536. кун̣а̄ладжа̄такам̣ (4)

евамаккха̄йати, еваманусӯйати [суййати (ка.)]. саббосадхадхаран̣идхаре некапуппхама̄лйавитате гаджа-гаваджа махим̣са-руру-чамара-пасада-кхагга-гокан̣н̣а-сӣха-бйаггха-дӣпи-аччха-кока-тараччха-удда̄ра-кадалимига- бил̣а̄ра-саса-кан̣н̣ика̄нучаритеа̄кин̣н̣анеламан̣д̣аламаха̄вара̄хана̄гакулакарен̣у [кан̣еру (сӣ. пӣ.)] -сан̇гха̄дхивут̣т̣хе [вуттхе (сӣ. пӣ.)] иссамига- са̄кхамига-сарабхамига-ен̣ӣмига-ва̄тамига-пасадамига-пуриса̄лу [пурисаллу (сӣ. пӣ.)] -кимпуриса-йаккха-раккхасанисевите амаджджаваман̃джарӣдхара-пахат̣т̣ха [брахат̣т̣ха (сӣ. пӣ.)] -пуппхапхуситагга̄ [пуппхитагга (сӣ. пӣ.)] некапа̄дапаган̣авитатекурара-чакора-ва̄ран̣а-майӯра-парабхата- джӣван̃джӣвака-чела̄вака̄-бхин̇ка̄ра-каравӣкаматтавихан̇гаган̣а-сатата [вихан̇гасата (сӣ. пӣ.)] сампагхут̣т̣хеан̃джана-маносила̄-харита̄ла- хин̇гулакахема-раджатаканака̄некадха̄тусатавинаддхапат̣иман̣д̣итаппадесе еварӯпе кхалу, бхо, рамме ванасан̣д̣е кун̣а̄ло на̄ма сакун̣о пат̣ивасати ативийа читто ативийа читтапаттаччхадано.

тассева кхалу, бхо, кун̣а̄ласса сакун̣асса ад̣д̣худ̣д̣ха̄ни иттхисахасса̄ни парича̄рика̄ диджакан̃н̃а̄йо. атха кхалу, бхо, две диджакан̃н̃а̄йо кат̣т̣хам̣ мукхена д̣ам̣ситва̄ [д̣аситва̄ (сӣ. пӣ.) евамупарипи] там̣ кун̣а̄лам̣ сакун̣ам̣ маджджхе нисӣда̄петва̄ уд̣д̣енти [д̣енти (сӣ. пӣ.) евамупарипи] – ‘‘ма̄ нам̣ кун̣а̄лам̣ сакун̣ам̣ аддха̄напарийа̄йапатхе киламатхо убба̄хеттха̄’’ти [убба̄хетха̄ти (сйа̄. ка.)].

пан̃часата̄ [пан̃часата (пӣ.)] диджакан̃н̃а̄йо хет̣т̣хато хет̣т̣хато уд̣д̣енти – [д̣енти (сӣ. пӣ.) евамупарипи] ‘‘сача̄йам̣ кун̣а̄ло сакун̣о а̄сана̄ парипатиссати, майам̣ там̣ паккхехи пат̣иггахесса̄ма̄ти.

пан̃часата̄ диджакан̃н̃а̄йо упарӯпари уд̣д̣енти – [д̣енти (сӣ. пӣ.) евамупарипи] ‘‘ма̄ нам̣ кун̣а̄лам̣ сакун̣ам̣ а̄тапо парита̄песӣ’’ти [парика̄пӣти (сӣ. пӣ.)].

пан̃часата̄ пан̃часата̄ [сӣ. пӣ. поттхакесу ‘‘пан̃часата̄’’ти сакидева а̄гатам̣] диджакан̃н̃а̄йо убхатопассена уд̣д̣енти – [д̣енти (сӣ. пӣ.) евамупарипи] ‘‘ма̄ нам̣ кун̣а̄лам̣ сакун̣ам̣ сӣтам̣ ва̄ ун̣хам̣ ва̄ тин̣ам̣ ва̄ раджо ва̄ ва̄то ва̄ усса̄во ва̄ упаппхусӣ’’ти.

пан̃часата̄ диджакан̃н̃а̄йо пурато пурато уд̣д̣енти – ‘‘ма̄ нам̣ кун̣а̄лам̣ сакун̣ам̣ гопа̄лака̄ ва̄ пасупа̄лака̄ ва̄ тин̣аха̄рака̄ ва̄ кат̣т̣хаха̄рака̄ ва̄ ванакаммика̄ ва̄ кат̣т̣хена ва̄ кат̣халена ва̄ [катхала̄йа ва̄ (ка.)] па̄н̣ина̄ ва̄ ( ) [(па̄са̄н̣ена ва̄) (сйа̄.)] лед̣д̣уна̄ ва̄ дан̣д̣ена ва̄ саттхена ва̄ саккхара̄хи ва̄ [саккхара̄йа ва̄ (сӣ.)] паха̄рам̣ адам̣су. ма̄йам̣ кун̣а̄ло сакун̣о гаччхехи ва̄ лата̄хи ва̄ руккхехи ва̄ са̄кха̄хи ва̄ [идам̣ пададвайам̣ сӣ. пӣ. поттхакесу наттхи] тхамбхехи ва̄ па̄са̄н̣ехи ва̄ балавантехи ва̄ паккхӣхи сан̇гамесӣ’’ти [сан̇га̄месӣти (сӣ. пӣ.)].

пан̃часата̄ диджакан̃н̃а̄йо паччхато паччхато уд̣д̣енти сан̣ха̄хи сакхила̄хи ман̃джӯхи мадхура̄хи ва̄ча̄хи самуда̄чарантийо – ‘‘ма̄йам̣ кун̣а̄ло сакун̣о а̄сане парийуккан̣т̣хӣ’’ти.

