9. ка̄йагата̄сатисуттам̣

153. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо самбахула̄нам̣ бхиккхӯнам̣ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄нам̣ упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йам̣ саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айамантара̄катха̄ удапа̄ди – ‘‘аччхарийам̣, а̄вусо, аббхутам̣, а̄вусо! йа̄ван̃чидам̣ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена ка̄йагата̄сати [ка̄йагата̄ сати (сйа̄. кам̣. пӣ.)] бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ вутта̄ маха̄нисам̣са̄’’ти. айан̃ча хидам̣ тесам̣ бхиккхӯнам̣ антара̄катха̄ виппаката̄ хоти, атха кхо бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито йена упат̣т̣ха̄наса̄ла̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄, ка̄ ча пана во антара̄катха̄ виппаката̄’’ти? ‘‘идха, бханте, амха̄кам̣ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄нам̣ упат̣т̣ха̄наса̄ла̄йам̣ саннисинна̄нам̣ саннипатита̄нам̣ айамантара̄катха̄ удапа̄ди – ‘аччхарийам̣, а̄вусо, аббхутам̣, а̄вусо! йа̄ван̃чидам̣ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄ махаппхала̄ вутта̄ маха̄нисам̣са̄’ти. айам̣ кхо но, бханте, антара̄катха̄ виппаката̄, атха бхагава̄ ануппатто’’ти.

