537. маха̄сутасомаджа̄такам̣ (5)
371. ‘‘касма̄ тувам̣ расака едиса̄ни, кароси камма̄ни суда̄рун̣а̄ни;
хана̄си иттхӣ пурисе ча мӯл̣хо, мам̣сасса хету аду [а̄ду (сӣ. сйа̄.)] дханасса ка̄ран̣а̄’’.
372. ‘‘нам̣ аттахетӯ на дханасса ка̄ран̣а̄, на путтада̄расса саха̄йан̃а̄тинам̣;
бхатта̄ ча ме бхагава̄ бхӯмипа̄ло, со кха̄дати мам̣сам̣ бхадантедисам̣’’.
373. ‘‘саче тувам̣ бхаттураттхе пайутто, кароси камма̄ни суда̄рун̣а̄ни;
па̄това антепурам̣ па̄пун̣итва̄, лапеййа̄си ме ра̄джино саммукхе там̣’’.
374. ‘‘татха̄ карисса̄ми ахам̣ бхаданте, йатха̄ тувам̣ [йамева твам̣ (сӣ.)] бха̄саси ка̄л̣ахаттхи;
па̄това антепурам̣ па̄пун̣итва̄, ваккха̄ми те ра̄джино саммукхе там̣’’.
375. тато ратйа̄ виваса̄не [вивасане (сӣ. сйа̄. пӣ.)], сӯрийуггаманам̣ пати;
ка̄л̣о расакама̄да̄йа, ра̄джа̄нам̣ упасан̇ками;
упасан̇камма [упасан̇камитва̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] ра̄джа̄нам̣, идам̣ вачанамабрави.
376. ‘‘саччам̣ кира маха̄ра̄джа, расако песито тайа̄;
ханати иттхипурисе, тувам̣ мам̣са̄ни кха̄даси’’.
377. ‘‘евамева татха̄ ка̄л̣а, расако песито майа̄;
мама аттхам̣ каронтасса, киметам̣ парибха̄саси’’.
378. ‘‘а̄нандо саббамаччха̄нам̣, кха̄дитва̄ расагиддхима̄;
париккхӣн̣а̄йа париса̄йа, атта̄нам̣ кха̄дийа̄ мато.
379. ‘‘евам̣ паматто расага̄раве ратто [рато (сӣ. сйа̄. пӣ.)], ба̄ло йадӣ а̄йати на̄вабуджджхати;
видхамма путте чаджи [чаджитва̄ (ка.)] н̃а̄таке ча, париваттийа атта̄нан̃н̃ева [атта̄намева (сӣ. пӣ.)] кха̄дати.
380. ‘‘идам̣ те сутва̄на вигету [вихету (сӣ. пӣ.)] чхандо, ма̄ бхаккхайӣ [ма̄ бхаккхасӣ (сӣ. пӣ.)] ра̄джа мануссамам̣сам̣;
ма̄ твам̣ имам̣ кевалам̣ ва̄риджова, двипада̄дхипа [дипада̄дипа (сӣ. пӣ.) евамупарипи] сун̃н̃амака̄си рат̣т̣хам̣’’.
381. ‘‘суджа̄то на̄ма на̄мена, орасо тасса атраджо [тасса ораса атраджо (сӣ.), тасса атраджа орасо (пӣ.)];
джамбупесималаддха̄на, мато со тасса сан̇кхайе.
382. ‘‘евамева ахам̣ ка̄л̣а, бхутва̄ бхаккхам̣ расуттамам̣;
аладдха̄ ма̄нусам̣ мам̣сам̣, ман̃н̃е хисса̄ми [хесса̄ми (сӣ. сйа̄.), хасса̄ми (пӣ.)] джӣвитам̣’’.
383. ‘‘ма̄н̣ава абхирӯпоси, куле джа̄тоси соттхийе;
на твам̣ арахаси та̄та, абхаккхам̣ бхаккхайетаве’’.
384. ‘‘раса̄нам̣ ан̃н̃атарам̣ етам̣, касма̄ [йасма̄ (сӣ. пӣ.)] мам̣ твам̣ нива̄райе;
сохам̣ таттха гамисса̄ми, йаттха лаччха̄ми едисам̣.
385. ‘‘сова̄хам̣ ниппатисса̄ми, на те ваччха̄ми сантике;
йасса ме дассанена твам̣, на̄бхинандаси бра̄хман̣а’’.