пан̃часата̄ диджакан̃н̃а̄йо дисодисам̣ уд̣д̣енти анекаруккхавивидхавикатипхалама̄харантийо – ‘‘ма̄йам̣ кун̣а̄ло сакун̣о кхуда̄йа парикиламиттха̄’’ти.

атха кхалу, бхо, та̄ [наттхи сӣ. пӣ. поттхакесу] диджакан̃н̃а̄йо там̣ кун̣а̄лам̣ сакун̣ам̣ а̄ра̄менева а̄ра̄мам̣ уййа̄ненева уййа̄нам̣ надӣтиттхенева надӣтиттхам̣ паббатасикхаренева паббатасикхарам̣ амбаваненева амбаванам̣ джамбуваненева джамбуванам̣ лабуджаваненева лабуджаванам̣ на̄л̣икерасан̃ча̄рийенева [сан̃джа̄дийенева (пӣ.)] на̄л̣икерасан̃ча̄рийам̣ кхиппамева абхисамбхонти ратиттха̄йа [рататтха̄йа (сӣ. пӣ.)].

атха кхалу, бхо, кун̣а̄ло сакун̣о та̄хи диджакан̃н̃а̄хи дивасам̣ парибйӯл̣хо евам̣ апаса̄дети – ‘‘нассатха тумхе васалийо, винассатха тумхе васалийо, чорийо дхуттийо асатийо лахучитта̄йо катасса аппат̣ика̄рика̄йо анило вийа йенака̄мам̣гама̄йо’’ти.

тассева кхалу, бхо, химавато паббатара̄джасса пураттхимадиса̄бха̄ге сусукхумасунипун̣агириппабхава [ппабхава̄ (сӣ. пӣ.)] – харитупайантийо.

уппала падума кумуда нал̣ина сатапатта согандхика манда̄лака [манда̄лава (сӣ. пӣ.), манда̄рава (ка.)] сампативирӯл̣хасучигандха манун̃н̃ама̄вакаппадесе [па̄вакаппадесе (сӣ. пӣ.)].

куравака-мучалинда-кетака-ведиса-ван̃джула [ветасаман̃джула (сӣ.)] -пунна̄габакула-тилака-пийака-хасанаса̄ла-сал̣алачампака асока-на̄гаруккха-тирӣт̣и-бхуджапатта-лодда-чанданогхаванека̄л̣а̄гару-падмака-пийан̇гу-девада̄рукачочагахане какудхакут̣аджаан̇кола-каччика̄ра [каччхика̄ра (ка.)] -кан̣ика̄ра-кан̣н̣ика̄ра-канавера-коран̣д̣ака-ковил̣а̄ра-ким̣сука-йодхика ванамаллика [навамаллика (сӣ. пӣ.)] -манан̇ган̣а-манаваджджа-бхан̣д̣и-суручира-бхагинима̄ла̄малйадхаре джа̄тисуманамадхугандхика- [мадхукабандхука (ка.)] дханутакка̄ри [дханука̄ри (сӣ.), дханука̄рика (пӣ.)] та̄лӣса-тагарамусӣракот̣т̣ха-каччхавитате атимуттакасам̣кусумиталата̄витатапат̣иман̣д̣итаппадесе хам̣са-пилава-ка̄дамба-ка̄ран̣д̣ава̄бхинадите виджджа̄дхара-сиддха [синдхава (сӣ. пӣ.)] -саман̣а-та̄пасаган̣а̄дхивут̣т̣хе варадева-йаккха-раккхаса-да̄нава-гандхабба-киннарамахорага̄нучин̣н̣аппадесе еварӯпе кхалу, бхо, рамме ванасан̣д̣е пун̣н̣амукхо на̄ма пхуссакокило пат̣ивасати ативийа мадхурагиро вила̄ситанайано маттаккхо [савила̄ситанайанаматтаккхо (ка.)].

тассева кхалу, бхо, пун̣н̣амукхасса пхуссакокиласса ад̣д̣худ̣д̣ха̄ни иттхисата̄ни парича̄рика̄ диджакан̃н̃а̄йо. атха кхалу, бхо, две диджакан̃н̃а̄йо кат̣т̣хам̣ мукхена д̣ам̣ситва̄ там̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ маджджхе нисӣда̄петва̄ уд̣д̣енти – ‘‘ма̄ нам̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ аддха̄напарийа̄йапатхе киламатхо убба̄хеттха̄’’ти.

пан̃н̃а̄са диджакан̃н̃а̄йо хет̣т̣хато хет̣т̣хато уд̣д̣енти – ‘‘сача̄йам̣ пун̣н̣амукхо пхуссакокило а̄сана̄ парипатиссати, майам̣ там̣ паккхехи пат̣иггахесса̄ма̄’’ти.

пан̃н̃а̄са диджакан̃н̃а̄йо упарӯпари уд̣д̣енти – ‘‘ма̄ нам̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ а̄тапо парита̄песӣ’’ти.

пан̃н̃а̄са пан̃н̃а̄са диджакан̃н̃а̄йо убхатопассена уд̣д̣енти – ‘‘ма̄ нам̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ сӣтам̣ ва̄ ун̣хам̣ ва̄ тин̣ам̣ ва̄ раджо ва̄ ва̄то ва̄ усса̄во ва̄ упаппхусӣ’’ти.

