6. джаччандхавагго
1. а̄йусан̇кха̄россаджджанасуттам̣
51. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ веса̄лийам̣ вихарати маха̄ване кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣. атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа веса̄лим̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. веса̄лийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканто а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘ган̣ха̄хи, а̄нанда, нисӣданам̣. йена ча̄па̄лам̣ [па̄ва̄лам̣ (сйа̄.)] четийам̣ тенупасан̇камисса̄ма дива̄виха̄ра̄йа̄’’ти.
‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато пат̣иссутва̄ нисӣданам̣ а̄да̄йа бхагавантам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито анубандхи. атха кхо бхагава̄ йена ча̄па̄лам̣ четийам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси –
‘‘раман̣ӣйа̄, а̄нанда, веса̄лӣ; раман̣ӣйам̣ уденам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ готамакам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ саттамбам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ бахупуттам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ са̄рандадам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ ча̄па̄лам̣ четийам̣. йасса кассачи, а̄нанда, чатта̄ро иддхипа̄да̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ йа̄нӣката̄ ваттхуката̄ анут̣т̣хита̄ паричита̄ сусама̄раддха̄, со а̄кан̇кхама̄но ( ) [(а̄нанда) (ка.)] каппам̣ ва̄ тит̣т̣хеййа каппа̄васесам̣ ва̄. татха̄гатасса кхо, а̄нанда, чатта̄ро иддхипа̄да̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ йа̄нӣката̄ ваттхуката̄ анут̣т̣хита̄ паричита̄ сусама̄раддха̄. а̄кан̇кхама̄но, а̄нанда, татха̄гато каппам̣ ва̄ тит̣т̣хеййа каппа̄васесам̣ ва̄’’ти.
евампи кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавата̄ ол̣а̄рике нимитте кайирама̄не, ол̣а̄рике обха̄се кайирама̄не, на̄саккхи пат̣ивиджджхитум̣; на бхагавантам̣ йа̄чи – ‘‘тит̣т̣хату, бханте, бхагава̄ каппам̣; тит̣т̣хату сугато каппам̣ бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’’нти, йатха̄ там̣ ма̄рена парийут̣т̣хитачитто. дутийампи кхо…пе… татийампи кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси –
‘‘раман̣ӣйа̄, а̄нанда, веса̄лӣ; раман̣ӣйам̣ уденам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ готамакам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ саттамбам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ бахупуттам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ са̄рандадам̣ четийам̣; раман̣ӣйам̣ ча̄па̄лам̣ четийам̣. йасса кассачи, а̄нанда, чатта̄ро иддхипа̄да̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ йа̄нӣката̄ ваттхуката̄ анут̣т̣хита̄ паричита̄ сусама̄раддха̄, со а̄кан̇кхама̄но каппам̣ ва̄ тит̣т̣хеййа каппа̄васесам̣ ва̄. татха̄гатасса кхо, а̄нанда, чатта̄ро иддхипа̄да̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ йа̄нӣката̄ ваттхуката̄ анут̣т̣хита̄ паричита̄ сусама̄раддха̄. а̄кан̇кхама̄но, а̄нанда, татха̄гато каппам̣ ва̄ тит̣т̣хеййа каппа̄васесам̣ ва̄’’ти.
евампи кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавата̄ ол̣а̄рике нимитте кайирама̄не, ол̣а̄рике обха̄се кайирама̄не, на̄саккхи пат̣ивиджджхитум̣; на бхагавантам̣ йа̄чи – ‘‘тит̣т̣хату, бханте, бхагава̄ каппам̣; тит̣т̣хату сугато каппам̣ бахуджанахита̄йа бахуджанасукха̄йа лока̄нукампа̄йа аттха̄йа хита̄йа сукха̄йа деваманусса̄на’’нти, йатха̄ там̣ ма̄рена парийут̣т̣хитачитто.
атха кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘гаччха твам̣, а̄нанда, йассада̄ни ка̄лам̣ ман̃н̃асӣ’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато пат̣иссутва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ авидӯре ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисӣди.