154. ‘‘катхам̣ бха̄вита̄ ча, бхиккхаве, ка̄йагата̄сати катхам̣ бахулӣката̄ махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄? идха, бхиккхаве, бхиккху аран̃н̃агато ва̄ руккхамӯлагато ва̄ сун̃н̃а̄га̄рагато ва̄ нисӣдати паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄. со сатова ассасати сатова пассасати; дӣгхам̣ ва̄ ассасанто ‘дӣгхам̣ ассаса̄мӣ’ти паджа̄на̄ти, дӣгхам̣ ва̄ пассасанто ‘дӣгхам̣ пассаса̄мӣ’ти паджа̄на̄ти; рассам̣ ва̄ ассасанто ‘рассам̣ ассаса̄мӣ’ти паджа̄на̄ти, рассам̣ ва̄ пассасанто ‘рассам̣ пассаса̄мӣ’ти паджа̄на̄ти; ‘саббака̄йапат̣исам̣ведӣ ассасисса̄мӣ’ти сиккхати, ‘саббака̄йапат̣исам̣ведӣ пассасисса̄мӣ’ти сиккхати; ‘пассамбхайам̣ ка̄йасан̇кха̄рам̣ ассасисса̄мӣ’ти сиккхати, ‘пассамбхайам̣ ка̄йасан̇кха̄рам̣ пассасисса̄мӣ’ти сиккхати. тасса евам̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато йе гехасита̄ [гехассита̄ (т̣ӣка̄)] сарасан̇каппа̄ те пахӣйанти. тесам̣ паха̄на̄ аджджхаттамева читтам̣ сантит̣т̣хати саннисӣдати екоди хоти [екодӣ хоти (сӣ.), екодибхоти (сйа̄. кам̣.)] сама̄дхийати. евам̣, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ [ка̄йагатам̣ сатим̣ (сйа̄. кам̣. пӣ.)] бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху гаччханто ва̄ ‘гаччха̄мӣ’ти паджа̄на̄ти, т̣хито ва̄ ‘т̣хитомхӣ’ти паджа̄на̄ти, нисинно ва̄ ‘нисинномхӣ’ти паджа̄на̄ти, сайа̄но ва̄ ‘сайа̄номхӣ’ти паджа̄на̄ти. йатха̄ йатха̄ ва̄ панасса ка̄йо пан̣ихито хоти, татха̄ татха̄ нам̣ паджа̄на̄ти. тасса евам̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато йе гехасита̄ сарасан̇каппа̄ те пахӣйанти. тесам̣ паха̄на̄ аджджхаттамева читтам̣ сантит̣т̣хати саннисӣдати екоди хоти сама̄дхийати. евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху абхикканте пат̣икканте сампаджа̄нака̄рӣ хоти, а̄локите вилоките сампаджа̄нака̄рӣ хоти, самин̃джите паса̄рите сампаджа̄нака̄рӣ хоти, сан̇гха̄т̣ипаттачӣварадха̄ран̣е сампаджа̄нака̄рӣ хоти, асите пӣте кха̄йите са̄йите сампаджа̄нака̄рӣ хоти, учча̄рапасса̄вакамме сампаджа̄нака̄рӣ хоти, гате т̣хите нисинне сутте джа̄гарите бха̄сите тун̣хӣбха̄ве сампаджа̄нака̄рӣ хоти. тасса евам̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато йе гехасита̄ сарасан̇каппа̄ те пахӣйанти. тесам̣ паха̄на̄ аджджхаттамева читтам̣ сантит̣т̣хати саннисӣдати екоди хоти сама̄дхийати. евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ уддхам̣ па̄датала̄ адхо кесаматтхака̄ тачапарийантам̣ пӯрам̣ на̄наппака̄расса асучино паччавеккхати – ‘аттхи имасмим̣ ка̄йе кеса̄ лома̄ накха̄ данта̄ тачо мам̣сам̣ нха̄ру [наха̄ру (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ат̣т̣хи ат̣т̣химин̃джам̣ ваккам̣ хадайам̣ йаканам̣ киломакам̣ пихакам̣ паппха̄сам̣ антам̣ антагун̣ам̣ ударийам̣ карӣсам̣ питтам̣ семхам̣ пуббо лохитам̣ седо медо ассу васа̄ кхел̣о син̇гха̄н̣ика̄ ласика̄ мутта’нти.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, убхатомукха̄ путол̣и [мӯтол̣ӣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] пӯра̄ на̄на̄вихитасса дхан̃н̃асса, сеййатхидам̣ – са̄лӣнам̣ вӣхӣнам̣ мугга̄нам̣ ма̄са̄нам̣ тила̄нам̣ тан̣д̣ула̄нам̣, таменам̣ чаккхума̄ пурисо мун̃читва̄ паччавеккхеййа – ‘име са̄лӣ име вӣхӣ име мугга̄ име ма̄са̄ име тила̄ име тан̣д̣ула̄’ти; евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ уддхам̣ па̄датала̄ адхо кесаматтхака̄ тачапарийантам̣ пӯрам̣ на̄наппака̄расса асучино паччавеккхати – ‘аттхи имасмим̣ ка̄йе кеса̄ лома̄ накха̄ данта̄ тачо мам̣сам̣ нха̄ру ат̣т̣хи ат̣т̣химин̃джам̣ ваккам̣ хадайам̣ йаканам̣ киломакам̣ пихакам̣ паппха̄сам̣ антам̣ антагун̣ам̣ ударийам̣ карӣсам̣ питтам̣ семхам̣ пуббо лохитам̣ седо медо ассу васа̄ кхел̣о син̇гха̄н̣ика̄ ласика̄ мутта’нти. тасса евам̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато йе гехасита̄ сарасан̇каппа̄ те пахӣйанти. тесам̣ паха̄на̄ аджджхаттамева читтам̣ сантит̣т̣хати саннисӣдати екоди хоти сама̄дхийати. евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ йатха̄т̣хитам̣ йатха̄пан̣ихитам̣ дха̄тусо паччавеккхати – ‘аттхи имасмим̣ ка̄йе патхавӣдха̄ту а̄подха̄ту теджодха̄ту ва̄йодха̄тӯ’ти.