пан̃н̃а̄са диджакан̃н̃а̄йо пурато пурато уд̣д̣енти – ‘‘ма̄ нам̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ гопа̄лака̄ ва̄ пасупа̄лака̄ ва̄ тин̣аха̄рака̄ ва̄ кат̣т̣хаха̄рака̄ ва̄ ванакаммика̄ ва̄ кат̣т̣хена ва̄ катхала̄йа ва̄ па̄н̣ина̄ ва̄ лед̣д̣уна̄ ва̄ дан̣д̣ена ва̄ саттхена ва̄ саккхара̄хи ва̄ паха̄рам̣ адам̣су. ма̄йам̣ пун̣н̣амукхо пхуссакокило гаччхехи ва̄ лата̄хи ва̄ руккхехи ва̄ са̄кха̄хи ва̄ тхамбхехи ва̄ па̄са̄н̣ехи ва̄ балавантехи ва̄ паккхӣхи сан̇га̄месӣ’’ти.

пан̃н̃а̄са диджакан̃н̃а̄йо паччхато паччхато уд̣д̣енти сан̣ха̄хи сакхила̄хи ман̃джӯхи мадхура̄хи ва̄ча̄хи самуда̄чарантийо – ‘‘ма̄йам̣ пун̣н̣амукхо пхуссакокило а̄сане парийуккан̣т̣хӣ’’ти.

пан̃н̃а̄са диджакан̃н̃а̄йо дисодисам̣ уд̣д̣енти анекаруккхавивидхавикатипхалама̄харантийо – ‘‘ма̄йам̣ пун̣н̣амукхо пхуссакокило кхуда̄йа парикиламиттха̄’’ти.

атха кхалу, бхо, та̄ диджакан̃н̃а̄йо там̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ а̄ра̄менева а̄ра̄мам̣ уййа̄ненева уййа̄нам̣ надӣтиттхенева надӣтиттхам̣ паббатасикхаренева паббатасикхарам̣ амбаваненева амбаванам̣ джамбуваненева джамбуванам̣ лабуджаваненева лабуджаванам̣ на̄л̣икерасан̃ча̄рийенева на̄л̣икерасан̃ча̄рийам̣ кхиппамева абхисамбхонти ратиттха̄йа.

атха кхалу, бхо, пун̣н̣амукхо пхуссакокило та̄хи диджакан̃н̃а̄хи дивасам̣ парибйӯл̣хо евам̣ пасам̣сати – ‘‘са̄дху, са̄дху, бхагинийо, етам̣ кхо, бхагинийо, тумха̄кам̣ патирӯпам̣ куладхӣта̄нам̣, йам̣ тумхе бхатта̄рам̣ паричареййа̄тха̄’’ти.

атха кхалу, бхо, пун̣н̣амукхо пхуссакокило йена кун̣а̄ло сакун̣о тенупасан̇ками. аддасам̣су кхо кун̣а̄ласса сакун̣асса парича̄рика̄ диджакан̃н̃а̄йо там̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ дӯратова а̄гаччхантам̣; дисва̄на йена пун̣н̣амукхо пхуссакокило тенупасан̇камим̣су; упасан̇камитва̄ там̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ етадавочум̣ – ‘‘айам̣, самма пун̣н̣амукха, кун̣а̄ло сакун̣о ативийа пхарусо ативийа пхарусава̄чо, аппевана̄ма тавампи а̄гамма пийава̄чам̣ лабхеййа̄ма̄’’ти. ‘‘аппевана̄ма, бхагинийо’’ти ватва̄ йена кун̣а̄ло сакун̣о тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ кун̣а̄лена сакун̣ена саддхим̣ пат̣исаммодитва̄ екамантам̣ нисӣди. екамантам̣ нисинно кхо пун̣н̣амукхо пхуссакокило там̣ кун̣а̄лам̣ сакун̣ам̣ етадавоча – ‘‘кисса твам̣, самма кун̣а̄ла, иттхӣнам̣ суджа̄та̄нам̣ куладхӣта̄нам̣ самма̄пат̣ипанна̄нам̣ миччха̄пат̣ипанно’си [пат̣ипанно (сӣ. пӣ.)]? амана̄пабха̄н̣ӣнампи кира, самма кун̣а̄ла, иттхӣнам̣ мана̄пабха̄н̣ина̄ бхавитаббам̣, киман̇га пана мана̄пабха̄н̣ӣна’’нти!

евам̣ вутте, кун̣а̄ло сакун̣о там̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ евам̣ апаса̄деси – ‘‘насса твам̣, самма джамма васала, винасса твам̣, самма джамма васала, ко ну тайа̄ вийатто джа̄йа̄джинена̄’’ти. евам̣ апаса̄дито ча пана пун̣н̣амукхо пхуссакокило татойева [тато хева (сӣ. пӣ.)] пат̣иниватти.

атха кхалу, бхо, пун̣н̣амукхасса пхуссакокиласса апарена самайена начирассева [ачирассева аччайена (ка.)] кхаро а̄ба̄дхо уппаджджи лохитапаккхандика̄. ба̄л̣ха̄ ведана̄ ваттанти ма̄ран̣антика̄ [маран̣антика̄ (сйа̄.)]. атха кхалу, бхо, пун̣н̣амукхасса пхуссакокиласса парича̄рика̄нам̣ диджакан̃н̃а̄нам̣ етадахоси – ‘‘а̄ба̄дхико кхо айам̣ пун̣н̣амукхо пхуссакокило, аппевана̄ма имамха̄ а̄ба̄дха̄ вут̣т̣хахеййа̄’’ти екам̣ адутийам̣ оха̄йа йена кун̣а̄ло сакун̣о тенупасан̇камим̣су. аддаса̄ кхо кун̣а̄ло сакун̣о та̄ диджакан̃н̃а̄йо дӯратова а̄гаччхантийо, дисва̄на та̄ диджакан̃н̃а̄йо етадавоча – ‘‘кахам̣ пана тумхам̣ васалийо бхатта̄’’ти? ‘‘а̄ба̄дхико кхо, самма кун̣а̄ла, пун̣н̣амукхо пхуссакокило аппевана̄ма тамха̄ а̄ба̄дха̄ вут̣т̣хахеййа̄’’ти. евам̣ вутте, кун̣а̄ло сакун̣о та̄ диджакан̃н̃а̄йо евам̣ апаса̄деси – ‘‘нассатха тумхе васалийо, винассатха тумхе васалийо, чорийо дхуттийо асатийо лахучитта̄йо катасса аппат̣ика̄рика̄йо анило вийа йенака̄мам̣гама̄йо’’ти; ватва̄ йена пун̣н̣амукхо пхуссакокило тенупасан̇ками; упасан̇камитва̄ там̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ етадавоча – ‘‘хам̣, самма, пун̣н̣амукха̄’’ти. ‘‘хам̣, самма, кун̣а̄ла̄’’ти.

