5. дхотакама̄н̣авапуччха̄ниддесо
30. пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метам̣, [ичча̄йасма̄ дхотако]
ва̄ча̄бхикан̇кха̄ми махеси туйхам̣;
тава сутва̄на ниггхосам̣, сиккхе нибба̄наматтано.
пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метанти. пуччха̄мӣти тиссо пуччха̄ – адит̣т̣хаджотана̄ пуччха̄, дит̣т̣хасам̣сандана̄ пуччха̄, виматиччхедана̄ пуччха̄…пе… има̄ тиссо пуччха̄…пе… нибба̄напуччха̄. пуччха̄ми танти пуччха̄ми там̣ йа̄ча̄ми там̣ аджджхеса̄ми там̣ паса̄деми там̣, катхайассу мети – пуччха̄ми там̣. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти. брӯхи метанти брӯхи а̄чиккха̄хи десехи пан̃н̃апехи пат̣т̣хапехи вивара̄хи вибхаджа̄хи утта̄нӣкарохи пака̄сехӣти – пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метам̣.
ичча̄йасма̄ дхотакоти. ичча̄ти падасандхи…пе… а̄йасма̄ти пийавачанам̣ гарувачанам̣ сага̄равасаппатисса̄дхивачанаметам̣ а̄йасма̄ти. дхотакоти тасса бра̄хман̣асса на̄мам̣ сан̇кха̄ саман̃н̃а̄ пан̃н̃атти воха̄ро на̄мам̣ на̄макаммам̣ на̄мадхеййам̣ нирутти бйан̃джанам̣ абхила̄поти – ичча̄йасма̄ дхотако.
ва̄ча̄бхикан̇кха̄ми махеси туйханти туйхам̣ вачанам̣ бйаппатхам̣ десанам̣ ануса̄санам̣ анусит̣т̣хам̣ кан̇кха̄ми абхикан̇кха̄ми иччха̄ми са̄дийа̄ми паттхайа̄ми пихайа̄ми абхиджаппа̄ми. махесӣти ким̣ махеси бхагава̄? махантам̣ сӣлаккхандхам̣ есӣ гавесӣ парийесӣти махеси…пе… кахам̣ нара̄сабхоти махесӣти – ва̄ча̄бхикан̇кха̄ми махеси туйхам̣.
тава сутва̄на ниггхосанти туйхам̣ вачанам̣ бйаппатхам̣ десанам̣ ануса̄санам̣ анусит̣т̣хам̣ сутва̄ сун̣итва̄ уггахетва̄ упадха̄райитва̄ упалаккхайитва̄ти – тава сутва̄на ниггхосам̣.
сиккхе нибба̄наматтаноти. сиккха̄ти тиссо сиккха̄ – адхисӣласиккха̄, адхичиттасиккха̄, адхипан̃н̃а̄сиккха̄…пе… айам̣ адхипан̃н̃а̄сиккха̄. нибба̄наматтаноти аттано ра̄гасса нибба̄пана̄йа, досасса нибба̄пана̄йа, мохасса нибба̄пана̄йа, кодхасса нибба̄пана̄йа, упана̄хасса нибба̄пана̄йа…пе… сабба̄кусала̄бхисан̇кха̄ра̄нам̣ сама̄йа упасама̄йа вӯпасама̄йа нибба̄пана̄йа пат̣иниссагга̄йа пат̣ипассаддхийа̄ адхисӣлампи сиккхеййа, адхичиттампи сиккхеййа, адхипан̃н̃ампи сиккхеййа. има̄ тиссо сиккха̄йо а̄ваджджанто сиккхеййа, джа̄нанто сиккхеййа, пассанто сиккхеййа, паччавеккханто сиккхеййа, читтам̣ падаханто сиккхеййа, саддха̄йа адхимуччанто сиккхеййа, вӣрийам̣ пагган̣ханто сиккхеййа, сатим̣ упат̣т̣хапенто сиккхеййа, читтам̣ сама̄даханто сиккхеййа, пан̃н̃а̄йа паджа̄нанто сиккхеййа, абхин̃н̃еййам̣ абхиджа̄нанто сиккхеййа, парин̃н̃еййам̣ париджа̄нанто сиккхеййа, паха̄таббам̣ паджаханто сиккхеййа, бха̄ветаббам̣ бха̄венто сиккхеййа, саччхика̄таббам̣ саччхикаронто сиккхеййа, а̄чареййа сама̄чареййа сама̄да̄йа ваттеййа̄ти – сиккхе нибба̄наматтано. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘пуччха̄ми там̣ бхагава̄ брӯхи метам̣, [ичча̄йасма̄ дхотако]
ва̄ча̄бхикан̇кха̄ми махеси туйхам̣;
тава сутва̄на ниггхосам̣, сиккхе нибба̄наматтано’’ти.
