8. уддесавибхан̇гасуттам̣
313. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘уддесавибхан̇гам̣ во, бхиккхаве, десесса̄ми. там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
‘‘татха̄ татха̄, бхиккхаве, бхиккху упапариккхеййа йатха̄ йатха̄ [йатха̄ йатха̄сса (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] упапариккхато бахиддха̄ часса вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣ам̣, аджджхаттам̣ асан̣т̣хитам̣ анупа̄да̄йа на паритассеййа. бахиддха̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣е авиккхитте ависат̣е сати аджджхаттам̣ асан̣т̣хите анупа̄да̄йа апаритассато а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣адуккхасамудайасамбхаво на хотӣ’’ти. идамавоча бхагава̄. идам̣ ватва̄на сугато ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ па̄виси.
314. атха кхо тесам̣ бхиккхӯнам̣, ачирапаккантасса бхагавато, етадахоси – ‘‘идам̣ кхо но, а̄вусо, бхагава̄ сам̣кхиттена уддесам̣ уддиситва̄ виттха̄рена аттхам̣ авибхаджитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ павит̣т̣хо – ‘татха̄ татха̄, бхиккхаве, бхиккху упапариккхеййа йатха̄ йатха̄ упапариккхато бахиддха̄ часса вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣ам̣, аджджхаттам̣ асан̣т̣хитам̣ анупа̄да̄йа на паритассеййа. бахиддха̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣е авиккхитте ависат̣е сати аджджхаттам̣ асан̣т̣хите анупа̄да̄йа апаритассато а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣адуккхасамудайасамбхаво на хотӣ’ти. ко ну кхо имасса бхагавата̄ сам̣кхиттена уддесасса уддит̣т̣хасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса виттха̄рена аттхам̣ вибхаджеййа̄’’ти? атха кхо тесам̣ бхиккхӯнам̣ етадахоси – ‘‘айам̣ кхо а̄йасма̄ маха̄качча̄но саттху чева сам̣ван̣н̣ито самбха̄вито ча вин̃н̃ӯнам̣ сабрахмача̄рӣнам̣; пахоти ча̄йасма̄ маха̄качча̄но имасса бхагавата̄ сам̣кхиттена уддесасса уддит̣т̣хасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса виттха̄рена аттхам̣ вибхаджитум̣. йам̣нӯна майам̣ йена̄йасма̄ маха̄качча̄но тенупасан̇камеййа̄ма; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ етаматтхам̣ пат̣ипуччхеййа̄ма̄’’ти.
атха кхо те бхиккхӯ йена̄йасма̄ маха̄качча̄но тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ маха̄качча̄нена саддхим̣ саммодим̣су. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ етадавочум̣ –
‘‘идам̣ кхо но, а̄вусо качча̄на, бхагава̄ сам̣кхиттена уддесам̣ уддиситва̄ виттха̄рена аттхам̣ авибхаджитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ павит̣т̣хо – ‘татха̄ татха̄, бхиккхаве, бхиккху упапариккхеййа йатха̄ йатха̄ упапариккхато бахиддха̄ часса вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣ам̣, аджджхаттам̣ асан̣т̣хитам̣ анупа̄да̄йа на паритассеййа. бахиддха̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣е авиккхитте ависат̣е сати аджджхаттам̣ асан̣т̣хите анупа̄да̄йа апаритассато а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣адуккхасамудайасамбхаво на хотӣ’ти. тесам̣ но, а̄вусо качча̄на, амха̄кам̣, ачирапаккантасса бхагавато, етадахоси – ‘идам̣ кхо но, а̄вусо, бхагава̄ сам̣кхиттена уддесам̣ уддиситва̄ виттха̄рена аттхам̣ авибхаджитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ павит̣т̣хо – татха̄ татха̄, бхиккхаве, бхиккху упапариккхеййа, йатха̄ йатха̄ упапариккхато бахиддха̄ часса вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣ам̣ аджджхаттам̣ асан̣т̣хитам̣ анупа̄да̄йа на паритассеййа. бахиддха̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣е авиккхитте ависат̣е сати аджджхаттам̣ асан̣т̣хите анупа̄да̄йа апаритассато а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣адуккхасамудайасамбхаво на хотӣ’ти. ко ну кхо имасса бхагавата̄ сам̣кхиттена уддесасса уддит̣т̣хасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса виттха̄рена аттхам̣ вибхаджеййа̄’’ти. ‘‘тесам̣ но, а̄вусо качча̄на, амха̄кам̣ етадахоси – ‘айам̣ кхо а̄йасма̄ маха̄качча̄но саттху чева сам̣ван̣н̣ито, самбха̄вито ча вин̃н̃ӯнам̣ сабрахмача̄рӣнам̣. пахоти ча̄йасма̄ маха̄качча̄но имасса бхагавата̄ сам̣кхиттена уддесасса уддит̣т̣хасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса виттха̄рена аттхам̣ вибхаджитум̣. йам̣нӯна майам̣ йена̄йасма̄ маха̄качча̄но тенупасан̇камеййа̄ма; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ етаматтхам̣ пат̣ипуччхеййа̄ма̄’ти – вибхаджата̄йасма̄ маха̄качча̄но’’ти.
