7. нандама̄н̣авапуччха̄ниддесо

46. санти локе мунайо, [ичча̄йасма̄ нандо]

джана̄ ваданти тайидам̣ катхам̣су;

н̃а̄н̣ӯпапаннам̣ муни но ваданти, уда̄ху ве джӣвитенӯпапаннам̣ [джӣвикенӯпапаннам̣ (сйа̄.)] .

санти локе мунайоти. сантӣти санти сам̣виджджанти аттхи упалаббханти. локети апа̄йалоке…пе… а̄йатаналоке. мунайоти мунина̄мака̄ а̄джӣвака̄ ниган̣т̣ха̄ джат̣ила̄ та̄паса̄. (дева̄ локе мунайоти сан̃джа̄нанти, на ча те мунайо) [( ) еттхантаре па̄т̣хо наттхи сйа̄. поттхаке] ти. санти локе мунайо. ичча̄йасма̄ нандоти. ичча̄ти падасандхи…пе…. а̄йасма̄ти пийавачанам̣…пе…. нандоти тасса бра̄хман̣асса на̄мам̣…пе… абхила̄поти – ичча̄йасма̄ нандо.

джана̄ ваданти тайидам̣ катхам̣сӯти. джана̄ти кхаттийа̄ ча бра̄хман̣а̄ ча весса̄ ча судда̄ ча гахат̣т̣ха̄ ча паббаджита̄ ча дева̄ ча манусса̄ ча. вадантӣти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти. тайидам̣ катхам̣сӯти сам̣сайапуччха̄ виматипуччха̄ двел̣хакапуччха̄ анекам̣сапуччха̄ ‘‘евам̣ ну кхо, на ну кхо, ким̣ ну кхо, катхам̣ ну кхо’’ти – джана̄ ваданти тайидам̣ катхам̣су.

н̃а̄н̣ӯпапаннам̣ муни но вадантӣти. ат̣т̣ха сама̄паттин̃а̄н̣ена ва̄ пан̃ча̄бхин̃н̃а̄н̃а̄н̣ена ва̄ упетам̣ самупетам̣ упа̄гатам̣ самупа̄гатам̣ упапаннам̣ самупапаннам̣ саманна̄гатам̣ муним̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – н̃а̄н̣ӯпапаннам̣ муни но ваданти.

уда̄ху ве джӣвитенӯпапаннанти уда̄ху анекавивидхаатипарамадуккарака̄рикалӯкхаджӣвита̄нуйогена упетам̣ самупетам̣ упа̄гатам̣ самупа̄гатам̣ упапаннам̣ самупапаннам̣ саманна̄гатам̣ муним̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – уда̄ху ве джӣвитенӯпапаннам̣. тена̄ха со бра̄хман̣о –

‘‘санти локе мунайо, [ичча̄йасма̄ нандо]

джана̄ ваданти тайидам̣ катхам̣су;

н̃а̄н̣ӯпапаннам̣ муни но ваданти, уда̄ху ве джӣвитенӯпапанна’’нти.

47. на дит̣т̣хийа̄ на сутийа̄ на н̃а̄н̣ена,

мунӣдха нанда кусала̄ ваданти;

висеникатва̄ [висеним̣катва̄ (ка.) маха̄ни. 68] анӣгха̄ нира̄са̄, чаранти йе те мунайоти брӯми.

на дит̣т̣хийа̄ на сутийа̄ на н̃а̄н̣ена̄ти. на дит̣т̣хийа̄ти на дит̣т̣хасуддхийа̄. на сутийа̄ти на сутасуддхийа̄. на н̃а̄н̣ена̄ти напи ат̣т̣хасама̄паттин̃а̄н̣ена напи пан̃ча̄бхин̃н̃а̄н̃а̄н̣ена напи миччха̄н̃а̄н̣ена̄ти – на дит̣т̣хийа̄ на сутийа̄ на н̃а̄н̣ена.

