3. девадаттапаббаджджапан̃хо

3. ‘‘бханте на̄гасена, девадатто кена пабба̄джито’’ти? ‘‘чха йиме, маха̄ра̄джа, кхаттийакума̄ра̄ бхаддийо ча ануруддхо ча а̄нандо ча бхагу ча кимило [кимбило (сӣ. пӣ.) ма. ни. 2.166 пасситаббам̣] ча девадатто ча упа̄ликаппако саттамо абхисамбуддхе саттхари сакйакула̄нандаджанане бхагавантам̣ анупаббаджанта̄ никкхамим̣су, те бхагава̄ пабба̄джесӣ’’ти. ‘‘нану, бханте, девадаттена паббаджитва̄ сан̇гхо бхинно’’ти? ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, девадаттена паббаджитва̄ сан̇гхо бхинно, на гихӣ сан̇гхам̣ бхиндати, на бхиккхунӣ, на сиккхама̄на̄, на са̄ман̣еро, на са̄ман̣ерӣ сан̇гхам̣ бхиндати, бхиккху пакататто сама̄насам̣ва̄сако сама̄насӣма̄йам̣ т̣хито сан̇гхам̣ бхиндатӣти. сан̇гхабхедако, бханте, пуггало ким̣ каммам̣ пхусатӣ’’ти? ‘‘каппат̣т̣хитикам̣, маха̄ра̄джа, каммам̣ пхусатӣ’’ти.

‘‘ким̣ пана, бханте на̄гасена, буддхо джа̄на̄ти ‘девадатто паббаджитва̄ сан̇гхам̣ бхиндиссати, сан̇гхам̣ бхиндитва̄ каппам̣ нирайе паччиссатӣ’’’ти? ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, татха̄гато джа̄на̄ти ‘девадатто паббаджитва̄ сан̇гхам̣ бхиндиссати, сан̇гхам̣ бхиндитва̄ каппам̣ нирайе паччиссатӣ’’’ти. ‘‘йади, бханте на̄гасена, буддхо джа̄на̄ти ‘девадатто паббаджитва̄ сан̇гхам̣ бхиндиссати, сан̇гхам̣ бхиндитва̄ каппам̣ нирайе паччиссатӣ’ти, тена хи, бханте на̄гасена, буддхо ка̄рун̣ико анукампако хитесӣ саббасатта̄нам̣ ахитам̣ апанетва̄ хитамупадахатӣти йам̣ вачанам̣, там̣ миччха̄. йади там̣ аджа̄нитва̄ пабба̄джеси, тена хи буддхо асаббан̃н̃ӯти, айампи убхато кот̣ико пан̃хо тава̄нуппатто, виджат̣ехи етам̣ маха̄джат̣ам̣, бхинда пара̄пава̄дам̣, ана̄гате аддха̄не тайа̄ садиса̄ буддхиманто бхиккхӯ дуллабха̄ бхависсанти, еттха тава балам̣ пака̄сехӣ’’ти.

‘‘ка̄рун̣ико, маха̄ра̄джа, бхагава̄ саббан̃н̃ӯ ча, ка̄рун̃н̃ена, маха̄ра̄джа, бхагава̄ саббан̃н̃утан̃а̄н̣ена девадаттасса гатим̣ олокенто аддаса девадаттам̣ а̄па̄йикам̣ каммам̣ [апара̄парийакаммам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] а̄йӯхитва̄ анека̄ни каппакот̣исатасахасса̄ни нирайена нирайам̣ винипа̄тена винипа̄там̣ гаччхантам̣, там̣ бхагава̄ саббан̃н̃утан̃а̄н̣ена джа̄нитва̄ имасса апарийантакатам̣ каммам̣ мама са̄сане паббаджитасса парийантакатам̣ бхависсати, пуримам̣ упа̄да̄йа парийантакатам̣ дуккхам̣ бхависсати, апаббаджитопи айам̣ могхапурисо каппат̣т̣хийамева каммам̣ а̄йӯхиссатӣти ка̄рун̃н̃ена девадаттам̣ пабба̄джесӣ’’ти.

