13. куладӯсакасиккха̄падаван̣н̣ана̄
431. тена самайена буддхо бхагава̄ти куладӯсакасиккха̄падам̣. таттха ассаджипунаббасука̄ на̄ма̄ти ассаджи чева пунаббасуко ча. кӣт̣а̄гирисминти евам̣на̄маке джанападе. а̄ва̄сика̄ хонтӣти еттха а̄ва̄со етесам̣ аттхӣти а̄ва̄сика̄. ‘‘а̄ва̄со’’ти виха̄ро вуччати. со йесам̣ а̄йатто навакаммакаран̣апура̄н̣апат̣исан̇кхаран̣а̄дибха̄раха̄рата̄йа, те а̄ва̄сика̄. йе пана кевалам̣ виха̄ре васанти, те нева̄сика̄ти вуччанти. име а̄ва̄сика̄ ахесум̣. аладжджино па̄пабхиккхӯти нилладжджа̄ ла̄макабхиккхӯ, те хи чхаббаггийа̄нам̣ джет̣т̣хакачхаббаггийа̄.
са̄ваттхийам̣ кира чха джана̄ саха̄йака̄ ‘‘касикамма̄дӣни дуккара̄ни, ханда майам̣ самма̄ паббаджа̄ма! паббаджантехи ча уппанне кичче ниттхаран̣акат̣т̣ха̄не паббаджитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти саммантайитва̄ двиннам̣ аггаса̄вака̄нам̣ сантике паббаджим̣су. те пан̃чавасса̄ хутва̄ ма̄тикам̣ пагун̣ам̣ катва̄ мантайим̣су ‘‘джанападо на̄ма када̄чи субхиккхо хоти када̄чи дуббхиккхо, майам̣ ма̄ екат̣т̣ха̄не васимха, тӣсу т̣ха̄несу васа̄ма̄’’ти. тато пан̣д̣укалохитаке а̄хам̣су – ‘‘а̄вусо, са̄ваттхи на̄ма саттапан̃н̃а̄са̄йа куласатасахассехи аджджха̄вуттха̄, асӣтига̄масахассапат̣иман̣д̣ита̄нам̣ тийоджанасатика̄нам̣ двиннам̣ ка̄сикосаларат̣т̣ха̄нам̣ а̄йамукхабхӯта̄, татра тумхе дхурат̣т̣ха̄нейева паривен̣а̄ни ка̄ретва̄ амбапанасана̄л̣икера̄дӣни ропетва̄ пуппхехи ча пхалехи ча кула̄ни сан̇ган̣ханта̄ кулада̄раке пабба̄джетва̄ парисам̣ вад̣д̣хетха̄’’ти.
меттийабхӯмаджаке а̄хам̣су – ‘‘а̄вусо, ра̄джагахам̣ на̄ма ат̣т̣ха̄расахи мануссакот̣ӣхи аджджха̄вуттхам̣ асӣтига̄масахассапат̣иман̣д̣ита̄нам̣ тийоджанасатика̄нам̣ двиннам̣ ан̇гамагадхарат̣т̣ха̄нам̣ а̄йамукхабхӯтам̣, татра тумхе дхурат̣т̣ха̄нейева…пе… парисам̣ вад̣д̣хетха̄’’ти.
ассаджипунаббасуке а̄хам̣су – ‘‘а̄вусо, кӣт̣а̄гири на̄ма двӣхи мегхехи ануггахито тӣн̣и сасса̄ни пасаванти, татра тумхе дхурат̣т̣ха̄нейева паривен̣а̄ни ка̄ретва̄…пе… парисам̣ вад̣д̣хетха̄’’ти. те татха̄ акам̣су. тесу екамекасса паккхасса пан̃ча пан̃ча бхиккхусата̄ни парива̄ра̄, евам̣ самадхикам̣ дийад̣д̣хабхиккхусахассам̣ хоти. татра пан̣д̣укалохитака̄ сапарива̄ра̄ сӣлавантова бхагавата̄ саддхим̣ джанападача̄рикампи чаранти, те акатаваттхум̣ уппа̄денти, пан̃н̃аттасиккха̄падам̣ пана на мадданти, итаре саббе аладжджино акатаваттхун̃ча уппа̄денти, пан̃н̃аттасиккха̄падан̃ча мадданти, тена вуттам̣ – ‘‘аладжджино па̄пабхиккхӯ’’ти.