386. ‘‘аддха̄ ан̃н̃епи да̄йа̄де, путте лаччха̄ма ма̄н̣ава;
тван̃ча джамма винассассу, йаттха паттам̣ на там̣ сун̣е’’.
387. ‘‘евамева тувам̣ ра̄джа, двипадинда сун̣охи ме;
пабба̄джессанти там̣ рат̣т̣ха̄, сон̣д̣ам̣ ма̄н̣авакам̣ йатха̄’’.
388. ‘‘суджа̄то на̄ма на̄мена, бха̄витатта̄на са̄вако;
аччхарам̣ ка̄майантова, на со бхун̃джи на со пиви.
389. ‘‘кусаггенудакама̄да̄йа [кусагге удакама̄да̄йа (сӣ. пӣ.)], самудде удакам̣ мине;
евам̣ ма̄нусака̄ ка̄ма̄, диббака̄ма̄на сантике.
390. ‘‘евамева ахам̣ ка̄л̣а, бхутва̄ бхаккхам̣ расуттамам̣;
аладдха̄ ма̄нусам̣ мам̣сам̣, ман̃н̃е хисса̄ми джӣвитам̣’’.
391. ‘‘йатха̄пи те дхатарат̣т̣ха̄, хам̣са̄ веха̄йасан̇гама̄;
абхуттапарибхогена [авуттипарибхогена (сӣ. пӣ.), айуттапарибхогена (сйа̄.)], саббе аббхаттхатам̣ гата̄.
392. ‘‘евамева тувам̣ ра̄джа, двипадинда сун̣охи ме;
абхаккхам̣ ра̄джа бхаккхеси, тасма̄ пабба̄джайанти там̣’’.
393. ‘‘тит̣т̣ха̄хӣти майа̄ вутто, со твам̣ гаччхаси паммукхо [па̄мукхо (ка.)];
ат̣т̣хито твам̣ т̣хитомхӣти, лапаси брахмача̄рини;
идам̣ те саман̣а̄йуттам̣, асин̃ча ме ман̃н̃аси кан̇капаттам̣’’ [кан̇кхапаттам̣ (сйа̄. ка.)].
394. ‘‘т̣хитохамасмӣ садхаммесу ра̄джа, на на̄маготтам̣ париваттайа̄ми;
чоран̃ча локе ат̣хитам̣ ваданти, а̄па̄йикам̣ нерайикам̣ ито чутам̣.
395. ‘‘саче твам̣ саддахаси [сачепи сахаси (сӣ. пӣ.)] ра̄джа, сутам̣ ган̣ха̄хи кхаттийа [кхаттийам̣ (сйа̄.)];
тена йан̃н̃ам̣ йаджитва̄на, евам̣ саггам̣ гамиссаси’’.
396. ‘‘кисмим̣ ну рат̣т̣хе тава джа̄тибхӯми [джа̄табхӯми (сӣ.)], атха кена аттхена идха̄нупатто;
аккха̄хи ме бра̄хман̣а етаматтхам̣, кимиччхасӣ деми тайаджджа паттхитам̣’’.
397. ‘‘га̄тха̄ чатассо дхаран̣ӣмахиссара, сугамбхираттха̄ вараса̄гарӯпама̄;
тавева аттха̄йа идха̄гатосми, сун̣охи га̄тха̄ параматтхасам̣хита̄’’.
398. ‘‘на ве руданти матиманто сапан̃н̃а̄, бахуссута̄ йе бахут̣т̣ха̄начинтино;
дӣпан̃хи етам̣ парамам̣ нара̄нам̣, йам̣ пан̣д̣ита̄ сокануда̄ бхаванти.
399. ‘‘атта̄нам̣ н̃а̄тӣ уда̄ху [уда (сӣ. пӣ.)] путтада̄рам̣, дхан̃н̃ам̣ дханам̣ раджатам̣ джа̄тарӯпам̣;
кимева твам̣ [кимо ну твам̣ (сӣ. пӣ.)] сутасома̄нутаппе, корабйасет̣т̣ха вачанам̣ сун̣ома тетам̣’.
400. ‘‘нева̄хаматта̄намануттхуна̄ми, на путтада̄рам̣ на дханам̣ на рат̣т̣хам̣;
сатан̃ча дхаммо чарито пура̄н̣о, там̣ сан̇карам̣ [сан̇гарам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.) евамупарипи] бра̄хман̣асса̄нутаппе.
