6. упасӣвама̄н̣авапуччха̄ниддесо
38. еко ахам̣ сакка махантамогхам̣, [ичча̄йасма̄ упасӣво]
аниссито но висаха̄ми та̄ритум̣;
а̄рамман̣ам̣ [а̄раман̣ам̣ (ка.)] брӯхи самантачаккху, йам̣ ниссито огхамимам̣ тареййам̣.
еко ахам̣ сакка махантамогханти. екоти пуггало ва̄ ме дутийо наттхи, дхаммо ва̄ ме дутийо наттхи, йам̣ ва̄ пуггалам̣ нисса̄йа дхаммам̣ ва̄ нисса̄йа махантам̣ ка̄могхам̣ бхавогхам̣ дит̣т̣хогхам̣ авиджджогхам̣ тареййам̣ уттареййам̣ патареййам̣ саматиккамеййам̣ вӣтиваттеййанти. сакка̄ти сакко. бхагава̄ сакйакула̄ паббаджитотипи сакко. атха ва̄, ад̣д̣хо махаддхано дханава̄типи сакко. тассима̄ни дхана̄ни, сеййатхидам̣ – саддха̄дханам̣ сӣладханам̣ хиридханам̣ оттаппадханам̣ сутадханам̣ ча̄гадханам̣ пан̃н̃а̄дханам̣ сатипат̣т̣ха̄надханам̣…пе… нибба̄надханам̣. имехи анекехи дханаратанехи ад̣д̣хо махаддхано дханава̄типи сакко. атха ва̄, сакко паху висавӣ аламатто сӯро вӣро викканто абхӣрӯ ачхамбхӣ анутра̄сӣ апала̄йӣ пахӣнабхайабхераво вигаталомахам̣сотипи саккоти – еко ахам̣ сакка махантамогхам̣.
ичча̄йасма̄ упасӣвоти. ичча̄ти падасандхи…пе…. а̄йасма̄ти пийавачанам̣…пе…. упасӣвоти тасса бра̄хман̣асса на̄мам̣…пе… абхила̄поти – ичча̄йасма̄ упасӣво.
аниссито но висаха̄ми та̄ритунти. анисситоти пуггалам̣ ва̄ аниссито дхаммам̣ ва̄ аниссито но висаха̄ми на уссаха̄ми на саккоми на пат̣ибало махантам̣ ка̄могхам̣ бхавогхам̣ дит̣т̣хогхам̣ авиджджогхам̣ таритум̣ уттаритум̣ патаритум̣ саматиккамитум̣ вӣтиваттитунти – аниссито но висаха̄ми та̄ритум̣.
а̄рамман̣ам̣ брӯхи самантачаккхӯти а̄рамман̣ам̣ а̄ламбан̣ам̣ ниссайам̣ упаниссайам̣ брӯхи а̄чиккха̄хи десехи пан̃н̃апехи пат̣т̣хапехи вивара̄хи вибхаджа̄хи утта̄нӣкарохи пака̄сехи. самантачаккхӯти самантачаккху вуччати саббан̃н̃утан̃а̄н̣ам̣. бхагава̄ тена саббан̃н̃утан̃а̄н̣ена упето самупето упа̄гато самупа̄гато упапанно самупапанно саманна̄гато.
на тасса адит̣т̣хамидхаттхи кин̃чи, атхо авин̃н̃а̄тамаджа̄нитаббам̣;
саббам̣ абхин̃н̃а̄си йадаттхи неййам̣, татха̄гато тена самантачаккхӯти.
а̄рамман̣ам̣ брӯхи самантачаккху.
йам̣ ниссито огхамимам̣ тареййанти. йам̣ нисситоти йам̣ пуггалам̣ ва̄ ниссито дхаммам̣ ва̄ ниссито махантам̣ ка̄могхам̣ бхавогхам̣ дит̣т̣хогхам̣ авиджджогхам̣ тареййам̣ уттареййам̣ патареййам̣ саматиккамеййам̣ вӣтиваттеййанти – йам̣ ниссито огхамимам̣ тареййам̣. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘еко ахам̣ сакка махантамогхам̣, [ичча̄йасма̄ упасӣво]
аниссито но висаха̄ми та̄ритум̣;
а̄рамман̣ам̣ брӯхи самантачаккху, йам̣ ниссито огхамимам̣ тареййа’’нти.
