10. ра̄джасиккха̄падаван̣н̣ана̄
537. тена самайена̄ти ра̄джасиккха̄падам̣. таттха упа̄сакам̣ сан̃н̃а̄петва̄ти джа̄на̄петва̄, ‘‘имина̄ мӯлена чӣварам̣ кин̣итва̄ тхерасса дехӣ’’ти евам̣ ватва̄ти адхиппа̄йо. пан̃н̃а̄сабандхоти пан̃н̃а̄сакаха̄пан̣адан̣д̣оти вуттам̣ хоти. пан̃н̃а̄сам̣ баддхотипи па̄т̣хо, пан̃н̃а̄сам̣ джито пан̃н̃а̄сам̣ да̄петабботи адхиппа̄йо. аджджан̣хо, бханте, а̄гамехӣти бханте, аджджа екадивасам̣ амха̄кам̣ тит̣т̣ха, адхива̄сехӣти аттхо. пара̄масӣти ган̣хи. джӣносӣти джитоси.
538-9. ра̄джабхогготи ра̄джато бхоггам̣ бхун̃джитаббам̣ ассаттхӣти ра̄джабхогго, ра̄джабхоготипи па̄т̣хо, ра̄джато бхого асса аттхӣти аттхо.
пахин̣еййа̄ти песеййа, утта̄наттхатта̄ панасса падабха̄джанам̣ на вуттам̣. йатха̄ ча етасса, евам̣ ‘‘чӣварам̣ иттханна̄мам̣ бхиккху’’нтиа̄дӣнампи пада̄нам̣ утта̄наттхатта̄йева падабха̄джанам̣ на вуттанти ведитаббам̣. а̄бхатанти а̄нӣтам̣. ка̄ленакаппийанти йуттапаттака̄лена, йада̄ но аттхо хоти, тада̄ каппийам̣ чӣварам̣ ган̣ха̄ма̄ти аттхо.
веййа̄ваччакароти киччакаро, каппийака̄ракоти аттхо. сан̃н̃атто со майа̄ти а̄н̣атто со майа̄, йатха̄ тумха̄кам̣ чӣварена аттхе сати чӣварам̣ дассати, евам̣ вуттоти аттхо. аттхо ме а̄вусо чӣварена̄ти чодана̄лаккхан̣анидассанаметам̣, идан̃хи вачанам̣ ваттаббам̣, асса ва̄ аттхо йа̄йа ка̄йачи бха̄са̄йа; идам̣ чодана̄лаккхан̣ам̣. ‘‘дехи ме чӣвара’’нтиа̄дӣни пана наваттабба̄ка̄радассанаттхам̣ вутта̄ни, ета̄ни хи вачана̄ни етесам̣ ва̄ аттхо йа̄йа ка̄йачи бха̄са̄йа на ваттаббо.
дутийампи ваттаббо татийампи ваттабботи ‘‘аттхо ме а̄вусо чӣварена̄’’ти идамева йа̄вататийам̣ ваттабботи. евам̣ ‘‘дваттиккхаттум̣ чодетаббо са̄ретаббо’’ти еттха уддит̣т̣хачодана̄париччхедам̣ дассетва̄ ида̄ни ‘‘дваттиккхаттум̣ чодайама̄но са̄райама̄но там̣ чӣварам̣ абхиниппха̄деййа, иччетам̣ кусала’’нти имесам̣ пада̄нам̣ сан̇кхепато аттхам̣ дассенто ‘‘саче абхиниппха̄дети, иччетам̣ кусала’’нти а̄ха. евам̣ йа̄вататийам̣ чоденто там̣ чӣварам̣ йади ниппха̄дети, саккоти аттано пат̣ила̄бхавасена ниппха̄детум̣, иччетам̣ кусалам̣ са̄дху сут̣т̣ху сундарам̣.
чатуккхаттум̣ пан̃чаккхаттум̣ чхаккхаттупарамам̣ тун̣хӣбхӯтена уддисса т̣ха̄таббанти т̣ха̄налаккхан̣анидассанаметам̣. чхаккхаттупараманти ча бха̄ванапум̣сакавачанаметам̣, чхаккхаттупараман̃хи етена чӣварам̣ уддисса тун̣хӣбхӯтена т̣ха̄таббам̣, на ан̃н̃ам̣ кин̃чи ка̄таббам̣, идам̣ т̣ха̄налаккхан̣ам̣. таттха йо саббат̣т̣ха̄на̄нам̣ са̄дха̄ран̣о тун̣хӣбха̄во, там̣ та̄ва дассетум̣ падабха̄джане ‘‘таттха гантва̄ тун̣хӣбхӯтена̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха на а̄сане нисӣдитаббанти ‘‘идха, бханте, нисӣдатха̄’’ти вуттена̄пи на нисӣдитаббам̣. на а̄мисам̣ пат̣иггахетаббанти йа̄гукхаджджака̄дибхедам̣ кин̃чи а̄мисам̣ ‘‘ган̣хатха, бханте’’ти йа̄чийама̄нена̄пи на ган̣хитаббам̣. на дхаммо бха̄ситабботи ман̇галам̣ ва̄ анумоданам̣ ва̄ бха̄сатха̄ти йа̄чийама̄нена̄пи кин̃чи на бха̄ситаббам̣, кевалам̣ ‘‘ким̣ ка̄ран̣а̄ а̄гатосӣ’’ти пуччхийама̄нена ‘‘джа̄на̄си, а̄вусо’’ти ваттаббо. пуччхийама̄ноти идан̃хи каран̣аттхе паччаттавачанам̣. атха ва̄ пуччхам̣ курума̄но пуччхийама̄ноти евампеттха аттхо дат̣т̣хаббо. йо хи пуччхам̣ кароти, со еттакам̣ ваттабботи т̣ха̄нам̣ бхан̃джатӣти а̄гатака̄ран̣ам̣ бхан̃джати.
