21. асӣтинипа̄то
533. чӯл̣ахам̣саджа̄такам̣ (1)
1. ‘‘сумукха анупачинанта̄, паккаманти вихан̇гама̄;
гаччха тувампи ма̄ кан̇кхи, наттхи баддхе [бандхе (сйа̄. ка.)] саха̄йата̄’’.
2. ‘‘гаччхе ва̄хам̣ на ва̄ гаччхе, на тена амаро сийам̣;
сукхитам̣ там̣ упа̄ситва̄, дуккхитам̣ там̣ катхам̣ джахе.
3. ‘‘маран̣ам̣ ва̄ тайа̄ саддхим̣, джӣвитам̣ ва̄ тайа̄ вина̄;
тадева маран̣ам̣ сеййо, йан̃че джӣве тайа̄ вина̄.
4. ‘‘неса дхаммо маха̄ра̄джа, йам̣ там̣ евам̣ гатам̣ джахе;
йа̄ гати туйхам̣ са̄ майхам̣, руччате вихага̄дхипа.
5. ‘‘ка̄ ну па̄сена баддхасса [бандхасса (сйа̄. ка.)], гати ан̃н̃а̄ маха̄наса̄;
са̄ катхам̣ четайа̄насса, муттасса тава руччати.
6. ‘‘кам̣ ва̄ твам̣ пассасе аттхам̣, мама туйхан̃ча паккхима;
н̃а̄тӣнам̣ ва̄васит̣т̣ха̄нам̣, убхиннам̣ джӣвитаккхайе.
7. ‘‘йам̣ на кан̃чанадепин̃чха [депиччха (сӣ. пӣ.), двепиччха (сйа̄.)], андхена тамаса̄ гатам̣;
та̄дисе сан̃чаджам̣ па̄н̣ам̣, каматтхамабхиджотайе’’.
8. ‘‘катхам̣ ну пататам̣ сет̣т̣ха, дхамме аттхам̣ на буджджхаси [буджджхасе (сӣ.)];
дхаммо апачито санто, аттхам̣ дассети па̄н̣инам̣.
9. ‘‘сохам̣ дхаммам̣ апеккха̄но, дхамма̄ чаттхам̣ самут̣т̣хитам̣;
бхаттин̃ча тайи сампассам̣, на̄вакан̇кха̄ми джӣвитам̣’’.
10. ‘‘аддха̄ есо сатам̣ дхаммо, йо митто миттама̄паде;
на чадже джӣвитасса̄пи, хетудхаммамануссарам̣.
11. ‘‘сва̄йам̣ дхаммо ча те чин̣н̣о, бхатти ча видита̄ майи;
ка̄мам̣ карассу майхетам̣, гаччхева̄нумато майа̄’’.
12. ‘‘апи твевам̣ гате ка̄ле, йам̣ кхан̣д̣ам̣ [баддхам̣ (сӣ.), бандхам̣ (пӣ.)] н̃а̄тинам̣ майа̄;
тайа̄ там̣ буддхисампаннам̣ [буддхисампанна (сӣ. сйа̄. пӣ.)], асса парамасам̣вутам̣.
13. ‘‘иччевам̣ [иччева (сӣ. пӣ.)] мантайанта̄нам̣, арийа̄нам̣ арийавуттинам̣;
паччадиссатха неса̄до, а̄тура̄намивантако.
14. ‘‘те саттумабхисан̃чиккха, дӣгхараттам̣ хита̄ диджа̄;
тун̣хӣма̄ситтха убхайо, на сан̃чалесума̄сана̄ [на ча сан̃чесу’ма̄сана̄ (сӣ. пӣ.)].
15. ‘‘дхатарат̣т̣хе ча дисва̄на, самуд̣д̣енте тато тато;
абхиккаматха вегена, диджасатту диджа̄дхипе.
16. ‘‘со ча вегенабхиккамма, а̄саджджа параме дидже;
паччакамиттха [паччакампиттха (сӣ. сйа̄. пӣ.)] неса̄до, баддха̄ ити вичинтайам̣.
17. ‘‘екам̣ва баддхама̄сӣнам̣, абаддхан̃ча пуна̄парам̣;
а̄саджджа баддхама̄сӣнам̣, пеккхама̄намадӣнавам̣.
18. ‘‘тато со виматойева, пан̣д̣аре аджджхабха̄сатха;
павад̣д̣хака̄йе а̄сӣне, диджасан̇гхаган̣а̄дхипе.
19. ‘‘йам̣ ну па̄сена махата̄, баддхо на куруте дисам̣;
атха касма̄ абаддхо твам̣, балӣ паккхи на гаччхаси.
