14. поса̄лама̄н̣авапуччха̄ниддесо
81. йо атӣтам̣ а̄дисати, [ичча̄йасма̄ поса̄ло]
анеджо чхиннасам̣сайо;
па̄рагум̣ [па̄рагӯ (сйа̄. ка.)] саббадхамма̄нам̣, аттхи пан̃хена а̄гамам̣.
йо атӣтам̣ а̄дисатӣти. йоти йо со бхагава̄ сайамбхӯ. ана̄чарийако пуббе анануссутесу дхаммесу са̄мам̣ сачча̄ни абхисамбуджджхи, таттха ча саббан̃н̃утам̣ патто, балесу ча васӣбха̄вам̣. атӣтам̣ а̄дисатӣти бхагава̄ аттано ча паресан̃ча атӣтампи а̄дисати, ана̄гатампи а̄дисати, паччуппаннампи а̄дисати.
катхам̣ бхагава̄ аттано атӣтам̣ а̄дисати? бхагава̄ аттано атӣтам̣ екампи джа̄тим̣ а̄дисати, двепи джа̄тийо а̄дисати, тиссопи джа̄тийо а̄дисати, чатассопи джа̄тийо а̄дисати, пан̃чапи джа̄тийо а̄дисати, дасапи джа̄тийо а̄дисати, вӣсампи джа̄тийо а̄дисати, тим̣сампи джа̄тийо а̄дисати, чатта̄лӣсампи джа̄тийо а̄дисати, пан̃н̃а̄сампи джа̄тийо а̄дисати, джа̄тисатампи…пе… джа̄тисахассампи… джа̄тисатасахассампи… анекепи сам̣ват̣т̣акаппе… анекепи виват̣т̣акаппе… анекепи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣акаппе а̄дисати – ‘‘амутра̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄дим̣; татра̄па̄сим̣ евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанно’’ти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ а̄дисати. евам̣ бхагава̄ аттано атӣтам̣ а̄дисати.
катхам̣ бхагава̄ паресам̣ атӣтам̣ а̄дисати? бхагава̄ паресам̣ атӣтам̣ екампи джа̄тим̣ а̄дисати, двепи джа̄тийо а̄дисати…пе… анекепи сам̣ват̣т̣авиват̣т̣акаппе а̄дисати – ‘‘амутра̄си евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто амутра удапа̄ди; татра̄па̄си евам̣на̄мо евам̣готто евам̣ван̣н̣о евама̄ха̄ро евам̣сукхадуккхаппат̣исам̣ведӣ евама̄йупарийанто, со тато чуто идхӯпапанно’’ти. ити са̄ка̄рам̣ сауддесам̣ анекавихитам̣ пуббенива̄сам̣ а̄дисати. евам̣ бхагава̄ паресам̣ атӣтам̣ а̄дисати.
бхагава̄ пан̃ча джа̄такасата̄ни бха̄санто аттано ча паресан̃ча атӣтам̣ а̄дисати, маха̄пада̄нийасуттантам̣ [маха̄дханийасуттам̣ (сйа̄.)] бха̄санто аттано ча паресан̃ча атӣтам̣ а̄дисати, маха̄судассанийасуттантам̣ бха̄санто аттано ча паресан̃ча атӣтам̣ а̄дисати, маха̄говиндийасуттантам̣ бха̄санто аттано ча паресан̃ча атӣтам̣ а̄дисати, магхадевийасуттантам̣ бха̄санто аттано ча паресан̃ча атӣтам̣ а̄дисати.
вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘атӣтам̣ кхо, чунда, аддха̄нам̣ а̄раббха татха̄гатасса сата̄нуса̄рин̃а̄н̣ам̣ [сата̄нуссарийан̃а̄н̣ам̣ (ка.) пасса дӣ. ни. 3.187] хоти. со йа̄ватакам̣ а̄кан̇кхати та̄ватакам̣ ануссарати. ана̄гатан̃ча кхо, чунда…пе… паччуппаннан̃ча кхо, чунда, аддха̄нам̣ а̄раббха татха̄гатасса бодхиджам̣ н̃а̄н̣ам̣ уппаджджати – ‘айамантима̄ джа̄ти, наттхида̄ни пунаббхаво’’’ти.
