9. га̄тха̄бхигӣтабходжанакатха̄пан̃хо
9. ‘‘бханте на̄гасена, бха̄ситампетам̣ бхагавата̄ –
‘‘‘га̄тха̄бхигӣтам̣ ме абходжанеййам̣ [абходжанӣйам̣ (ка.) су. ни. 81 пасситаббам̣], сампассатам̣ бра̄хман̣а неса дхамма̄;
га̄тха̄бхигӣтам̣ пануданти буддха̄, дхамме сатӣ бра̄хман̣а вуттиреса̄’ти.
‘‘пуна ча бхагава̄ париса̄йа дхаммам̣ десенто катхенто анупуббикатхам̣ пат̣хамам̣ та̄ва да̄накатхам̣ катхети, паччха̄ сӣлакатхам̣, тасса бхагавато саббалокиссарасса бха̄ситам̣ сутва̄ деваманусса̄ абхисан̇кхаритва̄ да̄нам̣ денти, тасса там̣ уййоджитам̣ да̄нам̣ са̄вака̄ парибхун̃джанти. йади, бханте на̄гасена, бхагавата̄ бхан̣итам̣ ‘га̄тха̄бхигӣтам̣ ме абходжанеййа’нти, тена хи ‘бхагава̄ да̄накатхам̣ пат̣хамам̣ катхетӣ’ти йам̣ вачанам̣, там̣ миччха̄. йади да̄накатхам̣ пат̣хамам̣ катхети, тена хи ‘га̄тха̄бхигӣтам̣ ме абходжанеййа’нти тампи вачанам̣ миччха̄. ким̣ ка̄ран̣ам̣? йо со, бханте, даккхин̣еййо гихӣнам̣ пин̣д̣апа̄тада̄насса випа̄кам̣ катхети, тасса те дхаммакатхам̣ сутва̄ пасанначитта̄ апара̄парам̣ да̄нам̣ денти, йе там̣ да̄нам̣ парибхун̃джанти, саббе те га̄тха̄бхигӣтам̣ парибхун̃джанти. айампи убхато кот̣ико пан̃хо нипун̣о гамбхӣро тапа̄нуппатто, со тайа̄ нибба̄хитаббо’’ти.
‘‘бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ ‘га̄тха̄бхигӣтам̣ ме абходжанеййам̣, сампассатам̣ бра̄хман̣а неса дхаммо. га̄тха̄бхигӣтам̣ пануданти буддха̄, дхамме сатӣ бра̄хман̣а вуттиреса̄’ти, катхети ча бхагава̄ пат̣хамам̣ да̄накатхам̣, тан̃ча пана кирийам̣ саббесам̣ татха̄гата̄нам̣ пат̣хамам̣ да̄накатха̄йа, таттха читтам̣ абхирама̄петва̄ паччха̄ сӣле нийодженти. йатха̄, маха̄ра̄джа, манусса̄ тарун̣ада̄рака̄нам̣ пат̣хамам̣ та̄ва кӣл̣а̄бхан̣д̣ака̄ни денти. сеййатхидам̣, ван̇какам̣ гхат̣икам̣ чин̇гулакам̣ патта̄л̣хакам̣ ратхакам̣ дханукам̣, паччха̄ те саке саке камме нийодженти. евамева кхо, маха̄ра̄джа, татха̄гато пат̣хамам̣ да̄накатха̄йа читтам̣ абхирама̄петва̄ паччха̄ сӣле нийоджети.
‘‘йатха̄ ва̄ пана, маха̄ра̄джа, бхисакко на̄ма а̄тура̄нам̣ пат̣хамам̣ та̄ва чатӯхапан̃ча̄хам̣ телам̣ па̄йети балакаран̣а̄йа синехана̄йа, паччха̄ виречети. евамева кхо, маха̄ра̄джа, татха̄гато пат̣хамам̣ та̄ва да̄накатха̄йа читтам̣ абхирама̄петва̄ паччха̄ сӣле нийоджети. да̄йака̄нам̣, маха̄ра̄джа, да̄напатӣнам̣ читтам̣ мудукам̣ хоти маддавам̣ синиддхам̣, тена те да̄насетусан̇камена да̄нана̄ва̄йа сам̣са̄раса̄гарапа̄раманугаччханти, тасма̄ тесам̣ пат̣хамам̣ каммабхӯмимануса̄сати, на ча кеначи [тена (сӣ. пӣ.)] вин̃н̃аттима̄паджджатӣ’’ти.
‘‘бханте на̄гасена, ‘вин̃н̃атти’нти йам̣ вадеси, кати пана та̄ вин̃н̃аттийо’’ти? ‘‘двема̄, маха̄ра̄джа, вин̃н̃аттийо ка̄йавин̃н̃атти вачӣвин̃н̃атти ча̄ти. таттха аттхи ка̄йавин̃н̃атти са̄ваджджа̄, аттхи анаваджджа̄. аттхи вачӣвин̃н̃атти са̄ваджджа̄, аттхи анаваджджа̄.
