5. сан̃чариттасиккха̄падаван̣н̣ана̄
296. тена самайена буддхо бхагава̄ти сан̃чариттам̣. таттха пан̣д̣ита̄ти пан̣д̣иччена саманна̄гата̄ гатиманта̄. бйатта̄ти веййаттийена саманна̄гата̄, упа̄йена саманна̄гата̄ упа̄йан̃н̃ӯ виса̄рада̄. медха̄винӣти медха̄йа саманна̄гата̄, дит̣т̣хам̣ дит̣т̣хам̣ кароти. даккха̄ти чхека̄. аналаса̄ти ут̣т̣ха̄навӣрийасампанна̄. чханна̄ти ануччхавика̄.
кисмим̣ вийа̄ти киччхам̣ вийа килесо вийа, хири вийа амха̄кам̣ хотӣти адхиппа̄йо. кума̄рика̄йа ваттунти ‘‘имам̣ тумхе ган̣хатха̄’’ти кума̄рика̄йа ка̄ран̣а̄ ваттум̣.
а̄ва̄ха̄дӣсу а̄ва̄хоти да̄ракасса паракулато да̄рика̄йа а̄харан̣ам̣. вива̄хоти аттано да̄рика̄йа паракулапесанам̣. ва̄реййанти ‘‘детха но да̄ракасса да̄рика’’нти йа̄чанам̣, дивасанаккхаттамухуттапариччхедакаран̣ам̣ ва̄.
297. пура̄н̣аган̣акийа̄ти екасса ган̣акасса бхарийа̄йа, са̄ тасмим̣ джӣвама̄не ган̣акӣти пан̃н̃а̄йиттха, мате пана пура̄н̣аган̣акӣти сан̇кхам̣ гата̄. тирога̄моти бахига̄мо, ан̃н̃о га̄моти адхиппа̄йо. манусса̄ти уда̄йисса имам̣ сан̃чариттакамме йуттапайуттабха̄вам̣ джа̄нанакаманусса̄.
сун̣исабхогена̄ти йена бхогена сун̣иса̄ бхун̃джитабба̄ хоти рандха̄панапача̄панапаавесана̄дина̄, тена бхун̃джим̣су. тато апарена да̄сибхогена̄ти ма̄са̄тиккаме йена бхогена да̄сӣ бхун̃джитабба̄ хоти кхеттакаммакачаварачхад̣д̣анаудака̄харан̣а̄дина̄, тена бхун̃джим̣су. дуггата̄ти далидда̄, йаттха ва̄ гата̄ дуггата̄ хоти та̄дисам̣ кулам̣ гата̄. ма̄ййо имам̣ кума̄риканти ма̄ аййо имам̣ кума̄рикам̣. а̄ха̄рӯпаха̄роти а̄ха̄ро ча упаха̄ро ча гахан̣ан̃ча да̄нан̃ча, на амхехи кин̃чи а̄хат̣ам̣ на упа̄хат̣ам̣ тайа̄ саддхим̣ кайавиккайо воха̄ро амха̄кам̣ наттхӣти дӣпенти. саман̣ена бхавитаббам̣ абйа̄ват̣ена, саман̣о асса сусаман̣оти саман̣ена на̄ма ӣдисесу каммесу абйа̄ват̣ена абйа̄па̄рена бхавитаббам̣, евам̣ бхаванто хи саман̣о сусаман̣о асса̄ти, евам̣ нам̣ апаса̄детва̄ ‘‘гаччха твам̣ на майам̣ там̣ джа̄на̄ма̄’’ти а̄хам̣су.
298. саджджитоти саббӯпакаран̣асампанно ман̣д̣итапаса̄дхито ва̄.
300. дхутта̄ти иттхидхутта̄. парича̄рента̄ти мана̄пийесу рӯпа̄дӣсу ито чито ча саманта̄ индрийа̄ни ча̄рента̄, кӣл̣анта̄ абхираманта̄ти вуттам̣ хоти. аббхутамакам̣сӯти йади кариссати твам̣ еттакам̣ джито, йади на кариссати ахам̣ еттаканти пан̣амакам̣су. бхиккхӯнам̣ пана аббхутам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣ати. йо кароти пара̄джитена да̄таббанти маха̄паччарийам̣ вуттам̣.