ида̄ни йа̄ тиссо чодана̄, чха ча т̣ха̄на̄ни вутта̄ни. таттха вуд̣д̣хин̃ча ха̄нин̃ча дассенто ‘‘чатуккхаттум̣ чодетва̄’’тиа̄дима̄ха. йасма̄ ча еттха екачодана̄вуд̣д̣хийа̄ двиннам̣ т̣ха̄на̄нам̣ ха̄ни вутта̄, тасма̄ ‘‘ека̄ чодана̄ дигун̣ам̣ т̣ха̄на’’нти лаккхан̣ам̣ дасситам̣ хоти. ити имина̄ лаккхан̣ена тиккхаттум̣ чодетва̄ чхаккхаттум̣ т̣ха̄таббам̣, двиккхаттум̣ чодетва̄ ат̣т̣хаккхаттум̣ т̣ха̄таббам̣, саким̣ чодетва̄ дасаккхаттум̣ т̣ха̄таббанти. йатха̄ ча ‘‘чхаккхаттум̣ чодетва̄ на т̣ха̄табба’’нти вуттам̣, евам̣ ‘‘два̄дасаккхаттум̣ т̣хатва̄ на чодетабба’’нтипи вуттамева хоти. тасма̄ саче чодетийева на тит̣т̣хати, чха чодана̄ лаббханти. саче тит̣т̣хатийева на чодети, два̄даса т̣ха̄на̄ни лаббханти. саче чодетипи тит̣т̣хатипи, ека̄йа чодана̄йа две т̣ха̄на̄ни ха̄петабба̄ни. таттха йо екадивасамева пунаппунам̣ гантва̄ чхаккхаттум̣ чодети, саким̣йева ва̄ гантва̄ ‘‘аттхо ме, а̄вусо, чӣварена̄’’ти чхаккхаттум̣ вадати. татха̄ екадивасамева пунаппунам̣ гантва̄ два̄дасаккхаттум̣ тит̣т̣хати, саким̣йева ва̄ гантва̄ татра татра т̣ха̄не тит̣т̣хати, сопи саббачодана̄йо саббат̣т̣ха̄на̄ни ча бхан̃джати. ко пана ва̄до на̄на̄дивасесу евам̣ каронтасса̄ти еваметтха виниччхайо ведитаббо.
йатасса чӣварачета̄паннам̣ а̄бхатанти йато ра̄джато ва̄ ра̄джабхоггато ва̄ асса бхиккхуно чӣварачета̄паннам̣ а̄нӣтам̣. йатвасса̄типи па̄т̣хо. айамеваттхо. ‘‘йаттхасса̄’’типи пат̣ханти, йасмим̣ т̣ха̄не асса чӣварачета̄паннам̣ песитанти ча аттхам̣ катхенти, бйан̃джанам̣ пана на самети. таттха̄ти тасса ран̃н̃о ва̄ ра̄джабхоггасса ва̄ сантике; самӣпаттхе хи идам̣ бхуммавачанам̣. на там̣ тасса бхиккхуно кин̃чи аттхам̣ анубхотӣти там̣ чӣварачета̄паннам̣ тасса бхиккхуно кин̃чи аппаматтакампи каммам̣ на ниппха̄дети. йун̃джанта̄йасманто саканти а̄йасманто аттано сантакам̣ дханам̣ па̄пун̣анту. ма̄ во сакам̣ винасса̄ти тумха̄кам̣ сантакам̣ ма̄ винассату. йо пана нева са̄мам̣ гаччхати, на дӯтам̣ па̄хети, ваттабхеде дуккат̣ам̣ а̄паджджати.
ким̣ пана саббакаппийака̄ракесу евам̣ пат̣ипаджджитаббанти? на пат̣ипаджджитаббам̣. айан̃хи каппийака̄рако на̄ма сан̇кхепато дувидхо ниддит̣т̣хо ча аниддит̣т̣хо ча. таттха ниддит̣т̣хо дувидхо – бхиккхуна̄ ниддит̣т̣хо, дӯтена ниддит̣т̣хоти. аниддит̣т̣хопи дувидхо – мукхавеват̣ика каппийака̄рако, параммукхакаппийака̄ракоти. тесу бхиккхуна̄ ниддит̣т̣хо саммукха̄саммукхавасена чатуббидхо хоти. татха̄ дӯтена ниддит̣т̣хопи.