атха кхалу, бхо кун̣а̄ло сакун̣о там̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ паккхехи ча мукхатун̣д̣акена ча париггахетва̄ вут̣т̣ха̄петва̄ на̄на̄бхесаджджа̄ни па̄йа̄песи. атха кхалу, бхо, пун̣н̣амукхасса пхуссакокиласса со а̄ба̄дхо пат̣иппассамбхӣти. атха кхалу, бхо, кун̣а̄ло сакун̣о там̣ пун̣н̣амукхам̣ пхуссакокилам̣ гила̄навут̣т̣хитам̣ [гила̄на̄вут̣т̣хитам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ачиравут̣т̣хитам̣ гелан̃н̃а̄ етадавоча –

‘‘дит̣т̣ха̄ майа̄, самма пун̣н̣амукха, кан̣ха̄ двепитика̄ пан̃чапатика̄йа чхат̣т̣хе пурисе читтам̣ пат̣ибандхантийа̄, йадидам̣ кабандхе [кавандхе (сӣ. пӣ.)] пӣт̣хасаппимхӣти. бхавати ча пануттареттха [пунуттачеттха (ка.) евамупарипи] ва̄кйам̣ –

290. ‘‘атхаджджуно накуло бхӣмасено [бхиммасено (сӣ. сйа̄. пӣ.)], йудхит̣т̣хило сахадево [сӣхадево (ка.)] ча ра̄джа̄;

ете патӣ пан̃ча маттичча на̄рӣ, ака̄си кхуджджава̄манакена [кхуджджава̄манена (пӣ.)] па̄па’’нти.

‘‘дит̣т̣ха̄ майа̄, самма пун̣н̣амукха, саччатапа̄пӣ [саччатапа̄вӣ (сӣ. пӣ.), пан̃чатапа̄вӣ (сйа̄.)] на̄ма саман̣ӣ суса̄намаджджхе васантӣ чатуттхабхаттам̣ парин̣а̄майама̄на̄ сура̄дхуттакена [тула̄путтакена (сӣ. пӣ.), са̄ сура̄дхуттакена (ка.)] па̄памака̄си.

‘‘дит̣т̣ха̄ майа̄, самма пун̣н̣амукха, ка̄каватӣ [ка̄ка̄тӣ (сӣ.), ка̄ка̄ти (пӣ.)] на̄ма девӣ самуддамаджджхе васантӣ бхарийа̄ венатеййасса нат̣акуверена па̄памака̄си.

дит̣т̣ха̄ майа̄, самма пун̣н̣амукха, курун̇гадевӣ [куран̇гавӣ (сӣ. пӣ.)] на̄ма ломасуддарӣ [ломасундарӣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ел̣икакума̄рам̣ [ел̣ама̄ракам̣ (сӣ.), ел̣акакума̄рам̣ (сйа̄.), ел̣акама̄рам̣ (пӣ.)] ка̄майама̄на̄ чхал̣ан̇гакума̄радханантева̄сина̄ па̄памака̄си.

еван̃хетам̣ майа̄ н̃а̄там̣, брахмадаттасса ма̄тарам̣ [ма̄тука̄ (сйа̄.)] оха̄йа косалара̄джам̣ пан̃ча̄лачан̣д̣ена па̄памака̄си.

291. ‘‘ета̄ ча ан̃н̃а̄ ча акам̣су па̄пам̣, тасма̄хамиттхӣнам̣ на виссасе наппасам̣се;

махӣ йатха̄ джагати сама̄наратта̄, васундхара̄ итарӣтара̄патит̣т̣ха̄ [итарӣтара̄нам̣ патит̣т̣ха̄ (сйа̄.), иттарӣтараппатит̣т̣ха̄ (?)];

саббасаха̄ апхандана̄ акуппа̄, татхиттхийо та̄йо на виссасе наро.

292. ‘‘сӣхо йатха̄ лохитамам̣сабходжано, ва̄л̣амиго пан̃ча̄вудхо [пан̃чахаттхо (сӣ. пӣ.)] суруддхо;

пасайхакха̄дӣ парахим̣сане рато, татхиттхийо та̄йо на виссасе наро.

‘‘на кхалу [на кхалу бхо (сйа̄. ка.)], самма пун̣н̣амукха, весийо на̄рийо гаманийо, на хета̄ бандхакийо на̄ма, вадхика̄йо на̄ма ета̄йо, йадидам̣ весийо на̄рийо гаманийо’’ти.

