5. супинапан̃хо

5. ‘‘бханте на̄гасена, имасмим̣ локе нарана̄рийо супинам̣ пассанти калйа̄н̣ампи па̄пакампи, дит̣т̣хапуббампи адит̣т̣хапуббампи, катапуббампи акатапуббампи, кхемампи сабхайампи, дӯрепи сантикепи, бахувидха̄нипи анекаван̣н̣асахасса̄ни диссанти, кин̃четам̣ супинам̣ на̄ма, ко четам̣ пассатӣ’’ти? ‘‘нимиттаметам̣, маха̄ра̄джа, супинам̣ на̄ма, йам̣ читтасса а̄па̄та [а̄па̄тха (сӣ. пӣ.)] мупагаччхати. чхайиме, маха̄ра̄джа, супинам̣ пассанти, ва̄тико супинам̣ пассати, питтико супинам̣ пассати, семхико супинам̣ пассати, деватӯпасам̣ха̄рато супинам̣ пассати, самуда̄чин̣н̣ато супинам̣ пассати, пуббанимиттато супинам̣ пассати, татра, маха̄ра̄джа, йам̣ пуббанимиттато супинам̣ пассати, там̣ йева саччам̣, авасесам̣ миччха̄’’ти.

‘‘бханте на̄гасена, йо пуббанимиттато супинам̣ пассати, ким̣ тасса читтам̣ сайам̣ гантва̄ там̣ нимиттам̣ вичина̄ти, там̣ ва̄ нимиттам̣ читтасса а̄па̄тамупагаччхати, ан̃н̃о ва̄ а̄гантва̄ тасса а̄рочетӣ’’ти? ‘‘на, маха̄ра̄джа, тасса читтам̣ сайам̣ гантва̄ там̣ нимиттам̣ вичина̄ти, на̄пи ан̃н̃о кочи а̄гантва̄ тасса а̄рочети, атха кхо там̣ йева нимиттам̣ читтасса а̄па̄тамупагаччхати. йатха̄, маха̄ра̄джа, а̄да̄со на сайам̣ кухин̃чи гантва̄ чха̄йам̣ вичина̄ти, на̄пи ан̃н̃о кочи чха̄йам̣ а̄нетва̄ а̄да̄сам̣ а̄ропети [а̄рочети (ка.)], атха кхо йато куточи чха̄йа̄ а̄гантва̄ а̄да̄сасса а̄па̄тамупагаччхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, на тасса читтам̣ сайам̣ гантва̄ там̣ нимиттам̣ вичина̄ти, на̄пи ан̃н̃о кочи а̄гантва̄ а̄рочети, атха кхо йато куточи нимиттам̣ а̄гантва̄ читтасса а̄па̄тамупагаччхатӣ’’ти.

‘‘бханте на̄гасена, йам̣ там̣ читтам̣ супинам̣ пассати, апи ну там̣ читтам̣ джа̄на̄ти ‘евам̣ на̄ма випа̄ко бхависсати кхемам̣ ва̄ бхайам̣ ва̄’ти? ‘‘на хи, маха̄ра̄джа, там̣ читтам̣ джа̄на̄ти ‘евам̣випа̄ко бхависсати кхемам̣ ва̄ бхайам̣ ва̄’ти, нимитте пана уппанне ан̃н̃есам̣ катхети, тато те аттхам̣ катхентӣ’’ти.

‘‘ин̇гха, бханте на̄гасена, ка̄ран̣ам̣ ме дассехӣ’’ти. ‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, сарӣре тилака̄ пӣл̣ака̄ даддӯни ут̣т̣хаханти ла̄бха̄йа ва̄ ала̄бха̄йа ва̄, йаса̄йа ва̄ айаса̄йа ва̄, нинда̄йа ва̄ пасам̣са̄йа ва̄, сукха̄йа ва̄ дуккха̄йа ва̄, апи ну та̄, маха̄ра̄джа, пӣл̣ака̄ джа̄нитва̄ уппаджджанти ‘имам̣ на̄ма майам̣ аттхам̣ ниппха̄десса̄ма̄’’’ти? ‘‘на хи, бханте, йа̄дисе та̄ ока̄се пӣл̣ака̄ самбхаванти, таттха та̄ пӣл̣ака̄ дисва̄ немиттака̄ бйа̄каронти ‘евам̣ на̄ма випа̄ко бхависсатӣ’’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, йам̣ там̣ читтам̣ супинам̣ пассати, на там̣ читтам̣ джа̄на̄ти ‘евам̣ на̄ма випа̄ко бхависсати кхемам̣ ва̄ бхайам̣ ва̄’ти, нимитте пана уппанне ан̃н̃есам̣ катхети, тато те аттхам̣ катхентӣ’’ти.

‘‘бханте на̄гасена, йо супинам̣ пассати, со нидда̄йанто, уда̄ху джа̄гаранто [джагганто (сӣ. пӣ.)] пассатӣ’’ти? ‘‘йо со, маха̄ра̄джа, супинам̣ пассати, на со нидда̄йанто пассати, на̄пи джа̄гаранто пассати. апи ча окканте миддхе асампатте бхаван̇ге еттхантаре супинам̣ пассати. миддхасама̄рӯл̣хасса, маха̄ра̄джа, читтам̣ бхаван̇гагатам̣ хоти, бхаван̇гагатам̣ читтам̣ наппаваттати, аппаваттам̣ читтам̣ сукхадуккхам̣ наппаджа̄на̄ти, аппат̣ивиджа̄нантасса супино на хоти, паваттама̄не читте супинам̣ пассати.

‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, тимире андхака̄ре аппабха̄се супарисуддхепи а̄да̄се чха̄йа̄ на диссати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, миддхасама̄рӯл̣хе читте бхаван̇гагате тит̣т̣хама̄непи сарӣре читтам̣ аппаваттам̣ хоти, аппаватте читте супинам̣ на пассати. йатха̄, маха̄ра̄джа, а̄да̄со, евам̣ сарӣрам̣ дат̣т̣хаббам̣; йатха̄ андхака̄ро, евам̣ миддхам̣ дат̣т̣хаббам̣; йатха̄ а̄локо, евам̣ читтам̣ дат̣т̣хаббам̣.

‘‘йатха̄ ва̄ пана, маха̄ра̄джа, махикоттхат̣асса сӯрийасса пабха̄ на диссати санта̄ йева сӯрийарасми аппаватта̄ хоти, аппаватта̄йа сӯрийарасмийа̄ а̄локо на хоти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, миддхасама̄рӯл̣хасса читтам̣ бхаван̇гагатам̣ хоти, бхаван̇гагатам̣ читтам̣ наппаваттати, аппаватте читте супинам̣ на пассати. йатха̄, маха̄ра̄джа, сӯрийо, евам̣ сарӣрам̣ дат̣т̣хаббам̣; йатха̄ махикоттхаран̣ам̣, евам̣ миддхам̣ дат̣т̣хаббам̣; йатха̄ сӯрийарасми, евам̣ читтам̣ дат̣т̣хаббам̣.

‘‘двиннам̣, маха̄ра̄джа, сантепи сарӣре читтам̣ аппаваттам̣ хоти, миддхасама̄рӯл̣хасса бхаван̇гагатасса сантепи сарӣре читтам̣ аппаваттам̣ хоти, ниродхасама̄паннасса сантепи сарӣре читтам̣ аппаваттам̣ хоти, джа̄гарантасса, маха̄ра̄джа, читтам̣ лолам̣ хоти виват̣ам̣ па̄кат̣ам̣ анибаддхам̣, еварӯпасса читте нимиттам̣ а̄па̄там̣ на упети. йатха̄, маха̄ра̄джа, пурисам̣ виват̣ам̣ па̄кат̣ам̣ акирийам̣ арахассам̣ рахассака̄ма̄ паривадждженти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, джа̄гарантасса диббо аттхо а̄па̄там̣ на упети, тасма̄ джа̄гаранто супинам̣ на пассати. йатха̄ ва̄ пана, маха̄ра̄джа, бхиккхум̣ бхинна̄джӣвам̣ ана̄ча̄рам̣ па̄памиттам̣ дуссӣлам̣ кусӣтам̣ хӣнавӣрийам̣ кусала̄ бодхипаккхийа̄ дхамма̄ а̄па̄там̣ на упенти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, джа̄гарантасса диббо аттхо а̄па̄там̣ на упети, тасма̄ джа̄гаранто супинам̣ на пассатӣ’’ти.

‘‘бханте на̄гасена, аттхи миддхасса а̄димаджджхапарийоса̄на’’нти? ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, аттхи миддхасса а̄димаджджхапарийоса̄на’’нти. ‘‘катамам̣ а̄ди, катамам̣ маджджхам̣, катамам̣ парийоса̄на’’нти? ‘‘йо, маха̄ра̄джа, ка̄йасса она̄хо парийона̄хо дуббалйам̣ мандата̄ акамман̃н̃ата̄ ка̄йасса, айам̣ миддхасса а̄ди; йо, маха̄ра̄джа, капинидда̄парето вокин̣н̣акам̣ джаггати [вокин̣н̣атам̣ гаччхати (нисйа)], идам̣ миддхасса маджджхам̣; бхаван̇гагати парийосанам̣. маджджхӯпагато, маха̄ра̄джа, капинидда̄парето супинам̣ пассати. йатха̄, маха̄ра̄джа, кочи йатача̄рӣ сама̄хитачитто т̣хитадхаммо ачалабуддхи пахӣнакотӯхаласаддам̣ ванамаджджхога̄хитва̄ сукхумам̣ аттхам̣ чинтайати, на ча со таттха миддхам̣ оккамати, со таттха сама̄хито екаггачитто сукхумам̣ аттхам̣ пат̣ивиджджхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, джа̄гаро на миддхасама̄панно, маджджхӯпагато капинидда̄парето супинам̣ пассати. йатха̄, маха̄ра̄джа, котӯхаласаддо, евам̣ джа̄гарам̣ дат̣т̣хаббам̣; йатха̄ вивиттам̣ ванам̣, евам̣ капинидда̄парето дат̣т̣хаббо; йатха̄ со котӯхаласаддам̣ оха̄йа миддхам̣ виваджджетва̄ маджджхаттабхӯто сукхумам̣ аттхам̣ пат̣ивиджджхати, евам̣ джа̄гаро на миддхасама̄панно капинидда̄парето супинам̣ пассатӣ’’ти. ‘‘са̄дху, бханте на̄гасена, еваметам̣ татха̄ сампат̣иччха̄мӣ’’ти.

супинапан̃хо пан̃чамо.