1. десана̄ха̄расампа̄то

52. ‘‘сол̣аса ха̄ра̄ пат̣хамам̣, дисалочанато диса̄ вилокетва̄;

сан̇кхипийа ан̇кусена хи, найехи тӣхи ниддисе сутта’’нти.

вутта̄, тасса̄ ниддесо кухим̣ дат̣т̣хаббо? ха̄расампа̄те. таттха катамо десана̄ха̄расампа̄то?

‘‘араккхитена читтена [ка̄йена (уда̄. 32)], миччха̄дит̣т̣хихатена ча;

тхинамиддха̄бхибхӯтена, васам̣ ма̄расса гаччхатӣ’’ти.

араккхитена читтена̄ти ким̣ десайати, пама̄дам̣ там̣ маччуно падам̣. миччха̄дит̣т̣хихатена ча̄ти миччха̄дит̣т̣хихатам̣ на̄ма вуччати йада̄ ‘‘аничче ничча’’нти пассати, со випалла̄со. со пана випалла̄со ким̣лаккхан̣о? випарӣтагга̄халаккхан̣о випалла̄со. со ким̣ випалла̄сайати? тайо дхамме сан̃н̃ам̣ читтам̣ дит̣т̣химити. со кухим̣ випалла̄сайати? чатӯсу аттабха̄ваваттхӯсу, рӯпам̣ аттато саманупассати, рӯпавантам̣ ва̄ атта̄нам̣, аттани ва̄ рӯпам̣, рӯпасмим̣ ва̄ атта̄нам̣. евам̣ веданам̣…пе… сан̃н̃ам̣…пе… сан̇кха̄ре…пе… вин̃н̃а̄н̣ам̣ аттато саманупассати, вин̃н̃а̄н̣авантам̣ ва̄ атта̄нам̣, аттани ва̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣асмим̣ ва̄ атта̄нам̣.

таттха рӯпам̣ пат̣хамам̣ випалла̄саваттху ‘‘асубхе субха’’нти. ведана̄ дутийам̣ випалла̄саваттху ‘‘дуккхе сукха’’нти. сан̃н̃а̄ сан̇кха̄ра̄ ча татийам̣ випалла̄саваттху ‘‘анаттани атта̄’’ти. вин̃н̃а̄н̣ам̣ чатуттхам̣ випалла̄саваттху ‘‘аничче ничча’’нти. две дхамма̄ читтасса сам̣килеса̄ – тан̣ха̄ ча авиджджа̄ ча. тан̣ха̄нивутам̣ читтам̣ двӣхи випалла̄сехи випалла̄сӣйати ‘‘асубхе субха’’нти ‘‘дуккхе сукха’’нти. дит̣т̣хинивутам̣ читтам̣ двӣхи випалла̄сехи випалла̄сӣйати ‘‘аничче ничча’’нти ‘‘анаттани атта̄’’ти.

таттха йо дит̣т̣хивипалла̄со, со атӣтам̣ рӯпам̣ аттато саманупассати, атӣтам̣ веданам̣…пе… атӣтам̣ сан̃н̃ам̣, атӣте сан̇кха̄ре…пе… атӣтам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ аттато саманупассати. таттха йо тан̣ха̄випалла̄со, со ана̄гатам̣ рӯпам̣ абхинандати, ана̄гатам̣ веданам̣…пе… ана̄гатам̣ сан̃н̃ам̣, ана̄гате сан̇кха̄ре, ана̄гатам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ абхинандати. две дхамма̄ читтасса упаккилеса̄ – тан̣ха̄ ча авиджджа̄ ча. та̄хи висуджджхантам̣ читтам̣ висуджджхати. тесам̣ авиджджа̄нӣваран̣а̄нам̣ тан̣ха̄сам̣йоджана̄нам̣ пубба̄ кот̣и на пан̃н̃а̄йати сандха̄ванта̄нам̣ сам̣саранта̄нам̣ саким̣ нирайам̣ саким̣ тираччха̄найоним̣ саким̣ петтивисайам̣ саким̣ асурака̄йам̣ саким̣ деве саким̣ мануссе.

тхинамиддха̄бхибхӯтена̄ти. тхинам̣ [тхӣнам̣ (сӣ.)] на̄ма йа̄ читтасса акаллата̄ акамманийата̄; миддхам̣ на̄ма йам̣ ка̄йасса лӣнаттам̣. васам̣ ма̄расса гаччхатӣти килесама̄расса ча саттама̄расса ча васам̣ гаччхати, со хи нивуто сам̣са̄ра̄бхимукхо хоти. има̄ни бхагавата̄ две сачча̄ни десита̄ни дуккхам̣ самудайо ча. тесам̣ бхагава̄ парин̃н̃а̄йа ча паха̄на̄йа ча дхаммам̣ десети дуккхасса парин̃н̃а̄йа самудайасса паха̄на̄йа. йена ча париджа̄на̄ти йена ча паджахати, айам̣ магго. йам̣ тан̣ха̄йа авиджджа̄йа ча паха̄нам̣, айам̣ ниродхо. има̄ни чатта̄ри сачча̄ни. тена̄ха бхагава̄ ‘‘араккхитена читтена̄’’ти. тена̄ха̄йасма̄ маха̄качча̄йано ‘‘асса̄да̄дӣнавата̄’’ти.

нийутто десана̄ ха̄расампа̄то.