индрийапаропарийаттан̃а̄н̣ам̣ [индрийапаропарийаттин̃а̄н̣ам̣ (ка.) ат̣т̣хакатха̄ олокетабба̄] татха̄гатасса татха̄гатабалам̣, сатта̄нам̣ а̄сайа̄нусайан̃а̄н̣ам̣ татха̄гатасса татха̄гатабалам̣, йамакапа̄т̣ихӣре н̃а̄н̣ам̣ [йамакапа̄т̣ихирийан̃а̄н̣ам̣ (сйа̄.)] татха̄гатасса татха̄гатабалам̣, маха̄карун̣а̄сама̄паттийа̄ н̃а̄н̣ам̣ татха̄гатасса татха̄гатабалам̣, саббан̃н̃утан̃а̄н̣ам̣ татха̄гатасса татха̄гатабалам̣, ана̄варан̣ан̃а̄н̣ам̣ татха̄гатасса татха̄гатабалам̣, саббаттха асан̇гамаппат̣ихатамана̄варан̣ан̃а̄н̣ам̣ татха̄гатасса татха̄гатабалам̣. евам̣ бхагава̄ аттано ча паресан̃ча атӣтампи а̄дисати ана̄гатампи а̄дисати паччуппаннампи а̄дисати а̄чиккхати десети пан̃н̃апети пат̣т̣хапети виварати вибхаджати утта̄нӣкароти пака̄сетӣти – йо атӣтам̣ а̄дисати.
ичча̄йасма̄ поса̄лоти. ичча̄ти падасандхи…пе… а̄йасма̄ти пийавачанам̣…пе… поса̄лоти тасса бра̄хман̣асса на̄мам̣…пе… абхила̄поти – ичча̄йасма̄ поса̄ло.
анеджо чхиннасам̣сайоти еджа̄ вуччати тан̣ха̄. йо ра̄го са̄ра̄го…пе… абхиджджха̄ лобхо акусаламӯлам̣. са̄ еджа̄ тан̣ха̄ буддхасса бхагавато пахӣна̄ уччхиннамӯла̄ та̄ла̄ваттхуката̄ анабха̄вам̣ката̄ а̄йатим̣ ануппа̄дадхамма̄. тасма̄ буддхо анеджо. еджа̄йа пахӣнатта̄ анеджо. бхагава̄ ла̄бхепи на ин̃джати…пе… дуккхепи на ин̃джати на чалати на ведхати наппаведхати на сампаведхатӣти анеджо. чхиннасам̣сайоти сам̣сайо вуччати вичикиччха̄. дуккхе кан̇кха̄…пе… чхамбхитаттам̣ читтасса мановилекхо. со сам̣сайо буддхасса бхагавато пахӣно чхинно уччхинно самуччхинно вӯпасанто пат̣иниссагго пат̣иппассаддхо абхаббуппаттико н̃а̄н̣аггина̄ дад̣д̣хо. тасма̄ буддхо чхиннасам̣сайоти – анеджо чхиннасам̣сайо.
па̄рагум̣ саббадхамма̄нанти бхагава̄ саббадхамма̄нам̣ абхин̃н̃а̄па̄рагӯ парин̃н̃а̄па̄рагӯ паха̄напа̄рагӯ бха̄вана̄па̄рагӯ саччхикирийа̄па̄рагӯ сама̄паттипа̄рагӯ абхин̃н̃а̄па̄рагӯ саббадхамма̄нам̣…пе… джа̄тимаран̣асам̣са̄ро наттхи тасса пунаббхавоти – па̄рагӯ саббадхамма̄нам̣.
аттхи пан̃хена а̄гаманти пан̃хена аттхико а̄гатомхи…пе… ‘‘вахассетам̣ бха̄ра’’нти – аттхи пан̃хена а̄гамам̣. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘йо атӣтам̣ а̄дисати, [ичча̄йасма̄ поса̄ло]
анеджо чхиннасам̣сайо;
па̄рагум̣ саббадхамма̄нам̣, аттхи пан̃хена а̄гама’’нти.