мунӣдха нанда кусала̄ вадантӣти. кусала̄ти йе те кхандхакусала̄ дха̄тукусала̄ а̄йатанакусала̄ пат̣иччасамуппа̄дакусала̄ сатипат̣т̣ха̄накусала̄ саммаппадха̄накусала̄ иддхипа̄дакусала̄ индрийакусала̄ балакусала̄ боджджхан̇гакусала̄ маггакусала̄ пхалакусала̄ нибба̄накусала̄ дит̣т̣хасуддхийа̄ ва̄ сутасуддхийа̄ ва̄ ат̣т̣хасама̄паттин̃а̄н̣ена ва̄ пан̃ча̄бхин̃н̃а̄н̃а̄н̣ена ва̄ миччха̄н̃а̄н̣ена ва̄ дит̣т̣хена ва̄ сутена ва̄ упетам̣ самупетам̣ упа̄гатам̣ самупа̄гатам̣ упапаннам̣ самупапаннам̣ саманна̄гатам̣ муним̣ на ваданти на катхенти на бхан̣анти на дӣпайанти на вохарантӣти – мунӣдха нанда кусала̄ ваданти.

висеникатва̄ анӣгха̄ нира̄са̄, чаранти йе те мунайоти брӯмӣти сена̄ вуччати ма̄расена̄, ка̄йадуччаритам̣ ма̄расена̄, вачӣдуччаритам̣ ма̄расена̄, манодуччаритам̣ ма̄расена̄, ра̄го ма̄расена̄, досо ма̄расена̄, мохо ма̄расена̄, кодхо…пе… упана̄хо… маккхо… пал̣а̄со… исса̄… маччхарийам̣… ма̄йа̄… са̄т̣хеййам̣… тхамбхо… са̄рамбхо… ма̄но… атима̄но… мадо… пама̄до… саббе килеса̄ саббе дуччарита̄ саббе даратха̄ саббе парил̣а̄ха̄ саббе санта̄па̄ сабба̄кусала̄бхисан̇кха̄ра̄ ма̄расена̄. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ –

‘‘ка̄ма̄ те пат̣хама̄ сена̄, дутийа̄ арати вуччати;

татийа̄ кхуппипа̄са̄ те, чатуттхӣ тан̣ха̄ павуччати.

‘‘пан̃чамам̣ тхинамиддхам̣ те, чхат̣т̣ха̄ бхӣрӯ павуччати;

саттамӣ вичикиччха̄ те, маккхо тхамбхо те ат̣т̣хамо;

ла̄бхо силоко сакка̄ро, миччха̄ладдхо ча йо йасо.

‘‘йо чатта̄нам̣ самуккам̣се, паре ча аваджа̄на̄ти;

еса̄ намучи те сена̄ [еса̄ те намучи сена̄ (сйа̄. ка.) су. ни. 441], кан̣хасса̄бхиппаха̄ринӣ;

на нам̣ асӯро джина̄ти, джетва̄ ча лабхате сукха’’нти.

йато чатӯхи арийамаггехи сабба̄ ча ма̄расена̄ саббе ча пат̣исеникара̄ [висеним̣катва̄ (ка.) маха̄ни. 68] килеса̄ джита̄ ча пара̄джита̄ ча бхагга̄ виппалугга̄ [виппалуггата̄ (сйа̄.) пасса маха̄ни. 28] параммукха̄, тена вуччанти висеникатва̄. анӣгха̄ти ра̄го нӣгхо, досо нӣгхо, мохо нӣгхо, кодхо нӣгхо, упана̄хо нӣгхо…пе… сабба̄кусала̄бхисан̇кха̄ра̄ нӣгха̄. йесам̣ ете нӣгха̄ пахӣна̄ самуччхинна̄ вӯпасанта̄ пат̣иппассаддха̄ абхаббуппаттика̄ н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ха̄ те вуччанти анӣгха̄. нира̄са̄ти а̄са̄ вуччати тан̣ха̄. йо ра̄го са̄ра̄го…пе… авиджджа̄ лобхо акусаламӯлам̣. йесам̣ еса̄ а̄са̄ тан̣ха̄ пахӣна̄ самуччхинна̄ вӯпасанта̄ пат̣иппассаддха̄ абхаббуппаттика̄ н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ха̄, те вуччанти нира̄са̄ араханто кхӣн̣а̄сава̄. висеникатва̄ анӣгха̄ нира̄са̄, чаранти йе те мунайоти брӯмӣти йе те висеникатва̄ва анӣгха̄ ча нира̄са̄ ча чаранти вихаранти ирийанти ваттенти па̄ленти йапенти йа̄пенти, те локе мунайоти брӯми а̄чиккха̄ми десеми пан̃н̃апеми пат̣т̣хапеми вивара̄ми вибхаджа̄ми утта̄нӣкароми пака̄семӣти – висеникатва̄ анӣгха̄ нира̄са̄, чаранти йе те мунайоти брӯми. тена̄ха бхагава̄ –

‘‘на дит̣т̣хийа̄ на сутийа̄ на н̃а̄н̣ена, мунӣдха нанда кусала̄ ваданти;

висеникатва̄ анӣгха̄ нира̄са̄, чаранти йе те мунайоти брӯмӣ’’ти.

48. йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄се, [ичча̄йасма̄ нандо]

дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхим̣;

сӣлаббатена̄пи ваданти суддхим̣, анекарӯпена ваданти суддхим̣.

каччиссу те бхагава̄ таттха йата̄ чаранта̄, ата̄ру джа̄тин̃ча джаран̃ча ма̄риса;

пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метам̣.

йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄сети. йе кечӣти саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ асесам̣ ниссесам̣ парийа̄дийанавачанаметам̣ – йе кечӣти. саман̣а̄ти йе кечи ито бахиддха̄ паббаджджӯпагата̄ парибба̄джакасама̄панна̄. бра̄хман̣а̄ти йе кечи бхова̄дика̄ти – йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄се. ичча̄йасма̄ нандоти. ичча̄ти падасандхи…пе…. а̄йасма̄ти пийавачанам̣…пе…. нандоти. тасса бра̄хман̣асса на̄мам̣…пе… абхила̄поти – ичча̄йасма̄ нандо.

дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхинти дит̣т̣хенапи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти; сутенапи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти; дит̣т̣хассутенапи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхим̣.

сӣлаббатена̄пи ваданти суддхинти сӣленапи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти; ватенапи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти; сӣлаббатена̄пи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – сӣлаббатена̄пи ваданти суддхим̣.

анекарӯпена ваданти суддхинти анекавидхакотӯхаламан̇галена [анекавидхаватта кутӯхаламан̇галена (сйа̄.)] суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – анекарӯпена ваданти суддхим̣.

каччису те бхагава̄ таттха йата̄ чаранта̄ти. каччиссӯти сам̣сайапуччха̄ виматипуччха̄ двел̣хакапуччха̄ анекам̣сапуччха̄, ‘‘евам̣ ну кхо, на ну кхо, ким̣ ну кхо, катхам̣ ну кхо’’ти – каччиссу. тети дит̣т̣хигатика̄. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – каччиссу те бхагава̄. таттха йата̄ чаранта̄ти. таттха̄ти сака̄йа дит̣т̣хийа̄ сака̄йа кхантийа̄ сака̄йа ручийа̄ сака̄йа ладдхийа̄. йата̄ти йатта̄ пат̣ийатта̄ [йата̄ пат̣ийата̄ (сйа̄.)] гутта̄ гопита̄ раккхита̄ сам̣вута̄. чаранта̄ти чаранта̄ вихаранта̄ ирийанта̄ ваттента̄ па̄лента̄ йапента̄ йа̄пента̄ти – каччиссу те бхагава̄ таттха йата̄ чаранта̄.

ата̄ру джа̄тин̃ча джаран̃ча ма̄риса̄ти джа̄тиджара̄маран̣ам̣ атарим̣су уттарим̣су патарим̣су саматиккамим̣су вӣтиваттим̣су. ма̄риса̄ти пийавачанам̣ гарувачанам̣ сага̄равасаппатисса̄дхивачанаметам̣ – ма̄риса̄ти – ата̄ру джа̄тин̃ча джаран̃ча ма̄риса.

пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метанти. пуччха̄ми танти пуччха̄ми там̣ йа̄ча̄ми там̣ аджджхеса̄ми там̣, катхайассу мети пуччха̄ми там̣. бхагава̄ти…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти. брӯхи метанти брӯхи а̄чиккха̄хи десехи пан̃н̃апехи пат̣т̣хапехи вивара̄хи вибхаджа̄хи утта̄нӣкарохи пака̄сехӣти – пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метам̣. тена̄ха со бра̄хман̣о –

‘‘йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄се, [ичча̄йасма̄ нандо]

дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхим̣;

сӣлаббатена̄пи ваданти суддхим̣, анекарӯпена ваданти суддхим̣.