315. ‘‘‘сеййатха̄пи, а̄вусо, пурисо са̄раттхико са̄рагавесӣ са̄рапарийесанам̣ чарама̄но махато руккхасса тит̣т̣хато са̄равато атиккаммева мӯлам̣ атиккамма кхандхам̣ са̄кха̄пала̄се са̄рам̣ парийеситаббам̣ ман̃н̃еййа, евам̣ сампадамидам̣ а̄йасманта̄нам̣ саттхари саммукхӣбхӯте там̣ бхагавантам̣ атиситва̄ амхе етаматтхам̣ пат̣ипуччхитаббам̣ ман̃н̃атха. со ха̄вусо, бхагава̄ джа̄нам̣ джа̄на̄ти, пассам̣ пассати, чаккхубхӯто н̃а̄н̣абхӯто дхаммабхӯто брахмабхӯто ватта̄ паватта̄ аттхасса ниннета̄ аматасса да̄та̄ дхаммасса̄мӣ татха̄гато. со чева панетасса ка̄ло ахоси йам̣ бхагавантам̣йева етаматтхам̣ пат̣ипуччхеййа̄тха; йатха̄ во бхагава̄ бйа̄кареййа татха̄ нам̣ дха̄реййа̄тха̄’’’ти. ‘аддха̄вусо качча̄на, бхагава̄ джа̄нам̣ джа̄на̄ти, пассам̣ пассати, чаккхубхӯто н̃а̄н̣абхӯто дхаммабхӯто брахмабхӯто ватта̄ паватта̄ аттхасса ниннета̄ аматасса да̄та̄ дхаммасса̄мӣ татха̄гато. со чева панетасса ка̄ло ахоси йам̣ бхагавантам̣йева етаматтхам̣ пат̣ипуччхеййа̄ма; йатха̄ но бхагава̄ бйа̄кареййа татха̄ нам̣ дха̄реййа̄ма. апи ча̄йасма̄ маха̄качча̄но саттху чева сам̣ван̣н̣ито самбха̄вито ча вин̃н̃ӯнам̣ сабрахмача̄рӣнам̣. пахоти ча̄йасма̄ маха̄качча̄но имасса бхагавата̄ сам̣кхиттена уддесасса уддит̣т̣хасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса виттха̄рена аттхам̣ вибхаджитум̣. вибхаджата̄йасма̄ маха̄качча̄но агарум̣ каритва̄’ти. ‘тена ха̄вусо, сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’ти. ‘евама̄вусо’ти кхо те бхиккхӯ а̄йасмато маха̄качча̄насса паччассосум̣. а̄йасма̄ маха̄качча̄но етадавоча –
‘йам̣ кхо но, а̄вусо, бхагава̄ сам̣кхиттена уддесам̣ уддиситва̄ виттха̄рена аттхам̣ авибхаджитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ павит̣т̣хо – татха̄ татха̄, бхиккхаве, бхиккху упапариккхеййа, йатха̄ йатха̄ упапариккхато бахиддха̄ часса вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣ам̣ аджджхаттам̣ асан̣т̣хитам̣ анупа̄да̄йа на паритассеййа, бахиддха̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣е авиккхитте ависат̣е сати аджджхаттам̣ асан̣т̣хите анупа̄да̄йа апаритассато а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣адуккхасамудайасамбхаво на хотӣ’ти. имасса кхо ахам̣, а̄вусо, бхагавата̄ сам̣кхиттена уддесасса уддит̣т̣хасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄ми.