31. тенаха̄таппам̣ карохи, [дхотака̄ти бхагава̄]
идхева нипако сато;
ито сутва̄на ниггхосам̣, сиккхе нибба̄наматтано.
тенаха̄таппам̣ карохӣти а̄таппам̣ карохи, усса̄хам̣ карохи, уссол̣хим̣ карохи, тха̄мам̣ карохи, дхитим̣ карохи, вӣрийам̣ карохи, чхандам̣ джанехи сан̃джанехи упат̣т̣хапехи самут̣т̣хапехи ниббаттехи абхиниббаттехӣти – тенаха̄таппам̣ карохи.
дхотака̄ти бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ на̄мена а̄лапати. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – дхотака̄ти бхагава̄.
идхева нипако сатоти. идха̄ти имисса̄ дит̣т̣хийа̄ имисса̄ кхантийа̄ имисса̄ ручийа̄ имасмим̣ а̄да̄йе имасмим̣ дхамме имасмим̣ винайе имасмим̣ дхаммавинайе имасмим̣ па̄вачане имасмим̣ брахмачарийе имасмим̣ саттхуса̄сане имасмим̣ аттабха̄ве имасмим̣ мануссалоке. нипакоти нипако пан̣д̣ито пан̃н̃ава̄ буддхима̄ н̃а̄н̣ӣ вибха̄вӣ медха̄вӣ. сатоти чатӯхи ка̄ран̣ехи сато – ка̄йе ка̄йа̄нупассана̄сатипат̣т̣ха̄нам̣ бха̄венто сато…пе… со вуччати сатоти – идхева нипако сато.
ито сутва̄на ниггхосанти ито майхам̣ вачанам̣ бйаппатхам̣ десанам̣ ануса̄санам̣ анусит̣т̣хам̣ сутва̄ сун̣итва̄ угган̣хитва̄ упадха̄райитва̄ упалаккхайитва̄ти – ито сутва̄на ниггхосам̣.
сиккхе нибба̄наматтаноти. сиккха̄ти тиссо сиккха̄ – адхисӣласиккха̄, адхичиттасиккха̄, адхипан̃н̃а̄сиккха̄…пе… айам̣ адхипан̃н̃а̄сиккха̄. нибба̄наматтаноти аттано ра̄гасса нибба̄пана̄йа, досасса нибба̄пана̄йа, мохасса нибба̄пана̄йа, кодхасса нибба̄пана̄йа, упана̄хасса нибба̄пана̄йа…пе… сабба̄кусала̄бхисан̇кха̄ра̄нам̣ сама̄йа упасама̄йа вӯпасама̄йа нибба̄пана̄йа пат̣иниссагга̄йа пат̣ипассаддхийа̄ адхисӣлампи сиккхеййа, адхичиттампи сиккхеййа, адхипан̃н̃ампи сиккхеййа. има̄ тиссо сиккха̄йо а̄ваджджанто сиккхеййа, джа̄нанто сиккхеййа…пе… саччхика̄таббам̣ саччхикаронто сиккхеййа, а̄чареййа сама̄чареййа сама̄да̄йа ваттеййа̄ти – сиккхе нибба̄наматтано. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘тенаха̄таппам̣ карохи, [дхотака̄ти бхагава̄]
идхева нипако сато;
ито сутва̄на ниггхосам̣, сиккхе нибба̄наматтано’’ти.
32. пасса̄махам̣ девамануссалоке,акин̃чанам̣ бра̄хман̣амирийама̄нам̣;
там̣ там̣ намасса̄ми самантачаккху, памун̃ча мам̣ сакка катхам̣катха̄хи.
пасса̄махам̣ девамануссалокети. дева̄ти тайо дева̄ – саммутидева̄, упапаттидева̄, висуддхидева̄. катаме саммутидева̄? саммутидева̄ вуччанти ра̄джа̄но ча ра̄джакума̄ра̄ ча девийо ча. име вуччанти саммутидева̄. катаме упапаттидева̄? упапаттидева̄ вуччанти ча̄тумаха̄ра̄джика̄ дева̄ та̄ватим̣са̄ дева̄ йа̄ма̄ дева̄ тусита̄ дева̄ нимма̄наратӣ дева̄ параниммитавасаваттӣ дева̄ брахмака̄йика̄ дева̄ йе ча дева̄ тадуттари [татрупари (сйа̄.)]. име вуччанти упапаттидева̄. катаме висуддхидева̄? висуддхидева̄ вуччанти татха̄гатаса̄вака̄ араханто кхӣн̣а̄сава̄ йе ча паччекабуддха̄. име вуччанти висуддхидева̄. бхагава̄ саммутидева̄нан̃ча упапаттидева̄нан̃ча висуддхидева̄нан̃ча дево ча атидево ча дева̄тидево ча сӣхасӣхо на̄гана̄го ган̣иган̣ӣ мунимунӣ ра̄джара̄джа̄. пасса̄махам̣ девамануссалокети мануссалоке девам̣ пасса̄ми атидевам̣ пасса̄ми дева̄тидевам̣ пасса̄ми даккха̄ми олокеми ниджджха̄йа̄ми упапариккха̄мӣти – пасса̄махам̣ девамануссалоке.
