4. пуббапета̄дисапан̃хо

4. ‘‘бханте на̄гасена, име да̄йака̄ да̄нам̣ датва̄ пуббапета̄нам̣ а̄дисанти [уддисанти (ка. сӣ.)] ‘идам̣ тесам̣ па̄пун̣а̄тӯ’ти, апи ну те кин̃чи татонида̄нам̣ випа̄кам̣ пат̣илабхантӣ’’ти? ‘‘кечи, маха̄ра̄джа, пат̣илабханти, кечи наппат̣илабхантӣ’’ти. ‘‘ке, бханте, пат̣илабханти, ке наппат̣илабхантӣ’’ти? ‘‘нирайӯпапанна̄, маха̄ра̄джа, наппат̣илабханти, саггагата̄ наппат̣илабханти, тираччха̄найонигата̄ наппат̣илабханти, чатуннам̣ пета̄нам̣ тайо пета̄ наппат̣илабханти ванта̄сика̄ кхуппипа̄сино ниджджха̄матан̣хика̄, лабханти пета̄ парадаттӯпаджӣвино, тепи сарама̄на̄ йева лабхантӣ’’ти.

‘‘тена хи, бханте на̄гасена, да̄йака̄нам̣ да̄нам̣ висоситам̣ [висотам̣ (сӣ. пӣ.)] хоти апхалам̣, йесам̣ уддисса катам̣ йади те наппат̣илабхантӣ’’ти? ‘‘на хи там̣, маха̄ра̄джа, да̄нам̣ апхалам̣ хоти авипа̄кам̣, да̄йака̄ йева тасса пхалам̣ анубхавантӣ’’ти. ‘‘тена хи, бханте на̄гасена, ка̄ран̣ена мам̣ сан̃н̃а̄пехӣ’’ти. ‘‘идха, маха̄ра̄джа, кечи манусса̄ маччхамам̣сасура̄бхаттакхаджджака̄ни пат̣ийа̄детва̄ н̃а̄тикулам̣ гаччханти, йади те н̃а̄така̄ там̣ упа̄йанам̣ на сампат̣иччхеййум̣, апи ну там̣ упа̄йанам̣ висоситам̣ гаччхеййа винассеййа ва̄’’ти? ‘‘на хи, бханте, са̄мика̄нам̣ йева там̣ хотӣ’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, да̄йака̄ йева тасса пхалам̣ анубхаванти. йатха̄ пана, маха̄ра̄джа, пурисо габбхам̣ павит̣т̣хо асати пурато никкхаманамукхе кена никкхамеййа̄’’ти. ‘‘павит̣т̣хенева бханте’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, да̄йака̄ йева тасса пхалам̣ анубхавантӣ’’ти. ‘‘хоту, бханте на̄гасена, еваметам̣ татха̄ сампат̣иччха̄ми, да̄йака̄ йева тасса пхалам̣ анубхаванти, на майам̣ там̣ ка̄ран̣ам̣ виломема̄ти.

‘‘бханте на̄гасена, йади имесам̣ да̄йака̄нам̣ диннада̄нам̣ пуббапета̄нам̣ па̄пун̣а̄ти, те ча тасса випа̄кам̣ анубхаванти. тена хи йо па̄н̣а̄типа̄тӣ луддо лохитапа̄н̣ӣ падут̣т̣хаманасан̇каппо мануссе гха̄тетва̄ да̄рун̣ам̣ каммам̣ катва̄ пуббапета̄нам̣ а̄дисеййа ‘имасса ме каммасса випа̄ко пуббапета̄нам̣ па̄пун̣а̄тӯ’ти, апи ну тасса випа̄ко пуббапета̄нам̣ па̄пун̣а̄тӣ’’ти? ‘‘на хи, маха̄ра̄джа̄’’ти.