401. ‘‘като майа̄ сан̇каро бра̄хман̣ена, рат̣т̣хе саке иссарийе т̣хитена;
там̣ сан̇карам̣ бра̄хман̣асаппада̄йа, сачча̄нураккхӣ пунара̄ваджиссам̣’’.
402. ‘‘нева̄хаметам̣ абхисаддаха̄ми, сукхӣ наро маччумукха̄ памутто;
амиттахаттхам̣ пунара̄ваджеййа, корабйасет̣т̣ха на хи мам̣ упеси.
403. ‘‘мутто тувам̣ пориса̄дасса хаттха̄, гантва̄ сакам̣ мандирам̣ ка̄мака̄мӣ;
мадхурам̣ пийам̣ джӣвитам̣ ладдха ра̄джа, куто тувам̣ ехиси ме сака̄сам̣’’.
404. ‘‘матам̣ вареййа парисуддхасӣло, на джӣвитам̣ [на хи джӣвитам̣ (сӣ.)] гарахито па̄падхаммо;
на хи там̣ нарам̣ та̄йати [та̄йате (сӣ. сйа̄. пӣ. ка.)] дуггатӣхи, йасса̄пи хету аликам̣ бхан̣еййа.
405. ‘‘сачепи ва̄то гирима̄вахеййа, чандо ча сӯрийо ча чхама̄ патеййум̣;
сабба̄ ча наджджо пат̣исотам̣ ваджеййум̣, на твевахам̣ ра̄джа муса̄ бхан̣еййам̣.
406. [айам̣ га̄тха̄ сӣ. пӣ. поттхакесу на диссати] ‘‘набхам̣ пхалеййа удадхӣпи суссе, сам̣ват̣т̣айе бхӯтадхара̄ васундхара̄;
силуччайо меру самӯламуппате, на твевахам̣ ра̄джа муса̄ бхан̣еййам̣’’ [айам̣ га̄тха̄ сӣ. пӣ. поттхакесу на диссати].
407. ‘‘асин̃ча саттин̃ча пара̄маса̄ми, сапатхампи те самма ахам̣ кароми;
тайа̄ памутто анан̣о бхавитва̄, сачча̄нураккхӣ пунара̄ваджиссам̣’’.
408. ‘‘йо те като сан̇каро бра̄хман̣ена, рат̣т̣хе саке иссарийе т̣хитена;
там̣ сан̇карам̣ бра̄хман̣асаппада̄йа, сачча̄нураккхӣ пунара̄ваджассу’’.
409. ‘‘йо ме като сан̇каро бра̄хман̣ена, рат̣т̣хе саке иссарийе т̣хитена;
там̣ сан̇карам̣ бра̄хман̣асаппада̄йа, сачча̄нураккхӣ пунара̄ваджиссам̣’’.
410. ‘‘мутто ча со пориса̄дасса хаттха̄, гантва̄на там̣ бра̄хман̣ам̣ етадавоча;
сун̣ома [сун̣оми (сӣ. сйа̄.)] га̄тха̄йо сата̄раха̄йо, йа̄ ме сута̄ ассу хита̄йа брахме’’.
411. ‘‘сакидева сутасома, саббхи хоти [хоту (пӣ.)] сама̄гамо;
са̄ нам̣ сан̇гати па̄лети, на̄саббхи бахусан̇гамо.
412. ‘‘саббхирева сама̄сетха, саббхи куббетха сантхавам̣;
сатам̣ саддхаммаман̃н̃а̄йа, сеййо хоти на па̄пийо.
413. ‘‘джӣранти ве ра̄джаратха̄ сучитта̄, атхо сарӣрампи джарам̣ упети;
сатан̃ча дхаммо на джарам̣ упети, санто хаве саббхи паведайанти.
414. ‘‘набхан̃чам̣ дӯре патхавӣ ча дӯре, па̄рам̣ самуддасса тада̄ху дӯре;
тато хаве дӯратарам̣ ваданти, сатан̃ча дхаммо [дхаммам̣ (сӣ. пӣ.)] асатан̃ча ра̄джа’’.
415. ‘‘сахассийа̄ [сахассийо (сӣ. пӣ.)] има̄ га̄тха̄, нахима̄ [на има̄, (сӣ. пӣ.) найима̄ (сйа̄.)] га̄тха̄ сата̄раха̄;
чатта̄ри твам̣ сахасса̄ни, кхиппам̣ ган̣ха̄хи бра̄хман̣а’’.