20. ‘‘кинну тйа̄йам̣ [та̄’йам̣ (сӣ. пӣ. ка.)] диджо хоти, мутто баддхам̣ упа̄саси;
оха̄йа сакун̣а̄ йанти, ким̣ еко авахӣйаси’’.
21. ‘‘ра̄джа̄ ме со диджа̄митта, сакха̄ па̄н̣асамо ча ме;
нева нам̣ виджахисса̄ми, йа̄ва ка̄ласса парийа̄йам̣.
22. ‘‘катхам̣ пана̄йам̣ вихан̇го, на̄ддаса па̄самод̣д̣итам̣;
падан̃хетам̣ маханта̄нам̣, боддхумараханти а̄падам̣.
23. ‘‘йада̄ пара̄бхаво хоти, посо джӣвитасан̇кхайе;
атха джа̄лан̃ча па̄сан̃ча, а̄саджджа̄пи на буджджхати.
24. ‘‘апи твева маха̄пан̃н̃а, па̄са̄ бахувидха̄ тата̄ [тата̄ (сйа̄. ка.)];
гуйхама̄саджджа [гӯл̣хама̄саджджа (сӣ. пӣ.)] баджджханти, атхевам̣ джӣвитаккхайе’’.
25. ‘‘апи на̄йам̣ тайа̄ саддхим̣, сам̣ва̄сасса [самбха̄сасса (сӣ. пӣ.)] сукхудрайо;
апи но ануман̃н̃а̄си, апи но джӣвитам̣ даде’’.
26. ‘‘на чева ме твам̣ баддхоси, напи иччха̄ми те вадхам̣;
ка̄мам̣ кхиппамито гантва̄, джӣва твам̣ анигхо чирам̣’’.
27. ‘‘нева̄хаметамиччха̄ми, ан̃н̃атретасса джӣвита̄;
саче екена тут̣т̣хоси, мун̃четам̣ ман̃ча бхаккхайа.
28. ‘‘а̄рохапарин̣а̄хена, тулйа̄сма̄ [тулйа̄мха̄ (ка.)] вайаса̄ убхо;
на те ла̄бхена джӣваттхи [джӣнаттхи (сӣ. сйа̄. пӣ.)], етена нимина̄ тувам̣.
29. ‘‘тадин̇гха самапеккхассу [самавеккхасу (сӣ. пӣ.)], хоту гиддхи тавамхасу [тавасмасу (сӣ. сйа̄.)];
мам̣ пуббе бандха па̄сена, паччха̄ мун̃ча диджа̄дхипам̣.
30. ‘‘та̄вадева ча те ла̄бхо, ката̄сса [катасса̄ (сӣ. пӣ.)] йа̄чана̄йа ча;
митти ча дхатарат̣т̣хехи, йа̄ваджӣва̄йа те сийа̄’’.
31. ‘‘пассанту но маха̄сан̇гха̄, тайа̄ муттам̣ ито гатам̣;
митта̄мачча̄ ча бхачча̄ ча, путтада̄ра̄ ча бандхава̄.
32. ‘‘на ча те та̄диса̄ митта̄, бахӯнам̣ [бахуннам̣ (сӣ. пӣ.)] идха виджджати;
йатха̄ твам̣ дхатарат̣т̣хасса, па̄н̣аса̄дха̄ран̣о сакха̄.
33. ‘‘со те саха̄йам̣ мун̃ча̄ми, хоту ра̄джа̄ тава̄нуго;
ка̄мам̣ кхиппамито гантва̄, н̃а̄тимаджджхе вирочатха’’.
34. ‘‘со патӣто памуттена, бхаттуна̄ [бхаттуно (сйа̄.)] бхаттуга̄раво;
аджджхабха̄сатха ваккан̇го [ван̇кан̇го (сйа̄.)], ва̄чам̣ кан̣н̣асукхам̣ бхан̣ам̣.
35. ‘‘евам̣ луддака нандассу, саха саббехи н̃а̄тибхи;
йатха̄хамаджджа нанда̄ми, муттам̣ дисва̄ диджа̄дхипам̣’’.
36. ‘‘ехи там̣ анусиккха̄ми, йатха̄ твамапи лаччхасе;
ла̄бхам̣ тава̄йам̣ [йатха̄йам̣ (сӣ. пӣ.)] дхатарат̣т̣хо, па̄пам̣ кин̃чи [кан̃чи (сӣ.)] на даккхати.