‘‘чоро [чора̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] вийа вен̣иката̄, мадира̄ва [мадира̄ вийа (сӣ. сйа̄.), мадирива (пӣ.)] диддха̄ [дит̣т̣ха̄ (ка.), висадут̣т̣ха̄ (сйа̄.)] ва̄н̣иджо [ва̄н̣иджа̄ (пӣ.)] вийа ва̄ча̄сантхутийо, иссасин̇гхамива випариватта̄йо [париватта̄йо (пӣ.), випариватта̄ро (ка.)], урага̄мива дудживха̄йо, соббхамива пат̣иччханна̄, па̄та̄ламива дуппӯра̄ раккхасӣ вийа дуттоса̄, йамовекантаха̄рийо, сикхӣрива саббабхаккха̄, надӣрива саббава̄хӣ, анило вийа йенака̄мам̣чара̄, неру вийа ависесакара̄, висаруккхо вийа ниччапхалита̄йо’’ти. бхавати ча пануттареттха ва̄кйам̣ –

293. ‘‘йатха̄ чоро йатха̄ диддхо, ва̄н̣иджова викаттханӣ;

иссасин̇гхамива париватта̄ [мива̄ват̣т̣о (сӣ.), мива̄ватта̄ (пӣ.)], дудживха̄ [дудждживха (пӣ.)] ураго вийа.

294. ‘‘соббхамива пат̣иччханна̄, па̄та̄ламива дуппура̄;

раккхасӣ вийа дуттоса̄, йамовекантаха̄рийо.

295. [йатха̄ сикхӣ надӣва̄хо, анило ка̄мача̄рава̄;§нерӯва ависеса̄ ча, висаруккхо вийа ниччапхала̄;§на̄сайанти гхаре бхогам̣, ратана̄нантакариттхи йоти; (сӣ. сйа̄.)]

‘‘йатха̄ сикхӣ надӣ ва̄то, неруна̄ва сама̄гата̄.

висаруккхо вийа ниччапхала̄, на̄сайанти гхаре бхогам̣;

ратанантакариттхийо’’ти [йатха̄ сикхӣ надӣва̄хо, анило ка̄мача̄рава̄;§нерӯва ависеса̄ ча, висаруккхо вийа ниччапхала̄;§на̄сайанти гхаре бхогам̣, ратана̄нантакариттхи йоти; (сӣ. сйа̄.)].

‘‘чатта̄рима̄ни, самма пун̣н̣амукха, йа̄ни (ваттхӯни кичче джа̄те анаттхачара̄ни бхаванти; та̄ни) [( ) сӣ. сйа̄. поттхакесу на диссати] паракуле на ва̄сетабба̄ни – гон̣ам̣ дхенум̣ йа̄нам̣ бхарийа̄. чатта̄ри ета̄ни пан̣д̣ито дхана̄ни [йа̄ни (сӣ. сйа̄. пӣ.)] гхара̄ на виппава̄сайе.

296. ‘гон̣ам̣ дхенун̃ча йа̄нан̃ча, бхарийам̣ н̃а̄тикуле на ва̄сайе;

бхан̃джанти ратхам̣ айа̄нака̄, атива̄хена хананти пун̇гавам̣;

дохена хананти ваччхакам̣, бхарийа̄ н̃а̄тикуле падуссатӣ’’’ти.

‘‘чха има̄ни, самма пун̣н̣амукха, йа̄ни (ваттхӯни) [( ) сӣ. пӣ. поттхакесу ну диссати] кичче джа̄те анаттхачара̄ни бхаванти –

297. ‘агун̣ам̣ дхану н̃а̄тикуле ча бхарийа̄, па̄рам̣ на̄ва̄ аккхабхагган̃ча йа̄нам̣;

дӯре митто па̄пасаха̄йако ча, кичче джа̄те анаттхачара̄ни бхава’’’нти.

‘‘ат̣т̣хахи кхалу, самма пун̣н̣амукха, т̣ха̄нехи иттхӣ са̄микам̣ аваджа̄на̄ти. далиддата̄, а̄турата̄, джин̣н̣ата̄, сура̄сон̣д̣ата̄, муддхата̄, паматтата̄, саббакиччесу ануваттаната̄, саббадханаануппада̄нена – имехи кхалу, самма пун̣н̣амукха, ат̣т̣хахи т̣ха̄нехи иттхӣ са̄микам̣ аваджа̄на̄ти. бхавати ча пануттареттха ва̄кйам̣ –

298. ‘далиддам̣ а̄туран̃ча̄пи, джин̣н̣акам̣ сурасон̣д̣акам̣;

паматтам̣ муддхапаттан̃ча, саббакиччесу [раттам̣ киччесу (сӣ. пӣ.)] ха̄панам̣;

саббака̄маппада̄нена [саббака̄мапан̣идха̄нена (сйа̄)], аваджа̄на̄ти [аваджа̄нанти (сӣ. пӣ.)] са̄мика’’’нти.

‘‘навахи кхалу, самма пун̣н̣амукха, т̣ха̄нехи иттхӣ падосама̄харати. а̄ра̄магаманасӣла̄ ча хоти, уййа̄нагаманасӣла̄ ча хоти, надӣтиттхагаманасӣла̄ ча хоти, н̃а̄тикулагаманасӣла̄ ча хоти, паракулагаманасӣла̄ ча хоти, а̄да̄садуссаман̣д̣ана̄нуйогамануйуттасӣла̄ ча хоти, маджджапа̄йинӣ ча хоти, ниллоканасӣла̄ ча хоти, садва̄рат̣ха̄йинӣ [падва̄рат̣т̣ха̄йинӣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ча хоти – имехи кхалу, самма пун̣н̣амукха, навахи т̣ха̄нехи иттхӣ падосама̄харатӣти. бхавати ча пануттареттха ва̄кйам̣ –

299. ‘а̄ра̄масӣла̄ ча [а̄ра̄масӣла̄ (сӣ. пӣ.)] уййа̄нам̣, надӣ н̃а̄ти паракулам̣;

а̄да̄садуссаман̣д̣анамануйутта̄, йа̄ читтхӣ маджджапа̄йинӣ.