416. ‘‘а̄сӣтийа̄ на̄вутийа̄ [асӣтийа̄ навутийа̄ (пӣ.)] ча га̄тха̄, сата̄раха̄ ча̄пи бхавеййа [бхавеййу (сӣ. сйа̄. пӣ.)] га̄тха̄;
паччаттамева сутасома джа̄нахи, сахассийа̄ на̄ма ка̄ аттхи [сахассийо на̄ма идхаттхи (сӣ.)] га̄тха̄’’.
417. ‘‘иччха̄ми вохам̣ сутавуддхиматтано, сантоти мам̣ [санто мамам̣ (сйа̄.), санто ча мам̣ (сӣ. пӣ. ка.)] саппуриса̄ бхаджеййум̣;
ахам̣ савантӣхи маходадхӣва, на хи та̄та таппа̄ми субха̄ситена.
418. ‘‘агги йатха̄ тин̣акат̣т̣хам̣ даханто, на таппатӣ са̄гарова [са̄гаро ва̄ (сӣ. пӣ.)] надӣхи;
евампи те пан̣д̣ита̄ ра̄джасет̣т̣ха, сутва̄ на таппанти субха̄ситена.
419. ‘‘сакасса да̄сасса йада̄ сун̣оми, га̄тхам̣ ахам̣ аттхаватим̣ [га̄тха̄ ахам̣ аттхаватӣ (сӣ. пӣ.)] джанинда;
тамева саккачча ниса̄майа̄ми, на хи та̄та дхаммесу маматтхи титти’’.
420. ‘‘идам̣ те рат̣т̣хам̣ садханам̣ сайоггам̣, сака̄йурам̣ саббака̄мӯпапаннам̣;
ким̣ ка̄махету парибха̄сасимам̣ [бха̄сасе мам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)], гаччха̄махам̣ пориса̄дасса н̃атте’’ [пориса̄дасса канте (сӣ. пӣ.), пориса̄дассупанте (ка.)].
421. ‘‘атта̄нураккха̄йа бхаванти хете, хаттха̄роха̄ ратхика̄ паттика̄ ча;
асса̄руха̄ [асса̄роха̄ (сйа̄. пӣ.)] йе ча дхануггаха̄се, сенам̣ пайун̃джа̄ма хана̄ма саттум̣’’.
422. ‘‘судуккарам̣ пориса̄до ака̄си, джӣвам̣ гахетва̄на авассаджӣ мам̣;
там̣ та̄дисам̣ пуббакиччам̣ саранто, дуббхе ахам̣ тасса катхам̣ джанинда’’.
423. ‘‘вандитва̄ со питарам̣ ма̄таран̃ча, ануса̄сетва̄ негаман̃ча балан̃ча;
саччава̄дӣ сачча̄нураккхама̄но, агама̄си со йаттха пориса̄до’’.
424. ‘‘като майа̄ сан̇каро бра̄хман̣ена, рат̣т̣хе саке иссарийе т̣хитена;
там̣ сан̇карам̣ бра̄хман̣асаппада̄йа, сачча̄нураккхӣ пунара̄гатосми;
йаджассу йан̃н̃ам̣ кха̄да мам̣ пориса̄да’’.
425. ‘‘на ха̄йате кха̄дитам̣ [кха̄дитум̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] майхам̣ паччха̄, читака̄ айам̣ та̄ва садхӯмика̄ва [садхӯмака̄ ча (сйа̄.)];
ниддхӯмаке пачитам̣ са̄дхупаккам̣, сун̣ома [сун̣оми (сӣ.), сун̣а̄ма (пӣ.)] га̄тха̄йо сата̄раха̄йо’’.
426. ‘‘адхаммико твам̣ пориса̄дака̄си [пориса̄дамака̄си (ка.)], рат̣т̣ха̄ ча бхат̣т̣хо ударасса хету;
дхамман̃чима̄ абхиваданти га̄тха̄, дхаммо ча адхаммо ча кухим̣ самети.
427. ‘‘адхаммикасса луддасса, ниччам̣ лохитапа̄н̣ино;
наттхи саччам̣ куто дхаммо, ким̣ сутена кариссаси’’.
428. ‘‘йо мам̣сахету мигавам̣ чареййа, йо ва̄ хане пурисаматтахету;
убхопи те печча сама̄ бхаванти, касма̄ но [касма̄ ну (ка.)] адхаммикам̣ брӯси мам̣ твам̣’’.