катхам̣? идхекаччо бхиккхусса чӣвараттха̄йа дӯтена акаппийаваттхум̣ пахин̣ати, дӯто там̣ бхиккхум̣ упасан̇камитва̄ ‘‘идам̣, бханте, иттханна̄мена тумха̄кам̣ чӣвараттха̄йа пахитам̣, ган̣хатха на’’нти вадати, бхиккху ‘‘найидам̣ каппатӣ’’ти пат̣иккхипати, дӯто ‘‘аттхи пана те, бханте, веййа̄ваччакаро’’ти пуччхати, пун̃н̃аттхикехи ча упа̄сакехи ‘‘бхиккхӯнам̣ веййа̄ваччам̣ каротха̄’’ти а̄н̣атта̄ ва̄, бхиккхӯнам̣ ва̄ сандит̣т̣ха̄ самбхатта̄ кечи веййа̄ваччакара̄ хонти, тесам̣ ан̃н̃атаро тасмим̣ кхан̣е бхиккхусса сантике нисинно хоти, бхиккху там̣ ниддисати ‘‘айам̣ бхиккхӯнам̣ веййа̄ваччакаро’’ти. дӯто тасса хаттхе акаппийаваттхум̣ датва̄ ‘‘тхерасса чӣварам̣ кин̣итва̄ дехӣ’’ти гаччхати, айам̣ бхиккхуна̄ саммукха̄ниддит̣т̣хо.
но че бхиккхусса сантике нисинно хоти, апича кхо бхиккху ниддисати – ‘‘асукасмим̣ на̄ма га̄ме иттханна̄мо бхиккхӯнам̣ веййа̄ваччакаро’’ти, со гантва̄ тасса хаттхе акаппийаваттхум̣ датва̄ ‘‘тхерасса чӣварам̣ кин̣итва̄ дадеййа̄сӣ’’ти а̄гантва̄ бхиккхусса а̄рочетва̄ гаччхати, айамеко бхиккхуна̄ асаммукха̄ниддит̣т̣хо.
на хева кхо со дӯто аттана̄ а̄гантва̄ а̄рочети, апича кхо ан̃н̃ам̣ пахин̣ати ‘‘диннам̣ майа̄, бханте, тасса хаттхе чӣварачета̄паннам̣, чӣварам̣ ган̣хеййа̄тха̄’’ти, айам̣ дутийо бхиккхуна̄ асаммукха̄ниддит̣т̣хо.
на хева кхо ан̃н̃ам̣ пахин̣ати, апича кхо гаччхантова бхиккхум̣ вадати ‘‘ахам̣ тасса хаттхе чӣварачета̄паннам̣ дасса̄ми, тумхе чӣварам̣ ган̣хеййа̄тха̄’’ти, айам̣ татийо бхиккхуна̄ асаммукха̄ниддит̣т̣хоти евам̣ еко саммукха̄ниддит̣т̣хо тайо асаммукха̄ниддит̣т̣ха̄ти име чатта̄ро бхиккхуна̄ ниддит̣т̣хавеййа̄ваччакара̄ на̄ма. етесу имасмим̣ ра̄джасиккха̄паде вуттанайенева пат̣ипаджджитаббам̣.
апаро бхиккху пуриманайенева дӯтена пуччхито наттхита̄йа ва̄, авича̄ретука̄мата̄йа ва̄ ‘‘наттхамха̄кам̣ каппийака̄рако’’ти вадати, тасмин̃ча кхан̣е кочи мануссо а̄гаччхати, дӯто тасса хаттхе акаппийаваттхум̣ датва̄ ‘‘имасса хаттхато чӣварам̣ ган̣хеййа̄тха̄’’ти ватва̄ гаччхати, айам̣ дӯтена саммукха̄ниддит̣т̣хо.
апаро дӯто га̄мам̣ пависитва̄ аттана̄ абхиручитасса кассачи хаттхе акаппийаваттхум̣ датва̄ пуриманайенева а̄гантва̄ а̄рочети, ан̃н̃ам̣ ва̄ пахин̣ати, ‘‘ахам̣ асукасса на̄ма хаттхе чӣварачета̄паннам̣ дасса̄ми, тумхе чӣварам̣ ган̣хеййа̄тха̄’’ти ватва̄ ва̄ гаччхати, айам̣ татийо дӯтена асаммукха̄ниддит̣т̣хоти евам̣ еко саммукха̄ниддит̣т̣хо, тайо асаммукха̄ниддит̣т̣ха̄ти име чатта̄ро дӯтена ниддит̣т̣хавеййа̄ваччакара̄ на̄ма. етесу мен̣д̣акасиккха̄паде вуттанайена пат̣ипаджджитаббам̣. вуттан̃хетам̣ – ‘‘санти, бхиккхаве, манусса̄ саддха̄ пасанна̄, те каппийака̄рака̄нам̣ хаттхе хиран̃н̃ам̣ упаниккхипанти – ‘имина̄ аййасса йам̣ каппийам̣ там̣ детха̄’ти. ануджа̄на̄ми, бхиккхаве, йам̣ тато каппийам̣ там̣ са̄дитум̣, на твева̄хам̣, бхиккхаве, кеначи парийа̄йена джа̄тарӯпараджатам̣ са̄дитаббам̣ парийеситаббанти вада̄мӣ’’ти (маха̄ва. 299). еттха ча чодана̄йа пама̄н̣ам̣ наттхи, мӯлам̣ аса̄дийантена сахассаккхаттумпи чодана̄йа ва̄ т̣ха̄нена ва̄ каппийабхан̣д̣ам̣ са̄дитум̣ ват̣т̣ати. но че дети, ан̃н̃ам̣ каппийака̄ракам̣ т̣хапетва̄пи а̄хара̄петаббам̣. саче иччхати мӯласа̄мика̄нампи катхетаббам̣; но че иччхати на катхетаббам̣.
