7. кусала̄кусаласамависамапан̃хо

7. ‘‘бханте на̄гасена ‘кусалака̄риссапи акусалака̄риссапи випа̄ко самасамо, уда̄ху кочи висесо аттхӣ’ти? ‘‘аттхи, маха̄ра̄джа, кусаласса ча акусаласса ча висесо, кусалам̣, маха̄ра̄джа, сукхавипа̄кам̣ саггасам̣ваттаникам̣, акусалам̣ дуккхавипа̄кам̣ нирайасам̣ваттаника’’нти.

‘‘бханте на̄гасена, тумхе бхан̣атха ‘девадатто екантакан̣хо, екантакан̣хехи дхаммехи саманна̄гато, бодхисатто екантасукко, екантасуккехи дхаммехи саманна̄гато’ти. пуна ча девадатто бхаве бхаве йасена ча паккхена ча бодхисаттена самасамо хоти, када̄чи адхикатаро ва̄. йада̄ девадатто нагаре ба̄ра̄н̣асийам̣ брахмадаттасса ран̃н̃о пурохитапутто ахоси, тада̄ бодхисатто чхавакачан̣д̣а̄ло ахоси виджджа̄дхаро, виджджам̣ париджаппитва̄ ака̄ле амбапхала̄ни ниббаттеси, еттха та̄ва бодхисатто девадаттато джа̄тийа̄ нихӣно йасена ча нихӣно.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто ра̄джа̄ ахоси маха̄ махӣпати саббака̄масаман̇гӣ, тада̄ бодхисатто тассӯпабхого ахоси хаттхина̄го саббалаккхан̣асампанно, тасса ча̄ругативила̄сам̣ асахама̄но ра̄джа̄ вадхамиччханто хаттха̄чарийам̣ евамавоча ‘асиккхито те, а̄чарийа, хаттхина̄го, тасса а̄ка̄сагаманам̣ на̄ма ка̄ран̣ам̣ карохӣ’ти, таттхапи та̄ва бодхисатто девадаттато джа̄тийа̄ нихӣно ла̄мако тираччха̄нагато.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто мануссо ахоси паване нат̣т̣ха̄йико, тада̄ бодхисатто маха̄патхавӣ на̄ма маккат̣о ахоси, еттхапи та̄ва диссати висесо мануссасса ча тираччха̄нагатасса ча, таттхапи та̄ва бодхисатто девадаттато джа̄тийа̄ нихӣно.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто мануссо ахоси сон̣уттаро на̄ма неса̄до балава̄ балаватаро на̄габало, тада̄ бодхисатто чхадданто на̄ма на̄гара̄джа̄ ахоси. тада̄ со луддако там̣ хаттхина̄гам̣ гха̄теси, таттхапи та̄ва девадаттова адхикатаро.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто мануссо ахоси ваначарако аникетава̄сӣ, тада̄ бодхисатто сакун̣о ахоси титтиро мантаджджха̄йӣ, тада̄пи со ваначарако там̣ сакун̣ам̣ гха̄теси, таттхапи та̄ва девадаттова джа̄тийа̄ адхикатаро.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто кала̄бу на̄ма ка̄сира̄джа̄ [ка̄сикара̄джа̄ (ка.)] ахоси, тада̄ бодхисатто та̄пасо ахоси кхантива̄дӣ. тада̄ со ра̄джа̄ тасса та̄пасасса куддхо хаттхапа̄де вам̣сакал̣ӣре вийа чхеда̄песи, таттхапи та̄ва девадатто йева адхикатаро джа̄тийа̄ ча йасена ча.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто мануссо ахоси ваначаро, тада̄ бодхисатто нандийо на̄ма ва̄нариндо ахоси, тада̄пи со ваначаро там̣ ва̄нариндам̣ гха̄теси саддхим̣ ма̄тара̄ канит̣т̣хабха̄тикена ча, таттхапи та̄ва девадатто йева адхикатаро джа̄тийа̄.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто мануссо ахоси ачелако ка̄рамбхийо на̄ма, тада̄ бодхисатто пан̣д̣арако на̄ма на̄гара̄джа̄ ахоси, таттхапи та̄ва девадатто йева адхикатаро джа̄тийа̄.