‘‘катама̄ ка̄йавин̃н̃атти са̄ваджджа̄? идхекаччо бхиккху кула̄ни упагантва̄ анока̄се т̣хито т̣ха̄нам̣ бхан̃джати, айам̣ ка̄йавин̃н̃атти са̄ваджджа̄. та̄йа ча вин̃н̃а̄питам̣ арийа̄ на парибхун̃джанти, со ча пуггало арийа̄нам̣ самайе он̃н̃а̄то хоти хӣл̣ито кхӣл̣ито гарахито парибхӯто ачиттӣкато, бхинна̄джӣвотвева сан̇кхам̣ гаччхати.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, идхекаччо бхиккху кула̄ни упагантва̄ анока̄се т̣хито галам̣ пан̣а̄метва̄ морапеккхитам̣ пеккхати ‘евам̣ име пассантӣ’ти, тена ча те пассанти. айампи ка̄йавин̃н̃атти са̄ваджджа̄. та̄йа ча вин̃н̃а̄питам̣ арийа̄ на парибхун̃джанти, со ча пуггало арийа̄нам̣ самайе он̃н̃а̄то хоти хӣл̣ито кхӣл̣ито гарахито парибхӯто ачиттӣкато, бхинна̄джӣвотвева сан̇кхам̣ гаччхати.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, идхекаччо бхиккху ханука̄йа ва̄ бхамука̄йа ва̄ ан̇гут̣т̣хена ва̄ вин̃н̃а̄пети, айампи ка̄йавин̃н̃атти са̄ваджджа̄, та̄йа ча вин̃н̃а̄питам̣ арийа̄ на парибхун̃джанти, со ча пуггало арийа̄нам̣ самайе он̃н̃а̄то хоти хӣл̣ито кхӣл̣ито гарахито парибхӯто ачиттӣкато, бхинна̄джӣвотвева сан̇кхам̣ гаччхати.
‘‘катама̄ ка̄йавин̃н̃атти анаваджджа̄? идха бхиккху кула̄ни упагантва̄ сато сама̄хито сампаджа̄но т̣ха̄непи ат̣т̣ха̄непи йатха̄нусит̣т̣хим̣ гантва̄ т̣ха̄не тит̣т̣хати, да̄тука̄месу тит̣т̣хати, ада̄тука̄месу паккамати. айам̣ ка̄йавин̃н̃атти анаваджджа̄, та̄йа ча вин̃н̃а̄питам̣ арийа̄ парибхун̃джанти, со ча пуггало арийа̄нам̣ самайе ван̣н̣ито хоти тхуто пасаттхо саллекхита̄ча̄ро, парисуддха̄джӣвотвева сан̇кхам̣ гаччхати. бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ дева̄тидевена –
‘на ве йа̄чанти саппан̃н̃а̄, дхӣро ча ведитумарахати [арийа̄ гараханти йа̄чанам̣ (сӣ. пӣ.)];
уддисса арийа̄ тит̣т̣ханти, еса̄ арийа̄на йа̄чана̄’ти.
‘‘катама̄ вачӣвин̃н̃атти са̄ваджджа̄? идха, маха̄ра̄джа, бхиккху ва̄ча̄йа бахувидхам̣ вин̃н̃а̄пети чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄наппаччайабхесаджджапариккха̄рам̣, айам̣ вачӣвин̃н̃атти са̄ваджджа̄, та̄йа ча вин̃н̃а̄питам̣ арийа̄ на парибхун̃джанти, со ча пуггало арийа̄нам̣ самайе он̃н̃а̄то хоти хӣл̣ито кхӣл̣ито гарахито парибхӯто ачиттӣкато, бхинна̄джӣвотвева сан̇кхам̣ гаччхати.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, идхекаччо бхиккху паресам̣ са̄венто евам̣ бхан̣ати ‘имина̄ ме аттхо’ти, та̄йа ча ва̄ча̄йа паресам̣ са̄вита̄йа тасса ла̄бхо уппаджджати, айампи вачӣвин̃н̃атти са̄ваджджа̄, та̄йа ча вин̃н̃а̄питам̣ арийа̄ на парибхун̃джанти, со ча пуггало арийа̄нам̣ самайе он̃н̃а̄то хоти хӣл̣ито кхӣл̣ито гарахито парибхӯто ачиттӣкато, бхинна̄джӣвотвева сан̇кхам̣ гаччхати.