‘‘тена хи, бханте на̄гасена, буддхо вадхитва̄ телена маккхети, папа̄те па̄тетва̄ хаттхам̣ дети, ма̄ретва̄ джӣвитам̣ парийесати, йам̣ со пат̣хамам̣ дуккхам̣ датва̄ паччха̄ сукхам̣ упадахатӣ’’ти? ‘‘вадхетипи, маха̄ра̄джа, татха̄гато сатта̄нам̣ хитавасена, па̄тетипи сатта̄нам̣ хитавасена, ма̄ретипи сатта̄нам̣ хитавасена, вадхитва̄пи, маха̄ра̄джа, татха̄гато сатта̄нам̣ хитамева упадахати, па̄тетва̄пи сатта̄нам̣ хитамева упадахати, ма̄ретва̄пи сатта̄нам̣ хитамева упадахати. йатха̄, маха̄ра̄джа, ма̄та̄питаро на̄ма вадхитва̄пи па̄тайитва̄пи путта̄нам̣ хитамева упадаханти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, татха̄гато вадхетипи сатта̄нам̣ хитавасена, па̄тетипи сатта̄нам̣ хитавасена, ма̄ретипи сатта̄нам̣ хитавасена, вадхитва̄пи, маха̄ра̄джа, татха̄гато сатта̄нам̣ хитамева упадахати, па̄тетва̄пи сатта̄нам̣ хитамева упадахати, ма̄ретва̄пи сатта̄нам̣ хитамева упадахати, йена йена йогена сатта̄нам̣ гун̣авуд̣д̣хи хоти, тена тена йогена саббасатта̄нам̣ хитамева упадахати. саче, маха̄ра̄джа, девадатто на пабба̄джеййа, гихибхӯто сама̄но нирайасам̣ваттаникам̣ бахум̣ па̄пакаммам̣ катва̄ анека̄ни каппакот̣исатасахасса̄ни нирайена нирайам̣ винипа̄тена винипа̄там̣ гаччханто бахум̣ дуккхам̣ ведайиссати, там̣ бхагава̄ джа̄нама̄но ка̄рун̃н̃ена девадаттам̣ пабба̄джеси, ‘мама са̄сане паббаджитасса дуккхам̣ парийантакатам̣ бхависсатӣ’ти ка̄рун̃н̃ена гарукам̣ дуккхам̣ лахукам̣ ака̄си.

‘‘йатха̄ ва̄, маха̄ра̄джа, дханайасасирин̃а̄тибалена балава̄ пурисо аттано н̃а̄тим̣ ва̄ миттам̣ ва̄ ран̃н̃а̄ гарукам̣ дан̣д̣ам̣ дха̄рентам̣ аттано бахувиссаттхабха̄вена саматтхата̄йа гарукам̣ дан̣д̣ам̣ лахукам̣ ака̄си, евамева кхо, маха̄ра̄джа, бхагава̄ бахӯни каппакот̣исатасахасса̄ни дуккхам̣ ведайама̄нам̣ девадаттам̣ пабба̄джетва̄ сӣласама̄дхипан̃н̃а̄вимуттибаласаматтхабха̄вена гарукам̣ дуккхам̣ лахукам̣ ака̄си.

‘‘йатха̄ ва̄ пана, маха̄ра̄джа, кусало бхисакко саллакатто гарукам̣ рогам̣ балавосадхабалена лахукам̣ кароти, евамева кхо, маха̄ра̄джа, бахӯни каппакот̣исатасахасса̄ни дуккхам̣ ведайама̄нам̣ девадаттам̣ бхагава̄ роган̃н̃ута̄йа пабба̄джетва̄ ка̄рун̃н̃абало паттхаддхадхаммосадхабалена гарукам̣ дуккхам̣ лахукам̣ ака̄си. апи ну кхо со, маха̄ра̄джа, бхагава̄ бахуведанӣйам̣ девадаттам̣ аппаведанӣйам̣ каронто кин̃чи апун̃н̃ам̣ а̄паджджеййа̄’’ти? ‘‘на кин̃чи, бханте, апун̃н̃ам̣ а̄паджджеййа антамасо гаддӯханаматтампӣ’’ти. ‘‘имампи кхо, маха̄ра̄джа, ка̄ран̣ам̣ аттхато сампат̣иччха, йена ка̄ран̣ена бхагава̄ девадаттам̣ пабба̄джеси.

