4. пат̣хамана̄на̄титтхийасуттам̣
54. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена самбахула̄ на̄на̄титтхийасаман̣абра̄хман̣апарибба̄джака̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти на̄на̄дит̣т̣хика̄ на̄на̄кхантика̄ на̄на̄ручика̄ на̄на̄дит̣т̣хиниссайаниссита̄.
сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассато локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асассато локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘антава̄ локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘анантава̄ локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣрам̣, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣрам̣, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти.
те бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’ти.
атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣су. са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ –
‘‘идха, бханте, самбахула̄ на̄на̄титтхийасаман̣абра̄хман̣апарибба̄джака̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти на̄на̄дит̣т̣хика̄ на̄на̄кхантика̄ на̄на̄ручика̄ на̄на̄дит̣т̣хиниссайаниссита̄.
‘‘сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘сассато локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’нти…пе… те бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ ти.
‘‘ан̃н̃атиттхийа̄, бхиккхаве, парибба̄джака̄ андха̄ ачаккхука̄; аттхам̣ на джа̄нанти, анаттхам̣ на джа̄нанти, дхаммам̣ на джа̄нанти, адхаммам̣ на джа̄нанти. те аттхам̣ аджа̄нанта̄ анаттхам̣ аджа̄нанта̄ дхаммам̣ аджа̄нанта̄ адхаммам̣ аджа̄нанта̄ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ти.
‘‘бхӯтапуббам̣, бхиккхаве, имисса̄йева са̄ваттхийа̄ ан̃н̃атаро ра̄джа̄ ахоси. атха кхо, бхиккхаве, со ра̄джа̄ ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси – ‘ехи твам̣, амбхо пуриса, йа̄ватака̄ са̄ваттхийа̄ джаччандха̄ те саббе екаджджхам̣ саннипа̄техӣ’ти. ‘евам̣, дева̄’ти кхо, бхиккхаве, со пурисо тасса ран̃н̃о пат̣иссутва̄ йа̄ватака̄ са̄ваттхийа̄ джаччандха̄ те саббе гахетва̄ йена со ра̄джа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ ра̄джа̄нам̣ етадавоча – ‘саннипа̄тита̄ кхо те, дева, йа̄ватака̄ са̄ваттхийа̄ джаччандха̄’ти. ‘тена хи, бхан̣е, джаччандха̄нам̣ хаттхим̣ дассехӣ’ти. ‘евам̣, дева̄’ти кхо, бхиккхаве, со пурисо тасса ран̃н̃о пат̣иссутва̄ джаччандха̄нам̣ хаттхим̣ дассеси.
‘‘екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса сӣсам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса кан̣н̣ам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса дантам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса сон̣д̣ам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса ка̄йам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса па̄дам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса саттхим̣ [пит̣т̣хим̣ (сйа̄.)] дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса нан̇гут̣т̣хам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса ва̄ладхим̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’’’ти.
‘‘атха кхо, бхиккхаве, со пурисо джаччандха̄нам̣ хаттхим̣ дассетва̄ йена со ра̄джа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ ра̄джа̄нам̣ етадавоча – ‘дит̣т̣хо кхо техи, дева, джаччандхехи хаттхӣ; йасса да̄ни ка̄лам̣ ман̃н̃асӣ’ти.
‘‘атха кхо, бхиккхаве, со ра̄джа̄ йена те джаччандха̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те джаччандхе етадавоча – ‘дит̣т̣хо во, джаччандха̄, хаттхӣ’ти? ‘евам̣, дева, дит̣т̣хо но хаттхӣ’ти. ‘вадетха, джаччандха̄, кӣдисо хаттхӣ’ти?
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса сӣсам̣ дит̣т̣хам̣ ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи кумбхо’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса кан̣н̣о дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи суппо’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса данто дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи кхӣло’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса сон̣д̣о дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи нан̇галӣса̄’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса ка̄йо дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи кот̣т̣хо’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса па̄до дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи тхӯн̣о’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса саттхи дит̣т̣хо [пит̣т̣хи дит̣т̣а̄ (ка. сӣ. сйа̄. пӣ.), саттхи дит̣т̣ха̄ (ка. сӣ.)] хоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи удуккхало’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса нан̇гут̣т̣хам̣ дит̣т̣хам̣ ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи мусало’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса ва̄ладхи дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи саммаджджанӣ’ти.
‘‘те ‘едисо хаттхӣ, недисо хаттхӣ; недисо хаттхӣ, едисо хаттхӣ’’’ти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мут̣т̣хӣхи сам̣сумбхим̣су [сам̣йуджджхим̣су (ка. сӣ., сйа̄. пӣ.)]. тена ча пана, бхиккхаве, со ра̄джа̄ аттамано ахоси.
‘‘евамева кхо, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ андха̄ ачаккхука̄. те аттхам̣ на джа̄нанти анаттхам̣ на джа̄нанти, дхаммам̣ на джа̄нанти адхаммам̣ на джа̄нанти. те аттхам̣ аджа̄нанта̄ анаттхам̣ аджа̄нанта̄, дхаммам̣ аджа̄нанта̄ адхаммам̣ аджа̄нанта̄ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘имесу кира саджджанти, еке саман̣абра̄хман̣а̄;
виггайха нам̣ виваданти, джана̄ екан̇гадассино’’ти. чатуттхам̣;