‘‘каччиссу те бхагава̄ таттха йата̄ чаранта̄,

ата̄ру джа̄тин̃ча джаран̃ча ма̄риса;

пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи мета’’нти.

49. йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄се, [нанда̄ти бхагава̄]

дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхим̣;

сӣлаббатена̄пи ваданти суддхим̣, анекарӯпена ваданти суддхим̣;

кин̃ча̄пи те таттха йата̄ чаранти, на̄тарим̣су джа̄тиджаранти брӯми.

йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄сети. йе кечӣти саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ асесам̣ ниссесам̣ парийа̄дийанавачанаметам̣ – йе кечӣти. саман̣а̄ти йе кечи ито бахиддха̄ паббаджджӯпагата̄ парибба̄джакасама̄панна̄. бра̄хман̣а̄ти йе кечи бхова̄дика̄ти – йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄се. нанда̄ти бхагава̄ти. нанда̄ти бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ на̄мена а̄лапати. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – нанда̄ти бхагава̄.

дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхинти дит̣т̣хенапи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти; сутенапи суддхим̣…пе… дит̣т̣хассутенапи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхим̣.

сӣлаббатена̄пи ваданти суддхинти сӣленапи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти; ватенапи суддхим̣…пе… вохаранти; сӣлаббатена̄пи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – сӣлаббатена̄пи ваданти суддхим̣.

анекарӯпена ваданти суддхинти анекавидхакотӯхаламан̇галена суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – анекарӯпена ваданти суддхим̣.

кин̃ча̄пи те таттха йата̄ чарантӣти. кин̃ча̄пӣти падасандхи падасам̣сагго падапа̄рипӯрӣ аккхарасамава̄йо бйан̃джанасилит̣т̣хата̄ пада̄нупуббата̄петам̣ – кин̃ча̄пӣти. тети дит̣т̣хигатика̄. таттха̄ти сака̄йа дит̣т̣хийа̄ сака̄йа кхантийа̄ сака̄йа ручийа̄ сака̄йа ладдхийа̄. йата̄ти йатта̄ пат̣ийатта̄ гутта̄ гопита̄ раккхита̄ сам̣вута̄. чарантӣти чаранти вихаранти ирийанти ваттенти па̄ленти йапенти йа̄пентӣти – кин̃ча̄пи те таттха йата̄ чаранти.

на̄тарим̣су джа̄тиджаранти брӯмӣти джа̄тиджара̄маран̣ам̣ на тарим̣су на уттарим̣су на патарим̣су на саматиккамим̣су на вӣтиваттим̣су, джа̄тиджара̄маран̣а̄ аниккханта̄ аниссат̣а̄ анатикканта̄ асаматикканта̄ авӣтиватта̄, антоджа̄тиджара̄маран̣е париваттенти, антосам̣са̄рапатхе париваттенти, джа̄тийа̄ анугата̄, джара̄йа анусат̣а̄, бйа̄дхина̄ абхибхӯта̄, маран̣ена аббха̄хата̄ ата̄н̣а̄ ален̣а̄ асаран̣а̄ асаран̣ӣбхӯта̄ти брӯми а̄чиккха̄ми десеми пан̃н̃апеми пат̣т̣хапеми вивара̄ми вибхаджа̄ми утта̄нӣкароми пака̄семӣти – на̄тарим̣су джа̄тиджаранти брӯми. тена̄ха бхагава̄ –

‘‘йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄се, [нанда̄ти бхагава̄]

дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхим̣;

сӣлаббатена̄пи ваданти суддхим̣, анекарӯпена ваданти суддхим̣;

кин̃ча̄пи те таттха йата̄ чаранти, на̄тарим̣су джа̄тиджаранти брӯмӣ’’ти.

50. йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄се, [ичча̄йасма̄ нандо]

дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхим̣;

сӣлаббатена̄пи ваданти суддхим̣, анекарӯпена ваданти суддхим̣.

те че мунӣ брӯси аногхатин̣н̣е, атха ко чарахи девамануссалоке;

ата̄ри джа̄тин̃ча джаран̃ча ма̄риса, пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метам̣.

йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄сети. йе кечӣти саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ асесам̣ ниссесам̣ парийа̄дийанавачанаметам̣ – йе кечӣти. саман̣а̄ти йе кечи ито бахиддха̄ паббаджджӯпагата̄ парибба̄джакасама̄панна̄. бра̄хман̣а̄ти йе кечи бхова̄дика̄ти – йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄се. ичча̄йасма̄ нандоти. ичча̄ти падасандхи…пе… ичча̄йасма̄ нандо.

дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхинти дит̣т̣хенапи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти; сутена̄пи суддхим̣…пе… дит̣т̣хассутена̄пи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхим̣.

сӣлаббатена̄пи ваданти суддхинти сӣлена̄пи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохаранти; ватена̄пи суддхим̣…пе… вохаранти; сӣлаббатена̄пи суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – сӣлаббатена̄пи ваданти суддхим̣.

анекарӯпена ваданти суддхинти анекавидхакотӯхаламан̇галена суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ ваданти катхенти бхан̣анти дӣпайанти вохарантӣти – анекарӯпена ваданти суддхим̣.

те че мунӣ брӯси аногхатин̣н̣ети. те чети дит̣т̣хигатике. мунӣти монам̣ вуччати н̃а̄н̣ам̣…пе… сан̇гаджа̄ламатичча со муни. брӯси аногхатин̣н̣ети ка̄могхам̣ бхавогхам̣ дит̣т̣хогхам̣ авиджджогхам̣ атин̣н̣е анатикканте асаматикканте авӣтиватте антоджа̄тиджара̄маран̣е париваттенте антосам̣са̄рапатхе париваттенте джа̄тийа̄ анугате джара̄йа анусат̣е бйа̄дхина̄ абхибхӯте маран̣ена аббха̄хате ата̄н̣е ален̣е асаран̣е асаран̣ӣбхӯте. брӯсӣти брӯси а̄чиккхаси десеси пан̃н̃апеси пат̣т̣хапеси вивараси вибхаджаси утта̄нӣкароси пака̄сесӣти – те че мунӣ брӯси аногхатин̣н̣е.

атха ко чарахи девамануссалоке, ата̄ри джа̄тин̃ча джаран̃ча ма̄риса̄ти атха ко есо садеваке локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа джа̄тиджара̄маран̣ам̣ атари уттари патари саматикками вӣтиваттайи. ма̄риса̄ти пийавачанам̣ гарувачанам̣ сага̄равасаппатисса̄дхивачанаметам̣ ма̄риса̄ти – атха ко чарахи девамануссалоке, ата̄ри джа̄тин̃ча джаран̃ча ма̄риса.

пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метанти. пуччха̄ми танти пуччха̄ми там̣ йа̄ча̄ми там̣ аджджхеса̄ми там̣ паса̄деми там̣. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти. брӯхи метанти брӯхи а̄чиккха̄хи десехи пан̃н̃апехи пат̣т̣хапехи вивара̄хи вибхаджа̄хи утта̄нӣкарохи пака̄сехӣти – пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метам̣. тена̄ха со бра̄хман̣о –

‘‘йе кечиме саман̣абра̄хман̣а̄се, [ичча̄йасма̄ нандо]

дит̣т̣хассутена̄пи ваданти суддхим̣;

сӣлаббатена̄пи ваданти суддхим̣, анекарӯпена ваданти суддхим̣.

те че мунӣ брӯси аногхатин̣н̣е, атха ко чарахи девамануссалоке;

ата̄ри джа̄тин̃ча джаран̃ча ма̄риса, пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи мета’’нти.

51. на̄хам̣ саббе саман̣абра̄хман̣а̄се, [нанда̄ти бхагава̄]

джа̄тиджара̄йа нивута̄ти брӯми;

йе сӣдха дит̣т̣хам̣ ва сутам̣ мутам̣ ва̄, сӣлаббатам̣ ва̄пи паха̄йа саббам̣.

анекарӯпампи паха̄йа саббам̣, тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄се [ана̄сава̄ йе (сйа̄. ка.)] ;

те ве нара̄ огхатин̣н̣а̄ти брӯми.

