7. чӯл̣авагго
1. пат̣хамалакун̣д̣акабхаддийасуттам̣
61. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ са̄рипутто а̄йасмантам̣ лакун̣д̣акабхаддийам̣ анекапарийа̄йена дхаммийа̄ катха̄йа сандассети сама̄дапети [сама̄да̄пети (?)] самуттеджети сампахам̣сети.
атха кхо а̄йасмато лакун̣д̣акабхаддийасса а̄йасмата̄ са̄рипуттена анекапарийа̄йена дхаммийа̄ катха̄йа сандассийама̄насса сама̄дапийама̄насса самуттеджийама̄насса сампахам̣сийама̄насса анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуччи.
аддаса̄ кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ лакун̣д̣акабхаддийам̣ а̄йасмата̄ са̄рипуттена анекапарийа̄йена дхаммийа̄ катха̄йа сандассийама̄нам̣ сама̄дапийама̄нам̣ самуттеджийама̄нам̣ сампахам̣сийама̄нам̣ анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимуттам̣ [вимуттачиттам̣ (?)].
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘уддхам̣ адхо саббадхи виппамутто, айам̣хамасмӣти [айамахамасмӣти (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ана̄нупассӣ;
евам̣ вимутто удата̄ри огхам̣, атин̣н̣апуббам̣ апунаббхава̄йа̄’’ти. пат̣хамам̣;
2. дутийалакун̣д̣акабхаддийасуттам̣
62. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ са̄рипутто а̄йасмантам̣ лакун̣д̣акабхаддийам̣ секхам̣ [секкхоти (сйа̄.), секхоти (пӣ.)] ман̃н̃ама̄но бхиййосоматта̄йа анекапарийа̄йена дхаммийа̄ катха̄йа сандассети сама̄дапети самуттеджети сампахам̣сети.
аддаса̄ кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ са̄рипуттам̣ а̄йасмантам̣ лакун̣д̣акабхаддийам̣ секхам̣ ман̃н̃ама̄нам̣ бхиййосоматта̄йа анекапарийа̄йена дхаммийа̄ катха̄йа сандассентам̣ сама̄дапентам̣ самуттеджентам̣ сампахам̣сентам̣.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘аччхеччхи [аччхеджджи (ка. сӣ.), аччхиджджи (ка. сӣ. сйа̄.), ачхиджджи (ка.)] ват̣т̣ам̣ бйага̄ нира̄сам̣, висуккха̄ сарита̄ на сандати;
чхиннам̣ ват̣т̣ам̣ на ваттати, есеванто дуккхасса̄’’ти. дутийам̣;
3. пат̣хамасаттасуттам̣
63. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена са̄ваттхийа̄ манусса̄ йебхуййена ка̄месу ативелам̣ сатта̄ ( ) [(хонти) (бахӯсу) ат̣т̣хакатха̄йа сам̣сандетаббам̣] ратта̄ гиддха̄ гадхита̄ [гатхита̄ (сӣ.)] муччхита̄ аджджхопанна̄ самматтакаджа̄та̄ ка̄месу вихаранти.
атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣су. са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘идха, бханте, са̄ваттхийа̄ манусса̄ йебхуййена ка̄месу ативелам̣ сатта̄ ратта̄ гиддха̄ гадхита̄ муччхита̄ аджджхопанна̄ самматтакаджа̄та̄ ка̄месу вихарантӣ’’ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘ка̄месу сатта̄ ка̄масан̇гасатта̄,
сам̣йоджане ваджджамапассама̄на̄;
на хи джа̄ту сам̣йоджанасан̇гасатта̄,
огхам̣ тареййум̣ випулам̣ маханта’’нти. татийам̣;
4. дутийасаттасуттам̣
64. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена са̄ваттхийа̄ манусса̄ йебхуййена ка̄месу сатта̄ ( ) [(хонти) (бахӯсу) ат̣т̣хакатха̄йа сам̣сандетаббам̣] ратта̄ гиддха̄ гадхита̄ муччхита̄ аджджхопанна̄ андхӣката̄ самматтакаджа̄та̄ ка̄месу вихаранти.
атха кхо бхагава̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа са̄ваттхим̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. аддаса̄ кхо бхагава̄ са̄ваттхийа̄ те мануссе йебхуййена ка̄месу сатте ратте гиддхе гадхите муччхите аджджхопанне андхӣкате самматтакаджа̄те ка̄месу вихаранте.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘ка̄мандха̄ джа̄ласан̃чханна̄, тан̣ха̄чхаданачха̄дита̄;
паматтабандхуна̄ баддха̄, маччха̄ва кумина̄мукхе;
джара̄маран̣аманвенти [джара̄маран̣ам̣ гаччханти (сӣ. сйа̄.)], ваччхо кхӣрапакова ма̄тара’’нти. чатуттхам̣;
5. апаралакун̣д̣акабхаддийасуттам̣
65. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ лакун̣д̣акабхаддийо самбахула̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито йена бхагава̄ тенупасан̇ками.