‘‘сеййатха̄пи, бхиккхаве, даккхо гогха̄тако ва̄ гогха̄такантева̄сӣ ва̄ га̄вим̣ вадхитва̄ чатумаха̄патхе [ча̄туммаха̄патхе (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] биласо вибхаджитва̄ [пат̣ивибхаджитва̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] нисинно асса; евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ йатха̄т̣хитам̣ йатха̄пан̣ихитам̣ дха̄тусо паччавеккхати – ‘аттхи имасмим̣ ка̄йе патхавӣдха̄ту а̄подха̄ту теджодха̄ту ва̄йодха̄тӯ’ти. тасса евам̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато йе гехасита̄ сарасан̇каппа̄ те пахӣйанти. тесам̣ паха̄на̄ аджджхаттамева читтам̣ сантит̣т̣хати саннисӣдати екоди хоти сама̄дхийати. евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху сеййатха̄пи пассеййа сарӣрам̣ сиватхика̄йа [сӣватхика̄йа (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] чхад̣д̣итам̣ ека̄хаматам̣ ва̄ двӣхаматам̣ ва̄ тӣхаматам̣ ва̄ уддхума̄такам̣ винӣлакам̣ випуббакаджа̄там̣. со имамева ка̄йам̣ упасам̣харати – ‘айампи кхо ка̄йо евам̣дхаммо евам̣бха̄вӣ евам̣анатӣто’ти [етам̣ анатӣтоти (сӣ.)]. тасса евам̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато йе гехасита̄ сарасан̇каппа̄ те пахӣйанти. тесам̣ паха̄на̄ аджджхаттамева читтам̣ сантит̣т̣хати саннисӣдати екоди хоти сама̄дхийати. евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху сеййатха̄пи пассеййа сарӣрам̣ сиватхика̄йа чхад̣д̣итам̣ ка̄кехи ва̄ кхаджджама̄нам̣ кулалехи ва̄ кхаджджама̄нам̣ гиджджхехи ва̄ кхаджджама̄нам̣ кан̇кехи ва̄ кхаджджама̄нам̣ сунакхехи ва̄ кхаджджама̄нам̣ бйаггхехи ва̄ кхаджджама̄нам̣ дӣпӣхи ва̄ кхаджджама̄нам̣ син̇га̄лехи ва̄ [гиджджхехи ва̄ кхаджджама̄нам̣ сува̄нехи ва̄ кхаджджама̄нам̣ сига̄лехи ва̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] кхаджджама̄нам̣ вивидхехи ва̄ па̄н̣акаджа̄техи кхаджджама̄нам̣. со имамева ка̄йам̣ упасам̣харати – ‘айампи кхо ка̄йо евам̣дхаммо евам̣бха̄вӣ евам̣анатӣто’ти. тасса евам̣ аппаматтасса…пе… евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху сеййатха̄пи пассеййа сарӣрам̣ сиватхика̄йа чхад̣д̣итам̣ ат̣т̣хикасан̇кхаликам̣ самам̣салохитам̣ нха̄русамбандхам̣…пе… ат̣т̣хикасан̇кхаликам̣ ниммам̣салохитамаккхитам̣ нха̄русамбандхам̣…пе… ат̣т̣хикасан̇кхаликам̣ апагатамам̣салохитам̣ нха̄русамбандхам̣…пе… ат̣т̣хика̄ни апагатасамбандха̄ни [апагатанаха̄рӯсамбандха̄ни (сйа̄. кам̣.)] диса̄видиса̄виккхитта̄ни [диса̄видиса̄су виккхита̄ни (сӣ. пӣ.)] ан̃н̃ена хаттхат̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена па̄дат̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена гоппхакат̣т̣хикам̣ [ан̃н̃ена гоппхакат̣т̣хиканти идам̣ сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ. поттхакесу наттхи] ан̃н̃ена джан̇гхат̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена ӯрут̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена кат̣ит̣т̣хикам̣ [ан̃н̃ена кат̣ат̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена пит̣т̣хикан̣д̣акам̣ ан̃н̃ена сӣсакат̣а̄хам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ан̃н̃ена пха̄сукат̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена пит̣т̣хит̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена кхандхат̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена гӣват̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена ханукат̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена дантат̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена сӣсакат̣а̄хам̣ [ан̃н̃ена кат̣ат̣т̣хикам̣ ан̃н̃ена пит̣т̣хикан̣д̣акам̣ ан̃н̃ена сӣсакат̣а̄хам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]. со имамева ка̄йам̣ упасам̣харати – ‘айампи кхо ка̄йо евам̣дхаммо евам̣бха̄вӣ евам̣анатӣто’ти. тасса евам̣ аппаматтасса…пе… евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху сеййатха̄пи пассеййа сарӣрам̣ сиватхика̄йа чхад̣д̣итам̣ – ат̣т̣хика̄ни сета̄ни сан̇кхаван̣н̣апат̣ибха̄га̄ни [сан̇кхаван̣н̣ӯпанибха̄ни (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] …пе… ат̣т̣хика̄ни пун̃джакита̄ни теровассика̄ни…пе… ат̣т̣хика̄ни пӯтӣни чун̣н̣акаджа̄та̄ни. со имамева ка̄йам̣ упасам̣харати – ‘айампи кхо ка̄йо евам̣дхаммо евам̣бха̄вӣ евам̣анатӣто’ти. тасса евам̣ аппаматтасса…пе… евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

155. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху вивиччева ка̄мехи…пе… пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со имамева ка̄йам̣ вивекаджена пӣтисукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати, на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса вивекаджена пӣтисукхена аппхут̣ам̣ хоти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, даккхо нха̄пако [наха̄пако (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] ва̄ нха̄пакантева̄сӣ ва̄ кам̣сатха̄ле нха̄нӣйачун̣н̣а̄ни [наха̄нӣйачун̣н̣а̄ни (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] а̄киритва̄ удакена париппхосакам̣ париппхосакам̣ саннеййа, са̄йам̣ нха̄нӣйапин̣д̣и [са̄сса наха̄нӣйапин̣д̣ӣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] снеха̄нугата̄ снехапарета̄ сантараба̄хира̄ пхут̣а̄ снехена на ча паггхарин̣ӣ; евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ вивекаджена пӣтисукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса вивекаджена пӣтисукхена аппхут̣ам̣ хоти. тасса евам̣ аппаматтасса…пе… евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄…пе… дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со имамева ка̄йам̣ сама̄дхиджена пӣтисукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса сама̄дхиджена пӣтисукхена аппхут̣ам̣ хоти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, удакарахадо гамбхӣро уббхидодако [уббхитодако (сйа̄. кам̣. ка.)]. тасса невасса пураттхима̄йа диса̄йа удакасса а̄йамукхам̣ на паччхима̄йа диса̄йа удакасса а̄йамукхам̣ на уттара̄йа диса̄йа удакасса а̄йамукхам̣ на даккхин̣а̄йа диса̄йа удакасса а̄йамукхам̣; дево ча на ка̄лена ка̄лам̣ самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхеййа; атха кхо тамха̄ва удакарахада̄ сӣта̄ ва̄ридха̄ра̄ уббхиджджитва̄ тамева удакарахадам̣ сӣтена ва̄рина̄ абхисандеййа парисандеййа парипӯреййа париппхареййа, на̄сса кин̃чи сабба̄вато удакарахадасса сӣтена ва̄рина̄ аппхут̣ам̣ асса; евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ сама̄дхиджена пӣтисукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати, на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса сама̄дхиджена пӣтисукхена аппхут̣ам̣ хоти. тасса евам̣ аппаматтасса…пе… евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху пӣтийа̄ ча вира̄га̄…пе… татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со имамева ка̄йам̣ ниппӣтикена сукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати, на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса ниппӣтикена сукхена аппхут̣ам̣ хоти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, уппалинийам̣ ва̄ падуминийам̣ ва̄ пун̣д̣арӣкинийам̣ ва̄ аппекачча̄ни уппала̄ни ва̄ падума̄ни ва̄ пун̣д̣арӣка̄ни ва̄ удаке джа̄та̄ни удаке сам̣вад̣д̣ха̄ни удака̄нуггата̄ни антонимуггапосӣни, та̄ни йа̄ва чагга̄ йа̄ва ча мӯла̄ сӣтена ва̄рина̄ абхисанна̄ни парисанна̄ни [абхисанда̄ни парисанда̄ни (ка.)] парипӯра̄ни париппхут̣а̄ни, на̄сса [на несам̣ (?)] кин̃чи сабба̄ватам̣ уппала̄нам̣ ва̄ падума̄нам̣ ва̄ пун̣д̣арӣка̄нам̣ ва̄ сӣтена ва̄рина̄ аппхут̣ам̣ асса; евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ ниппӣтикена сукхена абхисандети парисандети парипӯрети париппхарати, на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса ниппӣтикена сукхена аппхут̣ам̣ хоти. тасса евам̣ аппаматтасса…пе… евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху сукхасса ча паха̄на̄…пе… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. со имамева ка̄йам̣ парисуддхена четаса̄ парийода̄тена пхаритва̄ нисинно хоти; на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса парисуддхена четаса̄ парийода̄тена аппхут̣ам̣ хоти. сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо ода̄тена ваттхена сасӣсам̣ па̄рупитва̄ нисинно асса, на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса ода̄тена ваттхена аппхут̣ам̣ асса; евамева кхо, бхиккхаве, бхиккху имамева ка̄йам̣ парисуддхена четаса̄ парийода̄тена пхаритва̄ нисинно хоти, на̄сса кин̃чи сабба̄вато ка̄йасса парисуддхена четаса̄ парийода̄тена аппхут̣ам̣ хоти. тасса евам̣ аппаматтасса а̄та̄пино пахитаттасса вихарато йе гехасита̄ сарасан̇каппа̄ те пахӣйанти. тесам̣ паха̄на̄ аджджхаттамева читтам̣ сантит̣т̣хати, саннисӣдати екоди хоти сама̄дхийати. евампи, бхиккхаве, бхиккху ка̄йагата̄сатим̣ бха̄вети.