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто мануссо ахоси паване джат̣илако, тада̄ бодхисатто таччхако на̄ма маха̄сӯкаро ахоси, таттхапи та̄ва девадатто йева джа̄тийа̄ адхикатаро.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто четӣсу сӯрапаричаро на̄ма ра̄джа̄ ахоси упари пурисаматте гагане веха̄сан̇гамо, тада̄ бодхисатто капило на̄ма бра̄хман̣о ахоси, таттхапи та̄ва девадатто йева адхикатаро джа̄тийа̄ ча йасена ча.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто мануссо ахоси са̄мо на̄ма, тада̄ бодхисатто руру на̄ма мигара̄джа̄ ахоси, таттхапи та̄ва девадатто йева джа̄тийа̄ адхикатаро.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто мануссо ахоси луддако паваначаро, тада̄ бодхисатто хаттхина̄го ахоси, со луддако тасса хаттхина̄гасса саттаккхаттум̣ данте чхиндитва̄ хари, таттхапи та̄ва девадатто йева йонийа̄ адхикатаро.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто син̇га̄ло ахоси кхаттийадхаммо, со йа̄вата̄ джамбудӣпе падесара̄джа̄но те саббе ануйутте ака̄си, тада̄ бодхисатто видхуро на̄ма пан̣д̣ито ахоси, таттхапи та̄ва девадатто йева йасена адхикатаро.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто хаттхина̄го хутва̄ лат̣укика̄йа сакун̣ика̄йа путтаке гха̄теси, тада̄ бодхисаттопи хаттхина̄го ахоси йӯтхапати, таттха та̄ва убхопи те самасама̄ ахесум̣.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто йаккхо ахоси адхаммо на̄ма, тада̄ бодхисаттопи йаккхо ахоси дхаммо на̄ма, таттхапи та̄ва убхопи самасама̄ ахесум̣.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто на̄вико ахоси пан̃чаннам̣ куласата̄нам̣ иссаро, тада̄ бодхисаттопи на̄вико ахоси пан̃чаннам̣ куласата̄нам̣ иссаро, таттхапи та̄ва убхопи самасама̄ ахесум̣.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто саттхава̄хо ахоси пан̃чаннам̣ сакат̣асата̄нам̣ иссаро, тада̄ бодхисаттопи саттхава̄хо ахоси пан̃чаннам̣ сакат̣асата̄нам̣ иссаро, таттхапи та̄ва убхопи самасама̄ ахесум̣.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто са̄кхо на̄ма мигара̄джа̄ ахоси, тада̄ бодхисаттопи нигродхо на̄ма мигара̄джа̄ ахоси, таттхапи та̄ва убхопи самасама̄ ахесум̣.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто са̄кхо на̄ма сена̄пати ахоси, тада̄ бодхисаттопи нигродхо на̄ма ра̄джа̄ ахоси, таттхапи та̄ва убхопи самасама̄ ахесум̣.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто кхан̣д̣аха̄ло на̄ма бра̄хман̣о ахоси, тада̄ бодхисатто чандо на̄ма ра̄джакума̄ро ахоси, тада̄ со кхан̣д̣аха̄ло йева адхикатаро.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто брахмадатто на̄ма ра̄джа̄ ахоси, тада̄ бодхисатто тасса путто маха̄падумо на̄ма кума̄ро ахоси, тада̄ со ра̄джа̄ сакапуттам̣ чорапапа̄те кхипа̄песи, йато куточи пита̄ва путта̄нам̣ адхикатаро хоти висит̣т̣хоти, таттхапи та̄ва девадатто йева адхикатаро.