37. ‘‘кхиппамантепурам̣ нетва̄ [гантва̄ (сйа̄. ка.)], ран̃н̃о дассехи но убхо;
абаддхе пакатибхӯте, ка̄дже [ка̄че (пӣ.)] убхайато т̣хите.
38. ‘‘дхатарат̣т̣ха̄ маха̄ра̄джа, хам̣са̄дхипатино име;
айан̃хи ра̄джа̄ хам̣са̄нам̣, айам̣ сена̄патӣтаро.
39. ‘‘асам̣сайам̣ имам̣ дисва̄, хам̣сара̄джам̣ нара̄дхипо;
патӣто сумано витто [читто (ка.)], бахум̣ дассати те дханам̣’’.
40. ‘‘тасса там̣ вачанам̣ сутва̄, каммуна̄ упапа̄дайи;
кхиппамантепурам̣ гантва̄, ран̃н̃о хам̣се адассайи;
абаддхе пакатибхӯте, ка̄дже убхайато т̣хите.
41. ‘‘дхатарат̣т̣ха̄ маха̄ра̄джа, хам̣са̄дхипатино име;
айан̃хи ра̄джа̄ хам̣са̄нам̣, айам̣ сена̄патӣтаро’’.
42. ‘‘катхам̣ паниме вихан̇га̄ [вихага̄ (сӣ. пӣ.)], тава хаттхаттама̄гата̄ [хаттхаттха’ма̄гата̄ (сӣ. сйа̄. пӣ.)];
катхам̣ луддо маханта̄нам̣, иссаре идха аджджхага̄’’.
43. ‘‘вихита̄ сантиме па̄са̄, паллалесу джана̄дхипа;
йам̣ йада̄йатанам̣ ман̃н̃е, диджа̄нам̣ па̄н̣ародханам̣.
44. ‘‘та̄дисам̣ па̄сама̄саджджа, хам̣сара̄джа̄ абаджджхатха;
там̣ абаддхо упа̄сӣно, мама̄йам̣ аджджхабха̄сатха.
45. ‘‘судуккарам̣ анарийехи, дахате бха̄вамуттамам̣;
бхаттураттхе паракканто, дхаммайутто [дхамме йутто (сӣ. пӣ.)] вихан̇гамо.
46. ‘‘аттана̄йам̣ [аттано йам̣ (сйа̄.)] чаджитва̄на, джӣвитам̣ джӣвита̄рахо;
ануттхунанто а̄сӣно, бхатту йа̄читтха джӣвитам̣.
47. ‘‘тасса там̣ вачанам̣ сутва̄, паса̄дамахамаджджхага̄;
тато нам̣ па̄мучим̣ [па̄мун̃чим̣ (пӣ. ка.)] па̄са̄, анун̃н̃а̄сим̣ сукхена ча.
48. ‘‘‘со патӣто памуттена, бхаттуна̄ бхаттуга̄раво;
аджджхабха̄сатха ваккан̇го, ва̄чам̣ кан̣н̣асукхам̣ бхан̣ам̣.
49. ‘‘‘евам̣ луддака нандассу, саха саббехи н̃а̄тибхи;
йатха̄хамаджджа нанда̄ми, муттам̣ дисва̄ диджа̄дхипам̣.
50. ‘‘‘ехи там̣ анусиккха̄ми, йатха̄ твамапи лаччхасе;
ла̄бхам̣ тава̄йам̣ дхатарат̣т̣хо, па̄пам̣ кин̃чи на даккхати.
51. ‘‘‘кхиппамантепурам̣ нетва̄ [гантва̄ (саббаттха)], ран̃н̃о дассехи но убхо;
абаддхе пакатибхӯте, ка̄дже убхайато т̣хите.
52. ‘‘‘дхатарат̣т̣ха̄ маха̄ра̄джа, хам̣са̄дхипатино име;
айан̃хи ра̄джа̄ хам̣са̄нам̣, айам̣ сена̄патӣтаро.
53. ‘‘‘асам̣сайам̣ имам̣ дисва̄, хам̣сара̄джам̣ нара̄дхипо;
патӣто сумано витто, бахум̣ дассати те дханам̣’.
54. ‘‘еваметасса вачана̄, а̄нӣта̄ме убхо майа̄;
еттхева хи име а̄сум̣ [ассу (сӣ. сйа̄. пӣ.)], убхо анумата̄ майа̄.
55. ‘‘сойам̣ евам̣ гато паккхӣ, диджо парамадхаммико;
ма̄дисасса хи луддасса, джанайеййа̄тха маддавам̣.
