пи, атхо джет̣т̣хамхи бха̄тари;

а̄чарийе чатуттхамхи,

тесу на ма̄нам̣ кайира̄тха;

тесу асса сага̄раво,

тйасса апачита̄ ассу;

тйассу са̄дху супӯджита̄.

‘‘араханте сӣтӣбхӯте, катакичче ана̄саве;

нихачча ма̄нам̣ атхаддхо, те намассе ануттаре’’ти.

евам̣ вутте, ма̄наттхаддхо бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

6. паччанӣкасуттам̣

202. са̄ваттхинида̄нам̣. тена кхо пана самайена паччанӣкаса̄то на̄ма бра̄хман̣о са̄ваттхийам̣ пат̣ивасати. атха кхо паччанӣкаса̄тасса бра̄хман̣асса етадахоси – ‘‘йам̣нӯна̄хам̣ йена саман̣о готамо тенупасан̇камеййам̣. йам̣ йадева саман̣о готамо бха̄сиссати там̣ тадевасса̄хам̣ [тадева са̄хам̣ (ка.)] паччанӣка̄сса’’нти [паччанӣкассанти (пӣ.), паччанӣкаса̄танти (ка.)]. тена кхо пана самайена бхагава̄ аббхока̄се чан̇камати. атха кхо паччанӣкаса̄то бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ чан̇камантам̣ етадавоча – ‘бхан̣а саман̣адхамма’нти.

‘‘на паччанӣкаса̄тена, сувиджа̄нам̣ субха̄ситам̣;

упаккилит̣т̣хачиттена, са̄рамбхабахулена ча.

‘‘йо ча винеййа са̄рамбхам̣, аппаса̄дан̃ча четасо;

а̄гха̄там̣ пат̣иниссаджджа, са ве [саче (сйа̄. кам̣. ка.)] джан̃н̃а̄ субха̄сита’’нти.

евам̣ вутте, паччанӣкаса̄то бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама, абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

7. навакаммикасуттам̣

203. екам̣ самайам̣ бхагава̄ косалесу вихарати ан̃н̃атарасмим̣ ванасан̣д̣е. тена кхо пана самайена навакаммикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о тасмим̣ ванасан̣д̣е каммантам̣ ка̄ра̄пети. аддаса̄ кхо навакаммикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о бхагавантам̣ ан̃н̃атарасмим̣ са̄ларуккхамӯле нисиннам̣ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄. дисва̄насса етадахоси – ‘‘ахам̣ кхо имасмим̣ ванасан̣д̣е каммантам̣ ка̄ра̄пенто рама̄ми. айам̣ саман̣о готамо ким̣ ка̄ра̄пенто раматӣ’’ти? атха кхо навакаммикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками. упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –

‘‘ке ну камманта̄ карӣйанти, бхиккху са̄лаване тава;

йадекако аран̃н̃асмим̣, ратим̣ виндати готамо’’ти.

‘‘на ме ванасмим̣ каран̣ӣйаматтхи,

уччхиннамӯлам̣ ме ванам̣ висӯкам̣;

сва̄хам̣ ване ниббанатхо висалло,

еко раме аратим̣ виппаха̄йа̄’’ти.

евам̣ вутте, навакаммикабха̄радва̄джо бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

8. кат̣т̣хаха̄расуттам̣

204. екам̣ самайам̣ бхагава̄ косалесу вихарати ан̃н̃атарасмим̣ ванасан̣д̣е. тена кхо пана самайена ан̃н̃атарасса бха̄радва̄джаготтасса бра̄хман̣асса самбахула̄ антева̄сика̄ кат̣т̣хаха̄рака̄ ма̄н̣авака̄ йена ванасан̣д̣о тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ аддасам̣су бхагавантам̣ тасмим̣ ванасан̣д̣е нисиннам̣ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄. дисва̄на йена бха̄радва̄джаготто бра̄хман̣о тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бха̄радва̄джаготтам̣ бра̄хман̣ам̣ етадавочум̣ – ‘‘йаггхе, бхавам̣ джа̄неййа̄си! асукасмим̣ ванасан̣д̣е саман̣о нисинно паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄’’. атха кхо бха̄радва̄джаготто бра̄хман̣о техи ма̄н̣авакехи саддхим̣ йена со ванасан̣д̣о тенупасан̇ками. аддаса̄ кхо бхагавантам̣ тасмим̣ ванасан̣д̣е нисиннам̣ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄. дисва̄на йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –

‘‘гамбхӣрарӯпе бахубхераве ване,

сун̃н̃ам̣ аран̃н̃ам̣ виджанам̣ вига̄хийа;

анин̃джама̄нена т̣хитена ваггуна̄,

суча̄рурӯпам̣ вата бхиккху джха̄йаси.

‘‘на йаттха гӣтам̣ напи йаттха ва̄дитам̣,

еко аран̃н̃е ванавассито муни;

аччхерарӯпам̣ пат̣ибха̄ти мам̣ идам̣,

йадекако пӣтимано ване васе.

‘‘ман̃н̃а̄махам̣ лока̄дхипатисахабйатам̣,

а̄кан̇кхама̄но тидивам̣ ануттарам̣;

касма̄ бхавам̣ виджанамаран̃н̃амассито,

тапо идха куббаси брахмапаттийа̄’’ти.