катхан̃хи на̄ма аййо уда̄йӣ тан̇кхан̣иканти еттха тан̇кхан̣оти ачирака̄ло вуччати. тан̇кхан̣иканти ачирака̄ла̄дхика̄рикам̣.
301. сан̃чариттам̣ сама̄паджджеййа̄ти сан̃чаран̣абха̄вам̣ сама̄паджджеййа. йасма̄ пана там̣ сама̄паджджантена кеначи песитена каттхачи гантаббам̣ хоти, парато ча ‘‘иттхийа̄ ва̄ пурисамати’’нти а̄дивачанато идха иттхипуриса̄ адхиппета̄, тасма̄ таматтхам̣ дассетум̣ ‘‘иттхийа̄ ва̄ пахито пурисасса сантике гаччхати, пурисена ва̄ пахито иттхийа̄ сантике гаччхатӣ’’ти евамасса падабха̄джанам̣ вуттам̣. иттхийа̄ ва̄ пурисаматим̣ пурисасса ва̄ иттхиматинти еттха а̄рочеййа̄ти па̄т̣хасесо дат̣т̣хаббо, теневасса падабха̄джане ‘‘пурисасса матим̣ иттхийа̄ а̄рочети, иттхийа̄ матим̣ пурисасса а̄рочетӣ’’ти вуттам̣.
ида̄ни йадаттхам̣ там̣ тесам̣ матим̣ адхиппа̄йам̣ аджджха̄сайам̣ чхандам̣ ручим̣ а̄рочети, там̣ дассенто ‘‘джа̄йаттане ва̄ джа̄раттане ва̄’’тиа̄дима̄ха. таттха джа̄йаттанети джа̄йа̄бха̄ве. джа̄раттанети джа̄рабха̄ве. пурисасса хи матим̣ иттхийа̄ а̄роченто джа̄йаттане а̄рочети, иттхийа̄ матим̣ пурисасса а̄роченто джа̄раттане а̄рочети; апича пурисассева матим̣ иттхийа̄ а̄роченто джа̄йаттане ва̄ а̄рочети нибаддхабхарийа̄бха̄ве, джа̄раттане ва̄ миччха̄ча̄рабха̄ве. йасма̄ панетам̣ а̄рочентена ‘‘твам̣ кирасса джа̄йа̄ бхависсасӣ’’тиа̄ди ваттаббам̣ хоти, тасма̄ там̣ ваттаббата̄ка̄рам̣ дассетум̣ ‘‘джа̄йаттане ва̄ти джа̄йа̄ бхависсаси, джа̄раттане ва̄ти джа̄рӣ бхависсасӣ’’ти асса падабха̄джанам̣ вуттам̣. етенева ча упа̄йена иттхийа̄ матим̣ пурисасса а̄рочанепи пати бхависсаси, са̄мико бхависсаси, джа̄ро бхависсасӣти ваттаббата̄ка̄ро ведитаббо.
антамасо тан̇кхан̣ика̄йапӣти саббантимена париччхедена йа̄ айам̣ тан̇кхан̣е мухуттаматте пат̣исам̣васитаббато тан̇кхан̣ика̄ти вуччати, мухуттика̄ти аттхо. тасса̄пи ‘‘мухуттика̄ бхависсасӣ’’ти евам̣ пурисаматим̣ а̄рочентасса сан̇гха̄дисесо. етеневупа̄йена ‘‘мухуттико бхависсасӣ’’ти евам̣ пурисасса иттхиматим̣ а̄рочентопи сан̇гха̄дисесам̣ а̄паджджатӣти ведитаббо.
