6. маха̄каммавибхан̇гасуттам̣

298. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ самиддхи аран̃н̃акут̣ика̄йам̣ вихарати. атха кхо поталипутто парибба̄джако джан̇гха̄виха̄рам̣ анучан̇камама̄но анувичарама̄но йена̄йасма̄ самиддхи тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ самиддхина̄ саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо поталипутто парибба̄джако а̄йасмантам̣ самиддхим̣ етадавоча – ‘‘саммукха̄ метам̣, а̄вусо самиддхи, саман̣асса готамасса сутам̣, саммукха̄ пат̣иггахитам̣ – ‘могхам̣ ка̄йакаммам̣ могхам̣ вачӣкаммам̣, манокаммамева сачча’нти. аттхи ча са̄ [аттхи чеса̄ (сӣ. ка.)] сама̄патти йам̣ сама̄паттим̣ сама̄панно на кин̃чи ведийатӣ’’ти? ‘‘ма̄ хевам̣, а̄вусо поталипутта, авача; (ма̄ хевам̣, а̄вусо поталипутта, авача;) [( ) сйа̄. кам̣. поттхакесу наттхи] ма̄ бхагавантам̣ аббха̄чиккхи. на хи са̄дху бхагавато аббхаккха̄нам̣. на хи бхагава̄ евам̣ вадеййа – ‘могхам̣ ка̄йакаммам̣ могхам̣ вачӣкаммам̣, манокаммамева сачча’нти. аттхи ча кхо [аттхи чева кхо (сӣ. ка.)] са̄, а̄вусо, сама̄патти йам̣ сама̄паттим̣ сама̄панно на кин̃чи ведийатӣ’’ти. ‘‘кӣвачирам̣ паббаджитоси, а̄вусо самиддхӣ’’ти? ‘‘на чирам̣, а̄вусо! тӣн̣и васса̄нӣ’’ти. ‘‘еттха да̄ни майам̣ тхере бхиккхӯ ким̣ ваккха̄ма, йатра хи на̄ма евам̣наво бхиккху [навакена бхиккхуна̄ (ка.)] саттха̄рам̣ парираккхитаббам̣ ман̃н̃иссати. сан̃четаникам̣, а̄вусо самиддхи, каммам̣ катва̄ ка̄йена ва̄ча̄йа манаса̄ ким̣ со ведийатӣ’’ти? ‘‘сан̃четаникам̣, а̄вусо поталипутта, каммам̣ катва̄ ка̄йена ва̄ча̄йа манаса̄ дуккхам̣ со ведийатӣ’’ти. атха кхо поталипутто парибба̄джако а̄йасмато самиддхисса бха̄ситам̣ нева абхинанди наппат̣иккоси; анабхинандитва̄ аппат̣иккоситва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми.

299. атха кхо а̄йасма̄ самиддхи ачирапакканте поталипутте парибба̄джаке йена̄йасма̄ а̄нандо тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ а̄йасмата̄ а̄нандена саддхим̣ саммоди. саммоданӣйам̣ катхам̣ са̄ран̣ӣйам̣ вӣтиса̄ретва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ самиддхи йа̄ватако ахоси поталипуттена парибба̄джакена саддхим̣ катха̄салла̄по там̣ саббам̣ а̄йасмато а̄нандасса а̄рочеси.

евам̣ вутте, а̄йасма̄ а̄нандо а̄йасмантам̣ самиддхим̣ етадавоча – ‘‘аттхи кхо идам̣, а̄вусо самиддхи, катха̄па̄бхатам̣ бхагавантам̣ дассана̄йа. а̄йа̄ма̄вусо самиддхи, йена бхагава̄ тенупасан̇камисса̄ма; упасан̇камитва̄ етаматтхам̣ бхагавато а̄рочесса̄ма. йатха̄ но бхагава̄ бйа̄кариссати татха̄ нам̣ дха̄ресса̄ма̄’’ти. ‘‘евама̄вусо’’ти кхо а̄йасма̄ самиддхи а̄йасмато а̄нандасса паччассоси.