апаро бхиккху пуриманайенева дӯтена пуччхито ‘‘наттхамха̄кам̣ каппийака̄рако’’ти вадати, тадан̃н̃о самӣпе т̣хито сутва̄ ‘‘а̄хара бхо ахам̣ аййасса чӣварам̣ чета̄петва̄ дасса̄мӣ’’ти вадати. дӯто ‘‘ханда бхо дадеййа̄сӣ’’ти тасса хаттхе датва̄ бхиккхусса ана̄рочетва̄ва гаччхати, айам̣ мукхавеват̣икакаппийака̄рако. апаро бхиккхуно упат̣т̣ха̄касса ва̄ ан̃н̃асса ва̄ хаттхе акаппийаваттхум̣ датва̄ ‘‘тхерасса чӣварам̣ дадеййа̄сӣ’’ти еттова паккамати, айам̣ параммукхакаппийака̄ракоти име две аниддит̣т̣хакаппийака̄рака̄ на̄ма. етесу ан̃н̃а̄такааппава̄ритесу вийа пат̣ипаджджитаббам̣. саче сайамева чӣварам̣ а̄нетва̄ даданти, гахетаббам̣. но че, кин̃чи на ваттабба̄. десана̄маттамева четам̣ ‘‘дӯтена чӣварачета̄паннам̣ пахин̣еййа̄’’ти сайам̣ а̄харитва̄пи пин̣д̣апа̄та̄дӣнам̣ аттха̄йа дадантесупи есева найо. на кевалан̃ча аттанойева аттха̄йа сампат̣иччхитум̣ на ват̣т̣ати, сачепи кочи джа̄тарӯпараджатам̣ а̄нетва̄ ‘‘идам̣ сан̇гхасса дамми, а̄ра̄мам̣ ва̄ каротха четийам̣ ва̄ бходжанаса̄ла̄дӣнам̣ ва̄ ан̃н̃атара’’нти вадати, идампи сампат̣иччхитум̣ на ват̣т̣ати. йасса кассачи хи ан̃н̃ассаттха̄йа сампат̣иччхантасса дуккат̣ам̣ хотӣти маха̄паччарийам̣ вуттам̣.
саче пана ‘‘найидам̣ бхиккхӯнам̣ сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхитте ‘‘вад̣д̣хакӣнам̣ ва̄ каммакара̄нам̣ ва̄ хаттхе бхависсати, кевалам̣ тумхе сукатадуккат̣ам̣ джа̄на̄тха̄’’ти ватва̄ тесам̣ хаттхе датва̄ паккамати, ват̣т̣ати. атха̄пи ‘‘мама манусса̄нам̣ хаттхе бхависсати майхамева ва̄ хаттхе бхависсати, кевалам̣ тумхе йам̣ йасса да̄таббам̣, тадаттха̄йа песеййа̄тха̄’’ти вадати, евампи ват̣т̣ати.
саче пана сан̇гхам̣ ва̄ ган̣ам̣ ва̄ пуггалам̣ ва̄ ана̄маситва̄ ‘‘идам̣ хиран̃н̃асуван̣н̣ам̣ четийасса дема, виха̄расса дема, навакаммасса дема̄’’ти ваданти, пат̣иккхипитум̣ на ват̣т̣ати. ‘‘име идам̣ бхан̣антӣ’’ти каппийака̄рака̄нам̣ а̄чиккхитаббам̣. ‘‘четийа̄дӣнам̣ аттха̄йа тумхе гахетва̄ т̣хапетха̄’’ти вуттена пана ‘‘амха̄кам̣ гахетум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхипитаббам̣.
саче пана кочи бахум̣ хиран̃н̃асуван̣н̣ам̣ а̄нетва̄ ‘‘идам̣ сан̇гхасса дамми, чатта̄ро паччайе парибхун̃джатха̄’’ти вадати, там̣ че сан̇гхо сампат̣иччхати, пат̣иггахан̣епи парибхогепи а̄патти. татра че еко бхиккху ‘‘найидам̣ каппатӣ’’ти пат̣иккхипати, упа̄сако ча ‘‘йади на каппати, майхамева бхависсатӣ’’ти гаччхати. со бхиккху ‘‘тайа̄ сан̇гхасса ла̄бхантара̄йо като’’ти на кеначи кин̃чи ваттаббо. йо хи там̣ чодети, свева са̄паттико хоти, тена пана екена бахӯ ана̄паттика̄ ката̄. саче пана бхиккхӯхи ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхитте ‘‘каппийака̄рака̄нам̣ ва̄ хаттхе бхависсати, мама пуриса̄нам̣ ва̄ майхам̣ ва̄ хаттхе бхависсати, кевалам̣ тумхе паччайе парибхун̃джатха̄’’ти вадати, ват̣т̣ати.