82. вибхӯтарӯпасан̃н̃исса, саббака̄йаппаха̄йино;
аджджхаттан̃ча бахиддха̄ ча, наттхи кин̃чӣти пассато;
н̃а̄н̣ам̣ сакка̄нупуччха̄ми, катхам̣ неййо татха̄видхо.
вибхӯтарӯпасан̃н̃исса̄ти катама̄ рӯпасан̃н̃а̄? рӯпа̄вачарасама̄паттим̣ сама̄паннасса ва̄ упапаннасса ва̄ дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄рисса ва̄ сан̃н̃а̄ сан̃джа̄нана̄ сан̃джа̄нитаттам̣ – айам̣ рӯпасан̃н̃а̄. вибхӯтарӯпасан̃н̃исса̄ти чатассо арӯпасама̄паттийо пат̣иладдхасса [ла̄бхисса (сйа̄.)] рӯпасан̃н̃а̄ вибхӯта̄ хонти вигата̄ атикканта̄ саматикканта̄ вӣтиватта̄ти – вибхӯтарӯпасан̃н̃исса.
саббака̄йаппаха̄йиноти саббо тасса пат̣исандхико рӯпака̄йо пахӣно, тадан̇гасаматиккама̄ виккхамбханаппаха̄нена пахӣно тасса рӯпака̄йоти – саббака̄йаппаха̄йино.
аджджхаттан̃ча бахиддха̄ ча, наттхи кин̃чӣти пассатоти. наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄патти. ким̣ка̄ран̣а̄? наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄патти. йам̣ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасама̄паттим̣ сато сама̄паджджитва̄ тато вут̣т̣хахитва̄ тан̃н̃ева вин̃н̃а̄н̣ам̣ абха̄вети, вибха̄вети, антарадха̄пети, ‘‘наттхи кин̃чӣ’’ти пассати – там̣ка̄ран̣а̄ наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттӣти – аджджхаттан̃ча бахиддха̄ ча наттхи кин̃чӣти пассато.
н̃а̄н̣ам̣ сакка̄нупуччха̄мӣти. сакка̄ти – сакко. бхагава̄ сакйакула̄ паббаджитотипи сакко …пе… пахӣнабхайабхераво вигаталомахам̣сотипи сакко. н̃а̄н̣ам̣ сакка̄нупуччха̄мӣти тасса н̃а̄н̣ам̣ пуччха̄ми, пан̃н̃ам̣ пуччха̄ми, самбуддхам̣ пуччха̄ми. ‘‘кӣдисам̣ ким̣сан̣т̣хитам̣ ким̣пака̄рам̣ ким̣пат̣ибха̄гам̣ н̃а̄н̣ам̣ иччхитабба’’нти – н̃а̄н̣ам̣ сакка̄нупуччха̄ми.
катхам̣ неййо татха̄видхоти катхам̣ со нетаббо винетаббо анунетаббо пан̃н̃апетаббо ниджджха̄петаббо пеккхетаббо паса̄детаббо? катхам̣ тена [катхамасса (сйа̄.)] уттари н̃а̄н̣ам̣ уппа̄детаббам̣? татха̄видхоти татха̄видхо та̄дисо тассан̣т̣хито таппака̄ро таппат̣ибха̄го йо со а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттила̄бхӣти – катхам̣ неййо татха̄видхо. тена̄ха со бра̄хман̣о –
‘‘вибхӯтарӯпасан̃н̃исса, саббака̄йаппаха̄йино;
аджджхаттан̃ча бахиддха̄ ча, наттхи кин̃чӣти пассато;
н̃а̄н̣ам̣ сакка̄нупуччха̄ми, катхам̣ неййо татха̄видхо’’ти.
83. вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо сабба̄, [поса̄ла̄ти бхагава̄]
абхиджа̄нам̣ татха̄гато;
тит̣т̣хантаменам̣ джа̄на̄ти, дхимуттам̣ таппара̄йан̣ам̣;
вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо сабба̄ти бхагава̄ абхисан̇кха̄равасена чатассо вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо джа̄на̄ти, пат̣исандхивасена сатта вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо джа̄на̄ти. катхам̣ бхагава̄ абхисан̇кха̄равасена чатассо вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо джа̄на̄ти? вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘рӯпупайам̣ [рӯпӯпа̄йам̣ (сйа̄. ка.) пасса сам̣. ни. 3.53] ва̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣ам̣ тит̣т̣хама̄нам̣ тит̣т̣хеййа [тит̣т̣хати (сйа̄. ка.)], рӯпа̄рамман̣ам̣ рӯпаппатит̣т̣хам̣ нандӯпасечанам̣ вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджеййа. веданупайам̣ ва̄, бхиккхаве…пе… сан̃н̃упайам̣ ва̄, бхиккхаве…пе… сан̇кха̄рупайам̣ ва̄, бхиккхаве, вин̃н̃а̄н̣ам̣ тит̣т̣хама̄нам̣ тит̣т̣хеййа, сан̇кха̄ра̄рамман̣ам̣ сан̇кха̄раппатит̣т̣хам̣ нандӯпасечанам̣ вуддхим̣ вирӯл̣хим̣ вепуллам̣ а̄паджджеййа̄’’ти. евам̣ бхагава̄ абхисан̇кха̄равасена чатассо вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо джа̄на̄ти.
катхам̣ бхагава̄ пат̣исандхивасена сатта вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо джа̄на̄ти? вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ на̄наттака̄йа̄ на̄наттасан̃н̃ино – сеййатха̄пи манусса̄ екачче ча дева̄ екачче ча винипа̄тика̄. айам̣ пат̣хама̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.
‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ на̄наттака̄йа̄ екаттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи дева̄ брахмака̄йика̄ пат̣хама̄бхиниббатта̄. айам̣ дутийа̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.
‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ екаттака̄йа̄ на̄наттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи дева̄ а̄бхассара̄. айам̣ татийа̄ вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.
‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ екаттака̄йа̄ екаттасан̃н̃ино, сеййатха̄пи дева̄ субхакин̣ха̄. айам̣ чатуттхӣ [чатуттха̄ (сйа̄.) пасса а. ни. 7.44] вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.
‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ саббасо рӯпасан̃н̃а̄нам̣ саматиккама̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гама̄ на̄наттасан̃н̃а̄нам̣ аманасика̄ра̄, ананто а̄ка̄соти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпага̄. айам̣ пан̃чамӣ [пан̃чама̄ (сйа̄.)] вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.
‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ саббасо а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма, анантам̣ вин̃н̃а̄н̣анти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанӯпага̄. айам̣ чхат̣т̣хӣ [чхат̣т̣хо (сйа̄.)] вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити.
‘‘санти, бхиккхаве, сатта̄ саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма, наттхи кин̃чӣти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанӯпага̄. айам̣ саттамӣ [саттама̄ (сйа̄.)] вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хити’’. евам̣ бхагава̄ пат̣исандхивасена сатта вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо джа̄на̄тӣти – вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо сабба̄.
поса̄ла̄ти бхагава̄ти. поса̄ла̄ти бхагава̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ на̄мена а̄лапати. бхагава̄ти га̄рава̄дхивачанаметам̣…пе… саччхика̄ пан̃н̃атти, йадидам̣ бхагава̄ти – поса̄ла̄ти бхагава̄.
абхиджа̄нам̣ татха̄гатоти. абхиджа̄нанти абхиджа̄нанто виджа̄нанто пат̣ивиджа̄нанто пат̣ивиджджханто татха̄гато. вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘атӣтам̣ чепи кхо, чунда, хоти абхӯтам̣ атаччхам̣ анаттхасан̃хитам̣, на там̣ татха̄гато бйа̄кароти. атӣтам̣ чепи, чунда, хоти бхӯтам̣ таччхам̣ анаттхасан̃хитам̣, тампи татха̄гато на бйа̄кароти. атӣтам̣ чепи кхо, чунда, хоти бхӯтам̣ таччхам̣ аттхасан̃хитам̣, татра ка̄лан̃н̃ӯ татха̄гато хоти тассева пан̃хасса веййа̄каран̣а̄йа. ана̄гатам̣ чепи, чунда, хоти…пе… паччуппаннам̣ чепи, чунда, хоти абхӯтам̣ атаччхам̣ анаттхасан̃хитам̣, на там̣ татха̄гато бйа̄кароти. паччуппаннам̣ чепи, чунда, хоти бхӯтам̣ таччхам̣ анаттхасан̃хитам̣, тампи татха̄гато на бйа̄кароти. паччуппаннам̣ чепи, чунда, хоти бхӯтам̣ таччхам̣ аттхасан̃хитам̣, татра ка̄лан̃н̃ӯ татха̄гато хоти тасса пан̃хасса веййа̄каран̣а̄йа. ити кхо, чунда, атӣта̄на̄гатапаччуппаннесу дхаммесу татха̄гато ка̄лава̄дӣ бхӯтава̄дӣ аттхава̄дӣ дхаммава̄дӣ винайава̄дӣ. тасма̄ татха̄гатоти вуччати.