атха кхо а̄йасма̄ ча а̄нандо а̄йасма̄ ча самиддхи йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо йа̄ватако ахоси а̄йасмато самиддхисса поталипуттена парибба̄джакена саддхим̣ катха̄салла̄по там̣ саббам̣ бхагавато а̄рочеси. евам̣ вутте, бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ етадавоча – ‘‘дассанампи кхо ахам̣, а̄нанда, поталипуттасса парибба̄джакасса на̄бхиджа̄на̄ми, куто паневарӯпам̣ катха̄салла̄пам̣? имина̄ ча, а̄нанда, самиддхина̄ могхапурисена поталипуттасса парибба̄джакасса вибхаджджабйа̄каран̣ӣйо пан̃хо екам̣сена бйа̄като’’ти. евам̣ вутте, а̄йасма̄ уда̄йӣ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘саче пана [ким̣ пана (ка.)], бханте, а̄йасмата̄ самиддхина̄ идам̣ сандха̄йа бха̄ситам̣ – йам̣ кин̃чи ведайитам̣ там̣ дуккхасми’’нти.

300. атха кхо [евам̣ вутте (сйа̄. кам̣.)] бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘пассаси но твам̣, а̄нанда, имасса уда̄йисса могхапурисасса умман̇гам̣ [уммаггам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.), уман̇гам̣ (ка.)]? ан̃н̃а̄сим̣ кхо ахам̣, а̄нанда – ‘ида̄нева̄йам̣ уда̄йӣ могхапурисо уммуджджама̄но айонисо уммуджджиссатӣ’ти. а̄дим̣йева [а̄дисова (сӣ. пӣ.), а̄дийева (ка.)], а̄нанда, поталипуттена парибба̄джакена тиссо ведана̄ пуччхита̄. сача̄йам̣, а̄нанда, самиддхи могхапурисо поталипуттасса парибба̄джакасса евам̣ пут̣т̣хо евам̣ бйа̄кареййа – ‘сан̃четаникам̣, а̄вусо поталипутта, каммам̣ катва̄ ка̄йена ва̄ча̄йа манаса̄ сукхаведанӣйам̣ сукхам̣ со ведайати; сан̃четаникам̣, а̄вусо поталипутта, каммам̣ катва̄ ка̄йена ва̄ча̄йа манаса̄ дуккхаведанӣйам̣ дуккхам̣ со ведайати; сан̃четаникам̣, а̄вусо поталипутта, каммам̣ катва̄ ка̄йена ва̄ча̄йа манаса̄ адуккхамасукхаведанӣйам̣ адуккхамасукхам̣ со ведайатӣ’ти. евам̣ бйа̄карама̄но кхо, а̄нанда, самиддхи могхапурисо поталипуттасса парибба̄джакасса самма̄ (бйа̄карама̄но) [( ) наттхи (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] бйа̄кареййа. апи ча, а̄нанда, ке ча [кечи (ка.)] ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ ба̄ла̄ абйатта̄ ке ча татха̄гатасса маха̄каммавибхан̇гам̣ джа̄ниссанти? саче тумхе, а̄нанда, сун̣еййа̄тха татха̄гатасса маха̄каммавибхан̇гам̣ вибхаджантасса̄’’ти.

‘‘етасса, бхагава̄, ка̄ло, етасса, сугата, ка̄ло йам̣ бхагава̄ маха̄каммавибхан̇гам̣ вибхаджеййа. бхагавато сутва̄ бхиккхӯ дха̄рессантӣ’’ти. ‘‘тена ха̄нанда, сун̣а̄хи, са̄дхукам̣ манаси карохи; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато паччассоси. бхагава̄ етадавоча –

‘‘чатта̄роме, а̄нанда, пуггала̄ санто сам̣виджджама̄на̄ локасмим̣. катаме чатта̄ро? идха̄нанда, екаччо пуггало идха па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти, адинна̄да̄йӣ хоти, ка̄месумиччха̄ча̄рӣ хоти, муса̄ва̄дӣ хоти, писун̣ава̄чо хоти, пхарусава̄чо хоти, сампхаппала̄пӣ хоти, абхиджджха̄лу хоти, бйа̄панначитто хоти, миччха̄дит̣т̣хи хоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало идха па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти, адинна̄да̄йӣ хоти, ка̄месумиччха̄ча̄рӣ хоти, муса̄ва̄дӣ хоти, писун̣ава̄чо хоти, пхарусава̄чо хоти, сампхаппала̄пӣ хоти, абхиджджха̄лу хоти, бйа̄панначитто хоти, миччха̄дит̣т̣хи хоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати.