429. ‘‘пан̃ча пан̃чанакха̄ бхаккха̄, кхаттийена паджа̄ната̄;
абхаккхам̣ ра̄джа бхаккхеси, тасма̄ адхаммико тувам̣’’.
430. ‘‘мутто тувам̣ пориса̄дасса хаттха̄, гантва̄ сакам̣ мандирам̣ ка̄мака̄мӣ;
амиттахаттхам̣ пунара̄гатоси, на кхаттадхамме кусалоси ра̄джа’’.
431. ‘‘йе кхаттадхамме кусала̄ бхаванти, па̄йена те нерайика̄ бхаванти;
тасма̄ ахам̣ кхаттадхаммам̣ паха̄йа, сачча̄нураккхӣ пунара̄гатосми;
йаджассу йан̃н̃ам̣ кха̄да мам̣ пориса̄да’’.
432. ‘‘па̄са̄дава̄са̄ патхавӣгавасса̄, ка̄миттхийо ка̄сикачанданан̃ча;
саббам̣ тахим̣ лабхаси [лаббхати (пӣ.)] са̄мита̄йа, саччена ким̣ пассаси а̄нисам̣сам̣’’.
433. ‘‘йе кечиме аттхи раса̄ патхабйа̄, саччам̣ тесам̣ са̄дхутарам̣ раса̄нам̣;
сачче т̣хита̄ саман̣абра̄хман̣а̄ ча, таранти джа̄тимаран̣асса па̄рам̣’’.
434. ‘‘мутто тувам̣ пориса̄дасса хаттха̄, гантва̄ сакам̣ мандирам̣ ка̄мака̄мӣ;
амиттахаттхам̣ пунара̄гатоси, на хи нӯна те маран̣абхайам̣ джанинда;
алӣначитто аси [ча’си (сӣ. сйа̄. пӣ.)] саччава̄дӣ’’.
435. ‘‘ката̄ ме калйа̄н̣а̄ анекарӯпа̄, йан̃н̃а̄ йит̣т̣ха̄ йе випула̄ пасаттха̄;
висодхито паралокасса магго, дхамме т̣хито ко маран̣асса бха̄йе.
436. ‘‘ката̄ ме калйа̄н̣а̄ анекарӯпа̄, йан̃н̃а̄ йит̣т̣ха̄ йе випула̄ пасаттха̄;
ана̄нутаппам̣ паралокам̣ гамиссам̣, йаджассу йан̃н̃ам̣ ада [кха̄да (сӣ. сйа̄. пӣ.)] мам̣ пориса̄да.
437. ‘‘пита̄ ча ма̄та̄ ча упат̣т̣хита̄ ме, дхаммена ме иссарийам̣ пасаттхам̣;
висодхито паралокасса магго, дхамме т̣хито ко маран̣асса бха̄йе.
438. ‘‘пита̄ ча ма̄та̄ ча упат̣т̣хита̄ ме, дхаммена ме иссарийам̣ пасаттхам̣;
ана̄нутаппам̣ паралокам̣ гамиссам̣, йаджассу йан̃н̃ам̣ ада мам̣ пориса̄да.
439. ‘‘н̃а̄тӣсу миттесу ката̄ ме ка̄ра̄ [катӯпака̄ро (сйа̄. ка.)], дхаммена ме иссарийам̣ пасаттхам̣;
висодхито паралокасса магго, дхамме т̣хито ко маран̣асса бха̄йе.
440. ‘‘н̃а̄тӣсум̣ миттесу ката̄ ме ка̄ра̄, дхаммена ме иссарийам̣ пасаттхам̣;
ана̄нутаппам̣ паралокам̣ гамиссам̣, йаджассу йан̃н̃ам̣ ада мам̣ пориса̄да.
441. ‘‘диннам̣ ме да̄нам̣ бахудха̄ бахӯнам̣, сантаппита̄ саман̣абра̄хман̣а̄ ча;
висодхито паралокасса магго, дхамме т̣хито ко маран̣асса бха̄йе.
442. ‘‘диннам̣ ме да̄нам̣ бахудха̄ бахӯнам̣, сантаппита̄ саман̣абра̄хман̣а̄ ча;
ана̄нутаппам̣ паралокам̣ гамиссам̣, йаджассу йан̃н̃ам̣ ада мам̣ пориса̄да’’.