‘‘апарампи, маха̄ра̄джа, уттарим̣ ка̄ран̣ам̣ сун̣охи, йена ка̄ран̣ена бхагава̄ девадаттам̣ пабба̄джеси. йатха̄, маха̄ра̄джа, чорам̣ а̄гуча̄рим̣ гахетва̄ ран̃н̃о дассеййум̣, ‘айам̣ кхо, дева, чоро а̄гуча̄рӣ, имасса йам̣ иччхаси, там̣ дан̣д̣ам̣ пан̣ехӣ’ти. таменам̣ ра̄джа̄ евам̣ вадеййа ‘тена хи, бхан̣е, имам̣ чорам̣ бахинагарам̣ нӣхаритва̄ а̄гха̄тане сӣсам̣ чхиндатха̄’’ти, ‘евам̣ дева̄’ти кхо те ран̃н̃о пат̣иссутва̄ там̣ бахинагарам̣ нӣхаритва̄ а̄гха̄танам̣ найеййум̣. таменам̣ пассеййа кочидева пурисо ран̃н̃о сантика̄ ладдхаваро ладдхайасадханабхого а̄деййавачано балавиччхитака̄рӣ, со тасса ка̄рун̃н̃ам̣ катва̄ те пурисе евам̣ вадеййа ‘алам̣, бхо, ким̣ тумха̄кам̣ имасса сӣсаччхеданена, тена хи бхо имасса хаттхам̣ ва̄ па̄дам̣ ва̄ чхиндитва̄ джӣвитам̣ раккхатха, ахаметасса ка̄ран̣а̄ ран̃н̃о сантике пат̣ивачанам̣ карисса̄мӣ’ти. те тасса балавато вачанена тасса чорасса хаттхам̣ ва̄ па̄дам̣ ва̄ чхиндитва̄ джӣвитам̣ раккхеййум̣. апи ну кхо со, маха̄ра̄джа, пурисо евам̣ ка̄рӣ тасса чорасса киччака̄рӣ асса̄’’ти? ‘‘джӣвитада̄йако со, бханте, пурисо тасса чорасса, джӣвите динне ким̣ тасса акатам̣ на̄ма аттхӣ’’ти? ‘‘йа̄ пана хаттхапа̄даччхедане ведана̄, со та̄йа ведана̄йа кин̃чи апун̃н̃ам̣ а̄паджджеййа̄’’ти? ‘‘аттано катена со, бханте, чоро дуккхаведанам̣ ведайати, джӣвитада̄йако пана пурисо на кин̃чи апун̃н̃ам̣ а̄паджджеййа̄’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, бхагава̄ ка̄рун̃н̃ена девадаттам̣ пабба̄джеси ‘мама са̄сане паббаджитасса дуккхам̣ парийантакатам̣ бхависсатӣ’ти. парийантакатан̃ча, маха̄ра̄джа, девадаттасса дуккхам̣, девадатто, маха̄ра̄джа, маран̣ака̄ле –

‘‘‘имехи ат̣т̣хӣхи тамаггапуггалам̣, дева̄тидевам̣ нарадаммаса̄ратхим̣;

самантачаккхум̣ сатапун̃н̃алаккхан̣ам̣, па̄н̣ехи буддхам̣ саран̣ам̣ упемӣ’ти.

‘‘па̄н̣упетам̣ саран̣амагама̄си. девадатто, маха̄ра̄джа, чха кот̣т̣ха̄се кате каппе атикканте пат̣хамакот̣т̣ха̄се сан̇гхам̣ бхинди, пан̃ча кот̣т̣ха̄се нирайе паччитва̄ тато муччитва̄ ат̣т̣хиссаро на̄ма паччекабуддхо бхависсати. апи ну кхо со, маха̄ра̄джа, бхагава̄ евам̣ ка̄рӣ девадаттасса киччака̄рӣ асса̄’’ти? ‘‘саббададо, бханте на̄гасена, татха̄гато девадаттасса, йам̣ татха̄гато девадаттам̣ паччекабодхим̣ па̄пессати, ким̣ татха̄гатена девадаттасса акатам̣ на̄ма аттхӣ’’ти? ‘‘йам̣ пана, маха̄ра̄джа, девадатто сан̇гхам̣ бхиндитва̄ нирайе дуккхаведанам̣ ведайати, апи ну кхо бхагава̄ татонида̄нам̣ кин̃чи апун̃н̃ам̣ а̄паджджеййа̄’’ти? ‘‘на хи, бханте, аттана̄ катена, бханте, девадатто каппам̣ нирайе паччати, дуккхапарийантака̄рако саттха̄ на кин̃чи апун̃н̃ам̣ а̄паджджатӣ’’ти. ‘‘имампи кхо, твам̣ маха̄ра̄джа, ка̄ран̣ам̣ аттхато сампат̣иччха, йена ка̄ран̣ена бхагава̄ девадаттам̣ пабба̄джеси.