39. а̄кин̃чан̃н̃ам̣ пеккхама̄но сатима̄, [упасӣва̄ти бхагава̄]
наттхӣти нисса̄йа тарассу огхам̣;
ка̄ме паха̄йа вирато катха̄хи, тан̣хаккхайам̣ наттамаха̄бхипасса [раттамаха̄бхипасса (сйа̄.) пасса абхидха̄нагантхе абйайавагге] .
а̄кин̃чан̃н̃ам̣ пеккхама̄но сатима̄ти со бра̄хман̣о пакатийа̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттим̣ ла̄бхӣйева ниссайам̣ на джа̄на̄ти – ‘‘айам̣ ме ниссайо’’ти. тасса бхагава̄ ниссайан̃ча а̄чиккхати уттарин̃ча ниййа̄напатхам̣. а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттим̣ сато сама̄паджджитва̄ тато вут̣т̣хахитва̄ таттха джа̄те читтачетасике дхамме аниччато пеккхама̄но, дуккхато…пе… рогато… ган̣д̣ато… саллато… агхато… а̄ба̄дхато… парато… палокато… ӣтито… упаддавато… бхайато… упасаггато… чалато… пабхан̇гуто… аддхувато… ата̄н̣ато… ален̣ато… асаран̣ато… асаран̣ӣбхӯтато… риттато… туччхато… сун̃н̃ато… анаттато… а̄дӣнавато… випарин̣а̄мадхаммато… аса̄ракато… агхамӯлато… бхавато… вибхавато… са̄савато… сан̇кхатато… ма̄ра̄мисато… джа̄тидхаммато… джара̄дхаммато… бйа̄дхидхаммато… маран̣адхаммато… сокапаридевадуккхадоманассупа̄йа̄садхаммато … самудайадхаммато… аттхан̇гамато… асса̄дато… а̄дӣнавато… ниссаран̣ато пеккхама̄но даккхама̄но олокайама̄но ниджджха̄йама̄но упапариккхама̄но.
сатима̄ти йа̄ сати ануссати пат̣иссати…пе… самма̄сати – айам̣ вуччати сати. има̄йа сатийа̄ упето хоти…пе… саманна̄гато, со вуччати сатима̄ти – а̄кин̃чан̃н̃ам̣ пеккхама̄но сатима̄.
упасӣва̄ти бхагава̄ти. упасӣва̄ти бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ на̄мена а̄лапати. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – упасӣва̄ти бхагава̄.
наттхӣти нисса̄йа тарассу огханти наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄патти. ким̣ка̄ран̣а̄ наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄патти? вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасама̄паттим̣ сато сама̄паджджитва̄ тато вут̣т̣хахитва̄ тан̃н̃ева вин̃н̃а̄н̣ам̣ абха̄вети, вибха̄вети, антарадха̄пети, наттхи кин̃чӣти пассати. там̣ка̄ран̣а̄ наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттим̣ нисса̄йа упанисса̄йа а̄ламбан̣ам̣ каритва̄ ка̄могхам̣ бхавогхам̣ дит̣т̣хогхам̣ авиджджогхам̣ тарассу уттарассу патарассу саматиккамассу вӣтиваттассӯти – наттхӣти нисса̄йа тарассу огхам̣.