316. ‘‘катхан̃ча̄вусо, бахиддха̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ виккхиттам̣ висат̣анти вуччати? идха̄вусо, бхиккхуно чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ рӯпанимитта̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти рӯпанимиттасса̄дагадхитам̣ […гатхитам̣ (сӣ. пӣ.)] рӯпанимиттасса̄давинибандхам̣ […винибандхам̣ (сӣ. пӣ.)] рӯпанимиттасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ бахиддха̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ виккхиттам̣ висат̣анти вуччати. сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа дхамманимитта̄нуса̄рӣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти; дхамманимиттасса̄дагадхитам̣ дхамманимиттасса̄давинибандхам̣ дхамманимиттасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ бахиддха̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ виккхиттам̣ висат̣анти вуччати. евам̣ кхо а̄вусо, бахиддха̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ виккхиттам̣ висат̣анти вуччати.
317. ‘‘катхан̃ча̄вусо, бахиддха̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣анти вуччати? идха̄вусо, бхиккхуно чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ на рӯпанимитта̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти рӯпанимиттасса̄дагадхитам̣ на рӯпанимиттасса̄давинибандхам̣ на рӯпанимиттасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ бахиддха̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣анти вуччати. сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа на дхамманимитта̄нуса̄рӣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти на дхамманимиттасса̄дагадхитам̣ на дхамманимиттасса̄давинибандхам̣ на дхамманимиттасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ бахиддха̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣анти вуччати. евам̣ кхо, а̄вусо, бахиддха̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣анти вуччати.
318. ‘‘катхан̃ча̄вусо, аджджхаттам̣ [аджджхаттам̣ читтам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] сан̣т̣хитанти вуччати? идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса вивекаджапӣтисукха̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти вивекаджапӣтисукхасса̄дагадхитам̣ вивекаджапӣтисукхасса̄давинибандхам̣ вивекаджапӣтисукхасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ аджджхаттам̣ читтам̣ сан̣т̣хитанти вуччати.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса сама̄дхиджапӣтисукха̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти сама̄дхиджапӣтисукхасса̄дагадхитам̣ сама̄дхиджапӣтисукхасса̄давинибандхам̣ сама̄дхиджапӣтисукхасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ аджджхаттам̣ читтам̣ сан̣т̣хитанти вуччати.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхако ча вихарати сато ча сампаджа̄но сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведети, йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса упеккха̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти упеккха̄сукхасса̄дагадхитам̣ упеккха̄сукхасса̄давинибандхам̣ упеккха̄сукхасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ аджджхаттам̣ читтам̣ сан̣т̣хитанти вуччати.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса адуккхамасукха̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти адуккхамасукхасса̄дагадхитам̣ адуккхамасукхасса̄давинибандхам̣ адуккхамасукхасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ аджджхаттам̣ читтам̣ сан̣т̣хитанти вуччати. евам̣ кхо, а̄вусо, аджджхаттам̣ [аджджхаттам̣ читтам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] сан̣т̣хитанти вуччати.
319. ‘‘катхан̃ча̄вусо, аджджхаттам̣ [аджджхаттам̣ читтам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] асан̣т̣хитанти вуччати? идха̄вусо, бхиккху вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса на вивекаджапӣтисукха̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти на вивекаджапӣтисукхасса̄дагадхитам̣ на вивекаджапӣтисукхасса̄давинибандхам̣ на вивекаджапӣтисукхасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ аджджхаттам̣ читтам̣ асан̣т̣хитанти вуччати.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса на сама̄дхиджапӣтисукха̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти на сама̄дхиджапӣтисукхасса̄дагадхитам̣ на сама̄дхиджапӣтисукхасса̄давинибандхам̣ на сама̄дхиджапӣтисукхасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ аджджхаттам̣ читтам̣ асан̣т̣хитанти вуччати.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса на упеккха̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти на упеккха̄сукхасса̄дагадхитам̣ на упеккха̄сукхасса̄давинибандхам̣ на упеккха̄сукхасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ аджджхаттам̣ читтам̣ асан̣т̣хитанти вуччати.
‘‘пуна чапарам̣, а̄вусо, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. тасса на адуккхамасукха̄нуса̄ри вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти на адуккхамасукхасса̄дагадхитам̣ на адуккхамасукхасса̄давинибандхам̣ на адуккхамасукхасса̄дасам̣йоджанасам̣йуттам̣ аджджхаттам̣ читтам̣ асан̣т̣хитанти вуччати. евам̣ кхо, а̄вусо, аджджхаттам̣ [аджджхаттам̣ читтам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] асан̣т̣хитанти вуччати.