300. ‘йа̄ ча ниллоканасӣла̄, йа̄ ча садва̄рат̣ха̄йинӣ;

навахетехи т̣ха̄нехи, падосама̄харанти иттхийо’’’ти.

‘‘чатта̄лӣса̄йа [чатта̄лӣса̄йи (пӣ. ка.)] кхалу, самма пун̣н̣амукха, т̣ха̄нехи иттхӣ пурисам̣ ачча̄чарати [ачча̄вадати (сӣ. сйа̄. пӣ.)]. виджамбхати, винамати, виласати, виладжджати, накхена накхам̣ гхат̣т̣ети, па̄дена па̄дам̣ аккамати, кат̣т̣хена патхавим̣ виликхати [ликхати (сӣ. пӣ.)], да̄ракам̣ уллан̇гхати уллан̇гха̄пети [да̄ракам̣ уллан̇гхети олан̇гхети (сӣ. пӣ.)], кӣл̣ати кӣл̣а̄пети, чумбати чумба̄пети, бхун̃джати бхун̃джа̄пети, дада̄ти, йа̄чати, катаманукароти, уччам̣ бха̄сати, нӣчам̣ бха̄сати, авиччам̣ бха̄сати, вивиччам̣ бха̄сати, наччена гӣтена ва̄дитена роданена [родитена (сӣ. пӣ.)] виласитена вибхӯситена джаггхати, пеккхати, кат̣им̣ ча̄лети, гуйхабхан̣д̣акам̣ сан̃ча̄лети, ӯрум̣ виварати, ӯрум̣ пидахати, тханам̣ дассети, каччхам̣ дассети, на̄бхим̣ дассети, аккхим̣ никханати, бхамукам̣ уккхипати, от̣т̣хам̣ упаликхати [от̣т̣хам̣ паликхати дживхам̣ паликхати (сӣ. пӣ.)], дживхам̣ нилла̄лети, дуссам̣ мун̃чати, дуссам̣ пат̣ибандхати, сирасам̣ мун̃чати, сирасам̣ бандхати – имехи кхалу, самма пун̣н̣амукха, чатта̄лӣса̄йа т̣ха̄нехи иттхӣ пурисам̣ ачча̄чарати.

‘‘пан̃чавӣса̄йа [пан̃чавӣса̄хи (пӣ. ка.)] кхалу, самма пун̣н̣амукха, т̣ха̄нехи иттхӣ падут̣т̣ха̄ ведитабба̄ бхавати. са̄микасса пава̄сам̣ ван̣н̣ети, павут̣т̣хам̣ на сарати, а̄гатам̣ на̄бхинандати, аван̣н̣ам̣ тасса бхан̣ати, ван̣н̣ам̣ тасса на бхан̣ати, анаттхам̣ тасса чарати, аттхам̣ тасса на чарати, акиччам̣ тасса кароти, киччам̣ тасса на кароти, паридахитва̄ сайати, параммукхӣ нипаджджати, париваттакаджа̄та̄ кхо пана хоти кун̇кумийаджа̄та̄, дӣгхам̣ ассасати, дуккхам̣ ведайати, учча̄рапасса̄вам̣ абхин̣хам̣ гаччхати, виломама̄чарати, парапурисасаддам̣ сутва̄ кан̣н̣асотам̣ виварамодахати [виварати камодахати (пӣ.)], нихатабхога̄ кхо пана хоти, пат̣ивиссакехи сантхавам̣ кароти, никкхантапа̄да̄ кхо пана хоти, висикха̄нуча̄ринӣ атича̄ринӣ кхо пана хоти, ниччам̣ [наттхи сӣ. сйа̄. пӣ. поттхакесу] са̄мике ага̄рава̄ падут̣т̣хаманасан̇каппа̄, абхин̣хам̣ два̄ре тит̣т̣хати, каччха̄ни ан̇га̄ни тхана̄ни дассети, дисодисам̣ гантва̄ пеккхати – имехи кхалу, самма пун̣н̣амукха, пан̃чавӣса̄йа [пан̃чавӣса̄хи (ка.)] т̣ха̄нехи иттхӣ падут̣т̣ха̄ ведитабба̄ бхавати. бхавати ча пануттареттха ва̄кйам̣ –

301. ‘пава̄сам̣ тасса ван̣н̣ети, гатам̣ тасса на сочати [пава̄са’масса ван̣н̣ети гатим̣ на̄нусочати (сӣ. пӣ.)];

дисва̄на патима̄гатам̣ [дисва̄патим̣ а̄гатам̣ (сӣ. пӣ.)] на̄бхинандати;

бхатта̄раван̣н̣ам̣ на када̄чи бха̄сати, ете падут̣т̣ха̄йа бхаванти лаккхан̣а̄.

302. ‘анаттхам̣ тасса чарати асан̃н̃ата̄, аттхан̃ча ха̄пети акиччака̄ринӣ;

паридахитва̄ сайати параммукхӣ, ете падут̣т̣ха̄йа бхаванти лаккхан̣а̄.

303. ‘париваттаджа̄та̄ ча [пара̄ваттакаджа̄та̄ ча (сӣ.)] бхавати кун̇кумӣ, дӣгхан̃ча ассасати дуккхавединӣ;

учча̄рапасса̄вамабхин̣хам̣ гаччхати, ете падут̣т̣ха̄йа бхаванти лаккхан̣а̄.

304. ‘‘виломама̄чарати акиччака̄ринӣ, саддам̣ ниса̄мети парасса бха̄сато;

нихатабхога̄ ча кароти сантхавам̣, ете падут̣т̣ха̄йа бхаванти лаккхан̣а̄.

305. ‘киччхена ладдхам̣ касира̄бхатам̣ [касирена̄бхатам̣ (сӣ.)] дханам̣, виттам̣ вина̄сети дуккхена самбхатам̣;

пат̣ивиссакехи ча кароти сантхавам̣, ете падут̣т̣ха̄йа бхаванти лаккхан̣а̄.

