2. чхаббисодханасуттам̣

98. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –

‘‘идха, бхиккхаве, бхиккху ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти – ‘кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти паджа̄на̄мӣ’ти. тасса, бхиккхаве, бхиккхуно бха̄ситам̣ нева абхинандитаббам̣ наппат̣иккоситаббам̣. анабхинандитва̄ аппат̣иккоситва̄ пан̃хо пуччхитаббо – ‘чатта̄роме, а̄вусо, воха̄ра̄ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена саммадаккха̄та̄. катаме чатта̄ро? дит̣т̣хе дит̣т̣хава̄дита̄, суте сутава̄дита̄, муте мутава̄дита̄, вин̃н̃а̄те вин̃н̃а̄тава̄дита̄ – име кхо, а̄вусо, чатта̄ро воха̄ра̄ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена саммадаккха̄та̄. катхам̣ джа̄нато пана̄йасмато, катхам̣ пассато имесу чатӯсу воха̄ресу анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимутта’нти? кхӣн̣а̄савасса, бхиккхаве, бхиккхуно вуситавато катакаран̣ӣйасса охитабха̄расса ануппаттасадаттхасса париккхӣн̣абхавасам̣йоджанасса саммадан̃н̃а̄вимуттасса айаманудхаммо хоти веййа̄каран̣а̄йа – ‘дит̣т̣хе кхо ахам̣, а̄вусо, анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихара̄ми. суте кхо ахам̣, а̄вусо…пе… муте кхо ахам̣, а̄вусо… вин̃н̃а̄те кхо ахам̣, а̄вусо, анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихара̄ми. евам̣ кхо ме, а̄вусо, джа̄нато евам̣ пассато имесу чатӯсу воха̄ресу анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимутта’нти. тасса, бхиккхаве, бхиккхуно ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитаббам̣ анумодитаббам̣. ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ уттарим̣ пан̃хо пуччхитаббо.

99. ‘‘‘пан̃чиме, а̄вусо, упа̄да̄наккхандха̄ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена саммадаккха̄та̄. катаме пан̃ча? сеййатхидам̣ – рӯпупа̄да̄наккхандхо, веданупа̄да̄наккхандхо, сан̃н̃упа̄да̄наккхандхо, сан̇кха̄рупа̄да̄наккхандхо, вин̃н̃а̄н̣упа̄да̄наккхандхо – име кхо, а̄вусо, пан̃чупа̄да̄наккхандха̄ тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена саммадаккха̄та̄. катхам̣ джа̄нато пана̄йасмато, катхам̣ пассато имесу пан̃часу упа̄да̄наккхандхесу анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимутта’нти? кхӣн̣а̄савасса, бхиккхаве, бхиккхуно вуситавато катакаран̣ӣйасса охитабха̄расса ануппаттасадаттхасса париккхӣн̣абхавасам̣йоджанасса саммадан̃н̃а̄вимуттасса айаманудхаммо хоти веййа̄каран̣а̄йа – ‘рӯпам̣ кхо ахам̣, а̄вусо, абалам̣ вира̄гунам̣ [вира̄гам̣ (сӣ. пӣ.), вира̄гутам̣ (т̣ӣка̄)] анасса̄сиканти видитва̄ йе рӯпе упа̄йӯпа̄да̄на̄ [упайӯпа̄да̄на̄ (ка.)] четасо адхит̣т̣ха̄на̄бхинивеса̄нусайа̄ тесам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ вимуттам̣ ме читтанти паджа̄на̄ми. веданам̣ кхо ахам̣, а̄вусо…пе… сан̃н̃ам̣ кхо ахам̣, а̄вусо… сан̇кха̄ре кхо ахам̣, а̄вусо… вин̃н̃а̄н̣ам̣ кхо ахам̣, а̄вусо, абалам̣ вира̄гунам̣ анасса̄сиканти видитва̄ йе вин̃н̃а̄н̣е упа̄йӯпа̄да̄на̄ четасо адхит̣т̣ха̄на̄бхинивеса̄нусайа̄ тесам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ вимуттам̣ ме читтанти паджа̄на̄ми. евам̣ кхо ме, а̄вусо, джа̄нато евам̣ пассато имесу пан̃часу упа̄да̄наккхандхесу анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимутта’нти. тасса, бхиккхаве, бхиккхуно ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитаббам̣, анумодитаббам̣. ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ уттарим̣ пан̃хо пуччхитаббо.