на̄хам̣ саббе саман̣абра̄хман̣а̄се, нанда̄ти бхагава̄ джа̄тиджара̄йа нивута̄ти брӯмӣти на̄хам̣, нанда, саббе саман̣абра̄хман̣а̄ джа̄тиджара̄йа а̄вута̄ нивута̄ овута̄ пихита̄ пат̣иччханна̄ пат̣икуджджита̄ти вада̄ми. аттхи те саман̣абра̄хман̣а̄ йесам̣ джа̄ти ча джара̄маран̣ан̃ча пахӣна̄ уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄ти брӯми а̄чиккха̄ми десеми пан̃н̃апеми пат̣т̣хапеми вивара̄ми вибхаджа̄ми утта̄нӣкароми пака̄семӣти – на̄хам̣ саббе саман̣абра̄хман̣а̄се нанда̄ти бхагава̄ джа̄тиджара̄йа нивута̄ти брӯми.

йе сӣдха дит̣т̣хам̣ ва сутам̣ мутам̣ ва̄, сӣлаббатам̣ ва̄пи паха̄йа саббанти йе сабба̄ дит̣т̣хасуддхийо паха̄йа джахитва̄ паджахитва̄ винодетва̄ бйантӣкаритва̄ анабха̄вам̣ гаметва̄. йе сабба̄ сутасуддхийо паха̄йа…пе… йе сабба̄ мутасуддхийо паха̄йа, йе сабба̄ дит̣т̣хасутамутасуддхийо паха̄йа йе сабба̄ сӣласуддхийо паха̄йа, йе сабба̄ ватасуддхийо паха̄йа, йе сабба̄ сӣлаббатасуддхийо паха̄йа джахитва̄ паджахитва̄ винодетва̄ бйантӣкаритва̄ анабха̄вам̣ гаметва̄ти – йе сӣдха дит̣т̣хам̣ва сутам̣ мутам̣ ва̄, сӣлаббатам̣ ва̄пи паха̄йа саббам̣.

анекарӯпампи паха̄йа саббанти анекавидхакотӯхаламан̇галена суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ паха̄йа джахитва̄ паджахитва̄ винодетва̄ бйантӣкаритва̄ анабха̄вам̣ гаметва̄ти – анекарӯпампи паха̄йа саббам̣.

тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄ се, те ве нара̄ огхатин̣н̣а̄ти брӯмӣти. тан̣ха̄ти рӯпатан̣ха̄ саддатан̣ха̄ гандхатан̣ха̄ расатан̣ха̄ пхот̣т̣хаббатан̣ха̄ дхамматан̣ха̄. тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа̄ти тан̣хам̣ тӣхи парин̃н̃а̄хи париджа̄нитва̄ – н̃а̄тапарин̃н̃а̄йа, тӣран̣апарин̃н̃а̄йа, паха̄напарин̃н̃а̄йа. катама̄ н̃а̄тапарин̃н̃а̄? тан̣хам̣ джа̄на̄ти [паджа̄на̄ти (сйа̄.) париджа̄на̄ти (ка.) маха̄ни. 13] ‘‘айам̣ рӯпатан̣ха̄, айам̣ саддатан̣ха̄, айам̣ гандхатан̣ха̄, айам̣ расатан̣ха̄, айам̣ пхот̣т̣хаббатан̣ха̄, айам̣ дхамматан̣ха̄’’ти джа̄на̄ти пассати – айам̣ н̃а̄тапарин̃н̃а̄.

катама̄ тӣран̣апарин̃н̃а̄? евам̣ н̃а̄там̣ катва̄ тан̣хам̣ тӣрети аниччато дуккхато рогато ган̣д̣ато…пе… ниссаран̣ато тӣрети – айам̣ тӣран̣апарин̃н̃а̄.

катама̄ паха̄напарин̃н̃а̄? евам̣ тӣрайитва̄ тан̣хам̣ паджахати винодети бйантӣкароти анабха̄вам̣ гамети. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘йо, бхиккхаве, тан̣ха̄йа чхандара̄го там̣ паджахатха. евам̣ са̄ тан̣ха̄ пахӣна̄ бхависсати уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄’’. айам̣ паха̄напарин̃н̃а̄. тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа̄ти тан̣хам̣ има̄хи тӣхи парин̃н̃а̄хи париджа̄нитва̄. ана̄сава̄ти чатта̄ро а̄сава̄ – ка̄ма̄саво, бхава̄саво, дит̣т̣ха̄саво, авиджджа̄саво. йесам̣ име а̄сава̄ пахӣна̄ уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄, те вуччанти ана̄сава̄ араханто кхӣн̣а̄сава̄ – тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄.