аддаса̄ кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ лакун̣д̣акабхаддийам̣ дӯратова самбахула̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито а̄гаччхантам̣ дуббан̣н̣ам̣ дуддасикам̣ окот̣имакам̣ йебхуййена бхиккхӯнам̣ парибхӯтарӯпам̣. дисва̄на бхиккхӯ а̄мантеси –
‘‘пассатха но тумхе, бхиккхаве, етам̣ бхиккхум̣ дӯратова самбахула̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пит̣т̣хито пит̣т̣хито а̄гаччхантам̣ дуббан̣н̣ам̣ дуддасикам̣ окот̣имакам̣ йебхуййена бхиккхӯнам̣ парибхӯтарӯпа’’нти? ‘‘евам̣, бханте’’ти.
‘‘есо, бхиккхаве, бхиккху махиддхико маха̄нубха̄во. на ча са̄ сама̄патти сулабхарӯпа̄ йа̄ тена бхиккхуна̄ асама̄паннапубба̄. йасса чаттха̄йа [йассаттха̄йа (сӣ. ка.)] кулапутта̄ саммадева ага̄расма̄ анага̄рийам̣ паббаджанти тадануттарам̣ брахмачарийапарийоса̄нам̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихаратӣ’’ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘нелан̇го сетапаччха̄до, ека̄ро ваттатӣ ратхо;
анӣгхам̣ пасса а̄йантам̣, чхиннасотам̣ абандхана’’нти. пан̃чамам̣;
6. тан̣ха̄сан̇кхайасуттам̣
66. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ ан̃н̃а̄сикон̣д̣ан̃н̃о [ан̃н̃а̄такон̣д̣ан̃н̃о (саббаттха)] бхагавато авидӯре нисинно хоти паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа тан̣ха̄сан̇кхайавимуттим̣ паччавеккхама̄но.
аддаса̄ кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ ан̃н̃а̄сикон̣д̣ан̃н̃ам̣ авидӯре нисиннам̣ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа тан̣ха̄сан̇кхайавимуттим̣ паччавеккхама̄нам̣.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘йасса мӯлам̣ чхама̄ наттхи, пан̣н̣а̄ наттхи куто лата̄;
там̣ дхӣрам̣ бандхана̄ муттам̣, ко там̣ ниндитумарахати;
дева̄пи нам̣ пасам̣санти, брахмуна̄пи пасам̣сито’’ти. чхат̣т̣хам̣;
7. папан̃чакхайасуттам̣
67. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена бхагава̄ аттано папан̃часан̃н̃а̄сан̇кха̄паха̄нам̣ паччавеккхама̄но нисинно хоти.
атха кхо бхагава̄ аттано папан̃часан̃н̃а̄сан̇кха̄паха̄нам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘йасса папан̃ча̄ т̣хити ча наттхи,
санда̄нам̣ палигхан̃ча вӣтиватто;
там̣ ниттан̣хам̣ муним̣ чарантам̣,
на̄ваджа̄на̄ти садевакопи локо’’ти. саттамам̣;
8. качча̄насуттам̣
68. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена а̄йасма̄ маха̄качча̄но бхагавато авидӯре нисинно хоти паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа ка̄йагата̄йа сатийа̄ аджджхаттам̣ паримукхам̣ сӯпат̣т̣хита̄йа.
аддаса̄ кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ маха̄качча̄нам̣ авидӯре нисиннам̣ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа ка̄йагата̄йа сатийа̄ аджджхаттам̣ паримукхам̣ сӯпат̣т̣хита̄йа.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘йасса сийа̄ саббада̄ сати,
сататам̣ ка̄йагата̄ упат̣т̣хита̄;
но часса но ча ме сийа̄,
на бхависсати на ча ме бхависсати;
анупуббавиха̄ри таттха со,
ка̄ленева таре висаттика’’нти. ат̣т̣хамам̣;
9. удапа̄насуттам̣
69. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ маллесу ча̄рикам̣ чарама̄но махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ йена тхӯн̣ам̣ [тхӯнам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] на̄ма малла̄нам̣ бра̄хман̣ага̄мо тадавасари. ассосум̣ кхо тхӯн̣еййака̄ бра̄хман̣агахапатика̄ – ‘‘саман̣о кхалу, бхо, готамо сакйапутто сакйакула̄ паббаджито маллесу ча̄рикам̣ чарама̄но махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ тхӯн̣ам̣ ануппатто’’ти.( ) [(атха кхо те тхӯн̣еййака̄ бра̄хман̣агахапатика̄) (?)] удапа̄нам̣ тин̣асса ча бхусасса ча йа̄ва мукхато пӯресум̣ – ‘‘ма̄ те мун̣д̣ака̄ саман̣ака̄ па̄нӣйам̣ апам̣сӯ’’ти.
атха кхо бхагава̄ магга̄ оккамма йена руккхамӯлам̣ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘ин̇гха ме твам̣, а̄нанда, етамха̄ удапа̄на̄ па̄нӣйам̣ а̄хара̄’’ти.