чатупаччайаттха̄йа ча диннам̣ йена йена паччайена аттхо хоти, тадаттхам̣ упанетаббам̣, чӣвараттха̄йа диннам̣ чӣварейева упанетаббам̣. саче чӣварена та̄дисо аттхо наттхи, пин̣д̣апа̄та̄дӣхи сан̇гхо киламати, сан̇гхасут̣т̣хута̄йа апалокетва̄ тадаттха̄йапи упанетаббам̣. еса найо пин̣д̣апа̄тагила̄напаччайаттха̄йа диннепи, сена̄санаттха̄йа диннам̣ пана сена̄санасса гарубхан̣д̣атта̄ сена̄санейева упанетаббам̣. саче пана бхиккхӯсу сена̄санам̣ чхад̣д̣етва̄ гатесу сена̄санам̣ винассати, ӣдисе ка̄ле сена̄санам̣ виссаджджетва̄пи бхиккхӯнам̣ парибхого анун̃н̃а̄то, тасма̄ сена̄санаджагганаттхам̣ мӯлаччхеджджам̣ акатва̄ йа̄панаматтам̣ парибхун̃джитаббам̣.
на кевалан̃ча хиран̃н̃асуван̣н̣амева, ан̃н̃ампи кхеттаваттха̄ди акаппийам̣ на сампат̣иччхитаббам̣. саче хи кочи ‘‘майхам̣ тисассасампа̄данакам̣ маха̄тал̣а̄кам̣ аттхи, там̣ сан̇гхасса даммӣ’’ти вадати, там̣ че сан̇гхо сампат̣иччхати, пат̣иггахан̣епи парибхогепи а̄паттийева. йо пана там̣ пат̣иккхипати, со пуриманайенева на кеначи кин̃чи ваттаббо. йо хи там̣ чодети, свева са̄паттико хоти, тена пана екена бахӯ ана̄паттика̄ ката̄.
йо пана ‘‘та̄дисам̣йева тал̣а̄кам̣ даммӣ’’ти ватва̄ бхиккхӯхи ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхитто вадати ‘‘асукан̃ча асукан̃ча сан̇гхасса тал̣а̄кам̣ аттхи, там̣ катхам̣ ват̣т̣атӣ’’ти. со ваттаббо – ‘‘каппийам̣ катва̄ диннам̣ бхависсатӣ’’ти. катхам̣ диннам̣ каппийам̣ хотӣти? ‘‘чатта̄ро паччайе парибхун̃джатха̄’’ти ватва̄ диннанти. со саче ‘‘са̄дху, бханте, чатта̄ро паччайе сан̇гхо парибхун̃джатӯ’’ти дети, ват̣т̣ати. атха̄пи ‘‘тал̣а̄кам̣ ган̣хатха̄’’ти ватва̄ ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхитто ‘‘каппийака̄рако аттхӣ’’ти пуччхитва̄ ‘‘наттхӣ’’ти вутте ‘‘идам̣ асуко на̄ма вича̄рессати, асукасса ва̄ хаттхе, майхам̣ ва̄ хаттхе бхависсати, сан̇гхо каппийабхан̣д̣ам̣ парибхун̃джатӯ’’ти вадати, ват̣т̣ати. сачепи ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхитто ‘‘удакам̣ парибхун̃джиссати, бхан̣д̣акам̣ дховиссати, мигапаккхино пивиссантӣ’’ти вадати, евампи ват̣т̣ати. атха̄пи ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхитто вадати ‘‘каппийасӣсена ган̣хатха̄’’ти. ‘‘са̄дху, упа̄сака, сан̇гхо па̄нӣйам̣ пивиссати, бхан̣д̣акам̣ дховиссати, мигапаккхино пивиссантӣ’’ти ватва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣ати.
атха̄пи ‘‘мама тал̣а̄кам̣ ва̄ поккхаран̣им̣ ва̄ сан̇гхасса даммӣ’’ти ‘‘вутте, са̄дху, упа̄сака, сан̇гхо па̄нӣйам̣ пивиссатӣ’’тиа̄дӣни ватва̄ парибхун̃джитум̣ ват̣т̣атийева. йади пана бхиккхӯхи хаттхакаммам̣ йа̄читва̄ сахаттхена ча каппийапатхавим̣ кханитва̄ удакапарибхогаттха̄йа тал̣а̄кам̣ ка̄ритам̣ хоти, там̣ че нисса̄йа сассам̣ ниппха̄детва̄ манусса̄ виха̄ре каппийабхан̣д̣ам̣ денти, ват̣т̣ати. атха манусса̄ ева сан̇гхасса упака̄раттха̄йа сан̇гхикабхӯмим̣ кханитва̄ там̣ нисса̄йа ниппханнасассато каппийабхан̣д̣ам̣ денти, евампи ват̣т̣ати. ‘‘амха̄кам̣ екам̣ каппийака̄ракам̣ т̣хапетха̄’’ти вутте ча т̣хапетумпи лаббхати. атха пана те манусса̄ ра̄джабалина̄ упаддута̄ паккаманти, ан̃н̃е пат̣ипаджджанти, на ча бхиккхӯнам̣ кин̃чи денти, удакам̣ ва̄ретум̣ лаббхати. тан̃ча кхо касикаммака̄лейева, на сассака̄ле. саче те ваданти ‘‘нану, бханте, пуббепи манусса̄ имам̣ нисса̄йа сассам̣ акам̣сӯ’’ти. тато ваттабба̄ – ‘‘те сан̇гхасса иман̃ча иман̃ча упака̄рам̣ акам̣су, идан̃чидан̃ча каппийабхан̣д̣ам̣ адам̣сӯ’’ти. саче ваданти – ‘‘майампи дасса̄ма̄’’ти, евампи ват̣т̣ати.