ка̄ме паха̄йа вирато катха̄хӣти. ка̄ма̄ти удда̄нато две ка̄ма̄ – ваттхука̄ма̄ ча килесака̄ма̄ ча…пе… име вуччанти ваттхука̄ма̄ …пе… име вуччанти килесака̄ма̄. ка̄ме паха̄йа̄ти ваттхука̄ме париджа̄нитва̄ килесака̄ме паха̄йа паджахитва̄ винодетва̄ бйантӣкаритва̄ анабха̄вам̣ гаметва̄ти – ка̄ме паха̄йа. вирато катха̄хӣти катхам̣катха̄ вуччати вичикиччха̄. дуккхе кан̇кха̄…пе… чхамбхитаттам̣ читтасса мановилекхо катхам̣катха̄йа а̄рато вирато пат̣ивирато никкханто ниссат̣о виппамутто висан̃н̃утто вимарийа̄дикатена четаса̄ вихаратӣти – евампи вирато катха̄хи…пе… атха ва̄, дваттим̣са̄йа тираччха̄накатха̄йа а̄рато вирато пат̣ивирато никкханто ниссат̣о виппамутто висан̃н̃утто вимарийа̄дикатена четаса̄ вихаратӣти евампи вирато катха̄хӣти – ка̄ме паха̄йа вирато катха̄хи.
тан̣хаккхайам̣ наттамаха̄бхипасса̄ти. тан̣ха̄ти рӯпатан̣ха̄…пе… дхамматан̣ха̄. наттам̣ вуччати ратти. ахоти дивасо. раттин̃ча дива̄ ча тан̣хаккхайам̣ ра̄гаккхайам̣ досаккхайам̣ мохаккхайам̣ гатиккхайам̣ упапаттиккхайам̣ пат̣исандхиккхайам̣ бхаваккхайам̣ сам̣са̄раккхайам̣ ват̣т̣аккхайам̣ пасса абхипасса даккха олокайа ниджджха̄йа упапариккха̄ти – тан̣хаккхайам̣ наттамаха̄бхипасса. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘а̄кин̃чан̃н̃ам̣ пеккхама̄но сатима̄, [упасӣва̄ти бхагава̄]
наттхӣти нисса̄йа тарассу огхам̣;
ка̄ме паха̄йа вирато катха̄хи, тан̣хаккхайам̣ наттамаха̄бхипасса̄’’ти.
40. саббесу ка̄месу йо вӣтара̄го, [ичча̄йасма̄ упасӣво]
а̄кин̃чан̃н̃ам̣ ниссито хитва̄ ман̃н̃ам̣;
сан̃н̃а̄вимоккхе парамедхимутто, тит̣т̣хе ну со таттха ана̄нуйа̄йӣ.
саббесу ка̄месу йо вӣтара̄готи. саббесӯти саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ асесам̣ ниссесам̣ парийа̄дийанавачанаметам̣ саббесӯти. ка̄месӯти ка̄ма̄ти удда̄нато две ка̄ма̄ – ваттхука̄ма̄ ча килесака̄ма̄ ча…пе… име вуччанти ваттхука̄ма̄…пе… име вуччанти килесака̄ма̄. саббесу ка̄месу йо вӣтара̄готи. саббесу ка̄месу йо вӣтара̄го вигатара̄го чаттара̄го вантара̄го муттара̄го пахӣнара̄го пат̣иниссат̣т̣хара̄го виккхамбханатоти – саббесу ка̄месу йо вӣтара̄го.
ичча̄йасма̄ упасӣвоти. ичча̄ти падасандхи…пе…. а̄йасма̄ти пийавачанам̣…пе…. упасӣвоти тасса бра̄хман̣асса на̄мам̣…пе… абхила̄поти – ичча̄йасма̄ упасӣво.
а̄кин̃чан̃н̃ам̣ ниссито хитва̄ ман̃н̃анти. хет̣т̣хима̄ чха сама̄паттийо хитва̄ чаджитва̄ париччаджитва̄ атиккамитва̄ саматиккамитва̄ вӣтиваттитва̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттим̣ ниссито аллӣно упагато самупагато аджджхосито адхимуттоти – а̄кин̃чан̃н̃ам̣ ниссито хитва̄ ман̃н̃ам̣.