‘‘апарампи, маха̄ра̄джа, уттарим̣ ка̄ран̣ам̣ сун̣охи, йена ка̄ран̣ена бхагава̄ девадаттам̣ пабба̄джеси. йатха̄, маха̄ра̄джа, кусало бхисакко саллакатто ва̄тапиттасемхасаннипа̄таутупарин̣а̄мависамапариха̄раопаккамикопаккантам̣ пӯтикун̣ападуггандха̄бхисан̃чханнам̣ антосаллам̣ сусирагатам̣ пуббарухирасампун̣н̣ам̣ ван̣ам̣ вӯпасаменто ван̣амукхам̣ каккхал̣атикхин̣акха̄ракат̣укена бхесаджджена анулимпати парипаччана̄йа, парипаччитва̄ мудубха̄вамупагатам̣ саттхена викантайитва̄ д̣ахати сала̄ка̄йа, дад̣д̣хе кха̄ралаван̣ам̣ дети, бхесаджджена анулимпати ван̣арухана̄йа бйа̄дхитасса соттхибха̄вамануппаттийа̄, апи ну кхо со, маха̄ра̄джа, бхисакко саллакатто ахитачитто бхесаджджена анулимпати, саттхена викантети, д̣ахати сала̄ка̄йа, кха̄ралаван̣ам̣ детӣ’’ти? ‘‘на хи, бханте, хитачитто соттхика̄мо та̄ни кирийа̄ни каротӣ’’ти. ‘‘йа̄ панасса бхесаджджакирийа̄каран̣ена уппанна̄ дуккхаведана̄, татонида̄нам̣ со бхисакко саллакатто кин̃чи апун̃н̃ам̣ а̄паджджеййа̄’’ти? ‘‘хитачитто, бханте, соттхика̄мо бхисакко саллакатто та̄ни кирийа̄ни кароти, ким̣ со татонида̄нам̣ апун̃н̃ам̣ а̄паджджеййа, саггага̄мӣ со, бханте, бхисакко саллакатто’’ти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, ка̄рун̃н̃ена бхагава̄ девадаттам̣ пабба̄джеси дуккхапаримуттийа̄.

‘‘апарампи, маха̄ра̄джа, уттарим̣ ка̄ран̣ам̣ сун̣охи, йена ка̄ран̣ена бхагава̄ девадаттам̣ пабба̄джеси. йатха̄, маха̄ра̄джа, пурисо кан̣т̣акена виддхо асса, атхан̃н̃атаро пурисо тасса хитака̄мо соттхика̄мо тин̣хена кан̣т̣акенава̄ саттхамукхена ва̄ самантато чхиндитва̄ паггхарантена лохитена там̣ кан̣т̣акам̣ нӣхареййа, апи ну кхо со, маха̄ра̄джа, пурисо ахитака̄мо там̣ кан̣т̣акам̣ нӣхаратӣ’’ти? ‘‘на хи, бханте, хитака̄мо со, бханте, пурисо соттхика̄мо там̣ кан̣т̣акам̣ нӣхарати. саче со, бханте, там̣ кан̣т̣акам̣ на нӣхареййа, маран̣ам̣ ва̄ со тена па̄пун̣еййа маран̣аматтам̣ ва̄ дуккха’’нти. ‘‘евамева кхо, маха̄ра̄джа, татха̄гато ка̄рун̃н̃ена девадаттам̣ пабба̄джеси дуккхапаримуттийа̄. саче маха̄ра̄джа, бхагава̄ девадаттам̣ на пабба̄джеййа, каппакот̣исатасахассампи девадатто бхавапарампара̄йа нирайе паччеййа̄’’ти.

‘‘анусотага̄мим̣, бханте на̄гасена, девадаттам̣ татха̄гато пат̣исотам̣ па̄песи, випантхапат̣ипаннам̣ девадаттам̣ пантхе пат̣ипа̄деси, папа̄те патитасса девадаттасса патит̣т̣хам̣ ада̄си, висамагатам̣ девадаттам̣ татха̄гато самам̣ а̄ропеси, име ча, бханте на̄гасена, хетӯ има̄ни ча ка̄ран̣а̄ни на сакка̄ ан̃н̃ена сандассетум̣ ан̃н̃атра тава̄дисена буддхимата̄’’ти.

девадаттапаббаджджапан̃хо татийо.