‘‘йа̄ ка̄чи кан̇кха̄ абхинандана̄ ва̄,

анекадха̄тӯсу путхӯ сада̄сита̄;

ан̃н̃а̄н̣амӯлаппабхава̄ паджаппита̄,

сабба̄ майа̄ бйантиката̄ самӯлика̄.

‘‘сва̄хам̣ акан̇кхо асито анӯпайо,

саббесу дхаммесу висуддхадассано;

паппуййа самбодхимануттарам̣ сивам̣,

джха̄йа̄махам̣ брахма рахо виса̄радо’’ти.

евам̣ вутте, бха̄радва̄джаготто бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама абхиккантам̣, бхо готама…пе… аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

9. ма̄тупосакасуттам̣

205. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо ма̄тупосако бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ма̄тупосако бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ахан̃хи, бхо готама, дхаммена бхиккхам̣ парийеса̄ми, дхаммена бхиккхам̣ парийеситва̄ ма̄та̄питаро посеми. качча̄хам̣, бхо готама, евам̣ка̄рӣ киччака̄рӣ хомӣ’’ти? ‘‘таггха твам̣, бра̄хман̣а, евам̣ка̄рӣ киччака̄рӣ хоси. йо кхо, бра̄хман̣а, дхаммена бхиккхам̣ парийесати, дхаммена бхиккхам̣ парийеситва̄ ма̄та̄питаро посети, бахум̣ со пун̃н̃ам̣ пасаватӣ’’ти.

‘‘йо ма̄тарам̣ питарам̣ ва̄, маччо дхаммена посати;

та̄йа нам̣ па̄ричарийа̄йа, ма̄та̄питӯсу пан̣д̣ита̄;

идхева нам̣ пасам̣санти, печча сагге памодатӣ’’ти.

евам̣ вутте, ма̄тупосако бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣ бхо готама, абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

10. бхиккхакасуттам̣

206. са̄ваттхинида̄нам̣. атха кхо бхиккхако бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо бхиккхако бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ахампи кхо, бхо готама, бхиккхако, бхавампи бхиккхако, идха но ким̣ на̄на̄каран̣а’’нти?

‘‘на тена бхиккхако хоти, йа̄вата̄ бхиккхате паре;

виссам̣ дхаммам̣ сама̄да̄йа, бхиккху хоти на та̄вата̄.

‘‘йодха пун̃н̃ан̃ча па̄пан̃ча, ба̄хитва̄ брахмачарийам̣;

сан̇кха̄йа локе чарати, са ве бхиккхӯти вуччатӣ’’ти.

евам̣ вутте, бхиккхако бра̄хман̣о бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘абхиккантам̣, бхо готама, абхиккантам̣, бхо готама…пе… упа̄сакам̣ мам̣ бхавам̣ готамо дха̄рету аджджатагге па̄н̣упетам̣ саран̣ам̣ гата’’нти.

11. сан̇га̄равасуттам̣

207. са̄ваттхинида̄нам̣. тена кхо пана самайена сан̇га̄раво на̄ма бра̄хман̣о са̄ваттхийам̣ пат̣ивасати удакасуддхико, удакена парисуддхим̣ паччети, са̄йам̣ па̄там̣ удакорохана̄нуйогамануйутто вихарати. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘идха, бханте, сан̇га̄раво на̄ма бра̄хман̣о са̄ваттхийам̣ пат̣ивасати удакасуддхико, удакена суддхим̣ паччети, са̄йам̣ па̄там̣ удакорохана̄нуйогамануйутто вихарати. са̄дху, бханте, бхагава̄ йена сан̇га̄равасса бра̄хман̣асса нивесанам̣ тенупасан̇камату анукампам̣ упа̄да̄йа̄’’ти. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена.

атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа йена сан̇га̄равасса бра̄хман̣асса нивесанам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. атха кхо сан̇га̄раво бра̄хман̣о йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавата̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисиннам̣ кхо сан̇га̄равам̣ бра̄хман̣ам̣ бхагава̄ етадавоча – ‘‘саччам̣ кира твам̣, бра̄хман̣а, удакасуддхико, удакена суддхим̣ паччеси, са̄йам̣ па̄там̣ удакорохана̄нуйогамануйутто вихарасӣ’’ти? ‘‘евам̣, бхо готама’’. ‘‘ким̣ пана твам̣, бра̄хман̣а, аттхавасам̣ сампассама̄но удакасуддхико, удакасуддхим̣ паччеси, са̄йам̣ па̄там̣ удакорохана̄нуйогамануйутто вихарасӣ’’ти? ‘‘идха ме, бхо готама [идха ме бхо готама ахам̣ (пӣ. ка.)], йам̣ дива̄ па̄пакаммам̣ катам̣ хоти, там̣ са̄йам̣ нха̄нена [наха̄нена (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] пава̄хеми, йам̣ раттим̣ па̄пакаммам̣ катам̣ хоти там̣ па̄там̣ нха̄нена пава̄хеми. имам̣ кхва̄хам̣, бхо готама, аттхавасам̣ сампассама̄но удакасуддхико, удакена суддхим̣ паччеми, са̄йам̣ па̄там̣ удакорохана̄нуйогамануйутто вихара̄мӣ’’ти.

‘‘дхаммо рахадо бра̄хман̣а сӣлатиттхо,

ана̄вило саббхи сатам̣ пасаттхо;

йаттха хаве ведагуно сина̄та̄,