сан̃н̃а̄вимоккхе парамедхимуттоти сан̃н̃а̄вимоккха̄ вуччанти сатта сан̃н̃а̄сама̄паттийо. та̄сам̣ сан̃н̃а̄сама̄паттӣнам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттивимоккхо [вимоккха̄ (ка.) еваман̃н̃есу падесу бахувачанена] агго ча сет̣т̣хо ча висет̣т̣хо ча па̄моккхо ча уттамо ча паваро ча, параме агге сет̣т̣хе висет̣т̣хе па̄моккхе уттаме паваре адхимуттивимоккхена адхимутто татра̄дхимутто тададхимутто таччарито таббахуло таггаруко таннинно таппон̣о таппаббха̄ро тададхимутто тададхипатеййоти – сан̃н̃а̄вимоккхе парамедхимутто.
тит̣т̣хе ну со таттха ана̄нуйа̄йӣти. тит̣т̣хе нӯти сам̣сайапуччха̄ виматипуччха̄ двел̣хакапуччха̄ анекам̣сапуччха̄, ‘‘евам̣ ну кхо, нану кхо, ким̣ ну кхо, катхам̣ ну кхо’’ти – тит̣т̣хе ну. таттха̄ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане. ана̄нуйа̄йӣти ана̄нуйа̄йӣ авиччама̄но [аведхама̄но (сйа̄.)] авигаччхама̄но анантарадха̄йама̄но апариха̄йама̄но…пе…. атха ва̄, араджджама̄но адуссама̄но амуйхама̄но акилиссама̄ноти – тит̣т̣хе ну со таттха ана̄нуйа̄йӣ. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘саббесу ка̄месу йо вӣтара̄го, [ичча̄йасма̄ упасӣво]
а̄кин̃чан̃н̃ам̣ ниссито хитва̄ ман̃н̃ам̣;
сан̃н̃а̄вимоккхе парамедхимутто, тит̣т̣хе ну со таттха ана̄нуйа̄йӣ’’ти.
41. саббесу ка̄месу йо вӣтара̄го, [упасӣва̄ти бхагава̄]
а̄кин̃чан̃н̃ам̣ ниссито хитва̄ ман̃н̃ам̣;
сан̃н̃а̄вимоккхе парамедхимутто, тит̣т̣хеййа со таттха ана̄нуйа̄йӣ.
саббесу ка̄месу йо вӣтара̄готи. саббесӯти саббена саббам̣ саббатха̄ саббам̣ асесам̣ ниссесам̣ парийа̄дийанавачанаметам̣ саббесӯти. ка̄месӯти ка̄ма̄ти удда̄нато две ка̄ма̄ – ваттхука̄ма̄ ча килесака̄ма̄ ча…пе… име вуччанти ваттхука̄ма̄…пе… име вуччанти килесака̄ма̄. саббесу ка̄месу йо вӣтара̄готи саббесу ка̄месу йо вӣтара̄го…пе… пат̣иниссат̣т̣хара̄го виккхамбханатоти – саббесу ка̄месу йо вӣтара̄го.
упасӣва̄ти бхагава̄ти. упасӣва̄ти бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ на̄мена а̄лапати. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – упасӣва̄ти бхагава̄.
а̄кин̃чан̃н̃ам̣ ниссито хитва̄ ман̃н̃анти. хет̣т̣хима̄ чха сама̄паттийо хитва̄ чаджитва̄ париччаджитва̄ атиккамитва̄ саматиккамитва̄ вӣтиваттитва̄ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттим̣ ниссито аллӣно упагато самупагато аджджхосито адхимуттоти – а̄кин̃чан̃н̃ам̣ ниссито хитва̄ ман̃н̃ам̣.
сан̃н̃а̄вимоккхе парамедхимуттоти сан̃н̃а̄вимоккха̄ вуччанти сатта сан̃н̃а̄сама̄паттийо. та̄сам̣ сан̃н̃а̄сама̄паттӣнам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттивимоккхо агго ча сет̣т̣хо ча висет̣т̣хо ча па̄моккхо ча уттамо ча паваро ча, параме агге сет̣т̣хе висет̣т̣хе па̄моккхе уттаме паваре адхимуттивимоккхена адхимутто татра̄дхимутто тададхимутто…пе… тададхипатеййоти – сан̃н̃а̄вимоккхе парамедхимутто.