а̄кин̃чанам̣ бра̄хман̣амирийама̄нанти. акин̃чананти ра̄гакин̃чанам̣ досакин̃чанам̣ мохакин̃чанам̣ ма̄накин̃чанам̣ дит̣т̣хикин̃чанам̣ килесакин̃чанам̣ дуччаритакин̃чанам̣, те кин̃чана̄ буддхасса бхагавато пахӣна̄ уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄, тасма̄ буддхо акин̃чано. бра̄хман̣оти бхагава̄ саттаннам̣ дхамма̄нам̣ ба̄хитатта̄ бра̄хман̣о – сакка̄йадит̣т̣хи ба̄хита̄ хоти, вичикиччха̄ ба̄хита̄ хоти, сӣлаббатапара̄ма̄со ба̄хито хоти, ра̄го ба̄хито хоти, досо ба̄хито хоти, мохо ба̄хито хоти, ма̄но ба̄хито хоти, ба̄хита̄сса хонти па̄пака̄ акусала̄ дхамма̄ сам̣килесика̄ понобхавика̄ садара̄ дуккхавипа̄ка̄ а̄йатим̣ джа̄тиджара̄маран̣ийа̄.
ба̄хитва̄ саббапа̄пака̄ни, [сабхийа̄ти бхагава̄]
вимало са̄дхусама̄хито т̣хитатто;
сам̣са̄раматичча кевалӣ со, асито та̄ди павуччате са брахма̄ти.
ирийама̄нанти чарантам̣ вихарантам̣ ирийантам̣ ваттентам̣ па̄лентам̣ йапентам̣ йа̄пентанти – акин̃чанам̣ бра̄хман̣амирийама̄нам̣.
там̣ там̣ намасса̄ми самантачаккхӯти. танти бхагавантам̣ бхан̣ати. намасса̄мӣти ка̄йена ва̄ намасса̄ми, ва̄ча̄йа ва̄ намасса̄ми, читтена ва̄ намасса̄ми, анваттхапат̣ипаттийа̄ ва̄ намасса̄ми, дхамма̄нудхаммапат̣ипаттийа̄ ва̄ намасса̄ми саккароми гарум̣ кароми ма̄неми пӯджеми. самантачаккхӯти самантачаккху вуччати саббан̃н̃утан̃а̄н̣ам̣. бхагава̄ саббан̃н̃утан̃а̄н̣ена упето самупето упа̄гато самупа̄гато упапанно самупапанно саманна̄гато.
‘‘на тасса аддит̣т̣хамидхаттхи [адит̣т̣хамидхаттхи (сйа̄. ка.) маха̄ни. 156] кин̃чи, атхо авин̃н̃а̄тамаджа̄нитаббам̣;
саббам̣ абхин̃н̃а̄си йадаттхи неййам̣, татха̄гато тена самантачаккхӯ’’ти.
там̣ там̣ намасса̄ми самантачаккху.
памун̃ча мам̣ сакка катхам̣катха̄хӣти. сакка̄ти сакко бхагава̄ сакйакула̄ паббаджитотипи сакко. атха ва̄, ад̣д̣хо [аддхо (сйа̄. ка.)] махаддхано дханава̄типи сакко. тассима̄ни дхана̄ни, сеййатхидам̣ – саддха̄дханам̣ сӣладханам̣ хиридханам̣ оттаппадханам̣ сутадханам̣ ча̄гадханам̣ пан̃н̃а̄дханам̣ сатипат̣т̣ха̄надханам̣ саммаппадха̄надханам̣ иддхипа̄дадханам̣ индрийадханам̣ баладханам̣ боджджхан̇гадханам̣ маггадханам̣ пхаладханам̣ нибба̄надханам̣. имехи анекавидхехи дханаратанехи ад̣д̣хо махаддхано дханава̄типи сакко. атха ва̄, сакко паху висавӣ аламатто сӯро вӣро викканто абхӣрӯ аччхамбхӣ анутра̄сӣ апала̄йӣ пахӣнабхайабхераво вигаталомахам̣сотипи сакко. катхам̣катха̄ вуччати вичикиччха̄. дуккхе кан̇кха̄, дуккхасамудайе кан̇кха̄, дуккханиродхе кан̇кха̄, дуккханиродхага̄минийа̄ пат̣ипада̄йа кан̇кха̄, пуббанте кан̇кха̄, апаранте кан̇кха̄, пуббанта̄паранте кан̇кха̄, идаппаччайата̄пат̣иччасамуппаннесу дхаммесу кан̇кха̄. йа̄ еварӯпа̄ кан̇кха̄ кан̇кха̄йана̄ кан̇кха̄йитаттам̣ вимати вичикиччха̄ двел̣хакам̣ дведха̄патхо сам̣сайо анекам̣сагга̄хо а̄саппана̄ парисаппана̄ апарийога̄хана̄ чхамбхитаттам̣ читтасса мановилекхо. памун̃ча мам̣ сакка катхам̣катха̄хӣти мун̃ча мам̣ памун̃ча мам̣ мочехи мам̣ памочехи мам̣ уддхара мам̣ самуддхара мам̣ вут̣т̣ха̄пехи мам̣ катхам̣катха̄саллатоти – памун̃ча мам̣ сакка катхам̣катха̄хи. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘пасса̄махам̣ девамануссалоке, акин̃чанам̣ бра̄хман̣амирийама̄нам̣;
там̣ там̣ намасса̄ми самантачаккху, памун̃ча мам̣ сакка катхам̣катха̄хӣ’’ти.