100. ‘‘‘чхайима̄, а̄вусо, дха̄туйо тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена саммадаккха̄та̄. катама̄ чха? патхавӣдха̄ту, а̄подха̄ту, теджодха̄ту, ва̄йодха̄ту, а̄ка̄садха̄ту, вин̃н̃а̄н̣адха̄ту – има̄ кхо, а̄вусо, чха дха̄туйо тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена саммадаккха̄та̄. катхам̣ джа̄нато пана̄йасмато, катхам̣ пассато има̄су чхасу дха̄тӯсу анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимутта’нти? кхӣн̣а̄савасса, бхиккхаве, бхиккхуно вуситавато катакаран̣ӣйасса охитабха̄расса ануппаттасадаттхасса париккхӣн̣абхавасам̣йоджанасса саммадан̃н̃а̄вимуттасса айаманудхаммо хоти веййа̄каран̣а̄йа – ‘патхавӣдха̄тум̣ кхо ахам̣, а̄вусо, на аттато упагаччхим̣, на ча патхавӣдха̄тунисситам̣ атта̄нам̣. йе ча патхавӣдха̄туниссита̄ упа̄йӯпа̄да̄на̄ четасо адхит̣т̣ха̄на̄бхинивеса̄нусайа̄ тесам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ вимуттам̣ ме читтанти паджа̄на̄ми. а̄подха̄тум̣ кхо ахам̣, а̄вусо…пе… теджодха̄тум̣ кхо ахам̣, а̄вусо… ва̄йодха̄тум̣ кхо ахам̣, а̄вусо… а̄ка̄садха̄тум̣ кхо ахам̣, а̄вусо… вин̃н̃а̄н̣адха̄тум̣ кхо ахам̣, а̄вусо, на аттато упагаччхим̣, на ча вин̃н̃а̄н̣адха̄тунисситам̣ атта̄нам̣. йе ча вин̃н̃а̄н̣адха̄туниссита̄ упа̄йӯпа̄да̄на̄ четасо адхит̣т̣ха̄на̄бхинивеса̄нусайа̄ тесам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ вимуттам̣ ме читтанти паджа̄на̄ми. евам̣ кхо ме, а̄вусо, джа̄нато, евам̣ пассато има̄су чхасу дха̄тӯсу анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимутта’нти. тасса, бхиккхаве, бхиккхуно ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитаббам̣, анумодитаббам̣. ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ уттарим̣ пан̃хо пуччхитаббо.

101. ‘‘‘чха кхо панима̄ни, а̄вусо, аджджхаттикаба̄хира̄ни [аджджхаттика̄ни ба̄хира̄ни (сйа̄. кам̣. пӣ.)] а̄йатана̄ни тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена саммадаккха̄та̄ни. катама̄ни чха? чаккху чева рӯпа̄ ча, сотан̃ча садда̄ ча, гха̄нан̃ча гандха̄ ча, дживха̄ ча раса̄ ча, ка̄йо ча пхот̣т̣хабба̄ ча, мано ча дхамма̄ ча – има̄ни кхо, а̄вусо, чха аджджхаттикаба̄хира̄ни а̄йатана̄ни тена бхагавата̄ джа̄ната̄ пассата̄ арахата̄ самма̄самбуддхена саммадаккха̄та̄ни. катхам̣ джа̄нато пана̄йасмато, катхам̣ пассато имесу чхасу аджджхаттикаба̄хиресу а̄йатанесу анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимутта’нти? кхӣн̣а̄савасса, бхиккхаве, бхиккхуно вуситавато катакаран̣ӣйасса охитабха̄расса ануппаттасадаттхасса париккхӣн̣абхавасам̣йоджанасса саммадан̃н̃а̄вимуттасса айаманудхаммо хоти веййа̄каран̣а̄йа – ‘чаккхусмим̣, а̄вусо, рӯпе чаккхувин̃н̃а̄н̣е чаккхувин̃н̃а̄н̣авин̃н̃а̄таббесу дхаммесу йо чхандо йо ра̄го йа̄ нандӣ [нанди (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] йа̄ тан̣ха̄ йе ча упа̄йӯпа̄да̄на̄ четасо адхит̣т̣ха̄на̄бхинивеса̄нусайа̄ тесам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ вимуттам̣ ме читтанти паджа̄на̄ми. сотасмим̣, а̄вусо, садде сотавин̃н̃а̄н̣е…пе… гха̄насмим̣, а̄вусо, гандхе гха̄навин̃н̃а̄н̣е… дживха̄йа, а̄вусо, расе дживха̄вин̃н̃а̄н̣е… ка̄йасмим̣, а̄вусо, пхот̣т̣хаббе ка̄йавин̃н̃а̄н̣е… манасмим̣, а̄вусо, дхамме мановин̃н̃а̄н̣е мановин̃н̃а̄н̣авин̃н̃а̄таббесу дхаммесу йо чхандо йо ра̄го йа̄ нандӣ йа̄ тан̣ха̄ йе ча упа̄йӯпа̄да̄на̄ четасо адхит̣т̣ха̄на̄бхинивеса̄нусайа̄ тесам̣ кхайа̄ вира̄га̄ ниродха̄ ча̄га̄ пат̣иниссагга̄ вимуттам̣ ме читтанти паджа̄на̄ми. евам̣ кхо ме, а̄вусо, джа̄нато евам̣ пассато имесу чхасу аджджхаттикаба̄хиресу а̄йатанесу анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимутта’нти. тасса, бхиккхаве, бхиккхуно ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитаббам̣ анумодитаббам̣. ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ уттарим̣ пан̃хо пуччхитаббо.