тит̣т̣хеййа со таттха ана̄нуйа̄йӣти. тит̣т̣хеййа̄ти тит̣т̣хеййа сат̣т̣хикаппасахасса̄ни. таттха̄ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане. ана̄нуйа̄йӣти ана̄нуйа̄йӣ авиччама̄но авигаччхама̄но анантарадха̄йама̄но апариха̄йама̄но. атха ва̄, араджджама̄но адуссама̄но амуйхама̄но акилиссама̄ноти – тит̣т̣хеййа со таттха ана̄нуйа̄йӣ. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘саббесу ка̄месу йо вӣтара̄го, [упасӣва̄ти бхагава̄]
а̄кин̃чан̃н̃ам̣ ниссито хитва̄ ман̃н̃ам̣;
сан̃н̃а̄вимоккхе парамедхимутто, тит̣т̣хеййа со таттха ана̄нуйа̄йӣ’’ти.
42. тит̣т̣хе че со таттха ана̄нуйа̄йӣ, пӯгампи васса̄ни [васса̄нам̣ (сйа̄. ка.)] самантачаккху;
таттхева со сӣтисийа̄ вимутто, чаветха вин̃н̃а̄н̣ам̣ татха̄видхасса.
тит̣т̣хе че со таттха ана̄нуйа̄йӣти саче со тит̣т̣хеййа сат̣т̣хикаппасахасса̄ни. таттха̄ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатане. ана̄нуйа̄йӣти ана̄нуйа̄йӣ авиччама̄но авигаччхама̄но анантарадха̄йама̄но апариха̄йама̄но. атха ва̄, араджджама̄но адуссама̄но амуйхама̄но акилиссама̄ноти – тит̣т̣хе че со таттха ана̄нуйа̄йӣ.
пӯгампи васса̄ни самантачаккхӯти. пӯгампи васса̄нӣти пӯгампи васса̄ни бахӯни васса̄ни [бахуннам̣ васса̄нам̣ (сйа̄.)] бахӯни вассасата̄ни бахӯни вассасахасса̄ни бахӯни вассасатасахасса̄ни бахӯни каппа̄ни бахӯни каппасата̄ни бахӯни каппасахасса̄ни бахӯни каппасатасахасса̄ни. самантачаккхӯти самантачаккху вуччати саббан̃н̃утан̃а̄н̣ам̣…пе… татха̄гато тена самантачаккхӯти – пӯгампи васса̄ни самантачаккху.
таттхева со сӣтисийа̄ вимутто, чаветха вин̃н̃а̄н̣ам̣ татха̄видхасса̄ти таттхева со сӣтибха̄вамануппатто ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо сассатисамам̣ татхева тит̣т̣хеййа. атха ва̄, тасса вин̃н̃а̄н̣ам̣ чавеййа уччхиджджеййа нассеййа винассеййа на бхавеййа̄ти пунаббхавапат̣исандхивин̃н̃а̄н̣ам̣ ниббаттеййа ка̄мадха̄туйа̄ ва̄ рӯпадха̄туйа̄ ва̄ арӯпадха̄туйа̄ ва̄ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паннасса сассатан̃ча уччхедан̃ча пуччхати. уда̄ху таттхева анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ паринибба̄йеййа. атха ва̄, тасса вин̃н̃а̄н̣ам̣ чавеййа пуна пат̣исандхивин̃н̃а̄н̣ам̣ ниббаттеййа ка̄мадха̄туйа̄ ва̄ рӯпадха̄туйа̄ ва̄ арӯпадха̄туйа̄ ва̄ти, а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упапаннасса паринибба̄нан̃ча пат̣исандхин̃ча пуччхати. татха̄видхасса̄ти татха̄видхасса та̄дисасса тассан̣т̣хитасса таппака̄расса таппат̣ибха̄гасса а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ упапаннасса̄ти – таттхева со сӣтисийа̄ вимутто, чаветха вин̃н̃а̄н̣ам̣ татха̄видхасса. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘тит̣т̣хе че со таттха ана̄нуйа̄йӣ, пӯгампи васса̄ни самантачаккху;
таттхева со сӣтисийа̄ вимутто, чаветха вин̃н̃а̄н̣ам̣ татха̄видхасса̄’’ти.
