1. анупадасуттам̣
93. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. татра кхо бхагава̄ бхиккхӯ а̄мантеси – ‘‘бхиккхаво’’ти. ‘‘бхаданте’’ти те бхиккхӯ бхагавато паччассосум̣. бхагава̄ етадавоча –
‘‘пан̣д̣ито, бхиккхаве, са̄рипутто; маха̄пан̃н̃о, бхиккхаве, са̄рипутто; путхупан̃н̃о, бхиккхаве, са̄рипутто; ха̄сапан̃н̃о [ха̄супан̃н̃о (сӣ. пӣ.)], бхиккхаве, са̄рипутто; джаванапан̃н̃о, бхиккхаве, са̄рипутто; тиккхапан̃н̃о, бхиккхаве, са̄рипутто; ниббедхикапан̃н̃о, бхиккхаве, са̄рипутто; са̄рипутто, бхиккхаве, ад̣д̣хама̄сам̣ анупададхаммавипассанам̣ випассати. татридам̣, бхиккхаве, са̄рипуттасса анупададхаммавипассана̄йа хоти.
94. ‘‘идха, бхиккхаве, са̄рипутто вивиччева ка̄мехи вивичча акусалехи дхаммехи савитаккам̣ савича̄рам̣ вивекаджам̣ пӣтисукхам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. йе ча пат̣хаме джха̄не [пат̣хамаджджха̄не (ка. сӣ. пӣ. ка.)] дхамма̄ витакко ча вича̄ро ча пӣти ча сукхан̃ча читтекаггата̄ ча, пхассо ведана̄ сан̃н̃а̄ четана̄ читтам̣ чхандо адхимоккхо вӣрийам̣ сати упеккха̄ манасика̄ро – тйа̄сса дхамма̄ анупадававаттхита̄ хонти. тйа̄сса дхамма̄ видита̄ уппаджджанти, видита̄ упат̣т̣хаханти, видита̄ аббхаттхам̣ гаччханти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘евам̣ кираме дхамма̄ ахутва̄ самбхонти, хутва̄ пат̣ивентӣ’ти. со тесу дхаммесу анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо [аппат̣ибандхо (ка.)] виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарати. со ‘аттхи уттари ниссаран̣а’нти паджа̄на̄ти. таббахулӣка̄ра̄ аттхитвевасса [аттхитевасса (сӣ. пӣ.)] хоти.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, са̄рипутто витаккавича̄ра̄нам̣ вӯпасама̄ аджджхаттам̣ сампаса̄данам̣ четасо екодибха̄вам̣ авитаккам̣ авича̄рам̣ сама̄дхиджам̣ пӣтисукхам̣ дутийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. йе ча дутийе джха̄не дхамма̄ – аджджхаттам̣ сампаса̄до ча пӣти ча сукхан̃ча читтекаггата̄ ча, пхассо ведана̄ сан̃н̃а̄ четана̄ читтам̣ чхандо адхимоккхо вӣрийам̣ сати упеккха̄ манасика̄ро – тйа̄сса дхамма̄ анупадававаттхита̄ хонти. тйа̄сса дхамма̄ видита̄ уппаджджанти, видита̄ упат̣т̣хаханти, видита̄ аббхаттхам̣ гаччханти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘евам̣ кираме дхамма̄ ахутва̄ самбхонти, хутва̄ пат̣ивентӣ’ти. со тесу дхаммесу анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарати. со ‘аттхи уттари ниссаран̣а’нти паджа̄на̄ти. таббахулӣка̄ра̄ аттхитвевасса хоти.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, са̄рипутто пӣтийа̄ ча вира̄га̄ упеккхако ча вихарати сато ча сампаджа̄но, сукхан̃ча ка̄йена пат̣исам̣ведети. йам̣ там̣ арийа̄ а̄чиккханти – ‘упеккхако сатима̄ сукхавиха̄рӣ’ти татийам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. йе ча татийе джха̄не дхамма̄ – сукхан̃ча сати ча сампаджан̃н̃ан̃ча читтекаггата̄ ча, пхассо ведана̄ сан̃н̃а̄ четана̄ читтам̣ чхандо адхимоккхо вӣрийам̣ сати упеккха̄ манасика̄ро – тйа̄сса дхамма̄ анупадававаттхита̄ хонти, тйа̄сса дхамма̄ видита̄ уппаджджанти, видита̄ упат̣т̣хаханти, видита̄ аббхаттхам̣ гаччханти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘евам̣ кираме дхамма̄ ахутва̄ самбхонти, хутва̄ пат̣ивентӣ’ти. со тесу дхаммесу анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарати. со ‘аттхи уттари ниссаран̣а’нти паджа̄на̄ти. таббахулӣка̄ра̄ аттхитвевасса хоти.