‘‘пуна чапарам̣, маха̄ра̄джа, идхекаччо бхиккху вачӣвиппха̄рена париса̄йа са̄вети ‘еван̃ча еван̃ча бхиккхӯнам̣ да̄табба’нти, тан̃ча те вачанам̣ сутва̄ парикиттитам̣ абхихаранти, айампи вачӣвин̃н̃атти са̄ваджджа̄, та̄йа ча вин̃н̃а̄питам̣ арийа̄ на парибхун̃джанти, со ча пуггало арийа̄нам̣ самайе он̃н̃а̄то хоти хӣл̣ито кхӣл̣ито гарахито парибхӯто ачиттӣкато, бхинна̄джӣвотвева сан̇кхам̣ гаччхати.
‘‘нану, маха̄ра̄джа, тхеропи са̄рипутто аттхан̇гате сӯрийе раттибха̄ге гила̄но сама̄но тхерена маха̄моггалла̄нена бхесаджджам̣ пуччхӣйама̄но ва̄чам̣ бхинди, тасса тена вачӣбхедена бхесаджджам̣ уппаджджи. атха тхеро са̄рипутто ‘вачӣбхедена ме имам̣ бхесаджджам̣ уппаннам̣, ма̄ ме а̄джӣво бхиджджӣ’ти а̄джӣвабхедабхайа̄ там̣ бхесаджджам̣ паджахи на упаджӣви. евампи вачӣвин̃н̃атти са̄ваджджа̄, та̄йа ча вин̃н̃а̄питам̣ арийа̄ на парибхун̃джанти. со ча пуггало арийа̄нам̣ самайе он̃н̃а̄то хоти хӣл̣ито кхӣл̣ито гарахито парибхӯто ачиттӣкато, бхинна̄джӣвотвева сан̇кхам̣ гаччхати.
‘‘катама̄ вачӣвин̃н̃атти анаваджджа̄? идха, маха̄ра̄джа, бхиккху сати паччайе бхесаджджам̣ вин̃н̃а̄пети н̃а̄типава̄ритесу кулесу, айам̣ вачӣвин̃н̃атти анаваджджа̄, та̄йа ча вин̃н̃а̄питам̣ арийа̄ парибхун̃джанти, со ча пуггало арийа̄нам̣ самайе ван̣н̣ито хоти тхомито пасаттхо, парисуддха̄джӣвотвева сан̇кхам̣ гаччхати, анумато татха̄гатехи арахантехи самма̄самбуддхехи.
‘‘йам̣ пана, маха̄ра̄джа, татха̄гато касибха̄радва̄джасса бра̄хман̣асса бходжанам̣ паджахи [паджахати (ка.)], там̣ а̄вет̣ханавинивет̣ханакад̣д̣хананиггахаппат̣икаммена ниббатти, тасма̄ татха̄гато там̣ пин̣д̣апа̄там̣ пат̣иккхипи на упаджӣвӣ’’ти.
‘‘саббака̄лам̣, бханте на̄гасена, татха̄гате бхун̃джама̄не девата̄ диббам̣ оджам̣ патте а̄киранти, уда̄ху ‘сӯкарамаддаве ча мадхупа̄йа̄се ча̄’ти двӣсу йева пин̣д̣апа̄тесу а̄кирим̣сӯ’’ти? ‘‘саббака̄лам̣, маха̄ра̄джа, татха̄гате бхун̃джама̄не девата̄ диббам̣ оджам̣ гахетва̄ упатит̣т̣хитва̄ уддхат̣уддхат̣е а̄лопе а̄киранти.
‘‘йатха̄, маха̄ра̄джа, ран̃н̃о сӯдо ран̃н̃о бхун̃джантасса сӯпам̣ гахетва̄ упатит̣т̣хитва̄ кабал̣е кабал̣е сӯпам̣ а̄кирати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, саббака̄лам̣ татха̄гате бхун̃джама̄не девата̄ диббам̣ оджам̣ гахетва̄ упатит̣т̣хитва̄ уддхат̣уддхат̣е а̄лопе диббам̣ оджам̣ а̄киранти. веран̃джа̄йампи, маха̄ра̄джа, татха̄гатасса суккхайавапулаке [суккхайавамӯлаке (ка.)] бхун̃джама̄насса девата̄ диббена оджена темайитва̄ темайитва̄ упасам̣харим̣су, тена татха̄гатасса ка̄йо упачито ахосӣ’’ти. ‘‘ла̄бха̄ вата, бханте на̄гасена, та̄сам̣ девата̄нам̣, йа̄ татха̄гатасса сарӣраппат̣иджаггане сататам̣ самитам̣ уссуккама̄панна̄. са̄дху, бханте на̄гасена, еваметам̣ татха̄ сампат̣иччха̄мӣ’’ти.
га̄тха̄бхигӣтабходжанакатха̄пан̃хо навамо.