43. аччи йатха̄ ва̄тавегена кхитта̄, [упасӣва̄ти бхагава̄]
аттхам̣ палети на упети сан̇кхам̣;
евам̣ мунӣ на̄мака̄йа̄ вимутто, аттхам̣ палети на упети сан̇кхам̣.
аччи йатха̄ ва̄тавегена кхитта̄ти аччи вуччати джа̄ласикха̄. ва̄та̄ти пураттхима̄ ва̄та̄ паччхима̄ ва̄та̄ уттара̄ ва̄та̄ даккхин̣а̄ ва̄та̄ сараджа̄ ва̄та̄ араджа̄ ва̄та̄ сӣта̄ ва̄та̄ ун̣ха̄ ва̄та̄ паритта̄ ва̄та̄ адхиматта̄ ва̄та̄ [ка̄л̣ава̄та̄ (ка.)] верамбхава̄та̄ паккхава̄та̄ супан̣н̣ава̄та̄ та̄лапан̣н̣ава̄та̄ видхӯпанава̄та̄. ва̄тавегена кхитта̄ти ва̄тавегена кхитта̄ [кхиттам̣ (сйа̄.) еваман̃н̃есу падесу ниггахӣтантавасена] уккхитта̄ нунна̄ пан̣унна̄ кхамбхита̄ виккхамбхита̄ти – аччи йатха̄ ва̄тавегена кхитта̄. упасӣва̄ти бхагава̄ти. упасӣва̄ти бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ на̄мена а̄лапати. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – упасӣва̄ти бхагава̄.
аттхам̣ палети на упети сан̇кханти. аттхам̣ палетӣти аттхам̣ палети, аттхам̣ гамети, аттхам̣ гаччхати нируджджхати вӯпасамати пат̣иппассамбхати. на упети сан̇кханти сан̇кхам̣ [амукам̣ на̄ма дисам̣ гатоти сан̇кхам̣ (сйа̄.)] на упети, уддесам̣ на упети, ган̣анам̣ на упети, пан̣н̣аттим̣ на упети, ‘‘пураттхимам̣ ва̄ дисам̣ гата̄, паччхимам̣ ва̄ дисам̣ гата̄, уттарам̣ ва̄ дисам̣ гата̄, даккхин̣ам̣ ва̄ дисам̣ гата̄ уддхам̣ ва̄ гата̄, адхо ва̄ гата̄, тирийам̣ ва̄ гата̄, видисам̣ ва̄ гата̄’’ти, со хету наттхи, паччайо наттхи, ка̄ран̣ам̣ наттхи, йена сан̇кхам̣ гаччхеййа̄ти – аттхам̣ палети на упети сан̇кхам̣.
евам̣ мунӣ на̄мака̄йа̄ вимуттоти. еванти опаммасампат̣ипа̄данам̣. мунӣти монам̣ вуччати н̃а̄н̣ам̣ …пе… сан̇гаджа̄ламатичча со муни. на̄мака̄йа̄ вимуттоти со муни пакатийа̄ пуббева рӯпака̄йа̄ вимутто. тадан̇гам̣ саматиккама̄ [тадан̇гам̣ саматиккамма (ка.)] виккхамбханаппаха̄нена пахӣно. тасса мунино бхавантам̣ а̄гамма чатта̄ро арийамагга̄ пат̣иладдха̄ хонти. чатуннам̣ арийамагга̄нам̣ пат̣иладдхатта̄ на̄мака̄йо ча рӯпака̄йо ча парин̃н̃а̄та̄ хонти. на̄мака̄йасса ча рӯпака̄йасса ча парин̃н̃а̄татта̄ на̄мака̄йа̄ ча рӯпака̄йа̄ ча мутто вимутто сувимутто аччантаанупа̄да̄вимоккхена̄ти – евам̣ мунӣ на̄мака̄йа̄ вимутто.