атха кхо ма̄ро па̄пима̄, ачирапакканте а̄йасманте а̄нанде, йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хито кхо ма̄ро па̄пима̄ бхагавантам̣ етадавоча –
‘‘паринибба̄ту да̄ни, бханте, бхагава̄; паринибба̄ту сугато; паринибба̄нака̄ло да̄ни, бханте, бхагавато. бха̄сита̄ кхо панеса̄, бханте, бхагавата̄ ва̄ча̄ – ‘на та̄ва̄хам̣, па̄пима, паринибба̄йисса̄ми йа̄ва ме бхиккхӯ на са̄вака̄ бхависсанти вийатта̄ винӣта̄ виса̄рада̄ [виса̄рада̄ паттайогакхема̄ (а. ни. 8.70), виса̄радаппатта̄ йогакхема̄ (сӣ. пӣ. ка.), виса̄радаппатта̄ йогакхемака̄ма̄ (сйа̄.)] бахуссута̄ дхаммадхара̄ дхамма̄нудхаммаппат̣ипанна̄ са̄мӣчиппат̣ипанна̄ анудхаммача̄рино, сакам̣ а̄чарийакам̣ уггахетва̄ а̄чиккхиссанти десессанти пан̃н̃апессанти пат̣т̣хапессанти вивариссанти вибхаджиссанти утта̄нӣкариссанти уппаннам̣ параппава̄дам̣ сахадхаммена суниггахитам̣ ниггахетва̄ саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десессантӣ’ти. етарахи кхо пана, бханте [санти кхо пана бханте етарахи (сӣ. пӣ. сам̣. ни. 5.822)] бхиккхӯ бхагавато са̄вака̄ вийатта̄ винӣта̄ виса̄рада̄ бахуссута̄ дхаммадхара̄ дхамма̄нудхаммаппат̣ипанна̄ са̄мӣчиппат̣ипанна̄ анудхаммача̄рино сакам̣ а̄чарийакам̣ уггахетва̄ а̄чиккханти десенти пан̃н̃апенти пат̣т̣хапенти виваранти вибхаджанти утта̄нӣкаронти уппаннам̣ параппава̄дам̣ сахадхаммена суниггахитам̣ ниггахетва̄ саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десенти. паринибба̄ту да̄ни, бханте, бхагава̄; паринибба̄ту сугато; паринибба̄нака̄ло да̄ни, бханте, бхагавато.
‘‘бха̄сита̄ кхо панеса̄, бханте, бхагавата̄ ва̄ча̄ – ‘на та̄ва̄хам̣, па̄пима, паринибба̄йисса̄ми йа̄ва ме бхиккхунийо на са̄вика̄ бхависсанти вийатта̄ винӣта̄ виса̄рада̄ бахуссута̄ дхаммадхара̄ дхамма̄нудхаммаппат̣ипанна̄ са̄мӣчиппат̣ипанна̄ анудхаммача̄ринийо сакам̣ а̄чарийакам̣ уггахетва̄ а̄чиккхиссанти десессанти пан̃н̃апессанти пат̣т̣хапессанти вивариссанти вибхаджиссанти утта̄нӣкариссанти уппаннам̣ параппава̄дам̣ сахадхаммена суниггахитам̣ ниггахетва̄ саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десессантӣ’ти. етарахи кхо пана, бханте, бхиккхунийо бхагавато са̄вика̄ вийатта̄ винӣта̄ виса̄рада̄ бахуссута̄ дхаммадхара̄ дхамма̄нудхаммаппат̣ипанна̄ са̄мӣчиппат̣ипанна̄ анудхаммача̄ринийо сакам̣ а̄чарийакам̣ уггахетва̄ а̄чиккханти десенти пан̃н̃апенти пат̣т̣хапенти виваранти вибхаджанти утта̄нӣкаронти уппаннам̣ параппава̄дам̣ сахадхаммена суниггахитам̣ ниггахетва̄ саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десенти. паринибба̄ту да̄ни, бханте, бхагава̄; паринибба̄ту сугато; паринибба̄нака̄ло да̄ни, бханте, бхагавато.
‘‘бха̄сита̄ кхо панеса̄, бханте, бхагавата̄ ва̄ча̄ – ‘на та̄ва̄хам̣, па̄пима, паринибба̄йисса̄ми йа̄ва ме упа̄сака̄ на са̄вака̄ бхависсанти вийатта̄ винӣта̄ виса̄рада̄ бахуссута̄ дхаммадхара̄ дхамма̄нудхаммаппат̣ипанна̄ са̄мӣчиппат̣ипанна̄ анудхаммача̄рино сакам̣ а̄чарийакам̣ уггахетва̄ а̄чиккхиссанти десессанти пан̃н̃апессанти пат̣т̣хапессанти вивариссанти вибхаджиссанти утта̄нӣкариссанти уппаннам̣ параппава̄дам̣ сахадхаммена суниггахитам̣ ниггахетва̄ саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десессантӣ’ти. етарахи кхо пана, бханте, упа̄сака̄ бхагавато са̄вака̄ вийатта̄ винӣта̄ виса̄рада̄ бахуссута̄ дхаммадхара̄ дхамма̄нудхаммаппат̣ипанна̄ са̄мӣчиппат̣ипанна̄ анудхаммача̄рино сакам̣ а̄чарийакам̣ уггахетва̄ а̄чиккханти десенти пан̃н̃апенти пат̣т̣хапенти виваранти вибхаджанти утта̄нӣкаронти уппаннам̣ параппава̄дам̣ сахадхаммена суниггахитам̣ ниггахетва̄ саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десенти. паринибба̄ту да̄ни, бханте, бхагава̄; паринибба̄ту сугато; паринибба̄нака̄ло да̄ни, бханте, бхагавато.