303. ида̄ни ‘‘иттхийа̄ ва̄ пурисамати’’нти еттха адхиппета̄ иттхийо пабхедато дассетва̄ та̄су сан̃чариттавасена а̄паттибхедам̣ дассетум̣ ‘‘даса иттхийо’’тиа̄дима̄ха. таттха ма̄тураккхита̄ти ма̄тара̄ раккхита̄. йатха̄ пурисена сам̣ва̄сам̣ на каппети, евам̣ ма̄тара̄ раккхита̄, тенасса падабха̄джанепи вуттам̣ – ‘‘ма̄та̄ раккхати гопети иссарийам̣ ка̄рети васам̣ ваттетӣ’’ти. таттха раккхатӣти каттхачи гантум̣ на дети. гопетӣти йатха̄ ан̃н̃е на пассанти, евам̣ гуттат̣т̣ха̄не т̣хапети. иссарийам̣ ка̄ретӣти серивиха̄рамасса̄ ниседхентӣ абхибхавитва̄ паваттати. васам̣ ваттетӣти ‘‘идам̣ карохи, идам̣ ма̄ ака̄сӣ’’ти евам̣ аттано васам̣ тасса̄ упари ваттети. етенупа̄йена питураккхита̄дайопи н̃а̄табба̄. готтам̣ ва̄ дхаммо ва̄ на раккхати, саготтехи пана сахадхаммикехи ча екам̣ саттха̄рам̣ уддисса паббаджитехи екаган̣апарийа̄паннехи ча раккхита̄ ‘‘готтараккхита̄ дхаммараккхита̄’’ти вуччати, тасма̄ тесам̣ пада̄нам̣ ‘‘саготта̄ раккхантӣ’’тиа̄дина̄ найена падабха̄джанам̣ вуттам̣.
саха а̄раккхена̄ти са̄раккха̄. саха паридан̣д̣ена̄ти сапаридан̣д̣а̄. та̄сам̣ ниддеса̄ па̄кат̣а̄ва. има̄су дасасу паччхима̄нам̣ двиннамева пурисантарам̣ гаччхантӣнам̣ миччха̄ча̄ро хоти, на итара̄сам̣.
дханаккӣта̄дӣсу аппена ва̄ бахуна̄ ва̄ дханена кӣта̄ дханаккӣта̄. йасма̄ пана са̄ на кӣтаматта̄ ева сам̣ва̄саттха̄йа пана кӣтатта̄ бхарийа̄, тасма̄сса ниддесе дханена кин̣итва̄ ва̄сетӣти вуттам̣.
чхандена аттано ручийа̄ васатӣти чхандава̄синӣ. йасма̄ пана са̄ на аттано чхандаматтенева бхарийа̄ хоти пурисена пана сампат̣иччхитатта̄, тасма̄сса ниддесе ‘‘пийо пийам̣ ва̄сетӣ’’ти вуттам̣.
бхогена васатӣти бхогава̄синӣ. удуккхаламусала̄дигхарӯпакаран̣ам̣ лабхитва̄ бхарийа̄бха̄вам̣ гаччхантийа̄ джанападиттхийа̄ етам̣ адхивачанам̣.
пат̣ена васатӣти пат̣ава̄синӣ. нива̄санаматтампи па̄вуран̣аматтампи лабхитва̄ бхарийа̄бха̄вам̣ упагаччхантийа̄ далиддиттхийа̄ етам̣ адхивачанам̣.
одапаттакинӣти убхиннам̣ екисса̄ удакапа̄тийа̄ хаттхе ота̄ретва̄ ‘‘идам̣ удакам̣ вийа сам̣сат̣т̣ха̄ абхеджджа̄ хотха̄’’ти ватва̄ париггахита̄йа воха̄рана̄маметам̣, ниддесеписса ‘‘та̄йа саха удакапаттам̣ а̄маситва̄ там̣ ва̄сетӣ’’ти еваматтхо ведитаббо.
обхат̣ам̣ оропитам̣ чумбат̣амасса̄ти обхат̣ачумбат̣а̄, кат̣т̣хаха̄рика̄дӣнам̣ ан̃н̃атара̄, йасса̄ сӣсато чумбат̣ам̣ оропетва̄ гхаре ва̄сети, тасса̄ етам̣ адхивачанам̣.