102. ‘‘‘катхам̣ джа̄нато пана̄йасмато, катхам̣ пассато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахам̣ка̄рамамам̣ка̄рама̄на̄нусайа̄ самӯхата̄’ти [сусамӯхата̄ти (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)]? кхӣн̣а̄савасса, бхиккхаве, бхиккхуно вуситавато катакаран̣ӣйасса охитабха̄расса ануппаттасадаттхасса париккхӣн̣абхавасам̣йоджанасса саммадан̃н̃а̄вимуттасса айаманудхаммо хоти веййа̄каран̣а̄йа – ‘пуббе кхо ахам̣, а̄вусо, ага̄рийабхӯто сама̄но авиддасу ахосим̣. тасса ме татха̄гато ва̄ татха̄гатаса̄вако ва̄ дхаммам̣ десеси. та̄хам̣ дхаммам̣ сутва̄ татха̄гате саддхам̣ пат̣илабхим̣. со тена саддха̄пат̣ила̄бхена саманна̄гато ити пат̣исан̃чиккхим̣ – самба̄дхо гхара̄ва̄со раджа̄патхо, аббхока̄со паббаджджа̄. найидам̣ сукарам̣ ага̄рам̣ аджджха̄васата̄ екантапарипун̣н̣ам̣ екантапарисуддхам̣ сан̇кхаликхитам̣ брахмачарийам̣ чаритум̣. йам̣нӯна̄хам̣ кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджеййа’’’нти.

‘‘со кхо ахам̣, а̄вусо, апарена самайена аппам̣ ва̄ бхогаккхандхам̣ паха̄йа махантам̣ ва̄ бхогаккхандхам̣ паха̄йа, аппам̣ ва̄ н̃а̄типариват̣т̣ам̣ паха̄йа махантам̣ ва̄ н̃а̄типариват̣т̣ам̣ паха̄йа кесамассум̣ оха̄ретва̄ ка̄са̄йа̄ни ваттха̄ни аччха̄детва̄ ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджим̣. со евам̣ паббаджито сама̄но бхиккхӯнам̣ сиккха̄са̄джӣвасама̄панно па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато ахосим̣ нихитадан̣д̣о нихитасаттхо, ладжджӣ дайа̄панно саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ виха̄сим̣. адинна̄да̄нам̣ паха̄йа адинна̄да̄на̄ пат̣ивирато ахосим̣ динна̄да̄йӣ диннапа̄т̣икан̇кхӣ, атхенена сучибхӯтена аттана̄ виха̄сим̣. абрахмачарийам̣ паха̄йа брахмача̄рӣ ахосим̣ а̄ра̄ча̄рӣ вирато метхуна̄ га̄мадхамма̄. муса̄ва̄дам̣ паха̄йа муса̄ва̄да̄ пат̣ивирато ахосим̣ саччава̄дӣ саччасандхо тхето паччайико ависам̣ва̄дако локасса. писун̣ам̣ ва̄чам̣ паха̄йа писун̣а̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато ахосим̣, ито сутва̄ на амутра аккха̄та̄ имесам̣ бхеда̄йа, амутра ва̄ сутва̄ на имесам̣ аккха̄та̄ амӯсам̣ бхеда̄йа; ити бхинна̄нам̣ ва̄ сандха̄та̄ сахита̄нам̣ ва̄ ануппада̄та̄ самагга̄ра̄мо самаггарато самагганандӣ самаггакаран̣им̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ ахосим̣. пхарусам̣ ва̄чам̣ паха̄йа пхаруса̄йа ва̄ча̄йа пат̣ивирато ахосим̣; йа̄ са̄ ва̄ча̄ нела̄ кан̣н̣асукха̄ пеманӣйа̄ хадайан̇гама̄ порӣ бахуджанаканта̄ бахуджанамана̄па̄ татха̄рӯпим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ ахосим̣. сампхаппала̄пам̣ паха̄йа сампхаппала̄па̄ пат̣ивирато ахосим̣; ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ аттхава̄дӣ дхаммава̄дӣ винайава̄дӣ нидха̄наватим̣ ва̄чам̣ бха̄сита̄ ахосим̣ ка̄лена са̄падесам̣ парийантаватим̣ аттхасам̣хитам̣.