‘‘пуна чапарам̣ йада̄ девадатто маха̄пата̄по на̄ма ра̄джа̄ ахоси, тада̄ бодхисатто тасса путто дхаммапа̄ло на̄ма кума̄ро ахоси, тада̄ со ра̄джа̄ сакапуттасса хаттхапа̄де сӣсан̃ча чхеда̄песи, таттхапи та̄ва девадатто йева уттаро адхикатаро.

аджджетарахи убхопи сакйакуле джа̄йим̣су. бодхисатто буддхо ахоси саббан̃н̃ӯ локана̄йако, девадатто тасса дева̄тидевасса са̄сане паббаджитва̄ иддхим̣ ниббаттетва̄ буддха̄лайам̣ ака̄си. ким̣ ну кхо, бханте на̄гасена, йам̣ майа̄ бхан̣итам̣, там̣ саббам̣ татхам̣ уда̄ху витатха’’нти?

‘‘йам̣ твам̣, маха̄ра̄джа, бахувидхам̣ ка̄ран̣ам̣ оса̄реси, саббам̣ там̣ татхева, но ан̃н̃атха̄’’ти. ‘‘йади, бханте на̄гасена, кан̣хопи суккопи самасамагатика̄ хонти, тена хи кусалампи акусалампи самасамавипа̄кам̣ хотӣ’’ти? ‘‘на хи, маха̄ра̄джа, кусалампи акусалампи самасамавипа̄кам̣ хоти, на хи, маха̄ра̄джа, девадатто саббаджанехи пат̣ивируддхо, бодхисаттенева пат̣ивируддхо. йо тасса бодхисаттена пат̣ивируддхо, со тасмим̣ тасмим̣ йева бхаве паччати пхалам̣ дети. девадаттопи, маха̄ра̄джа, иссарийе т̣хито джанападесу а̄раккхам̣ дети, сетум̣ сабхам̣ пун̃н̃аса̄лам̣ ка̄рети, саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ капан̣аддхикаван̣иббака̄нам̣ на̄тха̄на̄тха̄нам̣ йатха̄пан̣ихитам̣ да̄нам̣ дети. тасса со випа̄кена бхаве бхаве сампаттийо пат̣илабхати. кассетам̣, маха̄ра̄джа, сакка̄ ваттум̣ вина̄ да̄нена дамена сам̣йамена упосатхакаммена сампаттим̣ анубхависсатӣти?

‘‘йам̣ пана твам̣, маха̄ра̄джа, евам̣ вадеси ‘девадатто ча бодхисатто ча екато анупариваттантӣ’ти, со на джа̄тисатасса аччайена сама̄гамо ахоси, на джа̄тисахассасса аччайена, на джа̄тисатасахассасса аччайена, када̄чи карахачи бахӯнам̣ ахоратта̄нам̣ аччайена сама̄гамо ахоси. йам̣ панетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ ка̄н̣акаччхапопамам̣ упадасситам̣ мануссаттаппат̣ила̄бха̄йа, татхӯпамам̣, маха̄ра̄джа, имесам̣ сама̄гамам̣ дха̄рехи.

‘‘на, маха̄ра̄джа, бодхисаттасса девадаттенева саддхим̣ сама̄гамо ахоси, тхеропи, маха̄ра̄джа, са̄рипутто анекесу джа̄тисатасахассесу бодхисаттасса пита̄ ахоси, маха̄пита̄ ахоси, чӯл̣апита̄ ахоси, бха̄та̄ ахоси, путто ахоси, бха̄гинеййо ахоси, митто ахоси.

‘‘бодхисаттопи, маха̄ра̄джа, анекесу джа̄тисатасахассесу тхерасса са̄рипуттасса пита̄ ахоси, маха̄пита̄ ахоси, чӯл̣апита̄ ахоси, бха̄та̄ ахоси, путто ахоси, бха̄гинеййо ахоси, митто ахоси, саббепи, маха̄ра̄джа, саттаника̄йапарийа̄панна̄ сам̣са̄расотаманугата̄ сам̣са̄расотена вуйханта̄ аппийехипи пийехипи сама̄гаччханти. йатха̄, маха̄ра̄джа, удакам̣ сотена вуйхама̄нам̣ сучиасучикалйа̄н̣апа̄пакена сама̄гаччхати, евамева кхо, маха̄ра̄джа, саббепи саттаника̄йапарийа̄панна̄ сам̣са̄расотаманугата̄ сам̣са̄расотена вуйханта̄ аппийехипи пийехипи сама̄гаччханти. девадатто, маха̄ра̄джа, йаккхо сама̄но аттана̄ адхаммо паре адхамме нийоджетва̄ саттапан̃н̃а̄савассакот̣ийо сат̣т̣хи ча вассасатасахасса̄ни маха̄нирайе паччи, бодхисаттопи, маха̄ра̄джа, йаккхо сама̄но аттана̄ дхаммо паре дхамме нийоджетва̄ саттапан̃н̃а̄савассакот̣ийо сат̣т̣хи ча вассасатасахасса̄ни сагге моди саббака̄масаман̇гӣ, апи ча, маха̄ра̄джа, девадатто имасмим̣ бхаве буддхам̣ ана̄са̄данӣйама̄са̄дайитва̄ самагган̃ча сан̇гхам̣ бхиндитва̄ патхавим̣ па̄виси, татха̄гато буджджхитва̄ саббадхамме париниббуто упадхисан̇кхайе’’ти. ‘‘са̄дху, бханте на̄гасена, еваметам̣ татха̄ сампат̣иччха̄мӣ’’ти.

кусала̄кусаласамависамапан̃хо саттамо.