5. лаккхан̣аха̄равибхан̇го
23. таттха катамо лаккхан̣о ха̄ро? ‘‘вуттамхи екадхамме’’ти, айам̣ лаккхан̣о ха̄ро. ким̣ лаккхайати? йе дхамма̄ екалаккхан̣а̄, тесам̣ дхамма̄нам̣ екасмим̣ дхамме вутте авасит̣т̣ха̄ дхамма̄ вутта̄ бхаванти. йатха̄ ким̣ бхаве? йатха̄ха бхагава̄ –
‘‘чаккхум̣, бхиккхаве, анават̣т̣хитам̣ иттарам̣ париттам̣ пабхан̇гу парато дуккхам̣ бйасанам̣ чаланам̣ [чалам̣ (сӣ.)] куккул̣ам̣ сан̇кха̄рам̣ [сасан̇кха̄рам̣ (ка.)] вадхакам̣ амиттамаджджхе. имасмим̣ чаккхусмим̣ вутте авасит̣т̣ха̄ни аджджхаттика̄ни а̄йатана̄ни вутта̄ни бхаванти. кена ка̄ран̣ена? сабба̄ни хи чха аджджхаттика̄ни а̄йатана̄ни вадхакат̣т̣хена екалаккхан̣а̄ни. йатха̄ ча̄ха бхагава̄ –
‘‘атӣте, ра̄дха, рӯпе анапеккхо хохи, ана̄гатам̣ рӯпам̣ ма̄ абхинанди [абхинанда (ка.)], паччуппаннасса рӯпасса ниббида̄йа вира̄га̄йа ниродха̄йа ча̄га̄йа пат̣иниссагга̄йа пат̣ипаджджа. имасмим̣ рӯпаккхандхе вутте авасит̣т̣ха̄ кхандха̄ вутта̄ бхаванти. кена ка̄ран̣ена? саббе хи пан̃чаккхандха̄ йамакова̄дасутте [пасса сам̣. ни. 3.84] вадхакат̣т̣хена екалаккхан̣а̄ вутта̄. йатха̄ ча̄ха бхагава̄ –
‘‘йесан̃ча [пасса дха. па. 293] сусама̄раддха̄, ниччам̣ ка̄йагата̄сати;
акиччам̣ те на севанти, кичче са̄таччака̄рино’’.
ити ка̄йагата̄йа сатийа̄ вутта̄йа вутта̄ бхаванти ведана̄гата̄ сати читтагата̄ дхаммагата̄ ча. татха̄ йам̣ кин̃чи дит̣т̣хам̣ ва̄ сутам̣ ва̄ мутам̣ ва̄ти вутте вуттам̣ бхавати вин̃н̃а̄там̣. йатха̄ ча̄ха бхагава̄ –
тасма̄тиха твам̣ бхиккху ка̄йе ка̄йа̄нупассӣ вихара̄хи а̄та̄пӣ сампаджа̄но сатима̄ винеййа локе абхиджджха̄доманассам̣. ‘‘а̄та̄пӣ’’ти вӣрийиндрийам̣, ‘‘сампаджа̄но’’ти пан̃н̃индрийам̣, ‘‘сатима̄’’ти сатиндрийам̣, ‘‘винеййа локе абхиджджха̄доманасса’’нти сама̄дхиндрийам̣, евам̣ ка̄йе ка̄йа̄нупассино вихарато чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄на̄ бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччханти. кена ка̄ран̣ена, екалаккхан̣атта̄ чатуннам̣ индрийа̄нам̣.