320. ‘‘катхан̃ча̄вусо, анупа̄да̄ паритассана̄ хоти? идха̄вусо, ассутава̄ путхуджджано арийа̄нам̣ адасса̄вӣ арийадхаммасса аковидо арийадхамме авинӣто саппуриса̄нам̣ адасса̄вӣ саппурисадхаммасса аковидо саппурисадхамме авинӣто рӯпам̣ аттато саманупассати рӯпавантам̣ ва̄ атта̄нам̣ аттани ва̄ рӯпам̣ рӯпасмим̣ ва̄ атта̄нам̣. тасса там̣ рӯпам̣ випарин̣амати, ан̃н̃атха̄ хоти. тасса рӯпавипарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ рӯпавипарин̣а̄ма̄нупариватти вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти. тасса рӯпавипарин̣а̄ма̄нупариваттаджа̄ паритассана̄ дхаммасамуппа̄да̄ читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти. четасо парийа̄да̄на̄ утта̄сава̄ ча хоти вигха̄тава̄ ча апеккхава̄ ча анупа̄да̄йа ча паритассати. веданам̣ …пе… сан̃н̃ам̣… сан̇кха̄ре… вин̃н̃а̄н̣ам̣ аттато саманупассати вин̃н̃а̄н̣авантам̣ ва̄ атта̄нам̣ аттани ва̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣асмим̣ ва̄ атта̄нам̣. тасса там̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ випарин̣амати, ан̃н̃атха̄ хоти. тасса вин̃н̃а̄н̣авипарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ вин̃н̃а̄н̣авипарин̣а̄ма̄нупариватти вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти. тасса вин̃н̃а̄н̣авипарин̣а̄ма̄нупариваттаджа̄ паритассана̄ дхаммасамуппа̄да̄ читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти. четасо парийа̄да̄на̄ утта̄сава̄ ча хоти вигха̄тава̄ ча апеккхава̄ ча анупа̄да̄йа ча паритассати. евам̣ кхо, а̄вусо, анупа̄да̄ паритассана̄ хоти.
321. ‘‘катхан̃ча̄вусо, анупа̄да̄на̄ апаритассана̄ хоти? идха̄вусо, сутава̄ арийаса̄вако арийа̄нам̣ дасса̄вӣ арийадхаммасса ковидо арийадхамме сувинӣто саппуриса̄нам̣ дасса̄вӣ саппурисадхаммасса ковидо саппурисадхамме сувинӣто на рӯпам̣ аттато саманупассати на рӯпавантам̣ ва̄ атта̄нам̣ на аттани ва̄ рӯпам̣ на рӯпасмим̣ ва̄ атта̄нам̣. тасса там̣ рӯпам̣ випарин̣амати, ан̃н̃атха̄ хоти. тасса рӯпавипарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ на ча рӯпавипарин̣а̄ма̄нупариватти вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти. тасса на рӯпавипарин̣а̄ма̄нупариваттаджа̄ паритассана̄ дхаммасамуппа̄да̄ читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти. четасо парийа̄да̄на̄ на чевутта̄сава̄ [на ча утта̄сава̄ (сӣ.)] хоти на ча вигха̄тава̄ на ча апеккхава̄ анупа̄да̄йа ча на паритассати. на веданам̣… на сан̃н̃ам̣… на сан̇кха̄ре… на вин̃н̃а̄н̣ам̣ аттато саманупассати на вин̃н̃а̄н̣авантам̣ ва̄ атта̄нам̣ на аттани ва̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ на вин̃н̃а̄н̣асмим̣ ва̄ атта̄нам̣. тасса там̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ випарин̣амати, ан̃н̃атха̄ хоти. тасса вин̃н̃а̄н̣авипарин̣а̄ман̃н̃атха̄бха̄ва̄ на ча вин̃н̃а̄н̣авипарин̣а̄ма̄нупариватти вин̃н̃а̄н̣ам̣ хоти. тасса на вин̃н̃а̄н̣авипарин̣а̄ма̄нупариваттаджа̄ паритассана̄ дхаммасамуппа̄да̄ читтам̣ парийа̄да̄йа тит̣т̣ханти. четасо парийа̄да̄на̄ на чевутта̄сава̄ хоти на ча вигха̄тава̄ на ча апеккхава̄, анупа̄да̄йа ча на паритассати. евам̣ кхо, а̄вусо, анупа̄да̄ апаритассана̄ хоти.