33. на̄хам̣ сахисса̄ми памочана̄йа, катхам̣катхим̣ дхотака кан̃чи локе;
дхамман̃ча сет̣т̣хам̣ а̄джа̄нама̄но, евам̣ тувам̣ огхамимам̣ тареси.
на̄хам̣ сахисса̄ми [самӣха̄ми (ка.)] памочана̄йа̄ти на̄хам̣ там̣ саккоми мун̃читум̣ памун̃читум̣ мочетум̣ памочетум̣ уддхаритум̣ самуддхаритум̣ ут̣т̣ха̄петум̣ самут̣т̣ха̄петум̣ катхам̣катха̄саллатоти. евампи на̄хам̣ сахисса̄ми памочана̄йа. атха ва̄, на ӣха̄ми на самӣха̄ми на уссаха̄ми на ва̄йама̄ми на усса̄хам̣ кароми на уссол̣хим̣ кароми на тха̄мам̣ кароми на дхитим̣ кароми на вӣрийам̣ кароми на чхандам̣ джанеми на сан̃джанеми на ниббаттеми на абхиниббаттеми ассаддхе пуггале аччхандике кусӣте хӣнавӣрийе аппат̣ипаджджама̄не дхаммадесана̄йа̄ти. евампи на̄хам̣ сахисса̄ми памочана̄йа. атха ва̄, наттхан̃н̃о кочи мочета̄. те йади мочеййум̣ сакена тха̄мена сакена балена сакена вӣрийена сакена параккамена сакена пурисатха̄мена сакена пурисабалена сакена пурисавӣрийена сакена пурисапараккамена аттана̄ самма̄пат̣ипадам̣ ануломапат̣ипадам̣ апаччанӣкапат̣ипадам̣ анваттхапат̣ипадам̣ дхамма̄нудхаммапат̣ипадам̣ пат̣ипаджджама̄на̄ мочеййунти. евампи на̄хам̣ сахисса̄ми памочана̄йа.
вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘со вата, чунда, аттана̄ палипапалипанно парам̣ палипапалипаннам̣ уддхариссатӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджати. со вата, чунда, аттана̄ аданто авинӣто апариниббуто парам̣ дамессати винессати паринибба̄пессатӣти нетам̣ т̣ха̄нам̣ виджджатӣти. евампи на̄хам̣ сахисса̄ми памочана̄йа.
вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ –
‘‘аттана̄ хи [аттана̄ва (бахӯсу) дха. па. 165] катам̣ па̄пам̣, аттана̄ сам̣килиссати;
аттана̄ акатам̣ па̄пам̣, аттана̄ва висуджджхати;
суддхи асуддхи паччаттам̣, на̄н̃н̃о ан̃н̃ам̣ висодхайе’’ти.
евампи на̄хам̣ сахисса̄ми памочана̄йа.
вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘евамева кхо, бра̄хман̣а, тит̣т̣хатева нибба̄нам̣ тит̣т̣хати нибба̄нага̄мимагго тит̣т̣ха̄махам̣ сама̄дапета̄, атха ча пана мама са̄вака̄ майа̄ евам̣ овадийама̄на̄ евам̣ ануса̄сийама̄на̄ аппекачче аччантанит̣т̣хам̣ нибба̄нам̣ а̄ра̄дхенти екачче на̄ра̄дхентӣти. еттха кйа̄хам̣, бра̄хман̣а кароми? маггаккха̄йӣ, бра̄хман̣а, татха̄гато. маггам̣ буддхо а̄чиккхати. аттана̄ пат̣ипаджджама̄на̄ муччеййунти [мун̃чеййунти (сйа̄.)]. евампи на̄хам̣ сахисса̄ми памочана̄йа’’.