‘‘йам̣ кхо, чунда, садевакасса локасса сама̄ракасса сабрахмакасса сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа дит̣т̣хам̣ сутам̣ мутам̣ вин̃н̃а̄там̣ паттам̣ парийеситам̣ анувичаритам̣ манаса̄, саббам̣ там̣ татха̄гатена абхисамбуддхам̣. тасма̄ татха̄гатоти вуччати. йан̃ча, чунда, раттим̣ татха̄гато ануттарам̣ самма̄самбодхим̣ абхисамбуджджхати, йан̃ча раттим̣ анупа̄дисеса̄йа нибба̄надха̄туйа̄ паринибба̄йати, йам̣ етасмим̣ антаре бха̄сати лапати ниддисати саббам̣ там̣ татхева хоти но ан̃н̃атха̄. тасма̄ татха̄гатоти вуччати. йатха̄ва̄дӣ, чунда, татха̄гато татха̄ка̄рӣ; йатха̄ка̄рӣ татха̄ва̄дӣ. ити йатха̄ва̄дӣ татха̄ка̄рӣ, йатха̄ка̄рӣ татха̄ва̄дӣ. тасма̄ татха̄гатоти вуччати. садеваке, чунда, локе сама̄раке сабрахмаке сассаман̣абра̄хман̣ийа̄ паджа̄йа садеваманусса̄йа татха̄гато абхибхӯ анабхибхӯто ан̃н̃адаттхудасо васаваттӣ. тасма̄ татха̄гатоти вуччатӣ’’ти – абхиджа̄нам̣ татха̄гато.
тит̣т̣хантаменам̣ джа̄на̄тӣти бхагава̄ идхаттхан̃н̃ева [идхат̣т̣хан̃н̃ева (сйа̄.)] джа̄на̄ти камма̄бхисан̇кха̄равасена – ‘‘айам̣ пуггало ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджиссатӣ’’ти. бхагава̄ идхаттхан̃н̃ева джа̄на̄ти камма̄бхисан̇кха̄равасена – ‘‘айам̣ пуггало ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ тираччха̄найоним̣ упападжджиссатӣ’’ти. бхагава̄ идхаттхан̃н̃ева джа̄на̄ти камма̄бхисан̇кха̄равасена – ‘‘айам̣ пуггало ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ петтивисайам̣ упападжджиссатӣ’’ти. бхагава̄ идхаттхан̃н̃ева джа̄на̄ти камма̄бхисан̇кха̄равасена – ‘‘айам̣ пуггало ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ мануссесу уппаджджиссатӣ’’ти. бхагава̄ идхаттхан̃н̃ева джа̄на̄ти камма̄бхисан̇кха̄равасена – ‘‘айам̣ пуггало суппат̣ипанно ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджиссатӣ’’ти.
вуттан̃хетам̣ бхагавата̄ – ‘‘идха пана̄хам̣, са̄рипутта, екаччам̣ пуггалам̣ евам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄ми – ‘татха̄йам̣ пуггало пат̣ипанно, татха̄ ча ирийати, тан̃ча маггам̣ сама̄рӯл̣хо, йатха̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ апа̄йам̣ дуггатим̣ винипа̄там̣ нирайам̣ упападжджиссатӣ’ти.