‘‘идха̄нанда, екаччо пуггало идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато хоти, муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти, писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти, пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти, сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато хоти, анабхиджджха̄лу хоти, абйа̄панначитто хоти, самма̄дит̣т̣хи хоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо пуггало идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти, ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивирато хоти, муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато хоти, писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти, пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато хоти, сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато хоти, анабхиджджха̄лу хоти, абйа̄панначитто хоти, самма̄дит̣т̣хи хоти. со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати.

301. ‘‘идха̄нанда, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати йатха̄сама̄хите читте диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена амум̣ пуггалам̣ пассати – идха па̄н̣а̄типа̄тим̣ адинна̄да̄йим̣ ка̄месумиччха̄ча̄рим̣ муса̄ва̄дим̣ писун̣ава̄чам̣ пхарусава̄чам̣ сампхаппала̄пим̣ абхиджджха̄лум̣ бйа̄панначиттам̣ миччха̄дит̣т̣хим̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пассати апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапаннам̣. со евама̄ха – ‘аттхи кира, бхо, па̄пака̄ни камма̄ни, аттхи дуччаритасса випа̄ко. ама̄хам̣ [апа̄хам̣ (сӣ. пӣ. ка.) амум̣ + ахам̣ = ама̄хам̣-ити падавибха̄го] пуггалам̣ аддасам̣ идха па̄н̣а̄типа̄тим̣ адинна̄да̄йим̣…пе… миччха̄дит̣т̣хим̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пасса̄ми апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапанна’нти. со евама̄ха – ‘йо кира, бхо, па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ…пе… миччха̄дит̣т̣хи, саббо со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. йе евам̣ джа̄нанти, те самма̄ джа̄нанти; йе ан̃н̃атха̄ джа̄нанти, миччха̄ тесам̣ н̃а̄н̣а’нти [миччха̄ те сан̃джа̄нанти (ка.)]. ити со йадева тасса са̄мам̣ н̃а̄там̣ са̄мам̣ дит̣т̣хам̣ са̄мам̣ видитам̣ тадева таттха тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ [пара̄масса (сӣ. пӣ.)] абхинивисса вохарати – ‘идамева саччам̣, могхаман̃н̃а’’’нти.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати йатха̄сама̄хите читте диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена амум̣ пуггалам̣ пассати – идха па̄н̣а̄типа̄тим̣ адинна̄да̄йим̣…пе… миччха̄дит̣т̣хим̣, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пассати сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапаннам̣. со евама̄ха – ‘наттхи кира, бхо, па̄пака̄ни камма̄ни, наттхи дуччаритасса випа̄ко. ама̄хам̣ пуггалам̣ аддасам̣ – идха па̄н̣а̄типа̄тим̣ адинна̄да̄йим̣…пе… миччха̄дит̣т̣хим̣, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пасса̄ми сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапанна’нти. со евама̄ха – ‘йо кира, бхо, па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ…пе… миччха̄дит̣т̣хи, саббо со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати. йе евам̣ джа̄нанти те самма̄ джа̄нанти; йе ан̃н̃атха̄ джа̄нанти, миччха̄ тесам̣ н̃а̄н̣а’нти. ити со йадева тасса са̄мам̣ н̃а̄там̣ са̄мам̣ дит̣т̣хам̣ са̄мам̣ видитам̣ тадева таттха тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘идамева саччам̣, могхаман̃н̃а’’’нти.