саче пана кочи абйатто акаппийавоха̄рена тал̣а̄кам̣ пат̣игган̣ха̄ти ва̄ ка̄рети ва̄, там̣ бхиккхӯхи на парибхун̃джитаббам̣, там̣ нисса̄йа ладдхам̣ каппийабхан̣д̣ампи акаппийамева. саче бхиккхӯхи париччаттабха̄вам̣ н̃атва̄ са̄мико ва̄ тасса путтадхӣтаро ва̄ ан̃н̃о ва̄ кочи вам̣се уппанно пуна каппийавоха̄рена дети, ват̣т̣ати. паччхинне кулавам̣се йо тасса джанападасса са̄мико, со аччхиндитва̄ пуна дети, читталапаббате бхиккхуна̄ нӣхат̣аудакава̄хакам̣ ал̣ана̄гара̄джамахесӣ вийа, евампи ват̣т̣ати.
каппийавоха̄репи удакавасена пат̣иггахитатал̣а̄ке суддхачитта̄нам̣ маттикуддхаран̣апа̄л̣ибандхана̄дӣни ча ка̄тум̣ ват̣т̣ати. там̣ нисса̄йа пана сассам̣ каронте дисва̄ каппийака̄ракам̣ т̣хапетум̣ на ват̣т̣ати. йади те сайамева каппийабхан̣д̣ам̣ денти, гахетаббам̣. но че денти, на чодетаббам̣, на са̄ретаббам̣. паччайавасена пат̣иггахитатал̣а̄ке каппийака̄ракам̣ т̣хапетум̣ ват̣т̣ати. маттикуддхаран̣апа̄л̣ибандхана̄дӣни пана ка̄тум̣ на ват̣т̣ати. саче каппийака̄рака̄ сайамева каронти, ват̣т̣ати. абйаттена пана ладжджибхиккхуна̄ ка̄ра̄питесу кин̃ча̄пи пат̣иггахан̣е каппийам̣, бхиккхусса пайогапаччайа̄ уппаннена миссакатта̄ висагатапин̣д̣апа̄то вийа акаппийамам̣сарасамиссакабходжанам̣ вийа ча дуббиниббхогам̣ хоти, саббесам̣ акаппийамева.
саче пана ‘‘удакасса ока̄со аттхи, тал̣а̄касса па̄л̣и тхира̄, йатха̄ бахум̣ удакам̣ ган̣ха̄ти, евам̣ карохи, тӣрасамӣпе удакам̣ карохӣ’’ти евам̣ удакамева вича̄рети, ват̣т̣ати. уддхане аггим̣ на па̄тенти, ‘‘удакакаммам̣ лаббхату упа̄сака̄’’ти ваттум̣ ват̣т̣ати. ‘‘сассам̣ катва̄ а̄харатха̄’’ти ваттум̣ пана на ват̣т̣ати. саче пана тал̣а̄ке атибахум̣ удакам̣ дисва̄ пассато ва̄ пит̣т̣хито ва̄ ма̄тикам̣ нӣхара̄пети, ванам̣ чхинда̄петва̄ кеда̄ре ка̄ра̄пети, пора̄н̣акеда̄ресу ва̄ пакатибха̄гам̣ аггахетва̄ атирекам̣ ган̣ха̄ти, навасассе ва̄ ака̄ласассе ва̄ апариччхиннабха̄ге ‘‘еттаке каха̄пан̣е детха̄’’ти каха̄пан̣е ут̣т̣ха̄пети, саббесам̣ акаппийам̣.
йо пана ‘‘кассатха вапатха̄’’ти аватва̄ ‘‘еттака̄йа бхӯмийа̄, еттако на̄ма бха̄го’’ти евам̣ бхӯмим̣ ва̄ патит̣т̣хапети, ‘‘еттаке бхӯмибха̄ге амхехи сассам̣ катам̣, еттакам̣ на̄ма бха̄гам̣ ган̣хатха̄’’ти вадантесу кассакесу бхӯмиппама̄н̣аггахан̣аттхам̣ раджджуйа̄ ва̄ дан̣д̣ена ва̄ мина̄ти, кхале ва̄ т̣хатва̄ раккхати, кхалато ва̄ нӣхара̄пети, кот̣т̣ха̄га̄ре ва̄ пат̣иса̄мети, тассева там̣ акаппийам̣.