‘‘идха пана̄хам̣, са̄рипутта, екаччам̣ пуггалам̣ евам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄ми – ‘татха̄йам̣ пуггало пат̣ипанно татха̄ ча ирийати тан̃ча маггам̣ сама̄рӯл̣хо, йатха̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ тираччха̄найоним̣ упападжджиссатӣ’ти.
‘‘идха пана̄хам̣, са̄рипутта, екаччам̣ пуггалам̣ евам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄ми – ‘татха̄йам̣ пуггало пат̣ипанно татха̄ ча ирийати тан̃ча маггам̣ сама̄рӯл̣хо, йатха̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ петтивисайам̣ упападжджиссатӣ’ти.
‘‘идха пана̄хам̣, са̄рипутта, екаччам̣ пуггалам̣ евам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄ми – ‘татха̄йам̣ пуггало пат̣ипанно татха̄ ча ирийати тан̃ча маггам̣ сама̄рӯл̣хо, йатха̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ мануссесу уппаджджиссатӣ’ти.
‘‘идха пана̄хам̣, са̄рипутта, екаччам̣ пуггалам̣ евам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄ми – ‘татха̄йам̣ пуггало пат̣ипанно татха̄ ча ирийати тан̃ча маггам̣ сама̄рӯл̣хо, йатха̄ ка̄йасса бхеда̄ парам̣ маран̣а̄ сугатим̣ саггам̣ локам̣ упападжджиссатӣ’ти.
‘‘идха пана̄хам̣, са̄рипутта, екаччам̣ пуггалам̣ евам̣ четаса̄ чето паричча паджа̄на̄ми – ‘татха̄йам̣ пуггало пат̣ипанно татха̄ ча ирийати тан̃ча маггам̣ сама̄рӯл̣хо, йатха̄ а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихаратӣ’’’ти – тит̣т̣хантаменам̣ джа̄на̄ти.
дхимуттам̣ таппара̄йан̣анти. дхимуттанти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣. дхимуттанти вимоккхена дхимуттам̣ татра̄дхимуттам̣ тададхимуттам̣ тада̄дхипатеййам̣. атха ва̄, бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘‘айам̣ пуггало рӯпа̄дхимутто садда̄дхимутто гандха̄дхимутто раса̄дхимутто пхот̣т̣хабба̄дхимутто кула̄дхимутто ган̣а̄дхимутто а̄ва̄са̄дхимутто ла̄бха̄дхимутто йаса̄дхимутто пасам̣са̄дхимутто сукха̄дхимутто чӣвара̄дхимутто пин̣д̣апа̄та̄дхимутто сена̄сана̄дхимутто гила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄дхимутто суттанта̄дхимутто винайа̄дхимутто абхидхамма̄дхимутто а̄ран̃н̃акан̇га̄дхимутто пин̣д̣апа̄тикан̇га̄дхимутто пам̣сукӯликан̇га̄дхимутто течӣварикан̇га̄дхимутто сапада̄нача̄рикан̇га̄дхимутто кхалупаччха̄бхаттикан̇га̄дхимутто несаджджикан̇га̄дхимутто йатха̄сантхатикан̇га̄дхимутто пат̣хамаджджха̄на̄дхимутто дутийаджджха̄на̄дхимутто татийаджджха̄на̄дхимутто чатуттхаджджха̄на̄дхимуттоа̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄патта̄дхимутто вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасама̄патта̄дхимутто а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄патта̄дхимутто невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄патта̄дхимутто’’тидхимуттам̣.
таппара̄йан̣анти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанамайам̣ таппара̄йан̣ам̣ каммапара̄йан̣ам̣ випа̄капара̄йан̣ам̣ каммагарукам̣ пат̣исандхигарукам̣. атха ва̄, бхагава̄ джа̄на̄ти – ‘‘айам̣ пуггало рӯпапара̄йан̣о…пе… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттипара̄йан̣о’’ти – дхимуттам̣ таппара̄йан̣ам̣. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘вин̃н̃а̄н̣ат̣т̣хитийо сабба̄, [поса̄ла̄ти бхагава̄]
абхиджа̄нам̣ татха̄гато;
тит̣т̣хантаменам̣ джа̄на̄ти, дхимуттам̣ таппара̄йан̣а’’нти.