‘‘бханте на̄гасена, ко таттха хету ким̣ ка̄ран̣ам̣, йена кусалам̣ па̄пун̣а̄ти акусалам̣ на па̄пун̣а̄тӣ’’ти? ‘‘несо, маха̄ра̄джа, пан̃хо пуччхитаббо, ма̄ ча твам̣, маха̄ра̄джа, ‘висаджджако аттхӣ’ти апуччхитаббам̣ пуччхи, ‘кисса а̄ка̄со нира̄ламбо, кисса ган̇га̄ уддхаммукха̄ на сандати, кисса име манусса̄ ча диджа̄ ча двипада̄ мига̄ чатуппада̄’ти тампи мам̣ твам̣ пуччхиссасӣ’’ти. ‘‘на̄хам̣ там̣, бханте на̄гасена, вихеса̄пеккхо пуччха̄ми, апи ча нибба̄ханаттха̄йа [нибба̄наттха̄йа (ка.)] сандехасса пуччха̄ми, бахӯ манусса̄ локе ва̄мага̄мино [па̄пага̄хино (сйа̄.)] вичаккхука̄, ‘кинти те ота̄рам̣ на лабхеййу’нти ева̄хам̣ там̣ пуччха̄мӣ’’ти. ‘‘на сакка̄, маха̄ра̄джа, саха акатена анануматена саха па̄пам̣ каммам̣ сам̣вибхаджитум̣.

‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, манусса̄ удаканибба̄ханена удакам̣ сувидӯрампи харанти, апи ну, маха̄ра̄джа, сакка̄ гханамаха̄селапаббато [паббатато (ка.)] нибба̄ханена йатхиччхитам̣ хариту’’нти? ‘‘на хи, бханте’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, сакка̄ кусалам̣ сам̣вибхаджитум̣, на сакка̄ акусалам̣ сам̣вибхаджитум̣. йатха̄ ва̄ пана, маха̄ра̄джа, сакка̄ телена падӣпо джа̄летум̣, апи ну, маха̄ра̄джа, сакка̄ удакена падӣпо джа̄лету’’нти? ‘‘на хи, бханте’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, сакка̄ кусалам̣ сам̣вибхаджитум̣, на сакка̄ акусалам̣ сам̣вибхаджитум̣. йатха̄ ва̄ пана, маха̄ра̄джа, кассака̄ тал̣а̄като удакам̣ нӣхаритва̄ дхан̃н̃ам̣ парипа̄ченти, апи ну кхо, маха̄ра̄джа, сакка̄ маха̄самуддато удакам̣ нӣхаритва̄ дхан̃н̃ам̣ парипа̄чету’’нти? ‘‘на хи, бханте’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, сакка̄ кусалам̣ сам̣вибхаджитум̣, на сакка̄ акусалам̣ сам̣вибхаджиту’’нти.

‘‘бханте на̄гасена, кена ка̄ран̣ена сакка̄ кусалам̣ сам̣вибхаджитум̣, на сакка̄ акусалам̣ сам̣вибхаджитум̣. ка̄ран̣ена мам̣ сан̃н̃а̄пехи, на̄хам̣ андхо ана̄локо сутва̄ ведисса̄мӣ’’ти. ‘‘акусалам̣, маха̄ра̄джа, тхокам̣, кусалам̣ бахукам̣, тхокатта̄ акусалам̣ катта̄рам̣ йева парийа̄дийати, бахукатта̄ кусалам̣ садевакам̣ локам̣ аджджхоттхаратӣ’’ти. ‘‘опаммам̣ карохӣ’’ти.

‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, париттам̣ екам̣ удакабинду патхавийам̣ нипатеййа, апи ну кхо там̣, маха̄ра̄джа, удакабинду дасапи два̄дасапи йоджана̄ни аджджхоттхареййа̄’’ти? ‘‘на хи, бханте, йаттха там̣ удакабинду нипатитам̣, таттхева парийа̄дийатӣ’’ти. ‘‘кена ка̄ран̣ена, маха̄ра̄джа̄’’ти? ‘‘париттатта̄, бханте, удакабиндусса̄’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, париттам̣ акусалам̣ париттатта̄ катта̄рам̣ йева парийа̄дийати, на сакка̄ сам̣вибхаджитум̣.