306. ‘никкхантапа̄да̄ висикха̄нуча̄ринӣ, ниччан̃ча са̄мимхи [ниччам̣ саса̄мимхи (пӣ. ка.)] падут̣т̣хама̄наса̄;

атича̄ринӣ хоти апетага̄рава̄ [татхева’га̄рава̄ (сӣ. пӣ.)], ете падут̣т̣ха̄йа бхаванти лаккхан̣а̄.

307. ‘абхиккхан̣ам̣ тит̣т̣хати два̄рамӯле, тхана̄ни каччха̄ни ча дассайантӣ;

дисодисам̣ пеккхати бхантачитта̄, ете падут̣т̣ха̄йа бхаванти лаккхан̣а̄.

308. ‘сабба̄ надӣ ван̇кагатӣ [ван̇канадӣ (ка.)], саббе кат̣т̣хамайа̄ вана̄;

саббиттхийо каре па̄пам̣, лабхама̄не нива̄таке.

309. ‘саче лабхетха кхан̣ам̣ ва̄ рахо ва̄, нива̄такам̣ ва̄пи лабхетха та̄дисам̣;

сабба̄ва иттхӣ кайирум̣ ну [кареййу но (сӣ.), кареййум̣ но (пӣ.)] па̄пам̣, ан̃н̃ам̣ алаттха [аладдха̄ (сйа̄. пӣ. ка.)] пӣт̣хасаппина̄пи саддхим̣.

310. ‘‘нара̄нама̄ра̄макара̄су на̄рису, анекачитта̄су аниггаха̄су ча;

саббаттха на̄пӣтикара̄пи [сабба’ттана̄’пӣтика̄ра̄пи (сӣ. сйа̄.)] че сийа̄ [сийум̣ (сйа̄.)], на виссасе титтхасама̄ хи на̄рийо’’ти.

311. ‘йам̣ ве [йан̃ча (сйа̄. ка.)] дисва̄ кан̣д̣арӣкиннара̄нам̣ [киннаракиннарӣнам̣ (сйа̄.), киннарӣкиннара̄нам̣ (ка.)], саббиттхийо на раманти ага̄ре;

там̣ та̄дисам̣ маччам̣ чаджитва̄ бхарийа̄, ан̃н̃ам̣ дисва̄ пурисам̣ пӣт̣хасаппим̣.

312. ‘бакасса ча ба̄варикасса [па̄ва̄рикасса (сӣ.), ба̄варийасса (сйа̄.)] ран̃н̃о, аччантака̄ма̄нугатасса бхарийа̄;

ава̄чарӣ [ачча̄чари (сйа̄.), ана̄чари (ка.)] пат̣т̣хаваса̄нугасса [баддхаваса̄нугасса (сӣ. сйа̄.), паттаваса̄нугатасса (ка.)], кам̣ ва̄пи иттхӣ на̄тичаре тадан̃н̃ам̣.

313. ‘пин̇гийа̄нӣ саббалокиссарасса, ран̃н̃о пийа̄ брахмадаттасса бхарийа̄;

ава̄чарӣ пат̣т̣хаваса̄нугасса, там̣ ва̄пи са̄ на̄джджхага̄ ка̄мака̄минӣ.

314. ‘луддха̄нам̣ [кхудда̄нам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] лахучитта̄нам̣, акатан̃н̃ӯна дуббхинам̣;

на̄девасатто пурисо, тхӣнам̣ саддха̄тумарахати.

315. ‘на та̄ паджа̄нанти катам̣ на киччам̣, на ма̄тарам̣ питарам̣ бха̄тарам̣ ва̄;

анарийа̄ саматиккантадхамма̄, сассева читтасса васам̣ ваджанти.

316. ‘чира̄нувут̣т̣хампи [чира̄нувуттхампи (сӣ. пӣ.)] пийам̣ мана̄пам̣, анукампакам̣ па̄н̣асамампи бхаттум̣ [сантам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)];

а̄ва̄су киччесу ча нам̣ джаханти, тасма̄хамиттхӣнам̣ на виссаса̄ми.

317. ‘тхӣнан̃хи читтам̣ йатха̄ ва̄нарасса, каннаппаканнам̣ йатха̄ руккхачха̄йа̄;

чала̄чалам̣ хадайамиттхийа̄нам̣, чаккасса неми вийа париваттати.

318. ‘йада̄ та̄ пассанти самеккхама̄на̄, а̄деййарӯпам̣ пурисасса виттам̣;

сан̣ха̄хи ва̄ча̄хи найанти менам̣, камбоджака̄ джаладженева ассам̣.

319. ‘йада̄ на пассанти самеккхама̄на̄, а̄деййарӯпам̣ пурисасса виттам̣;

самантато нам̣ париваджджайанти, тин̣н̣о надӣпа̄рагатова куллам̣.

320. ‘силесӯпама̄м̣ сикхирива саббабхаккха̄, тиккхама̄йа̄ надӣрива сӣгхасота̄;

севанти хета̄ пийамаппийан̃ча, на̄ва̄ йатха̄ оракӯлам̣ [оракулам̣ (сӣ.) евамупарипи] паран̃ча.

321. ‘на та̄ екасса на двиннам̣, а̄пан̣ова паса̄рито;

йо та̄ майханти ман̃н̃еййа, ва̄там̣ джа̄лена ба̄дхайе [бандхайе (сйа̄. ка.)].

322. ‘йатха̄ надӣ ча пантхо ча, па̄на̄га̄рам̣ сабха̄ папа̄;

евам̣ локиттхийо на̄ма, вела̄ та̄сам̣ на виджджати [кесучи поттхакесу имисса̄ га̄тха̄йа пуббаддха̄параддхам̣ випарийа̄йена диссати].