да̄сӣ ча̄ти аттанойева да̄сӣ ча хоти бхарийа̄ ча.
каммака̄рӣ на̄ма гехе бхатийа̄ каммам̣ кароти, та̄йа саддхим̣ кочи гхара̄ва̄сам̣ каппети аттано бхарийа̄йа анаттхико хутва̄. айам̣ вуччати ‘‘каммака̄рӣ ча бхарийа̄ ча̄’’ти.
дхаджена а̄хат̣а̄ дхаджа̄хат̣а̄, усситаддхаджа̄йа сена̄йа гантва̄ парависайам̣ вилумпитва̄ а̄нӣта̄ти вуттам̣ хоти, там̣ кочи бхарийам̣ кароти, айам̣ дхаджа̄хат̣а̄ на̄ма. мухуттика̄ вуттанайа̄ева, ета̄сам̣ дасаннампи пурисантарагамане миччха̄ча̄ро хоти. пуриса̄нам̣ пана вӣсатийа̄пи ета̄су миччха̄ча̄ро хоти, бхиккхуно ча сан̃чариттам̣ хотӣти.
305. ида̄ни пурисо бхиккхум̣ пахин̣атӣтиа̄дӣсу пат̣игган̣ха̄тӣти со бхиккху тасса пурисасса ‘‘гаччха, бханте, иттханна̄мам̣ ма̄тураккхитам̣ брӯхи, хохи кира иттханна̄масса бхарийа̄ дханаккӣта̄’’ти евам̣ вуттавачанам̣ ‘‘са̄дху упа̄сака̄’’ти ва̄ ‘‘хотӯ’’ти ва̄ ‘‘а̄рочесса̄мӣ’’ти ва̄ йена кеначи а̄ка̄рена вачӣбхедам̣ катва̄ ва̄ сӣсакампана̄дӣхи ва̄ сампат̣иччхати. вӣмам̣сатӣти евам̣ пат̣игган̣хитва̄ тасса̄ иттхийа̄ сантикам̣ гантва̄ там̣ са̄санам̣ а̄рочети. пачча̄харатӣти тена а̄рочите са̄ иттхӣ ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхату ва̄ пат̣иккхипату ва̄ ладжджа̄йа ва̄ тун̣хӣ хоту, пуна а̄гантва̄ тасса пурисасса там̣ паваттим̣ а̄рочети.
етта̄вата̄ има̄йа пат̣иггахан̣а̄рочанапачча̄харан̣асан̇кха̄та̄йа тиван̇гасампаттийа̄ сан̇гха̄дисесо хоти. са̄ пана тасса бхарийа̄ хоту ва̄ ма̄ ва̄, ака̄ран̣аметам̣. саче пана со ма̄тураккхита̄йа сантикам̣ песито там̣ адисва̄ тасса̄ ма̄туйа̄ там̣ са̄санам̣ а̄рочети, бахиддха̄ вимат̣т̣хам̣ на̄ма хоти, тасма̄ висан̇кетанти маха̄падуматтхеро а̄ха. маха̄суматтхеро пана ма̄та̄ ва̄ хоту пита̄ ва̄ антамасо гехада̄сӣпи ан̃н̃о ва̄пи йо кочи там̣ кирийам̣ сампа̄дессати, тасса вуттепи вимат̣т̣хам̣ на̄ма на хоти, тиван̇гасампаттика̄ле а̄паттийева.
нану йатха̄ ‘‘буддхам̣ паччаккха̄мӣ’’ти ваттука̄мо вираджджхитва̄ ‘‘дхаммам̣ паччаккха̄мӣ’’ти вадеййа паччаккха̄та̄васса сиккха̄. йатха̄ ва̄ ‘‘пат̣хамам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджа̄мӣ’’ти ваттука̄мо вираджджхитва̄ ‘‘дутийам̣ джха̄нам̣ сама̄паджджа̄мӣ’’ти вадеййа а̄панновасса па̄ра̄джикам̣. евам̣сампадамиданти а̄ха. там̣ панетам̣ ‘‘пат̣игган̣ха̄ти, антева̄сим̣ вӣмам̣са̄петва̄ аттана̄ пачча̄харати, а̄патти сан̇гха̄дисесасса̄’’ти имина̄ самети, тасма̄ субха̄ситам̣.