аттхам̣ палети на упети сан̇кханти. аттхам̣ палетӣти анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ паринибба̄йати. на упети сан̇кханти анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ париниббуто сан̇кхам̣ на упети, уддесам̣ на упети, ган̣анам̣ на упети, пан̣н̣аттим̣ на упети – кхаттийоти ва̄ бра̄хман̣оти ва̄ вессоти ва̄ суддоти ва̄ гахат̣т̣хоти ва̄ паббаджитоти ва̄ девоти ва̄ мануссоти ва̄ рӯпӣти ва̄ арӯпӣти ва̄ сан̃н̃ӣти ва̄ асан̃н̃ӣти ва̄ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти ва̄. со хету наттхи паччайо наттхи ка̄ран̣ам̣ наттхи йена сан̇кхам̣ гаччхеййа̄ти – аттхам̣ палети на упети сан̇кхам̣. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘аччи йатха̄ ва̄тавегена кхитта̄, [упасӣва̄ти бхагава̄]
аттхам̣ палети на упети сан̇кхам̣;
евам̣ мунӣ на̄мака̄йа̄ вимутто, аттхам̣ палети на упети сан̇кха’’нти.
44. аттхан̇гато со уда ва̄ со наттхи, уда̄ху ве сассатийа̄ арого;
там̣ ме мунӣ са̄дху вийа̄карохи, татха̄ хи те видито еса дхаммо.
аттхан̇гато со уда ва̄ со наттхӣти со аттхан̇гато уда̄ху наттхи со нируддхо уччхинно винат̣т̣хоти – аттхан̇гато со уда ва̄ со наттхи.
уда̄ху ве сассатийа̄ ароготи уда̄ху ниччо дхуво сассато авипарин̣а̄мадхаммо сассатисамам̣ татхева тит̣т̣хеййа̄ти – уда̄ху ве сассатийа̄ арого.
там̣ ме мунӣ са̄дху вийа̄карохӣти. танти йам̣ пуччха̄ми йам̣ йа̄ча̄ми йам̣ аджджхеса̄ми йам̣ паса̄деми. мунӣти монам̣ вуччати н̃а̄н̣ам̣…пе… сан̇гаджа̄ламатичча со муни. са̄дху вийа̄карохӣти са̄дху а̄чиккха̄хи десехи пан̃н̃апехи пат̣т̣хапехи вивара̄хи вибхаджа̄хи утта̄нӣкарохи пака̄сехӣти – там̣ ме мунӣ са̄дху вийа̄карохи.
татха̄ хи те видито еса дхаммоти татха̄ хи те видито тулито тӣрито вибхӯто вибха̄вито еса дхаммоти – татха̄ хи те видито еса дхаммо. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘аттхан̇гато со уда ва̄ со наттхи, уда̄ху ве сассатийа̄ арого;
там̣ ме мунӣ са̄дху вийа̄карохи, татха̄ хи те видито еса дхаммо’’ти.
45. аттхан̇гатасса на пама̄н̣аматтхи, [упасӣва̄ти бхагава̄]
йена нам̣ ваджджум̣ там̣ тасса наттхи;
саббесу дхаммесу самӯхатесу, самӯхата̄ ва̄дапатха̄пи саббе.
аттхан̇гатасса на пама̄н̣аматтхӣти аттхан̇гатасса анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ париниббутасса рӯпапама̄н̣ам̣ наттхи, ведана̄пама̄н̣ам̣ наттхи, сан̃н̃а̄пама̄н̣ам̣ наттхи, сан̇кха̄рапама̄н̣ам̣ наттхи, вин̃н̃а̄н̣апама̄н̣ам̣ наттхи, на аттхи на сам̣виджджати нупалаббхати пахӣнам̣ самуччхиннам̣ вӯпасантам̣ пат̣иппассаддхам̣ абхаббуппаттикам̣ н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ханти – аттхан̇гатасса на пама̄н̣аматтхи. упасӣва̄ти бхагава̄ти упасӣва̄ти бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ на̄мена а̄лапати. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – упасӣва̄ти бхагава̄.