‘‘бха̄сита̄ кхо панеса̄, бханте, бхагавата̄ ва̄ча̄ – ‘на та̄ва̄хам̣, па̄пима, паринибба̄йисса̄ми йа̄ва ме упа̄сика̄ на са̄вика̄ бхависсанти вийатта̄ винӣта̄ виса̄рада̄ бахуссута̄ дхаммадхара̄ дхамма̄нудхаммаппат̣ипанна̄ са̄мӣчиппат̣ипанна̄ анудхаммача̄ринийо сакам̣ а̄чарийакам̣ уггахетва̄ а̄чиккхиссанти десессанти пан̃н̃апессанти пат̣т̣хапессанти вивариссанти вибхаджиссанти утта̄нӣкариссанти уппаннам̣ параппава̄дам̣ сахадхаммена суниггахитам̣ ниггахетва̄ саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десессантӣ’ти. етарахи кхо пана, бханте, упа̄сика̄ бхагавато са̄вика̄ вийатта̄ винӣта̄ виса̄рада̄ бахуссута̄ дхаммадхара̄ дхамма̄нудхаммаппат̣ипанна̄ са̄мӣчиппат̣ипанна̄ анудхаммача̄ринийо сакам̣ а̄чарийакам̣ уггахетва̄ а̄чиккханти десенти пан̃н̃апенти пат̣т̣хапенти виваранти вибхаджанти утта̄нӣкаронти уппаннам̣ параппава̄дам̣ сахадхаммена суниггахитам̣ ниггахетва̄ саппа̄т̣иха̄рийам̣ дхаммам̣ десенти. паринибба̄ту да̄ни, бханте, бхагава̄; паринибба̄ту сугато; паринибба̄нака̄ло да̄ни, бханте, бхагавато.
‘‘бха̄сита̄ кхо панеса̄, бханте, бхагавата̄ ва̄ча̄ – ‘на та̄ва̄хам̣, па̄пима, паринибба̄йисса̄ми йа̄ва ме идам̣ брахмачарийам̣ на иддхан̃чева бхависсати пхӣтан̃ча виттха̄рикам̣ ба̄худжан̃н̃ам̣ путхубхӯтам̣ йа̄ва девамануссехи суппака̄сита’нти. етарахи кхо пана, бханте [тайидам̣ бханте (сам̣. ни. 5.822)], бхагавато брахмачарийам̣ иддхан̃чева пхӣтан̃ча виттха̄рикам̣ ба̄худжан̃н̃ам̣ путхубхӯтам̣ йа̄ва девамануссехи суппака̄ситам̣. паринибба̄ту да̄ни, бханте, бхагава̄; паринибба̄ту сугато; паринибба̄нака̄ло да̄ни, бханте, бхагавато’’ти.
евам̣ вутте, бхагава̄ ма̄рам̣ па̄пимантам̣ етадавоча – ‘‘аппоссукко твам̣, па̄пима, хохи. на чирам̣ татха̄гатасса паринибба̄нам̣ бхависсати. ито тин̣н̣ам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена татха̄гато паринибба̄йиссатӣ’’ти.
атха кхо бхагава̄ ча̄па̄ле четийе сато сампаджа̄но а̄йусан̇кха̄рам̣ оссаджджи. оссат̣т̣хе ча бхагавата̄ а̄йусан̇кха̄ре маха̄бхӯмича̄ло ахоси бхим̣санако ломахам̣со, девадундубхийо [девадудрабхийо (ка.)] ча пхалим̣су.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘туламатулан̃ча самбхавам̣,
бхавасан̇кха̄рамавассаджи муни;
аджджхаттарато сама̄хито,
абхинди кавачамиваттасамбхава’’нти. пат̣хамам̣;
2. саттаджат̣иласуттам̣
52. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати пубба̄ра̄ме мига̄рама̄тупа̄са̄де. тена кхо пана самайена бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хито бахидва̄ракот̣т̣хаке нисинно хоти. атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди.
тена кхо пана самайена сатта ча джат̣ила̄, сатта ча ниган̣т̣ха̄, сатта ча ачелака̄, сатта ча екаса̄т̣ака̄, сатта ча парибба̄джака̄, парӯл̣хакаччханакхалома̄ кха̄рививидхама̄да̄йа [кха̄рӣвидхама̄да̄йа (ка. сам̣. ни. 1.122; дӣ. ни. 1.280)] бхагавато авидӯре атиккаманти.