‘‘йам̣ кхо но, а̄вусо, бхагава̄ сам̣кхиттена уддесам̣ уддиситва̄ виттха̄рена аттхам̣ авибхаджитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ павит̣т̣хо – ‘татха̄ татха̄, бхиккхаве, бхиккху упапариккхеййа йатха̄ йатха̄ упапариккхато бахиддха̄ часса вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣ам̣, аджджхаттам̣ асан̣т̣хитам̣ анупа̄да̄йа на паритассеййа. бахиддха̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣е авиккхитте ависат̣е сати аджджхаттам̣ асан̣т̣хите анупа̄да̄йа апаритассато а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣адуккхасамудайасамбхаво на хотӣ’ти. имасса кхо ахам̣, а̄вусо, бхагавата̄ сам̣кхиттена уддесасса уддит̣т̣хасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса евам̣ виттха̄рена аттхам̣ а̄джа̄на̄ми. а̄кан̇кхама̄на̄ ча пана тумхе а̄йасманто бхагавантам̣йева упасан̇камитва̄ етаматтхам̣ пат̣ипуччхеййа̄тха; йатха̄ во бхагава̄ бйа̄кароти татха̄ нам̣ дха̄реййа̄тха̄’’ти.
322. атха кхо те бхиккхӯ а̄йасмато маха̄качча̄насса бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ –
‘‘йам̣ кхо но, бханте, бхагава̄ сам̣кхиттена уддесам̣ уддиситва̄ виттха̄рена аттхам̣ авибхаджитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ павит̣т̣хо – ‘татха̄ татха̄, бхиккхаве, бхиккху упапариккхеййа йатха̄ йатха̄ упапариккхато бахиддха̄ часса вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣ам̣, аджджхаттам̣ асан̣т̣хитам̣ анупа̄да̄йа на паритассеййа. бахиддха̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣е авиккхитте ависат̣е сати аджджхаттам̣ асан̣т̣хите анупа̄да̄йа апаритассато а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣адуккхасамудайасамбхаво на хотӣ’’’ти.
‘‘тесам̣ но, бханте, амха̄кам̣, ачирапаккантасса бхагавато, етадахоси – ‘идам̣ кхо но, а̄вусо, бхагава̄ сам̣кхиттена уддесам̣ уддиситва̄ виттха̄рена аттхам̣ авибхаджитва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ павит̣т̣хо – татха̄ татха̄, бхиккхаве, бхиккху упапариккхеййа, йатха̄ йатха̄ упапариккхато бахиддха̄ часса вин̃н̃а̄н̣ам̣ авиккхиттам̣ ависат̣ам̣, аджджхаттам̣ асан̣т̣хитам̣ анупа̄да̄йа на паритассеййа. бахиддха̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣е авиккхитте ависат̣е сати аджджхаттам̣ асан̣т̣хите анупа̄да̄йа апаритассато а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣адуккхасамудайасамбхаво на хотӣти. ко ну кхо имасса бхагавата̄ сам̣кхиттена уддесасса уддит̣т̣хасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса виттха̄рена аттхам̣ вибхаджеййа̄’ти? тесам̣ но, бханте, амха̄кам̣ етадахоси – ‘айам̣ кхо а̄йасма̄ маха̄качча̄но саттху чева сам̣ван̣н̣ито самбха̄вито ча вин̃н̃ӯнам̣ сабрахмача̄рӣнам̣. пахоти ча̄йасма̄ маха̄качча̄но имасса бхагавата̄ сам̣кхиттена уддесасса уддит̣т̣хасса виттха̄рена аттхам̣ авибхаттасса виттха̄рена аттхам̣ вибхаджитум̣. йам̣нӯна майам̣ йена̄йасма̄ маха̄качча̄но тенупасан̇камеййа̄ма; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ етаматтхам̣ пат̣ипуччхеййа̄ма̄’ти.
‘‘атха кхо майам̣, бханте, йена̄йасма̄ маха̄качча̄но тенупасан̇камимха; упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ етаматтхам̣ пат̣ипуччхимха. тесам̣ но, бханте, а̄йасмата̄ маха̄качча̄нена имехи а̄ка̄рехи имехи падехи имехи бйан̃джанехи аттхо вибхатто’’ти.
‘‘пан̣д̣ито, бхиккхаве, маха̄качча̄но; маха̄пан̃н̃о, бхиккхаве, маха̄качча̄но. мам̣ чепи тумхе, бхиккхаве, етаматтхам̣ пат̣ипуччхеййа̄тха, ахампи евамевам̣ бйа̄кареййам̣ йатха̄ там̣ маха̄качча̄нена бйа̄катам̣. есо чеветасса [есо четасса (сӣ. пӣ.), есо чева тасса (сйа̄. кам̣.), есойева тасса (ка.)] аттхо. еван̃ча нам̣ дха̄реййа̄тха̄’’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.
уддесавибхан̇гасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ ат̣т̣хамам̣.