катхам̣катхим̣ дхотака кан̃чи локети катхам̣катхим̣ пуггалам̣ сакан̇кхам̣ сакхилам̣ садвел̣хакам̣ савичикиччхам̣. кан̃чӣти кан̃чи кхаттийам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ вессам̣ ва̄ суддам̣ ва̄ гахат̣т̣хам̣ ва̄ паббаджитам̣ ва̄ девам̣ ва̄ мануссам̣ ва̄. локети апа̄йалоке…пе… а̄йатаналокети – катхам̣катхим̣ дхотака кан̃чи локе.
дхамман̃ча сет̣т̣хам̣ а̄джа̄нама̄ноти дхаммам̣ сет̣т̣хам̣ вуччати аматам̣ нибба̄нам̣. йо со саббасан̇кха̄расаматхо саббӯпадхипат̣иниссагго тан̣хаккхайо вира̄го ниродхо нибба̄нам̣. сет̣т̣ханти аггам̣ сет̣т̣хам̣ висет̣т̣хам̣ па̄моккхам̣ уттамам̣ паварам̣ дхаммам̣ а̄джа̄нама̄но виджа̄нама̄но пат̣ивиджа̄нама̄но пат̣ивиджджхама̄ноти – дхамман̃ча сет̣т̣хам̣ а̄джа̄нама̄но.
евам̣ тувам̣ огхамимам̣ таресӣти евам̣ ка̄могхам̣ бхавогхам̣ дит̣т̣хогхам̣ авиджджогхам̣ тареййа̄си уттареййа̄си патареййа̄си саматиккамеййа̄си вӣтиваттеййа̄сӣти – евам̣ тувам̣ огхамимам̣ тареси. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘на̄хам̣ сахисса̄ми памочана̄йа, катхам̣катхим̣ дхотака кан̃чи локе;
дхамман̃ча сет̣т̣хам̣ а̄джа̄нама̄но, евам̣ тувам̣ огхамимам̣ таресӣ’’ти.
34. ануса̄са брахме карун̣а̄йама̄но, вивекадхаммам̣ йамахам̣ виджан̃н̃ам̣;
йатха̄хам̣ а̄ка̄сова [а̄ка̄со ча (сйа̄.)] абйа̄паджджама̄но [абйа̄паджджхама̄но (сйа̄.)], идхева санто асито чареййам̣.
ануса̄са брахме карун̣а̄йама̄ноти ануса̄са брахме анугган̣ха брахме анукампа брахмети – ануса̄са брахме. карун̣а̄йама̄ноти карун̣а̄йама̄но анудайама̄но [ануддайама̄но (бахӯсу)] анураккхама̄но анугган̣хама̄но анукампама̄ноти – ануса̄са брахме карун̣а̄йама̄но.
вивекадхаммам̣ йамахам̣ виджан̃н̃анти вивекадхаммам̣ вуччати аматам̣ нибба̄нам̣. йо со саббасан̇кха̄расаматхо саббӯпадхипат̣иниссагго тан̣хаккхайо вира̄го ниродхо нибба̄нам̣. йамахам̣ виджан̃н̃анти йамахам̣ джа̄неййам̣ а̄джа̄неййам̣ виджа̄неййам̣ пат̣ивиджа̄неййам̣ пат̣ивиджджхеййам̣ адхигаччхеййам̣ пхассеййам̣ саччхикареййанти – вивекадхаммам̣ йамахам̣ виджан̃н̃ам̣.
йатха̄хам̣ а̄ка̄сова абйа̄паджджама̄ноти йатха̄ а̄ка̄со на паджджати на ган̣хати [наттхи… сйа̄. … поттхаке] на баджджхати на палибаджджхати, евам̣ ападжджама̄но аган̣хама̄но абаджджхама̄но апалибаджджхама̄ноти – евампи а̄ка̄сова абйа̄паджджама̄но. йатха̄ а̄ка̄со на раджджати ла̄кха̄йа ва̄ халиддийа̄ [халиддена (сйа̄.)] ва̄ нӣлийа̄ [нӣлена (сйа̄.)] ва̄ ман̃джет̣т̣ха̄йа ва̄ евам̣ араджджама̄но адуссама̄но амуйхама̄но акилиссама̄ноти [акилийама̄но (сйа̄.)] – евампи а̄ка̄сова абйа̄паджджама̄но. йатха̄ а̄ка̄со на куппати на бйа̄паджджати на патилӣйати [патит̣т̣хийати (ка.)] на пат̣ихан̃н̃ати, евам̣ акуппама̄но абйа̄паджджама̄но аппатилӣйама̄но аппат̣ихан̃н̃ама̄но аппат̣ихатама̄ноти – евампи а̄ка̄сова абйа̄паджджама̄но.