аддаса̄ кхо ра̄джа̄ пасенади косало те сатта ча джат̣иле, сатта ча ниган̣т̣хе, сатта ча ачелаке, сатта ча екаса̄т̣аке, сатта ча парибба̄джаке, парӯл̣хакаччханакхаломе кха̄рививидхама̄да̄йа бхагавато авидӯре атиккаманте. дисва̄на ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ екам̣сам̣ уттара̄сан̇гам̣ каритва̄ даккхин̣аджа̄н̣уман̣д̣алам̣ патхавийам̣ [пат̣хавийам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] нихантва̄ йена те сатта ча джат̣ила̄, сатта ча ниган̣т̣ха̄, сатта ча ачелака̄, сатта ча екаса̄т̣ака̄, сатта ча парибба̄джака̄, тенан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ тиккхаттум̣ на̄мам̣ са̄веси – ‘‘ра̄джа̄хам̣, бханте, пасенади косало; ра̄джа̄хам̣, бханте, пасенади косало; ра̄джа̄хам̣, бханте, пасенади косало’’ти.
атха кхо ра̄джа̄ пасенади косало ачирапаккантесу тесу саттасу ча джат̣илесу, саттасу ча ниган̣т̣хесу, саттасу ча ачелакесу, саттасу ча екаса̄т̣акесу, саттасу ча парибба̄джакесу, йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо ра̄джа̄ пасенади косало бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘йе кхо [йе ча кхо (сӣ.), йе ча те (сйа̄.), йе ну кечи кхо (пӣ.), йе те (сам̣. ни. 1.122), йе ну кхо кечи (?)] бханте, локе араханто ва̄ арахаттамаггам̣ ва̄ сама̄панна̄ ете тесам̣ ан̃н̃атаре’’ти [ан̃н̃атара̄ти (сӣ. ка.), ан̃н̃атароти (сйа̄. пӣ.)].
‘‘дуджджа̄нам̣ кхо етам̣, маха̄ра̄джа, тайа̄ гихина̄ ка̄мабхогина̄ путтасамба̄дхасайанам̣ аджджха̄васантена ка̄сикачанданам̣ паччанубхонтена ма̄ла̄гандхавилепанам̣ дха̄райантена джа̄тарӯпараджатам̣ са̄дийантена – име ва̄ араханто, име ва̄ арахаттамаггам̣ сама̄панна̄ти.
‘‘сам̣ва̄сена кхо, маха̄ра̄джа, сӣлам̣ ведитаббам̣. тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄ на иттарам̣ [на иттарена (сйа̄. сӣ. сйа̄. ат̣т̣ха.)], манасикарота̄ но аманасикарота̄, пан̃н̃авата̄ но дуппан̃н̃ена. сам̣воха̄рена кхо, маха̄ра̄джа, сочеййам̣ ведитаббам̣. тан̃ча кхо дӣгхена аддхуна̄ на иттарам̣, манасикарота̄ но аманасикарота̄, пан̃н̃авата̄ но дуппан̃н̃ена. а̄пада̄су кхо, маха̄ра̄джа, тха̄мо ведитаббо. со ча кхо дӣгхена аддхуна̄ на иттарам̣, манасикарота̄ но аманасикарота̄, пан̃н̃авата̄ но дуппан̃н̃ена. са̄каччха̄йа кхо, маха̄ра̄джа, пан̃н̃а̄ ведитабба̄. са̄ ча кхо дӣгхена аддхуна̄ на иттарам̣, манасикарота̄ но аманасикарота̄, пан̃н̃авата̄ но дуппан̃н̃ена̄’’ти.
‘‘аччхарийам̣, бханте, аббхутам̣, бханте! йа̄ва субха̄ситам̣ чидам̣ [субха̄ситамидам̣ (сам̣. ни. 1.122)], бханте, бхагавата̄ – ‘дуджджа̄нам̣ кхо етам̣, маха̄ра̄джа, тайа̄ гихина̄ путтасамба̄дхасайанам̣ аджджха̄васантена ка̄сикачанданам̣ паччанубхонтена ма̄ла̄гандхавилепанам̣ дха̄райантена джа̄тарӯпараджатам̣ са̄дийантена – име ва̄ араханто, име ва̄ арахаттамаггам̣ сама̄панна̄ти. сам̣ва̄сена кхо, маха̄ра̄джа, сӣлам̣ ведитаббам̣…пе… са̄каччха̄йа кхо, маха̄ра̄джа, пан̃н̃а̄ ведитабба̄. са̄ ча кхо дӣгхена аддхуна̄ на иттарам̣, манасикарота̄ но аманасикарота̄, пан̃н̃авата̄ но дуппан̃н̃ена̄’’’ти.