йатха̄ ча ‘‘ма̄тураккхитам̣ брӯхӣ’’ти вуттасса гантва̄ тасса̄ а̄рочетум̣ саматтха̄нам̣ ма̄та̄дӣнампи вадато висан̇кето наттхи, евамева ‘‘хохи кира иттханна̄масса бхарийа̄ дханаккӣта̄’’ти ваттаббе ‘‘хохи кира иттханна̄масса бхарийа̄ чхандава̄синӣ’’ти евам̣ па̄л̣ийам̣ вуттесу чхандава̄синиа̄дӣсу вачанесу ан̃н̃атаравасена ва̄ авуттесупи ‘‘хохи кира иттханна̄масса бхарийа̄ джа̄йа̄ паджа̄пати путтама̄та̄ гхаран̣ӣ гхараса̄минӣ бхаттарандхика̄ суссӯсика̄ парича̄рика̄’’тиевама̄дӣсу сам̣ва̄сапаридӣпакесу вачанесу ан̃н̃атаравасена ва̄ вадантасса̄пи висан̇кето наттхи тиван̇гасампаттийа̄ а̄паттийева. ‘‘ма̄тураккхитам̣ брӯхӣ’’ти песитасса пана гантва̄ ан̃н̃а̄су питураккхита̄дӣсу ан̃н̃атарам̣ вадантасса висан̇кетам̣. еса найо ‘‘питураккхитам̣ брӯхӣ’’тиа̄дӣсупи.
кевалан̃хеттха екамӯлакадумӯлака̄дивасена ‘‘пурисасса ма̄та̄ бхиккхум̣ пахин̣ати, ма̄тураккхита̄йа ма̄та̄ бхиккхум̣ пахин̣атӣ’’ти евама̄дӣнам̣ мӯлат̣т̣ха̄нан̃ча васена пеййа̄лабхедойева висесо. сопи пуббе вуттанайатта̄ па̄л̣иануса̄ренева сакка̄ джа̄нитунти на̄сса вибха̄гам̣ дассетум̣ а̄дарам̣ каримха.
338. пат̣игган̣ха̄тӣтиа̄дӣсу пана двӣсу чатуккесу пат̣хамачатукке а̄дипадена тиван̇гасампаттийа̄ сан̇гха̄дисесо, маджджхе двӣхи дуван̇гасампаттийа̄ тхуллаччайам̣, анте екена екан̇гасампаттийа̄ дуккат̣ам̣. дутийачатукке а̄дипадена дуван̇гасампаттийа̄ тхуллаччайам̣, маджджхе двӣхи екан̇гасампаттийа̄ дуккат̣ам̣, анте екена ан̇га̄бха̄вато ана̄патти. таттха пат̣игган̣ха̄тӣти а̄н̣а̄пакасса са̄санам̣ пат̣игган̣ха̄ти. вӣмам̣сатӣти пахитат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ там̣ а̄рочети. пачча̄харатӣти пуна а̄гантва̄ мӯлат̣т̣хасса а̄рочети.