идхева санто асито чареййанти. идхева сантоти идхева санто идхева сама̄но идхева нисинно сама̄но имасмим̣йева а̄сане нисинно сама̄но имисса̄йева париса̄йа нисинно сама̄ноти, евампи – идхева санто. атха ва̄, идхева санто упасанто вӯпасанто ниббуто пат̣иппассаддхоти, евампи – идхева санто. аситоти две ниссайа̄ – тан̣ха̄ниссайо ча дит̣т̣хиниссайо ча…пе… айам̣ тан̣ха̄ниссайо…пе… айам̣ дит̣т̣хиниссайо… тан̣ха̄ниссайам̣ паха̄йа дит̣т̣хиниссайам̣ пат̣иниссаджджитва̄ чаккхум̣ аниссито, сотам̣ аниссито, гха̄нам̣ аниссито, дживхам̣ аниссито, ка̄йам̣ аниссито, манам̣ аниссито, рӯпе… садде… гандхе … расе… пхот̣т̣хаббе… дхамме… кулам̣… ган̣ам̣… а̄ва̄сам̣… ла̄бхам̣… йасам̣… пасам̣сам̣… сукхам̣… чӣварам̣… пин̣д̣апа̄там̣… сена̄санам̣… гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄рам̣… ка̄мадха̄тум̣… рӯпадха̄тум̣… арӯпадха̄тум̣… ка̄мабхавам̣… рӯпабхавам̣… арӯпабхавам̣… сан̃н̃а̄бхавам̣… асан̃н̃а̄бхавам̣… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄бхавам̣… екавока̄рабхавам̣… чатувока̄рабхавам̣… пан̃чавока̄рабхавам̣… атӣтам̣… ана̄гатам̣… паччуппаннам̣… дит̣т̣хасутамутавин̃н̃а̄таббе [дит̣т̣хам̣, сутам̣, мутам̣, вин̃н̃а̄там̣, саббе. маха̄ни. 46 пасситаббам̣] дхамме асито аниссито аналлӣно анупагато анаджджхосито анадхимутто никкханто ниссат̣о [ниссат̣т̣хо (сйа̄.)] виппамутто висам̣йутто вимарийа̄дикатена четаса̄. чареййанти чареййам̣ вихареййам̣ ирийеййам̣ ваттеййам̣ йапеййам̣ йа̄пеййанти – идхева санто асито чареййам̣. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘ануса̄са брахме карун̣а̄йама̄но, вивекадхаммам̣ йамахам̣ виджан̃н̃ам̣;
йатха̄хам̣ а̄ка̄сова абйа̄паджджама̄но, идхева санто асито чареййа’’нти.
35. киттайисса̄ми те сантим̣, [дхотака̄ти бхагава̄]
дит̣т̣хе дхамме анӣтихам̣;
йам̣ видитва̄ сато чарам̣, таре локе висаттикам̣.
киттайисса̄ми те сантинти ра̄гасса сантим̣, досасса сантим̣, мохасса сантим̣, кодхасса сантим̣, упана̄хасса…пе… маккхасса… пал̣а̄сасса… исса̄йа… маччхарийасса… ма̄йа̄йа… са̄т̣хеййасса… тхамбхасса… са̄рамбхасса… ма̄насса… атима̄насса… мадасса… пама̄дасса… саббакилеса̄нам̣… саббадуччарита̄нам̣… саббадаратха̄нам̣… саббапарил̣а̄ха̄нам̣… саббасанта̄па̄нам̣… сабба̄кусала̄бхисан̇кха̄ра̄нам̣ сантим̣ упасантим̣ вӯпасантим̣ ниббутим̣ пат̣иппассаддхим̣ киттайисса̄ми пакиттайисса̄ми а̄чиккхисса̄ми десесса̄ми пан̃н̃апесса̄ми пат̣т̣хапесса̄ми виварисса̄ми вибхаджисса̄ми утта̄нӣкарисса̄ми пака̄сисса̄мӣти – киттайисса̄ми те сантим̣.
дхотака̄ти бхагава̄ти. дхотака̄ти бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ на̄мена а̄лапати. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – дхотака̄ти бхагава̄.
