10. сан̇кха̄рупапаттисуттам̣

160. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча – ‘‘сан̇кха̄рупапаттим̣ [сан̇кха̄рӯпапаттим̣ (сйа̄. кам̣.), сан̇кха̄руппаттим̣ (сӣ. пӣ.)] во, бхиккхаве, десесса̄ми, там̣ сун̣а̄тха, са̄дхукам̣ манаси каротха; бха̄сисса̄мӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

161. ‘‘идха, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена саманна̄гато хоти, сутена саманна̄гато хоти, ча̄гена саманна̄гато хоти, пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ кхаттийамаха̄са̄ла̄нам̣ [кхаттийамаха̄са̄ла̄нам̣ ва̄ (сйа̄. кам̣. пӣ.)] сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ [виха̄ро (сӣ. пӣ.)] ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ [татрӯпапаттийа̄ (сйа̄. кам̣.), татруппаттийа̄ (сӣ. пӣ.)] сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

162. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена саманна̄гато хоти, сутена саманна̄гато хоти, ча̄гена саманна̄гато хоти, пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄нам̣…пе… гахапатимаха̄са̄ла̄нам̣ [бра̄хман̣амаха̄са̄ла̄нам̣ ва̄ гахапатимаха̄са̄ла̄нам̣ ва̄ (сйа̄. кам̣. пӣ.)] сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

163. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена саманна̄гато хоти, сутена саманна̄гато хоти, ча̄гена саманна̄гато хоти, пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – ‘ча̄тумаха̄ра̄джика̄ [ча̄туммаха̄ра̄джика̄ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] дева̄ дӣгха̄йука̄ ван̣н̣аванто сукхабахула̄’ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ ча̄тумаха̄ра̄джика̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

164. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена саманна̄гато хоти, сутена саманна̄гато хоти, ча̄гена саманна̄гато хоти, пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – та̄ватим̣са̄ дева̄…пе… йа̄ма̄ дева̄… тусита̄ дева̄… нимма̄наратӣ дева̄… параниммитавасаваттӣ дева̄ дӣгха̄йука̄ ван̣н̣аванто сукхабахула̄ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ параниммитавасаваттӣнам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

165. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена саманна̄гато хоти, сутена саманна̄гато хоти, ча̄гена саманна̄гато хоти, пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – ‘сахассо брахма̄ дӣгха̄йуко ван̣н̣ава̄ сукхабахуло’ти. сахассо, бхиккхаве, брахма̄ сахассилокадха̄тум̣ [сахассим̣ локадха̄тум̣ (сӣ.)] пхаритва̄ адхимуччитва̄ [адхимун̃читва̄ (ка.)] вихарати. йепи таттха сатта̄ упапанна̄ тепи пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. сеййатха̄пи, бхиккхаве, чаккхума̄ пурисо екам̣ а̄ман̣д̣ам̣ хаттхе каритва̄ паччавеккхеййа; евамева кхо, бхиккхаве, сахассо брахма̄ сахассилокадха̄тум̣ пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. йепи таттха сатта̄ упапанна̄ тепи пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сахассасса брахмуно сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

166. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена саманна̄гато хоти, сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – двисахассо брахма̄…пе… тисахассо брахма̄… чатусахассо брахма̄… пан̃часахассо брахма̄ дӣгха̄йуко ван̣н̣ава̄ сукхабахулоти. пан̃часахассо, бхиккхаве, брахма̄ пан̃часахассилокадха̄тум̣ пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. йепи таттха сатта̄ упапанна̄ тепи пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. сеййатха̄пи, бхиккхаве, чаккхума̄ пурисо пан̃ча а̄ман̣д̣а̄ни хаттхе каритва̄ паччавеккхеййа; евамева кхо, бхиккхаве, пан̃часахассо брахма̄ пан̃часахассилокадха̄тум̣ пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. йепи таттха сатта̄ упапанна̄ тепи пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ пан̃часахассасса брахмуно сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

167. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена саманна̄гато хоти, сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – ‘дасасахассо брахма̄ дӣгха̄йуко ван̣н̣ава̄ сукхабахуло’ти. дасасахассо, бхиккхаве, брахма̄ дасасахассилокадха̄тум̣ пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. йепи таттха сатта̄ упапанна̄ тепи пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. сеййатха̄пи, бхиккхаве, ман̣и вел̣урийо субхо джа̄тима̄ ат̣т̣хам̣со супарикаммакато пан̣д̣укамбале никкхитто бха̄сате ча тапате ча [бха̄сати ча тапати ча (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] вирочати ча; евамева кхо, бхиккхаве, дасасахассо брахма̄ дасасахассилокадха̄тум̣ пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. йепи таттха сатта̄ упапанна̄ тепи пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ дасасахассасса брахмуно сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

168. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена… сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – ‘сатасахассо брахма̄ дӣгха̄йуко ван̣н̣ава̄ сукхабахуло’ти. сатасахассо, бхиккхаве, брахма̄ сатасахассилокадха̄тум̣ пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. йепи таттха сатта̄ упапанна̄ тепи пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. сеййатха̄пи, бхиккхаве, никкхам̣ джамбонадам̣ [неккхам̣ (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] даккхакамма̄рапуттаукка̄мукхасукусаласампахат̣т̣хам̣ пан̣д̣укамбале никкхиттам̣ бха̄сате ча тапате ча вирочати ча; евамева кхо, бхиккхаве, сатасахассо брахма̄ сатасахассилокадха̄тум̣ пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. йепи таттха сатта̄ упапанна̄ тепи пхаритва̄ адхимуччитва̄ вихарати. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сатасахассасса брахмуно сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

169. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена… сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – а̄бха̄ дева̄…пе… паритта̄бха̄ дева̄… аппама̄н̣а̄бха̄ дева̄… а̄бхассара̄ дева̄ дӣгха̄йука̄ ван̣н̣аванто сукхабахула̄ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ а̄бхассара̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

170. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена … сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – париттасубха̄ дева̄…пе… аппама̄н̣асубха̄ дева̄… субхакин̣ха̄ дева̄ дӣгха̄йука̄ ван̣н̣аванто сукхабахула̄ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ субхакин̣ха̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

171. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена… сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – вехаппхала̄ дева̄…пе… авиха̄ дева̄… атаппа̄ дева̄… судасса̄ дева̄… судассӣ дева̄… аканит̣т̣ха̄ дева̄ дӣгха̄йука̄ ван̣н̣аванто сукхабахула̄ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ аканит̣т̣ха̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

172. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена… сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – ‘а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпага̄ дева̄ дӣгха̄йука̄ чират̣т̣хитика̄ сукхабахула̄’ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

173. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена… сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – ‘вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанӯпага̄ дева̄ дӣгха̄йука̄ чират̣т̣хитика̄ сукхабахула̄’ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

174. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена… сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса сутам̣ хоти – а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпага̄ дева̄…пе… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанӯпага̄ дева̄ дӣгха̄йука̄ чират̣т̣хитика̄ сукхабахула̄ти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанӯпага̄нам̣ дева̄нам̣ сахабйатам̣ упападжджеййа’нти. со там̣ читтам̣ дахати, там̣ читтам̣ адхит̣т̣ха̄ти, там̣ читтам̣ бха̄вети. тасса те сан̇кха̄ра̄ ча виха̄ра̄ ча евам̣ бха̄вита̄ евам̣ бахулӣката̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттанти. айам̣, бхиккхаве, магго айам̣ пат̣ипада̄ татрупапаттийа̄ сам̣ваттати.

175. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, бхиккху саддха̄йа саманна̄гато хоти, сӣлена… сутена… ча̄гена… пан̃н̃а̄йа саманна̄гато хоти. тасса евам̣ хоти – ‘ахо вата̄хам̣ а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихареййа’нти. со а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихарати. айам̣, бхиккхаве, бхиккху на каттхачи упападжджатӣ’’ти [на каттхачи упападжджати, на кухин̃чи упападжджатӣти (сӣ. пӣ.), на каттхачи упападжджати, на кухин̃чи упасампаджджа вихаратӣти. (ка.)].

идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.

сан̇кха̄рупапаттисуттам̣ нит̣т̣хитам̣ дасамам̣.

анупадавагго нит̣т̣хито дутийо.