на пачча̄харатӣти а̄рочетва̄ еттова паккамати. пат̣игган̣ха̄ти на вӣмам̣сатӣти пурисена ‘‘иттханна̄мам̣ гантва̄ брӯхӣ’’ти вуччама̄но ‘‘са̄дхӯ’’ти тасса са̄санам̣ пат̣игган̣хитва̄ там̣ памусситва̄ ва̄ аппамусситва̄ ва̄ ан̃н̃ена каран̣ӣйена тасса̄ сантикам̣ гантва̄ кин̃чидева катхам̣ катхенто нисӣдати, етта̄вата̄ ‘‘пат̣игган̣ха̄ти на вӣмам̣сати на̄ма̄’’ти вуччати. атха нам̣ са̄ иттхӣ сайамева вадати ‘‘тумха̄кам̣ кира упат̣т̣ха̄ко мам̣ гехе ка̄тука̄мо’’ти евам̣ ватва̄ ча ‘‘ахам̣ тасса бхарийа̄ бхависса̄мӣ’’ти ва̄ ‘‘на бхависса̄мӣ’’ти ва̄ вадати. со тасса̄ вачанам̣ анабхинандитва̄ аппат̣иккоситва̄ тун̣хӣбхӯтова ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ тасса пурисасса сантикам̣ а̄гантва̄ там̣ паваттим̣ а̄рочети, етта̄вата̄ ‘‘на вӣмам̣сати пачча̄харати на̄ма̄’’ти вуччати. на вӣмам̣сати на пачча̄харатӣти кевалам̣ са̄сана̄рочанака̄ле пат̣игган̣ха̄тийева, итарам̣ пана двайам̣ на кароти.
на пат̣игган̣ха̄ти вӣмам̣сати пачча̄харатӣти кочи пурисо бхиккхусса т̣хитат̣т̣ха̄не ва̄ нисиннат̣т̣ха̄не ва̄ татха̄рӯпим̣ катхам̣ катхети, бхиккху тена аппахитопи пахито вийа хутва̄ иттхийа̄ сантикам̣ гантва̄ ‘‘хохи кира иттханна̄масса бхарийа̄’’тиа̄дина̄ найена вӣмам̣ситва̄ тасса̄ ручим̣ ва̄ аручим̣ ва̄ пуна а̄гантва̄ имасса а̄рочети. тенева найена вӣмам̣ситва̄ апачча̄харанто ‘‘на пат̣игган̣ха̄ти вӣмам̣сати на пачча̄харатӣ’’ти вуччати. тенева найена гато авӣмам̣ситва̄ та̄йа самут̣т̣ха̄питам̣ катхам̣ сутва̄ пат̣хамачатуккасса татийападе вуттанайена а̄гантва̄ имасса а̄роченто ‘‘на пат̣игган̣ха̄ти на вӣмам̣сати пачча̄харатӣ’’ти вуччати. чатуттхападам̣ па̄кат̣амева.
самбахуле бхиккхӯ а̄н̣а̄петӣтиа̄динайа̄ па̄кат̣а̄йева. йатха̄ пана самбахула̄пи екаваттхумхи а̄паджджанти, евам̣ екассапи самбахулаваттхӯсу самбахула̄ а̄паттийо ведитабба̄. катхам̣? пурисо бхиккхум̣ а̄н̣а̄пети ‘‘гаччха, бханте, асукасмим̣ на̄ма па̄са̄де сат̣т̣химатта̄ ва̄ саттатиматта̄ ва̄ иттхийо т̣хита̄ та̄ вадехи, хотха кира иттханна̄масса бхарийа̄йо’’ти. со сампат̣иччхитва̄ таттха гантва̄ а̄рочетва̄ пуна там̣ са̄санам̣ пачча̄харати. йаттака̄ иттхийо таттака̄ а̄паттийо а̄паджджати. вуттан̃хетам̣ парива̄репи –
‘‘падавӣтиха̄раматтена, ва̄ча̄йа бхан̣итена ча;
сабба̄ни гарука̄ни саппат̣икамма̄ни;
чатусат̣т̣хи а̄паттийо а̄паджджеййа екато;
пан̃ха̄меса̄ кусалехи чинтита̄’’ти. (пари. 480);