‘‘ете, бханте, мама пуриса̄ чора̄ [чара̄ (сам̣. ни. 1.122)] очарака̄ джанападам̣ очаритва̄ гаччханти. техи пат̣хамам̣ очин̣н̣ам̣ ахам̣ паччха̄ оса̄рисса̄ми [отарисса̄ми (сӣ. сйа̄. пӣ.), ойа̄йисса̄ми (сӣ. сйа̄. ат̣т̣ха.), оса̄пайисса̄ми (сам̣. ни. 1.122)]. ида̄ни те, бханте, там̣ раджоджаллам̣ пава̄хетва̄ сунха̄та̄ сувилитта̄ каппитакесамассӯ ода̄таваттхавасана̄ пан̃чахи ка̄магун̣ехи самаппита̄ саман̇гибхӯта̄ парича̄рессантӣ’’ [ча̄рийанти (сйа̄.)] ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘на ва̄йамеййа саббаттха, на̄н̃н̃асса пурисо сийа̄;
на̄н̃н̃ам̣ нисса̄йа джӣвеййа, дхаммена на ван̣им̣ [ва̄н̣им̣ (сӣ.), ван̣ӣ (сйа̄. пӣ.), ва̄н̣иджам̣ (ка.)] чаре’’ти. дутийам̣;
3. паччавеккхан̣асуттам̣
53. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена бхагава̄ аттано анеке па̄паке акусале дхамме пахӣне паччавеккхама̄но нисинно хоти, анеке ча кусале дхамме бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гате.
атха кхо бхагава̄ [етаматтхам̣ видитва̄ (сӣ. ка.)] аттано анеке па̄паке акусале дхамме пахӣне видитва̄ анеке ча кусале дхамме бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гате [етаматтхам̣ видитва̄ (сӣ. ка.)] та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘аху пуббе тада̄ на̄ху, на̄ху пуббе тада̄ аху;
на ча̄ху на ча бхависсати, на четарахи виджджатӣ’’ти. татийам̣;
4. пат̣хамана̄на̄титтхийасуттам̣
54. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена самбахула̄ на̄на̄титтхийасаман̣абра̄хман̣апарибба̄джака̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти на̄на̄дит̣т̣хика̄ на̄на̄кхантика̄ на̄на̄ручика̄ на̄на̄дит̣т̣хиниссайаниссита̄.
сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассато локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асассато локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘антава̄ локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘анантава̄ локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘там̣ джӣвам̣ там̣ сарӣрам̣, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘ан̃н̃ам̣ джӣвам̣ ан̃н̃ам̣ сарӣрам̣, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘хоти ча на ча хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘нева хоти на на хоти татха̄гато парам̣ маран̣а̄, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти.
те бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’ти.
атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣су. са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ –
‘‘идха, бханте, самбахула̄ на̄на̄титтхийасаман̣абра̄хман̣апарибба̄джака̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти на̄на̄дит̣т̣хика̄ на̄на̄кхантика̄ на̄на̄ручика̄ на̄на̄дит̣т̣хиниссайаниссита̄.
‘‘сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘сассато локо, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’нти…пе… те бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ ти.
‘‘ан̃н̃атиттхийа̄, бхиккхаве, парибба̄джака̄ андха̄ ачаккхука̄; аттхам̣ на джа̄нанти, анаттхам̣ на джа̄нанти, дхаммам̣ на джа̄нанти, адхаммам̣ на джа̄нанти. те аттхам̣ аджа̄нанта̄ анаттхам̣ аджа̄нанта̄ дхаммам̣ аджа̄нанта̄ адхаммам̣ аджа̄нанта̄ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ти.
‘‘бхӯтапуббам̣, бхиккхаве, имисса̄йева са̄ваттхийа̄ ан̃н̃атаро ра̄джа̄ ахоси. атха кхо, бхиккхаве, со ра̄джа̄ ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ а̄мантеси – ‘ехи твам̣, амбхо пуриса, йа̄ватака̄ са̄ваттхийа̄ джаччандха̄ те саббе екаджджхам̣ саннипа̄техӣ’ти. ‘евам̣, дева̄’ти кхо, бхиккхаве, со пурисо тасса ран̃н̃о пат̣иссутва̄ йа̄ватака̄ са̄ваттхийа̄ джаччандха̄ те саббе гахетва̄ йена со ра̄джа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ ра̄джа̄нам̣ етадавоча – ‘саннипа̄тита̄ кхо те, дева, йа̄ватака̄ са̄ваттхийа̄ джаччандха̄’ти. ‘тена хи, бхан̣е, джаччандха̄нам̣ хаттхим̣ дассехӣ’ти. ‘евам̣, дева̄’ти кхо, бхиккхаве, со пурисо тасса ран̃н̃о пат̣иссутва̄ джаччандха̄нам̣ хаттхим̣ дассеси.
‘‘екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса сӣсам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса кан̣н̣ам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса дантам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса сон̣д̣ам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса ка̄йам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса па̄дам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса саттхим̣ [пит̣т̣хим̣ (сйа̄.)] дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса нан̇гут̣т̣хам̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’ти. екачча̄нам̣ джаччандха̄нам̣ хаттхисса ва̄ладхим̣ дассеси – ‘едисо, джаччандха̄, хаттхӣ’’’ти.
‘‘атха кхо, бхиккхаве, со пурисо джаччандха̄нам̣ хаттхим̣ дассетва̄ йена со ра̄джа̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ ра̄джа̄нам̣ етадавоча – ‘дит̣т̣хо кхо техи, дева, джаччандхехи хаттхӣ; йасса да̄ни ка̄лам̣ ман̃н̃асӣ’ти.
