7. саддхаммантарадха̄напан̃хо
7. ‘‘бханте на̄гасена, бха̄ситампетам̣ бхагавата̄ ‘пан̃чева да̄ни, а̄нанда, вассасата̄ни [вассасахасса̄ни (сӣ.) пасса а. ни. 8.51] саддхаммо т̣хассатӣ’ти. пуна ча паринибба̄насамайе субхаддена парибба̄джакена пан̃хам̣ пут̣т̣хена бхагавата̄ бхан̣итам̣ ‘име ча, субхадда [дӣ. ни. 2.214 пасситаббам̣], бхиккхӯ самма̄ вихареййум̣, асун̃н̃о локо арахантехи асса̄’ти, асесавачанаметам̣, ниссесавачанаметам̣, ниппарийа̄йавачанаметам̣. йади, бханте на̄гасена, татха̄гатена бхан̣итам̣ ‘пан̃чева да̄ни, а̄нанда, вассасата̄ни саддхаммо т̣хассатӣ’ти, тена хи ‘асун̃н̃о локо арахантехи асса̄’ти йам̣ вачанам̣, там̣ миччха̄. йади татха̄гатена бхан̣итам̣ ‘асун̃н̃о локо арахантехи асса̄’ти, тена хи ‘пан̃чева да̄ни, а̄нанда, вассасата̄ни саддхаммо т̣хассатӣ’ти тампи вачанам̣ миччха̄. айампи убхато кот̣ико пан̃хо гаханатопи гаханатаро балаватопи балаватаро ган̣т̣хитопи ган̣т̣хитаро, со тава̄нуппатто, таттха те н̃а̄н̣абалавиппха̄рам̣ дассехи макаро вийа са̄гараббхантарагато’’ти.
‘‘бха̄ситампетам̣, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ ‘пан̃чева да̄ни, а̄нанда, вассасата̄ни саддхаммо т̣хассатӣ’ти. паринибба̄насамайе ча субхаддасса парибба̄джакасса бхан̣итам̣ ‘име ча, субхадда, бхиккхӯ самма̄ вихареййум̣, асун̃н̃о локо арахантехи асса̄’ти. тан̃ча пана, маха̄ра̄джа, бхагавато вачанам̣ на̄наттхан̃чева хоти на̄на̄бйан̃джанан̃ча, айам̣ са̄санапариччхедо, айам̣ пат̣ипатти паридӣпана̄ти дӯрам̣ виваджджита̄ те убхо ан̃н̃аман̃н̃ам̣. йатха̄, маха̄ра̄джа, набхам̣ патхавито дӯрам̣ виваджджитам̣, нирайам̣ саггато дӯрам̣ виваджджитам̣, кусалам̣ акусалато дӯрам̣ виваджджитам̣, сукхам̣ дуккхато дӯрам̣ виваджджитам̣. евамева кхо, маха̄ра̄джа, те убхо ан̃н̃аман̃н̃ам̣ дӯрам̣ виваджджита̄.
‘‘апи ча, маха̄ра̄джа, ма̄ те пуччха̄ могха̄ асса [ассу (сӣ. сйа̄.)], расато те сам̣сандитва̄ катхайисса̄ми ‘пан̃чева да̄ни, а̄нанда, вассасата̄ни саддхаммо т̣хассатӣ’ти йам̣ бхагава̄ а̄ха, там̣ кхайам̣ паридӣпайанто сесакам̣ париччхинди, вассасахассам̣, а̄нанда, саддхаммо тит̣т̣хеййа, саче бхиккхунийо на пабба̄джеййум̣. пан̃чева да̄ни, а̄нанда, вассасата̄ни саддхаммо т̣хассатӣти. апи ну кхо, маха̄ра̄джа, бхагава̄ евам̣ ваданто саддхаммасса антарадха̄нам̣ ва̄ вадети абхисамайам̣ ва̄ пат̣иккосатӣ’’ти? ‘‘на хи бханте’’ти. ‘‘нат̣т̣хам̣, маха̄ра̄джа, парикиттайанто сесакам̣ паридӣпайанто париччхинди. йатха̄, маха̄ра̄джа, пурисо нат̣т̣ха̄йико саббасесакам̣ гахетва̄ джанасса паридӣпеййа ‘еттакам̣ ме бхан̣д̣ам̣ нат̣т̣хам̣, идам̣ сесака’нти. евамева кхо, маха̄ра̄джа, бхагава̄ нат̣т̣хам̣ паридӣпайанто сесакам̣ деваманусса̄нам̣ катхеси ‘пан̃чева да̄ни, а̄нанда, вассасата̄ни саддхаммо т̣хассатӣ’ти. йам̣ пана, маха̄ра̄джа, бхагавата̄ бхан̣итам̣ ‘пан̃чева да̄ни, а̄нанда, вассасата̄ни саддхаммо т̣хассатӣ’ти, са̄санапариччхедо есо.
‘‘йам̣ пана паринибба̄насамайе субхаддасса парибба̄джакасса саман̣е парикиттайанто а̄ха ‘име ча, субхадда, бхиккхӯ самма̄ вихареййум̣, асун̃н̃о локо арахантехи асса̄’ти, пат̣ипаттипаридӣпана̄ еса̄, твам̣ пана там̣ париччхедан̃ча паридӣпанан̃ча екарасам̣ кароси. йади пана те чхандо, екарасам̣ катва̄ катхайисса̄ми, са̄дхукам̣ сун̣охи манасикарохи авиккхиттама̄насо [авичалама̄насо (сӣ.) авима̄насо (пӣ. ка.)].