имам̣ кира аттхавасам̣ пат̣ичча айам̣ пан̃хо вутто. вачанасилит̣т̣хата̄йа четтха ‘‘чатусат̣т̣хи а̄паттийо’’ти вуттам̣. евам̣ каронто пана сатампи сахассампи а̄паджджатӣти. йатха̄ ча екена песитасса екасса самбахула̄су иттхӣсу самбахула̄ а̄паттийо, евам̣ еко пурисо самбахуле бхиккхӯ екисса̄ сантикам̣ песети, саббесам̣ сан̇гха̄дисесо. еко самбахуле бхиккхӯ самбахула̄нам̣ иттхӣнам̣ сантикам̣ песети, иттхиган̣ана̄йа сан̇гха̄дисеса̄. самбахула̄ пуриса̄ екам̣ бхиккхум̣ екисса̄ сантикам̣ песенти, пурисаган̣ана̄йа сан̇гха̄дисеса̄. самбахула̄ екам̣ самбахула̄нам̣ иттхӣнам̣ сантикам̣ песенти, ваттхуган̣ана̄йа сан̇гха̄дисеса̄. самбахула̄ самбахуле екисса̄ сантикам̣ песенти, ваттхуган̣ана̄йа сан̇гха̄дисеса̄. самбахула̄ пуриса̄ самбахуле бхиккхӯ самбахула̄нам̣ иттхӣнам̣ сантикам̣ песенти, ваттхуган̣ана̄йа сан̇гха̄дисеса̄. еса найо ‘‘ека̄ иттхӣ екам̣ бхиккху’’нтиа̄дӣсупи. еттха ча сабха̄гавибха̄гата̄ на̄ма аппама̄н̣ам̣, ма̄та̄питунампи пан̃часахадхаммика̄нампи сан̃чариттакаммам̣ каронтасса а̄паттийева.
пурисо бхиккхум̣ а̄н̣а̄пети гаччха бхантети чатуккам̣ ан̇гавасена а̄паттибхеда дассанаттхам̣ вуттам̣. тасса паччхимападе антева̄сӣ вӣмам̣ситва̄ бахиддха̄ пачча̄харатӣти а̄гантва̄ а̄чарийасса ана̄рочетва̄ еттова гантва̄ тасса пурисасса а̄рочети. а̄патти убхиннам̣ тхуллаччайасса̄ти а̄чарийасса пат̣иггахитатта̄ ча вӣмам̣са̄питатта̄ ча двӣхан̇гехи тхуллаччайам̣, антева̄сикасса вӣмам̣ситатта̄ ча пачча̄хат̣атта̄ ча двӣхан̇гехи тхуллаччайам̣. сесам̣ па̄кат̣амева.
339. гаччханто сампа̄детӣти пат̣игган̣ха̄ти чева вӣмам̣сати ча. а̄гаччханто висам̣ва̄детӣти на пачча̄харати. гаччханто висам̣ва̄детӣти на пат̣игган̣ха̄ти. а̄гаччханто сампа̄детӣти вӣмам̣сати чева пачча̄харати ча. евам̣ убхайаттха двӣхан̇гехи тхуллаччайам̣. татийападе а̄патти, чатуттхе ана̄патти.
340. ана̄патти сан̇гхасса ва̄ четийасса ва̄ гила̄насса ва̄ каран̣ӣйена гаччхати умматтакасса а̄дикаммикасса̄ти еттха бхиккхусан̇гхасса упосатха̄га̄рам̣ ва̄ кин̃чи ва̄ виппакатам̣ хоти. таттха ка̄рука̄нам̣ бхаттаветанаттха̄йа упа̄сако ва̄ упа̄сика̄йа сантикам̣ бхиккхум̣ пахин̣еййа, ум̣па̄сика̄ ва̄ упа̄сакасса, еварӯпена сан̇гхасса каран̣ӣйена гаччхантасса ана̄патти. четийакамме кайирама̄непи есева найо. гила̄насса бхесаджджаттха̄йапи упа̄сакена ва̄ упа̄сика̄йа сантикам̣ упа̄сика̄йа ва̄ упа̄сакасса сантикам̣ пахитасса гаччхато ана̄патти. умматтакаа̄дикаммика̄ вуттанайа̄ ева.