дит̣т̣хе дхамме анӣтиханти. дит̣т̣хе дхаммети дит̣т̣хе дхамме н̃а̄те дхамме тулите дхамме тӣрите дхамме вибхӯте дхамме вибха̄вите дхамме саббе сан̇кха̄ра̄ аничча̄ти…пе… йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣ саббам̣ там̣ ниродхадхамманти дит̣т̣хе дхамме н̃а̄те дхамме тулите дхамме тӣрите дхамме вибха̄вите дхамме вибхӯте дхаммети, евампи – дит̣т̣хе дхамме…пе…. атха ва̄, дуккхе дит̣т̣хе дуккхам̣ катхайисса̄ми, самудайе дит̣т̣хе самудайам̣ катхайисса̄ми, магге дит̣т̣хе маггам̣ катхайисса̄ми, ниродхе дит̣т̣хе ниродхам̣ катхайисса̄мӣти, евампи – дит̣т̣хе дхамме…пе…. атха ва̄, сандит̣т̣хикам̣ ака̄ликам̣ ехипассикам̣ опанеййикам̣ [опанайикам̣ (сйа̄. ка.)] паччаттам̣ ведитаббам̣ вин̃н̃ӯхӣти, евампи – дит̣т̣хе дхамме. анӣтиханти на итихӣтихам̣ на итикира̄йа на парампара̄йа на пит̣акасампада̄йа на таккахету на найахету на а̄ка̄рапаривитаккена на дит̣т̣хиниджджха̄наккхантийа̄ са̄мам̣ сайамабхин̃н̃а̄там̣ аттапаччаккхадхаммам̣, там̣ катхайисса̄мӣти – дит̣т̣хе дхамме анӣтихам̣.
йам̣ видитва̄ сато чаранти йам̣ видитам̣ катва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄; ‘‘саббе сан̇кха̄ра̄ аничча̄’’ти видитам̣ катва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄; ‘‘саббе сан̇кха̄ра̄ дуккха̄’’ти…пе… ‘‘саббе дхамма̄ анатта̄’’ти…пе… ‘‘йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣ саббам̣ там̣ ниродхадхамма’’нти видитам̣ катва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄. сатоти чатӯхи ка̄ран̣ехи сато – ка̄йе ка̄йа̄нупассана̄сатипат̣т̣ха̄нам̣ бха̄венто сато…пе… со вуччати сато. чаранти чаранто вихаранто ирийанто ваттенто па̄ленто йапенто йа̄пентоти – йам̣ видитва̄ сато чарам̣.
таре локе висаттиканти висаттика̄ вуччати тан̣ха̄. йо ра̄го са̄ра̄го…пе… абхиджджха̄ лобхо акусаламӯлам̣. висаттика̄ти кенат̣т̣хена висаттика̄…пе… висат̣а̄ виттхата̄ти висаттика̄. локети апа̄йалоке…пе… а̄йатаналоке. таре локе висаттиканти локе веса̄ висаттика̄, локе ветам̣ висаттикам̣ сато тареййа уттареййа патареййа саматиккамеййа вӣтиваттеййа̄ти – таре локе висаттикам̣. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘киттайисса̄ми те сантим̣, [дхотака̄ти бхагава̄]
дит̣т̣хе дхамме анӣтихам̣;
йам̣ видитва̄ сато чарам̣, таре локе висаттика’’нти.
36. тан̃ча̄хам̣ абхинанда̄ми, махеси сантимуттамам̣;
йам̣ видитва̄ сато чарам̣, таре локе висаттикам̣.
тан̃ча̄хам̣ абхинанда̄мӣти. танти туйхам̣ вачанам̣ бйаппатхам̣ десанам̣ ануса̄санам̣ анусит̣т̣хам̣ нанда̄ми абхинанда̄ми мода̄ми анумода̄ми иччха̄ми са̄дийа̄ми паттхайа̄ми пихайа̄ми абхиджаппа̄мӣти – тан̃ча̄хам̣ абхинанда̄ми.
махесисантимуттаманти. махесӣти ким̣ махеси бхагава̄? махантам̣ сӣлаккхандхам̣ есӣ гавесӣ парийесӣти махеси, махантам̣ сама̄дхиккхандхам̣…пе… кахам̣ нара̄сабхоти махеси. сантимуттаманти санти вуччати аматам̣ нибба̄нам̣. йо со саббасан̇кха̄расаматхо саббӯпадхипат̣иниссагго тан̣хаккхайо вира̄го ниродхо нибба̄нам̣. уттаманти аггам̣ сет̣т̣хам̣ висет̣т̣хам̣ па̄моккхам̣ уттамам̣ паваранти – махеси сантимуттамам̣.
йам̣ видитва̄ сато чаранти йам̣ видитам̣ катва̄…пе… ‘‘саббе сан̇кха̄ра̄ аничча̄’’ти видитам̣ катва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄; ‘‘саббе сан̇кха̄ра̄ дуккха̄’’ти… ‘‘саббе дхамма̄ анатта̄’’ти…пе… ‘‘йам̣ кин̃чи самудайадхаммам̣ саббам̣ там̣ ниродхадхамма’’нти видитам̣ катва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄. сатоти чатӯхи ка̄ран̣ехи сато – ка̄йе ка̄йа̄нупассана̄сатипат̣т̣ха̄нам̣ бха̄венто сато…пе… со вуччати сато. чаранти чаранто…пе… йа̄пентоти – йам̣ видитва̄ сато чарам̣.