те ве нара̄ огхатин̣н̣а̄ти брӯмӣти йе тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄, те ка̄могхам̣ тин̣н̣а̄ бхавогхам̣ тин̣н̣а̄ дит̣т̣хогхам̣ тин̣н̣а̄ авиджджогхам̣ тин̣н̣а̄ саббасам̣са̄рапатхам̣ тин̣н̣а̄ уттин̣н̣а̄ ниттин̣н̣а̄ атикканта̄ саматикканта̄ вӣтиватта̄ти брӯми а̄чиккха̄ми десеми пан̃н̃апеми пат̣т̣хапеми вивара̄ми вибхаджа̄ми утта̄нӣкароми пака̄семӣти – тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄се те ве нара̄ огхатин̣н̣а̄ти брӯми. тена̄ха бхагава̄ –

‘‘на̄хам̣ саббе саман̣абра̄хман̣а̄се, [нанда̄ти бхагава̄]

джа̄тиджара̄йа нивута̄ти брӯми;

йе сӣдха дит̣т̣хам̣ ва сутам̣ мутам̣ ва̄, сӣлаббатам̣ ва̄пи паха̄йа саббам̣.

анекарӯпампи паха̄йа саббам̣, тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄се;

те ве нара̄ огхатин̣н̣а̄ти брӯмӣ’’ти.

52. ета̄бхинанда̄ми вачо махесино, сукиттитам̣ готаманӯпадхӣкам̣;

йе сӣдха дит̣т̣хам̣ ва сутам̣ мутам̣ ва̄, сӣлаббатам̣ ва̄пи паха̄йа саббам̣.

анекарӯпампи паха̄йа саббам̣, тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄се;

ахампи те огхатин̣н̣а̄ти брӯми.

ета̄бхинанда̄ми вачо махесиноти. етанти туйхам̣ вачанам̣ бйаппатхам̣ десанам̣ ануса̄санам̣ анусит̣т̣хам̣ нанда̄ми абхинанда̄ми мода̄ми анумода̄ми иччха̄ми са̄дийа̄ми паттхайа̄ми пихайа̄ми абхиджаппа̄ми. махесиноти ким̣ махеси бхагава̄? махантам̣ сӣлаккхандхам̣ есӣ гавесӣ парийесӣти махеси…пе… кахам̣ нара̄сабхоти махесӣти – ета̄бхинанда̄ми вачо махесино.

сукиттитам̣ готаманӯпадхӣканти. сукиттитанти сукиттитам̣ суа̄чиккхитам̣ [сва̄чиккхитам̣ (ка.)] судеситам̣ супан̃н̃апитам̣ супат̣т̣хапитам̣ сувиват̣ам̣ сувибхаттам̣ суутта̄нӣкатам̣ супака̄ситам̣. готаманӯпадхӣканти упадхӣ вуччанти килеса̄ ча кхандха̄ ча абхисан̇кха̄ра̄ ча. упадхиппаха̄нам̣ упадхивӯпасамам̣ упадхиниссаггам̣ упадхипат̣иппассаддхам̣ аматам̣ нибба̄нанти – сукиттитам̣ готаманӯпадхӣкам̣.

йе сӣдха дит̣т̣хам̣ ва сутам̣ мутам̣ ва̄, сӣлаббатам̣ ва̄пи паха̄йа саббанти йе сабба̄ дит̣т̣хасуддхийо паха̄йа джахитва̄ паджахитва̄ винодетва̄ бйантӣкаритва̄ анабха̄вам̣ гаметва̄. йе сабба̄ сутасуддхийо…пе… йе сабба̄ мутасуддхийо… йе сабба̄ дит̣т̣хасутамутасуддхийо… йе сабба̄ сӣласуддхийо… йе сабба̄ ватасуддхийо… йе сабба̄ сӣлаббатасуддхийо паха̄йа джахитва̄ паджахитва̄ винодетва̄ бйантӣкаритва̄ анабха̄вам̣ гаметва̄ти – йе сӣдха дит̣т̣хам̣ ва сутам̣ мутам̣ ва̄, сӣлаббатам̣ ва̄пи паха̄йа саббам̣.