156. ‘‘йасса кассачи, бхиккхаве, ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄, антогадха̄ва̄сса [антогадха̄ тасса (сӣ. пӣ.)] кусала̄ дхамма̄ йе кечи виджджа̄бха̄гийа̄. сеййатха̄пи, бхиккхаве, йасса кассачи маха̄самуддо четаса̄ пхут̣о, антогадха̄ва̄сса куннадийо йа̄ ка̄чи самуддан̇гама̄; евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄, антогадха̄ва̄сса кусала̄ дхамма̄ йе кечи виджджа̄бха̄гийа̄.

‘‘йасса кассачи, бхиккхаве, ка̄йагата̄сати абха̄вита̄ абахулӣката̄, лабхати тасса ма̄ро ота̄рам̣, лабхати тасса ма̄ро а̄рамман̣ам̣ [а̄раман̣ам̣ (?)]. сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо гарукам̣ сила̄гул̣ам̣ алламаттика̄пун̃дже паккхипеййа. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну там̣ гарукам̣ сила̄гул̣ам̣ алламаттика̄пун̃дже лабхетха ота̄ра’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати абха̄вита̄ абахулӣката̄, лабхати тасса ма̄ро ота̄рам̣, лабхати тасса ма̄ро а̄рамман̣ам̣. сеййатха̄пи, бхиккхаве, суккхам̣ кат̣т̣хам̣ кол̣а̄пам̣ [кол̣а̄пам̣ а̄рака̄ удака̄ тхале никкхиттам̣ (ка.)]; атха пурисо а̄гаччхеййа уттара̄ран̣им̣ а̄да̄йа – ‘аггим̣ абхиниббаттесса̄ми, теджо па̄тукарисса̄мӣ’ти. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо амум̣ суккхам̣ кат̣т̣хам̣ кол̣а̄пам̣ уттара̄ран̣им̣ а̄да̄йа абхимантхенто [абхимантхенто (сйа̄. кам̣. пӣ. ка.)] аггим̣ абхиниббаттеййа, теджо па̄тукареййа̄’’ти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати абха̄вита̄ абахулӣката̄, лабхати тасса ма̄ро ота̄рам̣, лабхати тасса ма̄ро а̄рамман̣ам̣. сеййатха̄пи, бхиккхаве, удакаман̣ико ритто туччхо а̄дха̄ре т̣хапито; атха пурисо а̄гаччхеййа удакабха̄рам̣ а̄да̄йа. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо лабхетха удакасса никкхепана’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати абха̄вита̄ абахулӣката̄, лабхати тасса ма̄ро ота̄рам̣, лабхати тасса ма̄ро а̄рамман̣ам̣’’.