йена нам̣ ваджджум̣ там̣ тасса наттхӣти йена там̣ ра̄гена [йена ра̄гена (сйа̄. ка.) маха̄ни. 94] вадеййум̣, йена досена вадеййум̣, йена мохена вадеййум̣, йена ма̄нена вадеййум̣, йа̄йа дит̣т̣хийа̄ вадеййум̣, йена уддхаччена вадеййум̣, йа̄йа вичикиччха̄йа вадеййум̣, йехи анусайехи вадеййум̣ – раттоти ва̄ дут̣т̣хоти ва̄ мӯл̣хоти ва̄ винибаддхоти ва̄ пара̄мат̣т̣хоти ва̄ виккхепагатоти ва̄ анит̣т̣хан̇гатоти [анит̣т̣ха̄гатоти (ка.)] ва̄ тха̄магатоти ва̄, те абхисан̇кха̄ра̄ пахӣна̄. абхисан̇кха̄ра̄нам̣ пахӣнатта̄ гатийа̄ йена там̣ вадеййум̣ – нерайикоти ва̄ тираччха̄найоникоти ва̄ петтивисайикоти ва̄ мануссоти ва̄ девоти ва̄ рӯпӣти ва̄ арӯпӣти ва̄ сан̃н̃ӣти ва̄ асан̃н̃ӣти ва̄ невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти ва̄, со хету наттхи паччайо наттхи ка̄ран̣ам̣ наттхи йена вадеййум̣ катхеййум̣ бхан̣еййум̣ дӣпеййум̣ вохареййунти – йена нам̣ ваджджум̣ там̣ тасса наттхи.
саббесу дхаммесу самӯхатесӯти саббесу дхаммесу саббесу кхандхесу саббесу а̄йатанесу сабба̄су дха̄тӯсу сабба̄су гатӣсу сабба̄су упапаттӣсу сабба̄су пат̣исандхӣсу саббесу бхавесу саббесу сам̣са̄ресу саббесу ват̣т̣есу ӯхатесу самӯхатесу уддхатесу самуддхатесу уппа̄т̣итесу самуппа̄т̣итесу пахӣнесу самуччхиннесу вӯпасантесу пат̣иппассаддхесу абхаббуппаттикесу н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣хесӯти – саббесу дхаммесу самӯхатесу.
самӯхата̄ ва̄дапатха̄пи саббети ва̄дапатха̄ вуччанти килеса̄ ча кхандха̄ ча абхисан̇кха̄ра̄ ча. тасса ва̄да̄ ча ва̄дапатха̄ ча адхивачана̄ни ча адхивачанапатха̄ ча нирутти ча нируттипатха̄ ча пан̃н̃атти ча пан̃н̃аттипатха̄ ча ӯхата̄ самӯхата̄ уддхата̄ самуддхата̄ уппа̄т̣ита̄ самуппа̄т̣ита̄ пахӣна̄ самуччхинна̄ вӯпасанта̄ пат̣иппассаддха̄ абхаббуппаттика̄ н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣ха̄ти – самӯхата̄ ва̄дапатха̄пи саббе. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘аттхан̇гатасса на пама̄н̣аматтхи, [упасӣва̄ти бхагава̄]
йена нам̣ ваджджум̣ там̣ тасса наттхи;
саббесу дхаммесу самӯхатесу, самӯхата̄ ва̄дапатха̄пи саббе’’ти.
саха га̄тха̄парийоса̄на̄ йе те бра̄хман̣ена саддхим̣…пе… пан̃джалико намассама̄но нисинно хоти – саттха̄ ме, бханте бхагава̄, са̄вакохамасмӣти.
упасӣвама̄н̣авапуччха̄ниддесо чхат̣т̣хо.