‘‘со бӣджага̄мабхӯтага̄масама̄рамбха̄ пат̣ивирато ахосим̣, екабхаттико ахосим̣ раттӯпарато вирато вика̄лабходжана̄. наччагӣтава̄дитависӯкадассана̄ пат̣ивирато ахосим̣. ма̄ла̄гандхавилепанадха̄ран̣аман̣д̣анавибхӯсанат̣т̣ха̄на̄ пат̣ивирато ахосим̣. учча̄сайанамаха̄сайана̄ пат̣ивирато ахосим̣. джа̄тарӯпараджатапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣, а̄макадхан̃н̃апат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣, а̄макамам̣сапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣; иттхикума̄рикапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣, да̄сида̄сапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣, аджел̣акапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣, куккут̣асӯкарапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣, хаттхигавассавал̣авапат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣, кхеттаваттхупат̣иггахан̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣. дӯтеййапахин̣агамана̄нуйога̄ пат̣ивирато ахосим̣, кайавиккайа̄ пат̣ивирато ахосим̣, тула̄кӯт̣акам̣сакӯт̣ама̄накӯт̣а̄ пат̣ивирато ахосим̣, уккот̣анаван̃чананикатиса̄чийога̄ пат̣ивирато ахосим̣, чхеданавадхабандханавипара̄мосаа̄лопасахаса̄ка̄ра̄ пат̣ивирато ахосим̣.

‘‘со сантут̣т̣хо ахосим̣ ка̄йапариха̄рикена чӣварена, куччхипариха̄рикена пин̣д̣апа̄тена. со йена йенева [йена йена ча (ка.)] паккамим̣ сама̄да̄йева паккамим̣. сеййатха̄пи на̄ма паккхӣ сакун̣о йена йенева д̣ети сапаттабха̄рова д̣ети; евамева кхо ахам̣, а̄вусо; сантут̣т̣хо ахосим̣ ка̄йапариха̄рикена чӣварена, куччхипариха̄рикена пин̣д̣апа̄тена. со йена йенева паккамим̣ сама̄да̄йева паккамим̣. со имина̄ арийена сӣлаккхандхена саманна̄гато аджджхаттам̣ анаваджджасукхам̣ пат̣исам̣ведесим̣.

103. ‘‘со чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ на нимиттагга̄хӣ ахосим̣ на̄нубйан̃джанагга̄хӣ; йатва̄дхикаран̣аменам̣ чаккхундрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣, тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджим̣; раккхим̣ чаккхундрийам̣, чаккхундрийе сам̣варам̣ а̄паджджим̣. сотена саддам̣ сутва̄…пе… гха̄нена гандхам̣ гха̄йитва̄…пе… дживха̄йа расам̣ са̄йитва̄…пе… ка̄йена пхот̣т̣хаббам̣ пхуситва̄…пе… манаса̄ дхаммам̣ вин̃н̃а̄йа на нимиттагга̄хӣ ахосим̣ на̄нубйан̃джанагга̄хӣ; йатва̄дхикаран̣аменам̣ маниндрийам̣ асам̣вутам̣ вихарантам̣ абхиджджха̄доманасса̄ па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ анва̄ссавеййум̣, тасса сам̣вара̄йа пат̣ипаджджим̣; раккхим̣ маниндрийам̣, маниндрийе сам̣варам̣ а̄паджджим̣. со имина̄ арийена индрийасам̣варена саманна̄гато аджджхаттам̣ абйа̄секасукхам̣ пат̣исам̣ведесим̣.

‘‘со абхикканте пат̣икканте сампаджа̄нака̄рӣ ахосим̣, а̄локите вилоките сампаджа̄нака̄рӣ ахосим̣, самин̃джите паса̄рите сампаджа̄нака̄рӣ ахосим̣, сан̇гха̄т̣ипаттачӣварадха̄ран̣е сампаджа̄нака̄рӣ ахосим̣, асите пӣте кха̄йите са̄йите сампаджа̄нака̄рӣ ахосим̣, учча̄рапасса̄вакамме сампаджа̄нака̄рӣ ахосим̣, гате т̣хите нисинне сутте джа̄гарите бха̄сите тун̣хӣбха̄ве сампаджа̄нака̄рӣ ахосим̣.