евам̣ вутте, а̄йасма̄ а̄нандо бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘ида̄ни со, бханте, удапа̄но тхӯн̣еййакехи бра̄хман̣агахапатикехи тин̣асса ча бхусасса ча йа̄ва мукхато пӯрито – ‘ма̄ те мун̣д̣ака̄ саман̣ака̄ па̄нӣйам̣ апам̣сӯ’’’ти.
дутийампи кхо…пе… татийампи кхо бхагава̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘ин̇гха ме твам̣, а̄нанда, етамха̄ удапа̄на̄ па̄нӣйам̣ а̄хара̄’’ти. ‘‘евам̣, бханте’’ти кхо а̄йасма̄ а̄нандо бхагавато пат̣иссутва̄ паттам̣ гахетва̄ йена со удапа̄но тенупасан̇ками. атха кхо со удапа̄но а̄йасманте а̄нанде упасан̇каманте саббам̣ там̣ тин̣ан̃ча бхусан̃ча мукхато овамитва̄ аччхасса удакасса ана̄виласса виппасаннасса йа̄ва мукхато пӯрито виссанданто [виссандо (ка.)] ман̃н̃е ат̣т̣ха̄си.
атха кхо а̄йасмато а̄нандасса етадахоси – ‘‘аччхарийам̣ вата, бхо, аббхутам̣ вата, бхо, татха̄гатасса махиддхиката̄ маха̄нубха̄вата̄! айан̃хи со удапа̄но майи упасан̇каманте саббам̣ там̣ тин̣ан̃ча бхусан̃ча мукхато овамитва̄ аччхасса удакасса ана̄виласса виппасаннасса йа̄ва мукхато пӯрито виссанданто ман̃н̃е т̣хито’’ти!! паттена па̄нӣйам̣ а̄да̄йа йена бхагава̄ тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘аччхарийам̣, бханте, аббхутам̣, бханте, татха̄гатасса махиддхиката̄ маха̄нубха̄вата̄! айан̃хи со, бханте, удапа̄но майи упасан̇каманте саббам̣ там̣ тин̣ан̃ча бхусан̃ча мукхато овамитва̄ аччхасса удакасса ана̄виласса виппасаннасса йа̄ва мукхато пӯрито виссанданто ман̃н̃е ат̣т̣ха̄си!! пивату бхагава̄ па̄нӣйам̣, пивату сугато па̄нӣйа’’нти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘ким̣ кайира̄ удапа̄нена,
а̄па̄ че саббада̄ сийум̣;
тан̣ха̄йа мӯлато чхетва̄,
кисса парийесанам̣ чаре’’ти. навамам̣;
10. утенасуттам̣
70. евам̣ ме сутам̣ – екам̣ самайам̣ бхагава̄ косамбийам̣ вихарати гхосита̄ра̄ме. тена кхо пана самайена ран̃н̃о утенасса [уденасса (сӣ. сйа̄. пӣ.)] уййа̄нагатасса антепурам̣ дад̣д̣хам̣ хоти, пан̃ча ча иттхисата̄ни [пан̃ча иттхисата̄ни (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ка̄лан̇ката̄ни хонти са̄ма̄ватӣпамукха̄ни.
атха кхо самбахула̄ бхиккхӯ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа косамбим̣ пин̣д̣а̄йа па̄висим̣су. косамбийам̣ пин̣д̣а̄йа чаритва̄ паччха̄бхаттам̣ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. екамантам̣ нисинна̄ кхо те бхиккхӯ бхагавантам̣ етадавочум̣ – ‘‘идха, бханте, ран̃н̃о утенасса уййа̄нагатасса антепурам̣ дад̣д̣хам̣, пан̃ча ча иттхисата̄ни ка̄лан̇ката̄ни са̄ма̄ватӣпамукха̄ни. та̄сам̣, бханте, упа̄сика̄нам̣ ка̄ гати ко абхисампара̄йо’’ти?
‘‘сантеттха, бхиккхаве, упа̄сика̄йо сота̄панна̄, санти сакада̄га̄минийо, санти ана̄га̄минийо. сабба̄ та̄, бхиккхаве, упа̄сика̄йо аниппхала̄ ка̄лан̇ката̄’’ти.
атха кхо бхагава̄ етаматтхам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ уда̄нам̣ уда̄неси –
‘‘мохасамбандхано локо, бхаббарӯпова диссати;
упадхибандхано [упадхисамбандхано (ка. сӣ.)] ба̄ло, тамаса̄ парива̄рито;
сассаторива [сассати вийа (ка. сӣ.)] кха̄йати, пассато наттхи кин̃чана’’нти. дасамам̣;
тассудда̄нам̣ –
две бхаддийа̄ две ча сатта̄, лакун̣д̣ако тан̣ха̄кхайо;
папан̃чакхайо ча качча̄но, удапа̄нан̃ча утеноти.
чӯл̣авагго [чуллавагго (сӣ.), чӯлавагго (пӣ.)] саттамо нит̣т̣хито.