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, са̄рипутто сукхасса ча паха̄на̄ дуккхасса ча паха̄на̄ пуббева соманассадоманасса̄нам̣ аттхан̇гама̄ адуккхамасукхам̣ упеккха̄сатипа̄рисуддхим̣ чатуттхам̣ джха̄нам̣ упасампаджджа вихарати. йе ча чатуттхе джха̄не дхамма̄ – упеккха̄ адуккхамасукха̄ ведана̄ пассаддхатта̄ четасо ана̄бхого сатипа̄рисуддхи читтекаггата̄ ча, пхассо ведана̄ сан̃н̃а̄ четана̄ читтам̣ чхандо адхимоккхо вӣрийам̣ сати упеккха̄ манасика̄ро – тйа̄сса дхамма̄ анупадававаттхита̄ хонти. тйа̄сса дхамма̄ видита̄ уппаджджанти, видита̄ упат̣т̣хаханти, видита̄ аббхаттхам̣ гаччханти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘евам̣ кираме дхамма̄ ахутва̄ самбхонти, хутва̄ пат̣ивентӣ’ти. со тесу дхаммесу анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарати. со ‘аттхи уттари ниссаран̣а’нти паджа̄на̄ти. таббахулӣка̄ра̄ аттхитвевасса хоти.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, са̄рипутто саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄ ‘ананто а̄ка̄со’ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. йе ча а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатане дхамма̄ – а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ ча читтекаггата̄ ча пхассо ведана̄ сан̃н̃а̄ четана̄ читтам̣ чхандо адхимоккхо вӣрийам̣ сати упеккха̄ манасика̄ро – тйа̄сса дхамма̄ анупадававаттхита̄ хонти. тйа̄сса дхамма̄ видита̄ уппаджджанти, видита̄ упат̣т̣хаханти, видита̄ аббхаттхам̣ гаччханти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘евам̣ кираме дхамма̄ ахутва̄ самбхонти, хутва̄ пат̣ивентӣ’ти. со тесу дхаммесу анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарати. со ‘аттхи уттари ниссаран̣а’нти паджа̄на̄ти. таббахулӣка̄ра̄ аттхитвевасса хоти.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, са̄рипутто саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. йе ча вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатане дхамма̄ – вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасан̃н̃а̄ ча читтекаггата̄ ча, пхассо ведана̄ сан̃н̃а̄ четана̄ читтам̣ чхандо адхимоккхо вӣрийам̣ сати упеккха̄ манасика̄ро – тйа̄сса дхамма̄ анупадававаттхита̄ хонти. тйа̄сса дхамма̄ видита̄ уппаджджанти, видита̄ упат̣т̣хаханти, видита̄ аббхаттхам̣ гаччханти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘евам̣ кираме дхамма̄ ахутва̄ самбхонти, хутва̄ пат̣ивентӣ’ти. со тесу дхаммесу анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарати. со ‘аттхи уттари ниссаран̣а’нти паджа̄на̄ти. таббахулӣка̄ра̄ аттхитвевасса хоти.
‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, са̄рипутто саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма ‘наттхи кин̃чӣ’ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. йе ча а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане дхамма̄ – а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасан̃н̃а̄ ча читтекаггата̄ ча, пхассо ведана̄ сан̃н̃а̄ четана̄ читтам̣ чхандо адхимоккхо вӣрийам̣ сати упеккха̄ манасика̄ро – тйа̄сса дхамма̄ анупадававаттхита̄ хонти. тйа̄сса дхамма̄ видита̄ уппаджджанти, видита̄ упат̣т̣хаханти, видита̄ аббхаттхам̣ гаччханти. со евам̣ паджа̄на̄ти – ‘евам̣ кираме дхамма̄ ахутва̄ самбхонти, хутва̄ пат̣ивентӣ’ти. со тесу дхаммесу анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарати. со ‘аттхи уттари ниссаран̣а’нти паджа̄на̄ти. таббахулӣка̄ра̄ аттхитвевасса хоти.
95. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, са̄рипутто саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ упасампаджджа вихарати. со та̄йа сама̄паттийа̄ сато вут̣т̣хахати. со та̄йа сама̄паттийа̄ сато вут̣т̣хахитва̄ йе дхамма̄ [йе те дхамма̄ (сӣ.)] атӣта̄ нируддха̄ випарин̣ата̄ те дхамме саманупассати – ‘евам̣ кираме дхамма̄ ахутва̄ самбхонти, хутва̄ пат̣ивентӣ’ти. со тесу дхаммесу анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарати. со ‘аттхи уттари ниссаран̣а’нти паджа̄на̄ти. таббахулӣка̄ра̄ аттхитвевасса хоти.
96. ‘‘пуна чапарам̣, бхиккхаве, са̄рипутто саббасо невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанам̣ саматиккамма сан̃н̃а̄ведайитаниродхам̣ упасампаджджа вихарати. пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. со та̄йа сама̄паттийа̄ сато вут̣т̣хахати. со та̄йа сама̄паттийа̄ сато вут̣т̣хахитва̄ йе дхамма̄ атӣта̄ нируддха̄ випарин̣ата̄ те дхамме саманупассати – ‘евам̣ кираме дхамма̄ ахутва̄ самбхонти, хутва̄ пат̣ивентӣ’ти. со тесу дхаммесу анупа̄йо анапа̄йо аниссито аппат̣ибаддхо виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дӣкатена четаса̄ вихарати. со ‘наттхи уттари ниссаран̣а’нти паджа̄на̄ти. таббахулӣка̄ра̄ наттхитвевасса хоти.
97. ‘‘йам̣ кхо там̣, бхиккхаве, самма̄ вадама̄но вадеййа – ‘васиппатто па̄рамиппатто арийасмим̣ сӣласмим̣, васиппатто па̄рамиппатто арийасмим̣ сама̄дхисмим̣, васиппатто па̄рамиппатто арийа̄йа пан̃н̃а̄йа, васиппатто па̄рамиппатто арийа̄йа вимуттийа̄’ти, са̄рипуттамева там̣ самма̄ вадама̄но вадеййа – ‘васиппатто па̄рамиппатто арийасмим̣ сӣласмим̣, васиппатто па̄рамиппатто арийасмим̣ сама̄дхисмим̣, васиппатто па̄рамиппатто арийа̄йа пан̃н̃а̄йа, васиппатто па̄рамиппатто арийа̄йа вимуттийа̄’ти. йам̣ кхо там̣, бхиккхаве, самма̄ вадама̄но вадеййа – ‘бхагавато путто орасо мукхато джа̄то дхаммаджо дхамманиммито дхаммада̄йа̄до но а̄мисада̄йа̄до’ти, са̄рипуттамева там̣ самма̄ вадама̄но вадеййа – ‘бхагавато путто орасо мукхато джа̄то дхаммаджо дхамманиммито дхаммада̄йа̄до но а̄мисада̄йа̄до’ти. са̄рипутто, бхиккхаве, татха̄гатена ануттарам̣ дхаммачаккам̣ паваттитам̣ саммадева ануппаваттетӣ’’ти.
идамавоча бхагава̄. аттамана̄ те бхиккхӯ бхагавато бха̄ситам̣ абхинандунти.
анупадасуттам̣ нит̣т̣хитам̣ пат̣хамам̣.