‘‘атха кхо, бхиккхаве, со ра̄джа̄ йена те джаччандха̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ те джаччандхе етадавоча – ‘дит̣т̣хо во, джаччандха̄, хаттхӣ’ти? ‘евам̣, дева, дит̣т̣хо но хаттхӣ’ти. ‘вадетха, джаччандха̄, кӣдисо хаттхӣ’ти?
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса сӣсам̣ дит̣т̣хам̣ ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи кумбхо’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса кан̣н̣о дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи суппо’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса данто дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи кхӣло’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса сон̣д̣о дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи нан̇галӣса̄’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса ка̄йо дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи кот̣т̣хо’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса па̄до дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи тхӯн̣о’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса саттхи дит̣т̣хо [пит̣т̣хи дит̣т̣а̄ (ка. сӣ. сйа̄. пӣ.), саттхи дит̣т̣ха̄ (ка. сӣ.)] хоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи удуккхало’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса нан̇гут̣т̣хам̣ дит̣т̣хам̣ ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи мусало’ти.
‘‘йехи, бхиккхаве, джаччандхехи хаттхисса ва̄ладхи дит̣т̣хо ахоси, те евама̄хам̣су – ‘едисо, дева, хаттхӣ сеййатха̄пи саммаджджанӣ’ти.
‘‘те ‘едисо хаттхӣ, недисо хаттхӣ; недисо хаттхӣ, едисо хаттхӣ’’’ти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мут̣т̣хӣхи сам̣сумбхим̣су [сам̣йуджджхим̣су (ка. сӣ., сйа̄. пӣ.)]. тена ча пана, бхиккхаве, со ра̄джа̄ аттамано ахоси.
‘‘евамева кхо, бхиккхаве, ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ андха̄ ачаккхука̄. те аттхам̣ на джа̄нанти анаттхам̣ на джа̄нанти, дхаммам̣ на джа̄нанти адхаммам̣ на джа̄нанти. те аттхам̣ аджа̄нанта̄ анаттхам̣ аджа̄нанта̄, дхаммам̣ аджа̄нанта̄ адхаммам̣ аджа̄нанта̄ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘имесу кира саджджанти, еке саман̣абра̄хман̣а̄;
виггайха нам̣ виваданти, джана̄ екан̇гадассино’’ти. чатуттхам̣;
5. дутийана̄на̄титтхийасуттам̣
55. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена самбахула̄ на̄на̄титтхийасаман̣абра̄хман̣апарибба̄джака̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти на̄на̄дит̣т̣хика̄ на̄на̄кхантика̄ на̄на̄ручика̄ на̄на̄дит̣т̣хиниссайаниссита̄.
сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассато атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асассато атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассато ча асассато ча [сассато асассато (сӣ.)] атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘нева сассато на̄сассато атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сайам̣като атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘парам̣като атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сайам̣като ча парам̣като ча [сайам̣като парам̣като (сӣ.)] атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асайам̣ка̄ро апарам̣ка̄ро [асайам̣ка̄ро ча апарам̣ка̄ро ча (сйа̄. пӣ.)] адхиччасамуппанно атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассатам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асассатам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассатан̃ча асассатан̃ча [сассатам̣ асассатам̣ (сӣ.)] сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘нева сассатам̣ на̄сассатам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сайам̣катам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евадит̣т̣хино – ‘‘парам̣катам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сайам̣катан̃ча парам̣катан̃ча [сайам̣катхам̣ парам̣катам̣ (сӣ.)] сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти.
те бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’ти.
атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣су. са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ –
‘‘идха, бханте, самбахула̄ на̄на̄титтхийасаман̣абра̄хман̣апарибба̄джака̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти на̄на̄дит̣т̣хика̄ на̄на̄кхантика̄ на̄на̄ручика̄ на̄на̄дит̣т̣хиниссайаниссита̄.
‘‘сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘сассато атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’нти…пе… те бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ти.
‘‘ан̃н̃атиттхийа̄, бхиккхаве, парибба̄джака̄ андха̄ ачаккхука̄; аттхам̣ на джа̄нанти анаттхам̣ на джа̄нанти, дхаммам̣ на джа̄нанти адхаммам̣ на джа̄нанти. те аттхам̣ аджа̄нанта̄ анаттхам̣ аджа̄нанта̄, дхаммам̣ аджа̄нанта̄ адхаммам̣ аджа̄нанта̄ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘имесу кира саджджанти, еке саман̣абра̄хман̣а̄;
антара̄ва висӣданти, аппатва̄ва тамогадха’’нти. пан̃чамам̣;
6. татийана̄на̄титтхийасуттам̣
56. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена самбахула̄ на̄на̄титтхийасаман̣абра̄хман̣апарибба̄джака̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти на̄на̄дит̣т̣хика̄ на̄на̄кхантика̄ на̄на̄ручика̄ на̄на̄дит̣т̣хиниссайаниссита̄.
сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассато атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асассато атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассато ча асассато ча атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘нева сассато на̄сассато атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сайам̣като атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘парам̣като атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сайам̣като ча парам̣като ча атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асайам̣ка̄ро апарам̣ка̄ро адхиччасамуппанно атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассатам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асассатам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сассатан̃ча асассатан̃ча сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘нева сассатам̣ на̄сассатам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сайам̣катам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘парам̣катам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘сайам̣катан̃ча парам̣катан̃ча сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти. санти панеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘‘асайам̣ка̄рам̣ апарам̣ка̄рам̣ адхиччасамуппаннам̣ сукхадуккхам̣ атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’’нти.
те бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’ти.
атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣су. са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ –
‘‘идха, бханте, самбахула̄ на̄на̄титтхийасаман̣абра̄хман̣апарибба̄джака̄ са̄ваттхийам̣ пат̣ивасанти на̄на̄дит̣т̣хика̄ на̄на̄кхантика̄ на̄на̄ручика̄ на̄на̄дит̣т̣хиниссайаниссита̄.
‘‘сантеке саман̣абра̄хман̣а̄ евам̣ва̄дино евам̣дит̣т̣хино – ‘сассато атта̄ ча локо ча, идамева саччам̣ могхаман̃н̃а’нти …пе… те бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ти.
‘‘ан̃н̃атиттхийа̄, бхиккхаве, парибба̄джака̄ андха̄ ачаккхука̄. те аттхам̣ на джа̄нанти анаттхам̣ на джа̄нанти, дхаммам̣ на джа̄нанти адхаммам̣ на джа̄нанти. те аттхам̣ аджа̄нанта̄ анаттхам̣ аджа̄нанта̄, дхаммам̣ аджа̄нанта̄ адхаммам̣ аджа̄нанта̄ бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукхасаттӣхи витуданта̄ вихаранти – ‘едисо дхаммо, недисо дхаммо; недисо дхаммо, едисо дхаммо’’’ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘ахан̇ка̄рапасута̄йам̣ паджа̄, парам̣ка̄рӯпасам̣хита̄;
етадеке на̄ббхан̃н̃ам̣су, на нам̣ салланти аддасум̣.
‘‘етан̃ча саллам̣ пат̣икачча [пат̣игачча (сӣ. сйа̄. кам̣. пӣ.)] пассато;
ахам̣ каромӣти на тасса хоти;
паро каротӣти на тасса хоти.
‘‘ма̄нупета̄ айам̣ паджа̄, ма̄нагантха̄ ма̄навинибаддха̄ [ма̄навинибандха̄ (сӣ.)];
дит̣т̣хӣсу са̄рамбхакатха̄, сам̣са̄рам̣ на̄тиваттатӣ’’ти. чхат̣т̣хам̣;
7. субхӯтисуттам̣
57. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ субхӯти бхагавато авидӯре нисинно хоти паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа авитаккам̣ сама̄дхим̣ сама̄паджджитва̄.
аддаса̄ кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ субхӯтим̣ авидӯре нисиннам̣ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа авитаккам̣ сама̄дхим̣ сама̄паннам̣.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘йасса витакка̄ видхӯпита̄,
аджджхаттам̣ сувикаппита̄ асеса̄;
там̣ сан̇гаматичча арӯпасан̃н̃ӣ,
чатуйога̄тигато на джа̄ту метӣ’’ти [на джа̄тиметӣти (сйа̄. пӣ. ат̣т̣ха. па̄т̣хантарам̣)]. саттамам̣;
8. ган̣ика̄суттам̣
58. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ ра̄джагахе вихарати вел̣уване каландаканива̄пе. тена кхо пана самайена ра̄джагахе две пӯга̄ ан̃н̃атарисса̄ ган̣ика̄йа са̄ратта̄ хонти пат̣ибаддхачитта̄; бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ па̄н̣ӣхипи упаккаманти, лед̣д̣ӯхипи упаккаманти, дан̣д̣ехипи упаккаманти, саттхехипи упаккаманти. те таттха маран̣ампи нигаччханти маран̣аматтампи дуккхам̣.
атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣су. ра̄джагахе пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ –
‘‘идха, бханте, ра̄джагахе две пӯга̄ ан̃н̃атарисса̄ ган̣ика̄йа са̄ратта̄ пат̣ибаддхачитта̄; бхан̣д̣анаджа̄та̄ калахаджа̄та̄ вива̄да̄панна̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ па̄н̣ӣхипи упаккаманти, лед̣д̣ӯхипи упаккаманти, дан̣д̣ехипи упаккаманти, саттхехипи упаккаманти. те таттха маран̣ампи нигаччханти маран̣аматтампи дуккха’’нти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘йан̃ча паттам̣ йан̃ча паттаббам̣, убхайаметам̣ раджа̄нукин̣н̣ам̣, а̄турасса̄нусиккхато. йе ча сиккха̄са̄ра̄ сӣлаббатам̣ джӣвитам̣ брахмачарийам̣ упат̣т̣ха̄наса̄ра̄, айамеко анто. йе ча евам̣ва̄дино – ‘наттхи ка̄месу досо’ти, айам̣ дутийо анто. иччете убхо анта̄ кат̣асивад̣д̣хана̄, кат̣асийо дит̣т̣хим̣ вад̣д̣хенти. етете убхо анте анабхин̃н̃а̄йа олӣйанти еке, атидха̄ванти еке. йе ча кхо те абхин̃н̃а̄йа татра ча на̄хесум̣, тена ча на̄ман̃н̃им̣су, ват̣т̣ам̣ тесам̣ наттхи пан̃н̃а̄пана̄йа̄’’ти. ат̣т̣хамам̣.
9. упа̄тидха̄вантисуттам̣
59. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена бхагава̄ раттандхака̄ратимиса̄йам̣ аббхока̄се нисинно хоти телаппадӣпесу джха̄йама̄несу.
тена кхо пана самайена самбахула̄ адхипа̄така̄ тесу телаппадӣпесу а̄па̄тапарипа̄там̣ анайам̣ а̄паджджанти, бйасанам̣ а̄паджджанти [наттхи сӣхал̣апоттхаке], анайабйасанам̣ а̄паджджанти [наттхи сӣхал̣апоттхаке]. аддаса̄ кхо бхагава̄ те самбахуле адхипа̄таке тесу телаппадӣпесу а̄па̄тапарипа̄там̣ анайам̣ а̄паджджанте, бйасанам̣ а̄паджджанте, анайабйасанам̣ а̄паджджанте.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘упа̄тидха̄ванти на са̄раменти,
навам̣ навам̣ бандханам̣ брӯхайанти;
патанти паджджотамива̄дхипа̄така̄ [… дхипа̄та̄ (сӣ. сйа̄.)],
дит̣т̣хе суте итихеке нивит̣т̣ха̄’’ти. навамам̣;
10. уппаджджантисуттам̣
60. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. атха кхо а̄йасма̄ а̄нандо йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча –
‘‘йа̄вакӣван̃ча, бханте, татха̄гата̄ локе нуппаджджанти араханто самма̄самбуддха̄ та̄ва ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ сакката̄ хонти гаруката̄ ма̄нита̄ пӯджита̄ апачита̄ ла̄бхино чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нам̣. йато ча кхо, бханте, татха̄гата̄ локе уппаджджанти араханто самма̄самбуддха̄ атха ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ асакката̄ хонти агаруката̄ ама̄нита̄ апӯджита̄ анапачита̄ на ла̄бхино чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нам̣. бхагава̄ йева [бхагава̄ чева (сйа̄.)] да̄ни, бханте, саккато хоти гарукато ма̄нито пӯджито апачито ла̄бхӣ чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нам̣, бхиккхусан̇гхо ча̄’’ти.
‘‘еваметам̣, а̄нанда, йа̄вакӣван̃ча, а̄нанда, татха̄гата̄ локе нуппаджджанти араханто самма̄самбуддха̄ та̄ва ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ сакката̄ хонти гаруката̄ ма̄нита̄ пӯджита̄ апачита̄ ла̄бхино чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нам̣. йато ча кхо, а̄нанда, татха̄гата̄ локе уппаджджанти араханто самма̄самбуддха̄ атха ан̃н̃атиттхийа̄ парибба̄джака̄ асакката̄ хонти агаруката̄ ама̄нита̄ апӯджита̄ анапачита̄ на ла̄бхино чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нам̣. татха̄гатова [татха̄гато чева (сйа̄.)] да̄ни саккато хоти гарукато ма̄нито пӯджито апачито ла̄бхӣ чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нам̣, бхиккхусан̇гхо ча̄’’ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘обха̄сати та̄ва со кими,
йа̄ва на уннамате [уггамати (сӣ.), уннамати (сйа̄.)] пабхан̇каро;
(са) [( ) наттхи сӣ. сйа̄. поттхакесу] верочанамхи уггате,
хатаппабхо хоти на ча̄пи бха̄сати.
‘‘евам̣ обха̄ситамева таккика̄нам̣ [титтхийа̄нам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)],
йа̄ва самма̄самбуддха̄ локе нуппаджджанти;
на таккика̄ суджджханти на ча̄пи са̄вака̄,
дуддит̣т̣хӣ на дуккха̄ памуччаре’’ти. дасамам̣;
тассудда̄нам̣ –
а̄йуджат̣илавеккхан̣а̄, тайо титтхийа̄ субхӯти;
ган̣ика̄ упа̄ти навамо, уппаджджанти ча те даса̄ти.
джаччандхавагго чхат̣т̣хо нит̣т̣хито.