84. а̄кин̃чан̃н̃а̄самбхавам̣ н̃атва̄, нандисам̣йоджанам̣ ити;
еваметам̣ абхин̃н̃а̄йа, тато таттха випассати;
етам̣ н̃а̄н̣ам̣ татхам̣ тасса, бра̄хман̣асса вусӣмато.
а̄кин̃чан̃н̃а̄самбхавам̣ н̃атва̄ти а̄кин̃чан̃н̃а̄самбхавоти вуччати а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасам̣ваттанико камма̄бхисан̇кха̄ро. а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасам̣ваттаникам̣ камма̄бхисан̇кха̄рам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄самбхавоти н̃атва̄, лаггананти н̃атва̄, бандхананти н̃атва̄, палибодхоти н̃атва̄ джа̄нитва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄ти – а̄кин̃чан̃н̃а̄самбхавам̣ н̃атва̄.
нандисам̣йоджанам̣ итӣти нандисам̣йоджанам̣ вуччати арӯпара̄го. арӯпара̄гена там̣ каммам̣ лаггам̣ лаггитам̣ палибуддхам̣ арӯпара̄гам̣ нандисам̣йоджананти н̃атва̄, лаггананти н̃атва̄, бандхананти н̃атва̄, палибодхоти н̃атва̄ джа̄нитва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄. итӣти падасандхи падасам̣сагго падапа̄рипӯрӣ аккхарасамава̄йо бйан̃джанасилит̣т̣хата̄ пада̄нупуббата̄петам̣ итӣти – нандисам̣йоджанам̣ ити.
еваметам̣ абхин̃н̃а̄йа̄ти евам̣ етам̣ абхин̃н̃а̄йа джа̄нитва̄ тулайитва̄ тӣрайитва̄ вибха̄вайитва̄ вибхӯтам̣ катва̄ти – еваметам̣ абхин̃н̃а̄йа.
тато таттха випассатӣти. таттха̄ти а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сама̄паджджитва̄ тато вут̣т̣хахитва̄ таттха джа̄те читтачетасике дхамме аниччато випассати, дуккхато випассати, рогато…пе… ниссаран̣ато випассати даккхати олокети ниджджха̄йати упапариккхатӣти – тато таттха випассати.
етам̣ н̃а̄н̣ам̣ татхам̣ тасса̄ти етам̣ н̃а̄н̣ам̣ таччхам̣ бхӯтам̣ йа̄тха̄вам̣ авипарӣтам̣ тасса̄ти – етам̣ н̃а̄н̣ам̣ татхам̣ тасса.
бра̄хман̣асса вусӣматоти. бра̄хман̣оти саттаннам̣ дхамма̄нам̣ ба̄хитатта̄ бра̄хман̣о…пе… асито та̄ди павуччате са брахма̄ти. бра̄хман̣асса вусӣматоти путхуджджанакалйа̄н̣ам̣ упа̄да̄йа сатта секкха̄ аппаттасса паттийа̄ анадхигатасса адхигама̄йа асаччхикатасса саччхикирийа̄йа васанти сам̣васанти а̄васанти паривасанти; араха̄ вуситава̄ катакаран̣ӣйо охитабха̄ро ануппаттасадаттхо париккхӣн̣абхавасам̣йоджано саммадан̃н̃а̄ вимутто; со вуттхава̄со чин̣н̣ачаран̣о…пе… джа̄тимаран̣асам̣са̄ро; наттхи тасса пунаббхавоти – бра̄хман̣асса вусӣмато. тена̄ха бхагава̄ –
‘‘а̄кин̃чан̃н̃а̄самбхавам̣ н̃атва̄, нандисам̣йоджанам̣ ити;
еваметам̣ абхин̃н̃а̄йа, тато таттха випассати;
етам̣ н̃а̄н̣ам̣ татхам̣ тасса, бра̄хман̣асса вусӣмато’’ти.
саха га̄тха̄парийоса̄на̄…пе… саттха̄ ме, бханте бхагава̄, са̄вакохамасмӣти.
поса̄лама̄н̣авапуччха̄ниддесо чуддасамо.