анекарӯпампи паха̄йа саббанти анекавидхакотӯхаламан̇галена суддхим̣ висуддхим̣ парисуддхим̣ муттим̣ вимуттим̣ паримуттим̣ паха̄йа джахитва̄ паджахитва̄ винодетва̄ бйантӣкаритва̄ анабха̄вам̣ гаметва̄ти – анекарӯпампи паха̄йа саббам̣.

тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄се, ахампи те огхатин̣н̣а̄ти брӯмӣти. тан̣ха̄ти рӯпатан̣ха̄ саддатан̣ха̄ гандхатан̣ха̄ расатан̣ха̄ пхот̣т̣хаббатан̣ха̄ дхамматан̣ха̄. тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа̄ти тан̣хам̣ тӣхи парин̃н̃а̄хи париджа̄нитва̄ – н̃а̄тапарин̃н̃а̄йа, тӣран̣апарин̃н̃а̄йа [тиран̣апарин̃н̃а̄йа (сйа̄.)], паха̄напарин̃н̃а̄йа. катама̄ н̃а̄тапарин̃н̃а̄? тан̣хам̣ джа̄на̄ти – айам̣ рӯпатан̣ха̄, айам̣ саддатан̣ха̄, айам̣ гандхатан̣ха̄, айам̣ расатан̣ха̄, айам̣ пхот̣т̣хаббатан̣ха̄, айам̣ дхамматан̣ха̄ти джа̄на̄ти пассати – айам̣ н̃а̄тапарин̃н̃а̄.

катама̄ тӣран̣апарин̃н̃а̄? евам̣ н̃а̄там̣ катва̄ тан̣хам̣ тӣрети [тирети (сйа̄.)] аниччато дуккхато рогато ган̣д̣ато саллато агхато а̄ба̄дхато парато палокато ӣтито упаддавато бхайато упасаггато чалато пабхан̇гуто аддхувато ата̄н̣ато ален̣ато асаран̣ато асаран̣ӣбхӯтато риттато туччхато сун̃н̃ато анаттато а̄дӣнавато випарин̣а̄мадхаммато аса̄ракато агхамӯлато вадхакато вибхавато са̄савато сан̇кхатато ма̄ра̄мисато джа̄тидхаммато джара̄дхаммато бйа̄дхидхаммато маран̣адхаммато сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄садхаммато сам̣килесадхаммато самудайато аттхан̇гамато асса̄дато а̄дӣнавато ниссаран̣ато тӣрети – айам̣ тӣран̣апарин̃н̃а̄.

катама̄ паха̄напарин̃н̃а̄? евам̣ тӣрайитва̄ тан̣хам̣ паджахати винодети бйантӣкароти анабха̄вам̣ гамети – айам̣ паха̄напарин̃н̃а̄.

тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа̄ти тан̣хам̣ има̄хи тӣхи парин̃н̃а̄хи париджа̄нитва̄. ана̄сава̄ти чатта̄ро а̄сава̄ – ка̄ма̄саво, бхава̄саво, дит̣т̣ха̄саво, авиджджа̄саво. йесам̣ име а̄сава̄ пахӣна̄ уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄, те вуччанти ана̄сава̄ араханто кхӣн̣а̄сава̄. тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄се, ахампи те огхатин̣н̣а̄ти. брӯмӣти йе тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄, ахампи те ка̄могхам̣ тин̣н̣а̄ бхавогхам̣ тин̣н̣а̄ дит̣т̣хогхам̣ тин̣н̣а̄ авиджджогхам̣ тин̣н̣а̄ саббасам̣са̄рапатхам̣ тин̣н̣а̄ уттин̣н̣а̄ ниттин̣н̣а̄ атикканта̄ саматикканта̄ вӣтиватта̄ти брӯми вада̄мити – тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄се, ахампи те огхатин̣н̣а̄ти брӯми. тена̄ха со бра̄хман̣о –

‘‘ета̄бхинанда̄ми вачо махесино, сукиттитам̣ готаманӯпадхӣкам̣;

йе сӣдха дит̣т̣хам̣ ва сутам̣ мутам̣ ва̄, сӣлаббатам̣ ва̄пи паха̄йа саббам̣.

анекарӯпампи паха̄йа саббам̣, тан̣хам̣ парин̃н̃а̄йа ана̄сава̄се;

ахампи те огхатин̣н̣а̄ти брӯмӣ’’ти.

нандама̄н̣авапуччха̄ниддесо саттамо.