‘‘идха̄нанда, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати йатха̄сама̄хите читте диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена амум̣ пуггалам̣ пассати – идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивиратам̣ адинна̄да̄на̄ пат̣ивиратам̣ ка̄месумиччха̄ча̄ра̄ пат̣ивиратам̣ муса̄ва̄да̄ пат̣ивиратам̣ писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивиратам̣ пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивиратам̣ сампхаппала̄па̄ пат̣ивиратам̣ анабхиджджха̄лум̣ абйа̄панначиттам̣ самма̄дит̣т̣хим̣, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пассати сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапаннам̣. со евама̄ха – ‘аттхи кира, бхо, калйа̄н̣а̄ни камма̄ни, аттхи сучаритасса випа̄ко. ама̄хам̣ пуггалам̣ аддасам̣ – идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивиратам̣ адинна̄да̄на̄ пат̣ивиратам̣…пе… самма̄дит̣т̣хим̣, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пасса̄ми сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапанна’нти. со евама̄ха – ‘йо кира, бхо, па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато…пе… самма̄дит̣т̣хи саббо со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати. йе евам̣ джа̄нанти те самма̄ джа̄нанти; йе ан̃н̃атха̄ джа̄нанти, миччха̄ тесам̣ н̃а̄н̣а’нти. ити со йадева тасса са̄мам̣ н̃а̄там̣ са̄мам̣ дит̣т̣хам̣ са̄мам̣ видитам̣ тадева таттха тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘идамева саччам̣, могхаман̃н̃а’’’нти.

‘‘идха пана̄нанда, екаччо саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ а̄таппаманва̄йа падха̄наманва̄йа ануйогаманва̄йа аппама̄даманва̄йа самма̄манасика̄раманва̄йа татха̄рӯпам̣ четосама̄дхим̣ пхусати йатха̄сама̄хите читте диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена амум̣ пуггалам̣ пассати – идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивиратам̣…пе… самма̄дит̣т̣хим̣, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пассати апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапаннам̣. со евама̄ха – ‘наттхи кира, бхо калйа̄н̣а̄ни камма̄ни, наттхи сучаритасса випа̄ко. ама̄хам̣ пуггалам̣ аддасам̣ – идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивиратам̣ адинна̄да̄на̄ пат̣ивиратам̣…пе… самма̄дит̣т̣хим̣, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пасса̄ми апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапанна’нти. со евама̄ха – ‘йо кира, бхо, па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато…пе… самма̄дит̣т̣хи, саббо со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. йе евам̣ джа̄нанти те самма̄ джа̄нанти; йе ан̃н̃атха̄ джа̄нанти, миччха̄ тесам̣ н̃а̄н̣а’нти. ити со йадева тасса са̄мам̣ н̃а̄там̣ са̄мам̣ дит̣т̣хам̣ са̄мам̣ видитам̣ тадева таттха тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘идамева саччам̣, могхаман̃н̃а’’’нти.

302. ‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ евама̄ха – ‘аттхи кира, бхо, па̄пака̄ни камма̄ни, аттхи дуччаритасса випа̄ко’ти идамасса ануджа̄на̄ми; йампи со евама̄ха – ‘ама̄хам̣ пуггалам̣ аддасам̣ – идха па̄н̣а̄типа̄тим̣ адинна̄да̄йим̣…пе… миччха̄дит̣т̣хим̣, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пасса̄ми апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапанна’нти идамписса ануджа̄на̄ми; йан̃ча кхо со евама̄ха – ‘йо кира, бхо, па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ…пе… миччха̄дит̣т̣хи, саббо со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’ти идамасса на̄нуджа̄на̄ми; йампи со евама̄ха – ‘йе евам̣ джа̄нанти те самма̄ джа̄нанти; йе ан̃н̃атха̄ джа̄нанти, миччха̄ тесам̣ н̃а̄н̣а’нти идамписса на̄нуджа̄на̄ми; йампи со йадева тасса са̄мам̣ н̃а̄там̣ са̄мам̣ дит̣т̣хам̣ са̄мам̣ видитам̣ тадева таттха тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘идамева саччам̣, могхаман̃н̃а’нти идамписса на̄нуджа̄на̄ми. там̣ кисса хету? ан̃н̃атха̄ хи, а̄нанда, татха̄гатасса маха̄каммавибхан̇ге н̃а̄н̣ам̣ хоти.

‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ евама̄ха – ‘наттхи кира, бхо, па̄пака̄ни камма̄ни, наттхи дуччаритасса випа̄ко’ти идамасса на̄нуджа̄на̄ми; йан̃ча кхо со евама̄ха – ‘ама̄хам̣ пуггалам̣ аддасам̣ – идха па̄н̣а̄типа̄тим̣ адинна̄да̄йим̣…пе… миччха̄дит̣т̣хим̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пасса̄ми сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапанна’нти идамасса ануджа̄на̄ми; йан̃ча кхо со евама̄ха – ‘йо кира, бхо, па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ…пе… миччха̄дит̣т̣хи, саббо со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджатӣ’ти идамасса на̄нуджа̄на̄ми; йампи со евама̄ха – ‘йе евам̣ джа̄нанти те самма̄ джа̄нанти; йе ан̃н̃атха̄ джа̄нанти, миччха̄ тесам̣ н̃а̄н̣а’нти идамписса на̄нуджа̄на̄ми; йампи со йадева тасса са̄мам̣ н̃а̄там̣ са̄мам̣ дит̣т̣хам̣ са̄мам̣ видитам̣ тадева таттха тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘идамева саччам̣, могхаман̃н̃а’нти идамписса на̄нуджа̄на̄ми. там̣ кисса хету? ан̃н̃атха̄ хи, а̄нанда, татха̄гатасса маха̄каммавибхан̇ге н̃а̄н̣ам̣ хоти.

‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ евама̄ха – ‘аттхи кира, бхо, калйа̄н̣а̄ни камма̄ни, аттхи сучаритасса випа̄ко’ти идамасса ануджа̄на̄ми; йампи со евама̄ха – ‘ама̄хам̣ пуггалам̣ аддасам̣ – идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивиратам̣ адинна̄да̄на̄ пат̣ивиратам̣…пе… самма̄дит̣т̣хим̣, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пасса̄ми сугатим̣ саггам̣ локам̣ упапанна’нти идамписса ануджа̄на̄ми; йан̃ча кхо со евама̄ха – ‘йо кира, бхо, па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато…пе… самма̄дит̣т̣хи, саббо со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджатӣ’ти идамасса на̄нуджа̄на̄ми; йампи со евама̄ха – ‘йе евам̣ джа̄нанти те самма̄ джа̄нанти; йе ан̃н̃атха̄ джа̄нанти, миччха̄ тесам̣ н̃а̄н̣а’нти идамписса на̄нуджа̄на̄ми; йампи со йадева тасса са̄мам̣ н̃а̄там̣ са̄мам̣ дит̣т̣хам̣ са̄мам̣ видитам̣ тадева таттха тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘идамева саччам̣, могхаман̃н̃а’нти идамписса на̄нуджа̄на̄ми. там̣ кисса хету? ан̃н̃атха̄ хи, а̄нанда, татха̄гатасса маха̄каммавибхан̇ге н̃а̄н̣ам̣ хоти.

‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ евама̄ха – ‘наттхи кира, бхо, калйа̄н̣а̄ни камма̄ни, наттхи сучаритасса випа̄ко’ти идамасса на̄нуджа̄на̄ми; йан̃ча кхо со евама̄ха – ‘ама̄хам̣ пуггалам̣ аддасам̣ – идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивиратам̣ адинна̄да̄на̄ пат̣ивиратам̣…пе… самма̄дит̣т̣хим̣, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пасса̄ми апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упапанна’нти идамасса ануджа̄на̄ми; йан̃ча кхо со евама̄ха – ‘йо кира, бхо, па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато…пе… самма̄дит̣т̣хи, саббо со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджатӣ’ти идамасса на̄нуджа̄на̄ми; йан̃ча кхо со евама̄ха – ‘йе евам̣ джа̄нанти те самма̄ джа̄нанти; йе ан̃н̃атха̄ джа̄нанти, миччха̄ тесам̣ н̃а̄н̣а’нти идамписса на̄нуджа̄на̄ми; йампи со йадева тасса са̄мам̣ н̃а̄там̣ са̄мам̣ дит̣т̣хам̣ са̄мам̣ видитам̣ тадева таттха тха̄маса̄ пара̄ма̄са̄ абхинивисса вохарати – ‘идамева саччам̣, могхаман̃н̃а’нти идамписса на̄нуджа̄на̄ми. там̣ кисса хету? ан̃н̃атха̄ хи, а̄нанда, татха̄гатасса маха̄каммавибхан̇ге н̃а̄н̣ам̣ хоти.

303. ‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ пуггало идха па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ…пе… миччха̄дит̣т̣хи, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати, пуббе ва̄сса там̣ катам̣ хоти па̄пакаммам̣ дуккхаведанӣйам̣, паччха̄ ва̄сса там̣ катам̣ хоти па̄пакаммам̣ дуккхаведанӣйам̣, маран̣ака̄ле ва̄сса хоти миччха̄дит̣т̣хи саматта̄ сама̄динна̄. тена со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. йан̃ча кхо со идха па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти адинна̄да̄йӣ хоти…пе… миччха̄дит̣т̣хи хоти тасса дит̣т̣хева дхамме випа̄кам̣ пат̣исам̣ведети упападжджа ва̄ [упападжджам̣ ва̄ (сӣ. пӣ.), упападжджа ва̄ (сйа̄. кам̣. ка.) упападжджитва̄ти сам̣ван̣н̣ана̄йа сам̣сандетабба̄] апаре ва̄ парийа̄йе.

‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ пуггало идха па̄н̣а̄типа̄тӣ адинна̄да̄йӣ…пе… миччха̄дит̣т̣хи ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати, пуббе ва̄сса там̣ катам̣ хоти калйа̄н̣акаммам̣ сукхаведанӣйам̣, паччха̄ ва̄сса там̣ катам̣ хоти калйа̄н̣акаммам̣ сукхаведанӣйам̣, маран̣ака̄ле ва̄сса хоти самма̄дит̣т̣хи саматта̄ сама̄динна̄. тена со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати. йан̃ча кхо со идха па̄н̣а̄типа̄тӣ хоти адинна̄да̄йӣ хоти…пе… миччха̄дит̣т̣хи хоти тасса дит̣т̣хева дхамме випа̄кам̣ пат̣исам̣ведети упападжджа ва̄ апаре ва̄ парийа̄йе.

‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ пуггало идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато…пе… самма̄дит̣т̣хи, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати, пуббе ва̄сса там̣ катам̣ хоти калйа̄н̣акаммам̣ сукхаведанӣйам̣, паччха̄ ва̄сса там̣ катам̣ хоти калйа̄н̣акаммам̣ сукхаведанӣйам̣, маран̣ака̄ле ва̄сса хоти самма̄дит̣т̣хи саматта̄ сама̄динна̄. тена со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджати. йан̃ча кхо со идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти…пе… самма̄дит̣т̣хи хоти, тасса дит̣т̣хева дхамме випа̄кам̣ пат̣исам̣ведети упападжджа ва̄ апаре ва̄ парийа̄йе.

‘‘татра̄нанда, йва̄йам̣ пуггало идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато…пе… самма̄дит̣т̣хи, ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати, пуббе ва̄сса там̣ катам̣ хоти па̄пакаммам̣ дуккхаведанӣйам̣, паччха̄ ва̄сса там̣ катам̣ хоти па̄пакаммам̣ дуккхаведанӣйам̣, маран̣ака̄ле ва̄сса хоти миччха̄дит̣т̣хи саматта̄ сама̄динна̄. тена со ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджати. йан̃ча кхо со идха па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато хоти, адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато хоти…пе… самма̄дит̣т̣хи хоти, тасса дит̣т̣хева дхамме випа̄кам̣ пат̣исам̣ведети упападжджа ва̄ апаре ва̄ парийа̄йе.

‘‘ити кхо, а̄нанда, аттхи каммам̣ абхаббам̣ абхабба̄бха̄сам̣, аттхи каммам̣ абхаббам̣ бхабба̄бха̄сам̣, аттхи каммам̣ бхаббан̃чева бхабба̄бха̄сан̃ча, аттхи каммам̣ бхаббам̣ абхабба̄бха̄са’’нти.

идамавоча бхагава̄. аттамано а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато бха̄ситам̣ абхинандӣти.

маха̄каммавибхан̇гасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ чхат̣т̣хам̣.