‘‘со имина̄ ча арийена сӣлаккхандхена саманна̄гато, (има̄йа ча арийа̄йа сантут̣т̣хийа̄ саманна̄гато,) [пасса ма. ни. 1.296 чӯл̣ахаттхипадопаме] имина̄ ча арийена индрийасам̣варена саманна̄гато, имина̄ ча арийена сатисампаджан̃н̃ена саманна̄гато вивиттам̣ сена̄санам̣ бхаджим̣ аран̃н̃ам̣ руккхамӯлам̣ паббатам̣ кандарам̣ гиригухам̣ суса̄нам̣ ванапаттхам̣ аббхока̄сам̣ пала̄лапун̃джам̣. со паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто нисӣдим̣ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄.

‘‘со абхиджджхам̣ локе паха̄йа вигата̄бхиджджхена четаса̄ виха̄сим̣, абхиджджха̄йа читтам̣ парисодхесим̣. бйа̄па̄дападосам̣ паха̄йа абйа̄панначитто виха̄сим̣ саббапа̄н̣абхӯтахита̄нукампӣ, бйа̄па̄дападоса̄ читтам̣ парисодхесим̣. тхинамиддхам̣ паха̄йа вигататхинамиддхо виха̄сим̣ а̄локасан̃н̃ӣ сато сампаджа̄но, тхинамиддха̄ читтам̣ парисодхесим̣. уддхаччакуккуччам̣ паха̄йа ануддхато виха̄сим̣ аджджхаттам̣, вӯпасантачитто, уддхаччакуккучча̄ читтам̣ парисодхесим̣. вичикиччхам̣ паха̄йа тин̣н̣авичикиччхо виха̄сим̣ акатхам̣катхӣ кусалесу дхаммесу, вичикиччха̄йа читтам̣ парисодхесим̣.

104. ‘‘со име пан̃ча нӣваран̣е паха̄йа четасо упаккилесе пан̃н̃а̄йа дуббалӣкаран̣е вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа виха̄сим̣. витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣…пе… татийам̣ джха̄нам̣… чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа виха̄сим̣.

‘‘со евам̣ сама̄хите читте парисуддхе парийода̄те анан̇ган̣е вигатӯпаккилесе мудубхӯте камманийе т̣хите а̄нен̃джаппатте а̄сава̄нам̣ кхайан̃а̄н̣а̄йа читтам̣ абхининна̄месим̣. со идам̣ дуккханти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, айам̣ дуккхасамудайоти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, айам̣ дуккханиродхоти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣; име а̄сава̄ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, айам̣ а̄савасамудайоти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, айам̣ а̄саваниродхоти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣, айам̣ а̄саваниродхага̄минӣ пат̣ипада̄ти йатха̄бхӯтам̣ аббхан̃н̃а̄сим̣. тасса ме евам̣ джа̄нато евам̣ пассато ка̄ма̄сава̄пи читтам̣ вимуччиттха, бхава̄сава̄пи читтам̣ вимуччиттха, авиджджа̄сава̄пи читтам̣ вимуччиттхаः вимуттасмим̣ вимуттамити н̃а̄н̣ам̣ ахоси. кхӣн̣а̄ джа̄ти, вуситам̣ брахмачарийам̣, катам̣ каран̣ӣйам̣, на̄парам̣ иттхатта̄йа̄ти аббхан̃н̃а̄сим̣. евам̣ кхо ме, а̄вусо, джа̄нато евам̣ пассато имасмин̃ча савин̃н̃а̄н̣аке ка̄йе бахиддха̄ ча саббанимиттесу ахам̣ка̄рамамам̣ка̄рама̄на̄нусайа̄ самӯхата̄’’ти. ‘‘тасса, бхиккхаве, бхиккхуно ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитаббам̣ анумодитаббам̣. ‘са̄дхӯ’ти бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ евамасса вачанӣйо – ‘ла̄бха̄ но, а̄вусо, суладдхам̣ но, а̄вусо, йе майам̣ а̄йасмантам̣ та̄дисам̣ сабрахмача̄рим̣ саманупасса̄ма̄’’’ти [пасса̄ма̄ти (сӣ.)].

идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.

чхаббисодханасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ дутийам̣.