падабха̄джанӣйаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
самут̣т̣ха̄на̄дӣсу идам̣ сиккха̄падам̣ чхасамут̣т̣ха̄нам̣, сӣсуккхипана̄дина̄ ка̄йавика̄рена са̄санам̣ гахетва̄ гантва̄ хаттхамудда̄йа вӣмам̣ситва̄ пуна а̄гантва̄ хаттхамудда̄йа ева а̄рочентасса ка̄йато самут̣т̣ха̄ти. а̄санаса̄ла̄йа нисиннасса ‘‘иттханна̄ма̄ а̄гамиссати, тасса̄ читтам̣ джа̄неййа̄тха̄’’ти кеначи вутте ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхитва̄ там̣ а̄гатам̣ ватва̄ тасса̄ гата̄йа пуна тасмим̣ пурисе а̄гате а̄рочентасса ва̄чато самут̣т̣ха̄ти. ва̄ча̄йа ‘‘са̄дхӯ’’ти са̄санам̣ гахетва̄ ан̃н̃ена каран̣ӣйена тасса̄ гхарам̣ гантва̄ ан̃н̃аттха ва̄ гаманака̄ле там̣ дисва̄ вачӣбхеденева вӣмам̣ситва̄ пуна ан̃н̃енева каран̣ӣйена тато апаккамма када̄чидева там̣ пурисам̣ дисва̄ а̄рочентасса̄пи ва̄чатова самут̣т̣ха̄ти. пан̣н̣аттим̣ аджа̄нантасса пана кхӣн̣а̄савасса̄пи ка̄йава̄чато самут̣т̣ха̄ти. катхам̣? саче хисса ма̄та̄питаро куджджхитва̄ алам̣вачанӣйа̄ хонти, тан̃ча бхиккхум̣ гхарам̣ упагатам̣ тхерапита̄ вадати ‘‘ма̄та̄ те та̄та мам̣ махаллакам̣ чхад̣д̣етва̄ н̃а̄тикулам̣ гата̄, гаччха там̣ мам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ песехӣ’’ти. со че гантва̄ там̣ ватва̄ пуна питуно тасса̄ а̄гаманам̣ ва̄ ана̄гаманам̣ ва̄ а̄рочети, сан̇гха̄дисесо. има̄ни тӣн̣и ачиттакасамут̣т̣ха̄на̄ни.
пан̣н̣аттим̣ пана джа̄нитва̄ етехева тӣхи найехи сан̃чариттам̣ сама̄паджджато ка̄йачиттато ва̄ча̄читтато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти. има̄ни тӣн̣и пан̣н̣аттиджа̄наначиттена сачиттакасамут̣т̣ха̄на̄ни. кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, кусала̄дивасена четтха тӣн̣и читта̄ни, сукха̄дивасена тиссо ведана̄ти.
341. винӣтаваттхӯсу а̄дито ваттхупан̃чаке пат̣иггахитаматтатта̄ дуккат̣ам̣.
калахаваттхусмим̣ саммоданӣйам̣ ака̄сӣти там̣ сан̃н̃а̄петва̄ пуна гехагаманӣйам̣
ака̄си. на̄лам̣вачанӣйа̄ти на париччатта̄ти аттхо. йа̄ хи йатха̄ йатха̄ йесу йесу джанападесу париччатта̄ париччатта̄ва хоти, бхарийа̄бха̄вам̣ атиккамати, айам̣ ‘‘алам̣вачанӣйа̄’’ти вуччати. еса̄ пана на алам̣вачанӣйа̄ кеначидева ка̄ран̣ена калахам̣ катва̄ гата̄, теневеттха бхагава̄ ‘‘ана̄паттӣ’’ти а̄ха. йасма̄ пана ка̄йасам̣сагге йаккхийа̄ тхуллаччайам̣ вуттам̣, тасма̄ дут̣т̣хулла̄дӣсупи йаккхипетийо тхуллаччайаваттхумева̄ти ведитабба̄. ат̣т̣хакатха̄су панетам̣ на вича̄ритам̣. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.
сан̃чариттасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.