саче кассака̄ каха̄пан̣е а̄харитва̄ ‘‘име сан̇гхасса а̄хат̣а̄’’ти ваданти, ан̃н̃атаро ча бхиккху ‘‘на сан̇гхо каха̄пан̣е кха̄датӣ’’ти сан̃н̃а̄йа ‘‘еттакехи каха̄пан̣ехи са̄т̣аке а̄хара, еттакехи йа̄гуа̄дӣни сампа̄дехӣ’’ти вадати. йам̣ те а̄харанти, саббесам̣ акаппийам̣. касма̄? каха̄пан̣а̄нам̣ вича̄ритатта̄.
саче дхан̃н̃ам̣ а̄харитва̄ идам̣ сан̇гхасса а̄хат̣анти ваданти, ан̃н̃атаро ча бхиккху пуриманайенева ‘‘еттакехи вӣхӣхи идан̃чидан̃ча а̄харатха̄’’ти вадати. йам̣ те а̄харанти, тассева акаппийам̣. касма̄? дхан̃н̃асса вича̄ритатта̄.
саче тан̣д̣улам̣ ва̄ апаран̣н̣ам̣ ва̄ а̄харитва̄ ‘‘идам̣ сан̇гхасса а̄хат̣а’’нти ваданти, ан̃н̃атаро ча бхиккху пуриманайенева ‘‘еттакехи тан̣д̣улехи идан̃чидан̃ча а̄харатха̄’’ти вадати. йам̣ те а̄харанти, саббесам̣ каппийам̣. касма̄? каппийа̄нам̣ тан̣д̣ула̄дӣнам̣ вича̄ритатта̄. кайавиккайепи ана̄патти, каппийака̄ракасса а̄чиккхитатта̄.
пуббе пана читталапаббате еко бхиккху чатуса̄ладва̄ре ‘‘ахо вата све сан̇гхасса еттакаппама̄н̣е пӯве пачеййу’’нти а̄ра̄мика̄нам̣ сан̃н̃а̄джананаттхам̣ бхӯмийам̣ ман̣д̣алам̣ ака̄си, там̣ дисва̄ чхеко а̄ра̄мико татхева катва̄ дутийадивасе бхерийа̄ а̄кот̣ита̄йа саннипатите сан̇гхе пӯвам̣ гахетва̄ сан̇гхаттхерам̣ а̄ха – ‘‘бханте, амхехи ито пуббе нева питӯнам̣ на пита̄маха̄нам̣ еварӯпам̣ сутапуббам̣, екена аййена чатусса̄ладва̄ре пӯваттха̄йа сан̃н̃а̄ ката̄, ито да̄ни пабхути аййа̄ аттано аттано читта̄нурӯпам̣ ваданту, амха̄кампи пха̄сувиха̄ро бхависсатӣ’’ти. маха̄тхеро татова ниватти, екабхиккхуна̄пи пӯво на гахито. евам̣ пуббе татруппа̄дампи на парибхун̃джим̣су. тасма̄ –
саллекхам̣ аччаджантена, аппаматтена бхиккхуна̄;
каппийепи на ка̄табба̄, а̄мисаттха̄йа лолата̄ти.
йо ча̄йам̣ тал̣а̄ке вутто, поккхаран̣ӣ-удакава̄хакама̄тика̄дӣсупи есева найо.
пуббан̣н̣а̄паран̣н̣ауччхупхала̄пхала̄дӣнам̣ вируханат̣т̣ха̄нам̣ йам̣ кин̃чи кхеттам̣ ва̄ ваттхум̣ ва̄ даммӣти вуттепи ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхипитва̄ тал̣а̄ке вуттанайенева йада̄ каппийавоха̄рена ‘‘чатупаччайапарибхогаттха̄йа даммӣ’’ти вадати, тада̄ сампат̣иччхитаббам̣, ‘‘ванам̣ дамми, аран̃н̃ам̣ даммӣ’’ти вутте пана ват̣т̣ати. саче манусса̄ бхиккхӯхи ана̄н̣атта̄йева таттха руккхе чхиндитва̄ апаран̣н̣а̄дӣни сампа̄детва̄ бхиккхӯнам̣ бха̄гам̣ денти, ват̣т̣ати; адента̄ на чодетабба̄. саче кеначидева антара̄йена тесу паккантесу ан̃н̃е каронти, на ча бхиккхӯнам̣ кин̃чи денти, те ва̄ретабба̄. саче ваданти – ‘‘нану, бханте, пуббепи манусса̄ идха сасса̄ни акам̣сӯ’’ти, тато те ваттабба̄ – ‘‘те сан̇гхасса идан̃чидан̃ча каппийабхан̣д̣ам̣ адам̣сӯ’’ти. саче ваданти – ‘‘майампи дасса̄ма̄’’ти евам̣ ват̣т̣ати.
кан̃чи сассут̣т̣ха̄накам̣ бхӯмиппадесам̣ сандха̄йа ‘‘сӣмам̣ дема̄’’ти ваданти, ват̣т̣ати. сӣма̄ париччхеданаттхам̣ пана тхамбха̄ ва̄ па̄са̄н̣а̄ ва̄ сайам̣ на т̣хапетабба̄. касма̄? бхӯми на̄ма анаггха̄ аппакена̄пи па̄ра̄джико бхавеййа, а̄ра̄мика̄нам̣ пана ваттаббам̣ – ‘‘имина̄ т̣ха̄нена амха̄кам̣ сӣма̄ гата̄’’ти. сачепи хи те адхикам̣ ган̣ханти, парийа̄йена катхитатта̄ ана̄патти. йади пана ра̄джара̄джамаха̄матта̄дайо сайамева тхамбхе т̣хапа̄петва̄ ‘‘чатта̄ро паччайе парибхун̃джатха̄’’ти денти, ват̣т̣атийева.