56. ‘‘упа̄йанан̃ча те дева, на̄н̃н̃ам̣ пасса̄ми едисам̣;
саббаса̄кун̣ика̄га̄ме, там̣ пасса мануджа̄дхипа’’.
57. ‘‘дисва̄ нисиннам̣ ра̄джа̄нам̣, пӣт̣хе сован̣н̣айе субхе;
аджджхабха̄сатха ваккан̇го, ва̄чам̣ кан̣н̣асукхам̣ бхан̣ам̣.
58. ‘‘каччинну бхото кусалам̣, каччи бхото ана̄майам̣;
каччи рат̣т̣хамидам̣ пхӣтам̣, дхаммена мануса̄саси’’.
59. ‘‘кусалан̃чева ме хам̣са, атхо хам̣са ана̄майам̣;
атхо рат̣т̣хамидам̣ пхӣтам̣, дхаммена мануса̄сахам̣’’ [манусиссати (сӣ. пӣ.)].
60. ‘‘каччи бхото амаччесу, досо кочи на виджджати;
каччи ча [каччинну (сӣ. пӣ.)] те таваттхесу, на̄вакан̇кханти джӣвитам̣’’.
61. ‘‘атхопи ме амаччесу, досо кочи на виджджати;
атхопи те [атхопиме (сӣ. пӣ.)] маматтхесу, на̄вакан̇кханти джӣвитам̣’’.
62. ‘‘каччи те са̄дисӣ бхарийа̄, ассава̄ пийабха̄н̣инӣ;
путтарӯпайасӯпета̄, тава чхандаваса̄нуга̄’’.
63. ‘‘атхо ме са̄дисӣ бхарийа̄, ассава̄ пийабха̄н̣инӣ;
путтарӯпайасӯпета̄, мама чхандаваса̄нуга̄’’.
64. ‘‘бхавантам̣ [бхавам̣ ту (сӣ. пӣ.), бхаванну (сйа̄.)] каччи ну маха̄-саттухаттхаттатам̣ [хаттхаттхатам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.)] гато;
дуккхама̄паджджи випулам̣, тасмим̣ пат̣хамама̄паде.
65. ‘‘каччи йанта̄патитва̄на, дан̣д̣ена самапотхайи;
еваметесам̣ джамма̄нам̣, па̄тикам̣ [па̄катикам̣ (сӣ. пӣ.)] бхавати та̄ваде’’.
66. ‘‘кхемама̄си маха̄ра̄джа, евама̄падийа̄ сати [евама̄пади сам̣сати (сӣ. пӣ.)];
на ча̄йам̣ кин̃чи расма̄су, саттӯва самападжджатха.
67. ‘‘паччагамиттха неса̄до, пуббева аджджхабха̄сатха;
тада̄йам̣ сумукхойева, пан̣д̣ито паччабха̄сатха.
68. ‘‘тасса там̣ вачанам̣ сутва̄, паса̄дамайамаджджхага̄;
тато мам̣ па̄мучӣ па̄са̄, анун̃н̃а̄си сукхена ча.
69. ‘‘идан̃ча сумукхенева, етадаттха̄йа чинтитам̣;
бхото сака̄сегаманам̣ [сака̄се + а̄гаманам̣], етасса дханамиччхата̄’’.
70. ‘‘сва̄гатан̃чевидам̣ бхаватам̣, патӣто часми дассана̄;
есо ча̄пи бахум̣ виттам̣, лабхатам̣ йа̄вадиччхати’’ [йа̄ватиччхати (сӣ. пӣ.)].
71. ‘‘сантаппайитва̄ неса̄дам̣, бхогехи мануджа̄дхипо;
аджджхабха̄сатха ваккан̇гам̣, ва̄чам̣ кан̣н̣асукхам̣ бхан̣ам̣’’.
72. ‘‘йам̣ кхалу дхаммама̄дхӣнам̣, васо ваттати кин̃чанам̣;
саббаттхиссарийам̣ тава [саббаттхиссарийам̣ бхаватам̣ (сӣ. сйа̄. пӣ.), саббиссарийам̣ бхаватам̣ (сйа̄. ка.)], там̣ паса̄са [паса̄сатха (сӣ. сйа̄. пӣ.)] йадиччхатха.
73. ‘‘да̄наттхам̣ упабхоттум̣ ва̄, йам̣ чан̃н̃ам̣ упакаппати;
етам̣ дада̄ми во виттам̣, иссарийам̣ [иссерам̣ (сӣ.), иссарам̣ (пӣ.)] виссаджа̄ми во’’.
74. ‘‘йатха̄ ча мйа̄йам̣ сумукхо, аджджхабха̄сеййа пан̣д̣ито;