24. чатӯсу сатипат̣т̣ха̄несу бха̄вийама̄несу чатта̄ро саммаппадха̄на̄ бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччханти, чатӯсу саммаппадха̄несу бха̄вийама̄несу чатта̄ро иддхипа̄да̄ бха̄вийама̄несу пан̃чиндрийа̄ни бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччханти, чатӯсу иддхипа̄десу бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччханти, пан̃часу индрийесу бха̄вийама̄несу пан̃ча бала̄ни бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччханти, пан̃часу балесу бха̄вийама̄несу сатта боджджхан̇га̄ бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччханти, саттасу боджджхан̇гесу бха̄вийама̄несу арийо ат̣т̣хан̇гико магго бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччхати, саббева [саббе ча (сӣ. ка.)] бодхан̇гама̄ дхамма̄ бодхипаккхийа̄ бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччханти. кена ка̄ран̣ена, саббе хи бодхан̇гама̄ бодхипаккхийа̄ неййа̄никалаккхан̣ена екалаккхан̣а̄, те екалаккхан̣атта̄ бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччханти.
евам̣ акусала̄пи дхамма̄ екалаккхан̣атта̄ паха̄нам̣ аббхаттхам̣ гаччханти. чатӯсу сатипат̣т̣ха̄несу бха̄вийама̄несу випалла̄са̄ пахӣйанти, а̄ха̄ра̄ часса парин̃н̃ам̣ гаччханти, упа̄да̄нехи анупа̄да̄но бхавати, йогехи ча висам̣йутто бхавати, гантхехи ча виппайутто бхавати, а̄савехи ча ана̄саво бхавати, огхехи ча ниттхин̣н̣о бхавати, саллехи ча висалло бхавати, вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо часса парин̃н̃ам̣ гаччханти, агатигаманехи на агатим̣ гаччхати, евам̣ акусала̄пи дхамма̄ екалаккхан̣атта̄ паха̄нам̣ аббхаттхам̣ гаччханти.
йаттха ва̄ пана рӯпиндрийам̣ деситам̣, десита̄ таттхева рӯпадха̄ту рӯпаккхандхо рӯпан̃ча̄йатанам̣. йаттха ва̄ пана сукха̄ ведана̄ десита̄, деситам̣ таттха сукхиндрийам̣ соманассиндрийам̣ дуккхасамудайо ча арийасаччам̣. йаттха ва̄ пана дуккха̄ ведана̄ десита̄, деситам̣ таттха дуккхиндрийам̣ доманассиндрийам̣ дуккхан̃ча арийасаччам̣. йаттха ва̄ пана адуккхамасукха̄ ведана̄ десита̄, деситам̣ таттха упеккхиндрийам̣ саббо ча пат̣иччасамуппа̄до. кена ка̄ран̣ена, адуккхамасукха̄йа хи ведана̄йа авиджджа̄ анусети. авиджджа̄паччайа̄ сан̇кха̄ра̄, сан̇кха̄рапаччайа̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣апаччайа̄ на̄марӯпам̣, на̄марӯпапаччайа̄ сал̣а̄йатанам̣, сал̣а̄йатанапаччайа̄ пхассо, пхассапаччайа̄ ведана̄, ведана̄паччайа̄ тан̣ха̄, тан̣ха̄паччайа̄ упа̄да̄нам̣, упа̄да̄напаччайа̄ бхаво, бхавапаччайа̄ джа̄ти, джа̄типаччайа̄ джара̄маран̣ам̣ сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄са̄ самбхаванти, еваметасса кеваласса дуккхаккхандхасса самудайо хоти. со ча сара̄гасадосасамохасам̣килесапаккхена ха̄таббо, вӣтара̄гавӣтадосавӣтамохаарийадхаммехи ха̄таббо.
евам̣ йе дхамма̄ екалаккхан̣а̄ киччато ча лаккхан̣ато ча са̄ман̃н̃ато ча чутӯпапа̄тато ча, тесам̣ дхамма̄нам̣ екасмим̣ дхамме вутте авасит̣т̣ха̄ дхамма̄ вутта̄ бхаванти. тена̄ха а̄йасма̄ маха̄качча̄йано ‘‘вуттамхи екадхамме’’ти.
нийутто лаккхан̣о ха̄ро.