‘‘идха, маха̄ра̄джа, тал̣а̄ко бхавеййа навасалиласампун̣н̣о саммукхамуттарийама̄но париччхинно париват̣умакато, апарийа̄дин̣н̣е йева тасмим̣ тал̣а̄ке удакӯпари маха̄мегхо апара̄парам̣ ануппабандхо абхивассеййа, апи ну кхо, маха̄ра̄джа, тасмим̣ тал̣а̄ке удакам̣ париккхайам̣ парийа̄да̄нам̣ гаччхеййа̄’’ти? ‘‘на хи бханте’’ти. ‘‘кена ка̄ран̣ена маха̄ра̄джа̄’’ти? ‘‘мегхасса, бханте, ануппабандхата̄йа̄’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, джинаса̄санаварасаддхамматал̣а̄ко а̄ча̄расӣлагун̣аваттапат̣ипаттивималанавасалиласампун̣н̣о уттарийама̄но бхаваггамабхибхавитва̄ т̣хито. йади таттха буддхапутта̄ а̄ча̄расӣлагун̣аваттапат̣ипаттимегхавассам̣ апара̄парам̣ ануппабандха̄пеййум̣ абхивасса̄пеййум̣. евамидам̣ джинаса̄санаварасаддхамматал̣а̄ко чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣хеййа, арахантехи локо асун̃н̃о бхавеййа, имаматтхам̣ бхагавата̄ сандха̄йа бха̄ситам̣ ‘име ча, субхадда, бхиккхӯ самма̄ вихареййум̣, асун̃н̃о локо арахантехи асса̄’ти.
‘‘идха пана, маха̄ра̄джа, махати маха̄аггиккхандхе джалама̄не апара̄парам̣ суккхатин̣акат̣т̣хагомайа̄ни упасам̣хареййум̣, апи ну кхо со, маха̄ра̄джа, аггиккхандхо нибба̄йеййа̄’’ти? ‘‘на хи, бханте, бхиййо бхиййо со аггиккхандхо джалеййа, бхиййо бхиййо пабха̄сеййа̄’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, дасасахассийа̄ [дасасахассимхи (бахӯсу)] локадха̄туйа̄ джинаса̄санаварампи а̄ча̄расӣлагун̣аваттапат̣ипаттийа̄ джалати пабха̄сати. йади пана, маха̄ра̄джа, тадуттарим̣ буддхапутта̄ пан̃чахи падха̄нийан̇гехи саманна̄гата̄ сататамаппаматта̄ падахеййум̣, тӣсу сиккха̄су чхандаджа̄та̄ сиккхеййум̣, ча̄риттан̃ча сӣлам̣ саматтам̣ парипӯреййум̣, евамидам̣ джинаса̄санаварам̣ бхиййо бхиййо чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣хеййа, асун̃н̃о локо арахантехи асса̄ти имаматтхам̣ бхагавата̄ сандха̄йа бха̄ситам̣ ‘име ча, субхадда, бхиккхӯ самма̄ вихареййум̣, асун̃н̃о локо арахантехи асса̄’ти.
‘‘идха пана, маха̄ра̄джа, синиддхасамасумаджджитасаппабха̄савимала̄да̄сам̣ [саппабхам̣ сувимала̄да̄сам̣ (сӣ.)] сан̣хасукхумагерукачун̣н̣ена апара̄парам̣ маджджеййум̣, апи ну кхо, маха̄ра̄джа, тасмим̣ а̄да̄се малакаддамараджоджаллам̣ джа̄йеййа̄’’ти? ‘‘на хи, бханте, ан̃н̃адаттху вималатарам̣ йева бхавеййа̄’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, джинаса̄санаварам̣ пакатиниммалам̣ бйапагатакилесамалараджоджаллам̣, йади там̣ буддхапутта̄ а̄ча̄расӣлагун̣аваттапат̣ипаттисаллекхадхутагун̣ена джинаса̄санаварам̣ саллаккхеййум̣ [салликкхеййум̣ (сӣ. пӣ.)], евамидам̣ джинаса̄санаварам̣ чирам̣ дӣгхамаддха̄нам̣ тит̣т̣хеййа, асун̃н̃о ча локо арахантехи асса̄ти имаматтхам̣ бхагавата̄ сандха̄йа бха̄ситам̣ ‘име ча, субхадда, бхиккхӯ самма̄ вихареййум̣, асун̃н̃о локо арахантехи асса̄’ти. пат̣ипаттимӯлакам̣, маха̄ра̄джа, саттхуса̄санам̣ пат̣ипаттика̄ран̣ам̣ пат̣ипаттийа̄ анантарахита̄йа тит̣т̣хатӣ’’ти.
‘‘бханте на̄гасена, ‘саддхаммантарадха̄на’нти йам̣ вадеси, катамам̣ там̣ саддхаммантарадха̄на’’нти? ‘‘тӣн̣има̄ни, маха̄ра̄джа, са̄санантарадха̄на̄ни. катама̄ни тӣн̣и? адхигамантарадха̄нам̣ пат̣ипаттантарадха̄нам̣ лин̇гантарадха̄нам̣, адхигаме, маха̄ра̄джа, антарахите суппат̣ипаннасса̄пи дхамма̄бхисамайо на хоти, пат̣ипаттийа̄ антарахита̄йа сиккха̄падапан̃н̃атти антарадха̄йати, лин̇гам̣йева тит̣т̣хати, лин̇ге антарахите павен̣упаччхедо хоти, има̄ни кхо, маха̄ра̄джа, тӣн̣и антарадха̄на̄нӣ’’ти.
‘‘сувин̃н̃а̄пито, бханте на̄гасена, пан̃хо, гамбхӣро утта̄нӣкато, ган̣т̣хи бхинно, нат̣т̣ха̄ парава̄да̄ бхагга̄ ниппабха̄ ката̄, твам̣ ган̣иваравасабхама̄саджджа̄ти.
саддхаммантарадха̄напан̃хо саттамо.