саче кочи антосӣма̄йа тал̣а̄кам̣ кханати, виха̄рамаджджхена ва̄ ма̄тикам̣ нети, четийан̇ган̣абодхийан̇ган̣а̄дӣни дуссанти, ва̄ретаббо. саче сан̇гхо кин̃чи лабхитва̄ а̄мисагаруката̄йа на ва̄рети, еко бхиккху ва̄рети, сова бхиккху иссаро. саче еко бхиккху на ва̄рети, ‘‘нетха тумхе’’ти тесам̣йева паккхо хоти, сан̇гхо ва̄рети, сан̇гхова иссаро. сан̇гхикесу хи каммесу йо дхаммакаммам̣ кароти, сова иссаро. саче ва̄рийама̄нопи кароти, хет̣т̣ха̄ гахитам̣ пам̣сум̣ хет̣т̣ха̄ паккхипитва̄, упари гахитам̣ пам̣сум̣ упари паккхипитва̄ пӯретабба̄.
саче кочи йатха̄джа̄тамева уччхум̣ ва̄ апаран̣н̣ам̣ ва̄ ала̄букумбхан̣д̣а̄дикам̣ ва̄ валлипхалам̣ да̄тука̄мо ‘‘етам̣ саббам̣ уччхукхеттам̣ апаран̣н̣аваттхум̣ валлипхала̄ва̄т̣ам̣ даммӣ’’ти вадати, саха ваттхуна̄ пара̄мат̣т̣хатта̄ ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти маха̄суматтхеро а̄ха. маха̄падуматтхеро пана ‘‘абхила̄паматтаметам̣ са̄мика̄нам̣йева хи со бхӯмибха̄го тасма̄ ват̣т̣атӣ’’ти а̄ха.
‘‘да̄сам̣ даммӣ’’ти вадати, на ват̣т̣ати. ‘‘а̄ра̄микам̣ дамми, веййа̄ваччакарам̣ дамми, каппийака̄ракам̣ даммӣ’’ти вутте ват̣т̣ати. саче со а̄ра̄мико пуребхаттампи паччха̄бхаттампи сан̇гхассева каммам̣ кароти, са̄ман̣ерасса вийа саббам̣ бхесаджджапат̣иджагганампи тасса ка̄таббам̣. саче пуребхаттамева сан̇гхасса каммам̣ кароти, паччха̄бхаттам̣ аттано каммам̣ кароти, са̄йам̣ нива̄по на да̄таббо. йепи пан̃чадивасава̄рена ва̄ паккхава̄рена ва̄ сан̇гхасса каммам̣ катва̄ сесака̄ле аттано каммам̣ каронти, тесампи каран̣ака̄лейева бхаттан̃ча нива̄по ча да̄таббо. саче сан̇гхасса каммам̣ наттхи, аттанойева каммам̣ катва̄ джӣванти, те че хаттхакаммамӯлам̣ а̄нетва̄ денти, гахетаббам̣. но че денти, на кин̃чи ваттабба̄. йам̣ кин̃чи раджакада̄сампи песака̄рада̄сампи а̄ра̄микана̄мена сампат̣иччхитум̣ ват̣т̣ати.
саче ‘‘га̄во дема̄’’ти ваданти, ‘‘на ват̣т̣атӣ’’ти пат̣иккхипитабба̄. има̄ га̄во кутоти пан̣д̣итехи пан̃ча горасапарибхогаттха̄йа динна̄ти, ‘‘майампи пан̃чагорасапарибхогаттха̄йа дема̄’’ти вутте ват̣т̣ати. аджика̄дӣсупи есева найо. ‘‘хаттхим̣ дема, ассам̣ махисам̣ куккут̣ам̣ сӯкарам̣ дема̄’’ти ваданти, сампат̣иччхитум̣ на ват̣т̣ати. саче кечи манусса̄ ‘‘аппоссукка̄, бханте, тумхе хотха, майам̣ име гахетва̄ тумха̄кам̣ каппийабхан̣д̣ам̣ дасса̄ма̄’’ти ган̣ханти, ват̣т̣ати. ‘‘куккут̣асӯкара̄ сукхам̣ джӣвантӯ’’ти аран̃н̃е виссаджджетум̣ ват̣т̣ати. ‘‘имам̣ тал̣а̄кам̣, имам̣ кхеттам̣, имам̣ ваттхум̣, виха̄расса дема̄’’ти вутте пат̣иккхипитум̣ на лаббхатӣти. сесаметтха утта̄наттхамева.
самут̣т̣ха̄на̄дӣсу идампи чхасамут̣т̣ха̄нам̣ кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммавачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.
ра̄джасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
нит̣т̣хито чӣваравагго пат̣хамо.