157. ‘‘йасса кассачи, бхиккхаве, ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄, на тасса лабхати ма̄ро ота̄рам̣, на тасса лабхати ма̄ро а̄рамман̣ам̣. сеййатха̄пи, бхиккхаве, пурисо лахукам̣ суттагул̣ам̣ саббаса̄рамайе аггал̣апхалаке паккхипеййа. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо там̣ лахукам̣ суттагул̣ам̣ саббаса̄рамайе аггал̣апхалаке лабхетха ота̄ра’’нти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄, на тасса лабхати ма̄ро ота̄рам̣, на тасса лабхати ма̄ро а̄рамман̣ам̣. сеййатха̄пи, бхиккхаве, аллам̣ кат̣т̣хам̣ саснехам̣ [саснехам̣ а̄рака̄ удака̄ тхале никкхиттам̣ (ка.)]; атха пурисо а̄гаччхеййа уттара̄ран̣им̣ а̄да̄йа – ‘аггим̣ абхиниббаттесса̄ми, теджо па̄тукарисса̄мӣ’ти. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо амум̣ аллам̣ кат̣т̣хам̣ саснехам̣ уттара̄ран̣им̣ а̄да̄йа абхимантхенто аггим̣ абхиниббаттеййа, теджо па̄тукареййа̄’’ти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄, на тасса лабхати ма̄ро ота̄рам̣, на тасса лабхати ма̄ро а̄рамман̣ам̣. сеййатха̄пи, бхиккхаве, удакаман̣ико пӯро удакасса саматиттико ка̄капеййо а̄дха̄ре т̣хапито; атха пурисо а̄гаччхеййа удакабха̄рам̣ а̄да̄йа. там̣ ким̣ ман̃н̃атха, бхиккхаве, апи ну со пурисо лабхетха удакасса никкхепана’’нти? ‘‘но хетам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄, на тасса лабхати ма̄ро ота̄рам̣, на тасса лабхати ма̄ро а̄рамман̣ам̣’’.

158. ‘‘йасса кассачи, бхиккхаве, ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄, со йасса йасса абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане. сеййатха̄пи, бхиккхаве, удакаман̣ико пӯро удакасса саматиттико ка̄капеййо а̄дха̄ре т̣хапито. таменам̣ балава̄ пурисо йато йато а̄вин̃чхеййа, а̄гаччхеййа удака’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄ со, йасса йасса абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане. сеййатха̄пи, бхиккхаве, саме бхӯмибха̄ге чатурасса̄ поккхаран̣ӣ [поккхарин̣ӣ (сӣ.)] асса а̄л̣ибандха̄ пӯра̄ удакасса саматиттика̄ ка̄капеййа̄. таменам̣ балава̄ пурисо йато йато а̄л̣им̣ мун̃чеййа а̄гаччхеййа удака’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’. ‘‘евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄, со йасса йасса абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане. сеййатха̄пи, бхиккхаве, субхӯмийам̣ чатумаха̄патхе а̄джан̃н̃аратхо йутто асса т̣хито одхастапатодо [обхастапатодо (ка.), убхантарапат̣одо (сйа̄. кам̣.) ава + дхам̣су + та = одхаста-итипадавибха̄го]; таменам̣ даккхо йогга̄чарийо ассадаммаса̄ратхи абхирухитва̄ ва̄мена хаттхена расмийо гахетва̄ даккхин̣ена хаттхена патодам̣ гахетва̄ йениччхакам̣ йадиччхакам̣ са̄реййа̄пи пачча̄са̄реййа̄пи; евамева кхо, бхиккхаве, йасса кассачи ка̄йагата̄сати бха̄вита̄ бахулӣката̄, со йасса йасса абхин̃н̃а̄саччхикаран̣ӣйасса дхаммасса читтам̣ абхининна̄мети абхин̃н̃а̄саччхикирийа̄йа, татра татрева саккхибхаббатам̣ па̄пун̣а̄ти сати сатиа̄йатане’’.