323. ‘гхата̄санасама̄ ета̄, кан̣хасаппасирӯпама̄;

га̄во бахитин̣ассева, омасанти варам̣ варам̣.

324. ‘гхата̄санам̣ кун̃джарам̣ кан̣хасаппам̣, муддха̄бхиситтам̣ памада̄ ча сабба̄;

ете наро [етена со (пӣ.)] ниччайато [ниччайатто (сӣ. пӣ.)] бхаджетха, тесам̣ хаве дуббиду саббабха̄во [саччабха̄во (сйа̄.)].

325. ‘наччантаван̣н̣а̄ на бахӯнам̣ канта̄, на даккхин̣а̄ памада̄ севитабба̄;

на парасса бхарийа̄ на дханасса хету, етиттхийо пан̃ча на севитабба̄’’’.

атха кхалу, бхо, а̄нандо гиджджхара̄джа̄ кун̣а̄ласса сакун̣асса а̄димаджджхакатха̄парийоса̄нам̣ [а̄димаджджхага̄тха̄парийоса̄нам̣ (сйа̄. ка.)] видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ има̄ га̄тха̄йо абха̄си –

326. ‘‘пун̣н̣ампи чемам̣ патхавим̣ дханена, даджджиттхийа̄ пурисо саммата̄йа;

ладдха̄ кхан̣ам̣ атиман̃н̃еййа тампи, та̄сам̣ васам̣ асатӣнам̣ на гаччхе.

327. ‘‘ут̣т̣ха̄хакам̣ чепи алӣнавуттим̣, кома̄рабхатта̄рам̣ пийам̣ мана̄пам̣;

а̄ва̄су киччесу ча нам̣ джаханти, тасма̄хамиттхӣнам̣ [тасма̄ хи иттхӣнам̣ (сӣ. пӣ.)] на виссаса̄ми.

328. ‘‘на виссасе иччхати манти посо, на виссасе родати ме сака̄се;

севанти хета̄ пийамаппийан̃ча, на̄ва̄ йатха̄ оракӯлам̣ паран̃ча.

329. ‘‘на виссасе са̄кхапура̄н̣асантхатам̣, на виссасе миттапура̄н̣ачорам̣;

на виссасе ра̄джа̄нам̣ сакха̄ [ра̄джа̄ сакха̄ (сӣ. пӣ.)] маманти, на виссасе иттхи дасанна ма̄тарам̣.

330. ‘‘на виссасе ра̄макара̄су на̄рису, аччантасӣла̄су асан̃н̃ата̄су;

аччантапема̄нугатасса бхарийа̄, на виссасе титтхасама̄ хи на̄рийо.

331. ‘‘ханеййум̣ чхиндеййум̣ чхеда̄пеййумпи [ханеййу чхиндеййум̣пи чхадайеййум̣ (сӣ. пӣ.), ханеййум̣пи чхиндеййум̣пи чхеда̄пеййум̣пи (сйа̄.)], кан̣т̣хепи [кан̣т̣хампи (сӣ. сйа̄.)] чхетва̄ рудхирам̣ пивеййум̣;

ма̄ дӣнака̄ма̄су асан̃н̃ата̄су, бха̄вам̣ каре ган̇гатиттхӯпама̄су.

332. ‘‘муса̄ та̄сам̣ йатха̄ саччам̣, саччам̣ та̄сам̣ йатха̄ муса̄;

га̄во бахитин̣ассева, омасанти варам̣ варам̣.

333. ‘‘гатенета̄ палобхенти, пеккхитена мхитена ча;

атхопи дунниваттхена, ман̃джуна̄ бхан̣итена ча.

334. ‘‘чорийо катхина̄ [кат̣хина̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] хета̄, ва̄л̣а̄ ча лапасаккхара̄;

на та̄ кин̃чи на джа̄нанти, йам̣ мануссесу ван̃чанам̣.

335. ‘‘аса̄ локиттхийо на̄ма, вела̄ та̄сам̣ на виджджати;

са̄ратта̄ ча пагаббха̄ ча, сикхӣ саббагхасо йатха̄.

336. ‘‘наттхиттхӣнам̣ пийо на̄ма, аппийопи на виджджати;

севанти хета̄ пийамаппийан̃ча, на̄ва̄ йатха̄ оракӯлам̣ паран̃ча.

337. ‘‘наттхиттхӣнам̣ пийо на̄ма, аппийопи на виджджати;

дханатта̄ [дханаттха̄ (сйа̄.)] пат̣ивалланти, лата̄ва думаниссита̄.

338. ‘‘хаттхибандхам̣ ассабандхам̣, гопурисан̃ча ман̣д̣алам̣ [чан̣д̣алам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)];

чхавад̣а̄хакам̣ пуппхачхад̣д̣акам̣, садханаманупатанти на̄рийо.

339. ‘‘кулапуттампи джаханти акин̃чанам̣, чхавакасамасадисампи [чхавакасамам̣ (сйа̄. пӣ.)];

анугаччханти [гаччханти (пӣ.)] анупатанти, дханахету хи на̄рийо’’ти [дханахету ча на̄рийо (сйа̄.), дханахету на̄рийо (пӣ.)].

атха кхалу, бхо, на̄радо девабра̄хман̣о а̄нандасса гиджджхара̄джасса а̄димаджджхакатха̄парийоса̄нам̣ видитва̄ та̄йам̣ вела̄йам̣ има̄ га̄тха̄йо абха̄си –

340. ‘‘чатта̄роме на пӯренти, те ме сун̣а̄тха бха̄сато;

самуддо бра̄хман̣о ра̄джа̄, иттхӣ ча̄пи диджампати.