‘‘йатха̄ ва̄ пана, маха̄ра̄джа, махатимаха̄мегхо абхивассеййа таппайанто дхаран̣италам̣, апи ну кхо со, маха̄ра̄джа, маха̄мегхо самантато оттхареййа̄’’ти. ‘‘а̄ма, бханте, пӯрайитва̄ со маха̄мегхо соббхасара саритаса̄кха̄кандарападарадахатал̣а̄ка [ма̄тика̄тал̣а̄ка (ка.)] удапа̄напоккхаран̣ийо дасапи два̄дасапи йоджана̄ни аджджхоттхареййа̄’’ти. ‘‘кена ка̄ран̣ена, маха̄ра̄джа̄’’ти? ‘‘махантатта̄, бханте, мегхасса̄’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, кусалам̣ бахукам̣, бахукатта̄ сакка̄ девамануссехипи сам̣вибхаджиту’’нти.

‘‘бханте на̄гасена, кена ка̄ран̣ена акусалам̣ тхокам̣ кусалам̣ бахутара’’нти? ‘‘идха, маха̄ра̄джа, йо кочи да̄нам̣ дети, сӣлам̣ сама̄дийати, упосатхакаммам̣ кароти, со хат̣т̣хо пахат̣т̣хо хасито памудито пасаннама̄насо ведаджа̄то хоти, тасса апара̄парам̣ пӣти уппаджджати, пӣтиманасса бхиййо бхиййо кусалам̣ павад̣д̣хати.

‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, удапа̄не бахусалиласампун̣н̣е екена десена удакам̣ пависеййа, екена никкхамеййа, никкхамантепи апара̄парам̣ уппаджджати, на сакка̄ хоти кхайам̣ па̄петум̣. евамева кхо, маха̄ра̄джа, кусалам̣ бхиййо бхиййо павад̣д̣хати. вассасатепи че, маха̄ра̄джа, пурисо катам̣ кусалам̣ а̄ваджджеййа, а̄ваджджите а̄ваджджите бхиййо бхиййо кусалам̣ павад̣д̣хати. тасса там̣ кусалам̣ сакка̄ хоти йатхиччхакехи саддхим̣ сам̣вибхаджитум̣, идаметтха, маха̄ра̄джа, ка̄ран̣ам̣, йена ка̄ран̣ена кусалам̣ бахутарам̣.

‘‘акусалам̣ пана, маха̄ра̄джа, каронто паччха̄ виппат̣иса̄рӣ хоти, виппат̣иса̄рино читтам̣ пат̣илӣйати пат̣икут̣ати пат̣иваттати на сампаса̄рӣйати сочати таппати ха̄йати кхӣйати на паривад̣д̣хати таттхева парийа̄дийати. йатха̄, маха̄ра̄джа, суккха̄йа надийа̄ маха̄пул̣ина̄йа унната̄ваната̄йа кут̣иласан̇кут̣ила̄йа упарито париттам̣ удакам̣ а̄гаччхантам̣ ха̄йати кхӣйати на паривад̣д̣хати таттхева парийа̄дийати. евамева кхо, маха̄ра̄джа, акусалам̣ каронтасса читтам̣ пат̣илӣйати пат̣икут̣ати пат̣иваттати на сампаса̄рӣйати сочати таппати ха̄йати кхӣйати на паривад̣д̣хати таттхева парийа̄дийати, идаметтха, маха̄ра̄джа, ка̄ран̣ам̣, йена ка̄ран̣ена акусалам̣ тхока’’нти. ‘‘са̄дху, бханте на̄гасена, еваметам̣ татха̄ сампат̣иччха̄мӣ’’ти.

пуббапета̄дисапан̃хо чатуттхо.