159. ‘‘ка̄йагата̄йа, бхиккхаве, сатийа̄ а̄севита̄йа бха̄вита̄йа бахулӣката̄йа йа̄нӣката̄йа ваттхуката̄йа анут̣т̣хита̄йа паричита̄йа сусама̄раддха̄йа даса̄нисам̣са̄ па̄т̣икан̇кха̄. аратиратисахо хоти, на ча там̣ арати сахати, уппаннам̣ аратим̣ абхибхуййа вихарати.

‘‘бхайабхеравасахо хоти, на ча там̣ бхайабхеравам̣ сахати, уппаннам̣ бхайабхеравам̣ абхибхуййа вихарати.

‘‘кхамо хоти сӣтасса ун̣хасса джигхаччха̄йа пипа̄са̄йа д̣ам̣самакасава̄та̄тапасарӣсапасампхасса̄нам̣ дурутта̄нам̣ дура̄гата̄нам̣ вачанапатха̄нам̣, уппанна̄нам̣ са̄рӣрика̄нам̣ ведана̄нам̣ дуккха̄нам̣ тибба̄нам̣ кхара̄нам̣ кат̣ука̄нам̣ аса̄та̄нам̣ амана̄па̄нам̣ па̄н̣ахара̄нам̣ адхива̄сакаджа̄тико хоти.

‘‘чатуннам̣ джха̄на̄нам̣ а̄бхичетасика̄нам̣ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ра̄нам̣ ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ.

‘‘со анекавихитам̣ иддхивидхам̣ пачча̄нубхоти. екопи хутва̄ бахудха̄ хоти, бахудха̄пи хутва̄ еко хоти, а̄вибха̄вам̣…пе… йа̄ва брахмалока̄пи ка̄йена васам̣ ваттети.

‘‘дибба̄йа сотадха̄туйа̄ висуддха̄йа атиккантама̄нусика̄йа убхо садде сун̣а̄ти диббе ча ма̄нусе ча, йе дӯре сантике ча…пе….

‘‘парасатта̄нам̣ парапуггала̄нам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄ти. сара̄гам̣ ва̄ читтам̣ ‘сара̄гам̣ читта’нти паджа̄на̄ти, вӣтара̄гам̣ ва̄ читтам̣…пе… садосам̣ ва̄ читтам̣… вӣтадосам̣ ва̄ читтам̣… самохам̣ ва̄ читтам̣… вӣтамохам̣ ва̄ читтам̣… сам̣кхиттам̣ ва̄ читтам̣… виккхиттам̣ ва̄ читтам̣… махаггатам̣ ва̄ читтам̣… амахаггатам̣ ва̄ читтам̣… сауттарам̣ ва̄ читтам̣… ануттарам̣ ва̄ читтам̣… сама̄хитам̣ ва̄ читтам̣… асама̄хитам̣ ва̄ читтам̣… вимуттам̣ ва̄ читтам̣… авимуттам̣ ва̄ читтам̣ ‘авимуттам̣ читта’нти паджа̄на̄ти.

‘‘со анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати, сеййатхидам̣ – екампи джа̄тим̣ двепи джа̄тийо…пе… ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ ануссарати.

‘‘диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена сатте пассати чавама̄не упападжджама̄не хӣне пан̣ӣте суван̣н̣е дуббан̣н̣е, сугате дуггате йатха̄каммӯпаге сатте паджа̄на̄ти.

‘‘а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати.

‘‘ка̄йагата̄йа, бхиккхаве, сатийа̄ а̄севита̄йа бха̄вита̄йа бахулӣката̄йа йа̄нӣката̄йа ваттхуката̄йа анут̣т̣хита̄йа паричита̄йа сусама̄раддха̄йа име даса̄нисам̣са̄ па̄т̣икан̇кха̄’’ти.

идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.

ка̄йагата̄сатисуттам̣ нит̣т̣хитам̣ навамам̣.