таре локе висаттиканти. висаттика̄ вуччати тан̣ха̄. йо ра̄го са̄ра̄го…пе… абхиджджха̄ лобхо акусаламӯлам̣. висаттика̄ти кенат̣т̣хена висаттика̄…пе… висат̣а̄ виттхата̄ти висаттика̄. локети апа̄йалоке…пе… а̄йатаналоке. таре локе висаттиканти локе веса̄ висаттика̄, локе ветам̣ висаттикам̣ сато тареййам̣ уттареййам̣…пе… вӣтиваттеййанти – таре локе висаттикам̣. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘тан̃ча̄хам̣ абхинанда̄ми, махеси сантимуттамам̣;
йам̣ видитва̄ сато чарам̣, таре локе висаттика’’нти.
37. йам̣ кин̃чи сампаджа̄на̄си, [дхотака̄ти бхагава̄]
уддхам̣ адхо тирийан̃ча̄пи маджджхе;
етам̣ видитва̄ сан̇готи локе, бхава̄бхава̄йа ма̄ка̄си тан̣хам̣.
йам̣ кин̃чи сампаджа̄на̄сӣти йам̣ кин̃чи сампаджа̄на̄си а̄джа̄на̄си пат̣ивиджа̄на̄си пат̣ивиджджхасӣти – йам̣ кин̃чи сампаджа̄на̄си. дхотака̄ти бхагава̄ти. дхотака̄ти бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ на̄мена а̄лапати. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – дхотака̄ти бхагава̄.
уддхам̣ адхо тирийан̃ча̄пи маджджхети. уддханти ана̄гатам̣; адхоти атӣтам̣; тирийан̃ча̄пи маджджхети паччуппаннам̣. уддханти девалоко; адхоти апа̄йалоко; тирийан̃ча̄пи маджджхети мануссалоко. атха ва̄, уддханти кусала̄ дхамма̄; адхоти акусала̄ дхамма̄; тирийан̃ча̄пи маджджхети абйа̄ката̄ дхамма̄. уддханти арӯпадха̄ту; адхоти ка̄мадха̄ту; тирийан̃ча̄пи маджджхети рӯпадха̄ту. уддханти сукха̄ ведана̄; адхоти дуккха̄ ведана̄; тирийан̃ча̄пи маджджхети адуккхамасукха̄ ведана̄. уддханти уддхам̣ па̄датала̄; адхоти адхо кесаматтхака̄; тирийан̃ча̄пи маджджхети вемаджджхети – уддхам̣ адхо тирийан̃ча̄пи маджджхе.
етам̣ видитва̄ сан̇готи локети сан̇го есо лагганам̣ етам̣ бандханам̣ етам̣ палибодхо есоти н̃атва̄ джа̄нитва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄ти – етам̣ видитва̄ сан̇готи локе.
бхава̄бхава̄йа ма̄ка̄си тан̣ханти. тан̣ха̄ти рӯпатан̣ха̄ саддатан̣ха̄…пе… дхамматан̣ха̄. бхава̄бхава̄йа̄ти бхава̄бхава̄йа каммабхава̄йа пунаббхава̄йа ка̄мабхава̄йа, каммабхава̄йа ка̄мабхава̄йа пунаббхава̄йа рӯпабхава̄йа, каммабхава̄йа рӯпабхава̄йа пунаббхава̄йа арӯпабхава̄йа, каммабхава̄йа арӯпабхава̄йа пунаббхава̄йа пунаппунаббхава̄йа, пунаппунагатийа̄ пунаппунаупапаттийа̄ пунаппунапат̣исандхийа̄ пунаппунааттабха̄ва̄бхиниббаттийа̄ тан̣хам̣ ма̄ка̄си ма̄ джанеси ма̄ сан̃джанеси ма̄ ниббаттеси ма̄бхиниббаттеси, паджаха винодехи бйантӣкарохи анабха̄вам̣ гамехӣти – бхава̄бхава̄йа ма̄ка̄си тан̣ханти. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘йам̣ кин̃чи сампаджа̄на̄си, [дхотака̄ти бхагава̄]
уддхам̣ адхо тирийан̃ча̄пи маджджхе;
етам̣ видитва̄ сан̇готи локе, бхава̄бхава̄йа ма̄ка̄си тан̣ха’’нти.
саха га̄тха̄парийоса̄на̄…пе… саттха̄ ме, бханте бхагава̄, са̄вакохамасмӣти.
дхотакама̄н̣авапуччха̄ниддесо пан̃чамо.