еварӯпанти евам̣джа̄тикам̣. ана̄ча̄рам̣ а̄чарантӣти ана̄чаритаббам̣ а̄чаранти, ака̄таббам̣ каронти. ма̄ла̄ваччханти тарун̣апуппхаруккхам̣, тарун̣ака̄ хи пуппхаруккха̄пи пуппхагаччха̄пи ма̄ла̄ваччха̄ твева вуччанти, те ча анекаппака̄рам̣ ма̄ла̄ваччхам̣ сайампи ропенти, ан̃н̃енапи ропа̄пенти, тена вуттам̣ – ‘‘ма̄ла̄ваччхам̣ ропентипи ропа̄пентипӣ’’ти. син̃чантӣти сайамева удакена син̃чанти. син̃ча̄пентӣти ан̃н̃енапи син̃ча̄пенти.
еттха пана акаппийавоха̄ро каппийавоха̄ро парийа̄йо обха̄со нимиттакамманти има̄ни пан̃ча джа̄нитабба̄ни. таттха акаппийавоха̄ро на̄ма аллахарита̄нам̣ кот̣т̣анам̣ кот̣т̣а̄панам̣, а̄ва̄т̣асса кхан̣анам̣ кхан̣а̄панам̣, ма̄ла̄ваччхасса ропанам̣ ропа̄панам̣, а̄л̣ийа̄ бандханам̣ бандха̄панам̣, удакасса сечанам̣ сеча̄панам̣, ма̄тика̄йа саммукхакаран̣ам̣ каппийаудакасин̃чанам̣ хаттхамукхапа̄дадховананха̄нодакасин̃чананти. каппийавоха̄ро на̄ма ‘‘имам̣ руккхам̣ джа̄на, имам̣ а̄ва̄т̣ам̣ джа̄на, имам̣ ма̄ла̄ваччхам̣ джа̄на, еттха удакам̣ джа̄на̄’’ти вачанам̣ суккхама̄тика̄йа уджукаран̣ан̃ча. парийа̄йо на̄ма ‘‘пан̣д̣итена на̄ма ма̄ла̄ваччха̄дайо ропа̄петабба̄ начирассева упака̄ра̄йа сам̣ваттантӣ’’тиа̄дивачанам̣. обха̄со на̄ма куда̄лакхан̣итта̄дӣни ча ма̄ла̄ваччхе ча гахетва̄ т̣ха̄нам̣, евам̣ т̣хитан̃хи са̄ман̣ера̄дайо дисва̄ тхеро ка̄ра̄петука̄моти гантва̄ каронти. нимиттакаммам̣ на̄ма куда̄ла-кхан̣итти-ва̄си-пхарасу-удакабха̄джана̄ни а̄харитва̄ самӣпе т̣хапанам̣.
има̄ни пан̃чапи куласан̇гахаттха̄йа ропане на ват̣т̣анти, пхалапарибхогаттха̄йа каппийа̄каппийавоха̄радвайамева на ват̣т̣ати, итараттайам̣ ват̣т̣ати. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘каппийавоха̄ропи ват̣т̣ати. йан̃ча аттано парибхогаттха̄йа ват̣т̣ати, там̣ ан̃н̃апуггаласса ва̄ сан̇гхасса ва̄ четийасса ва̄ аттха̄йапи ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣.
а̄ра̄маттха̄йа пана ванаттха̄йача чха̄йаттха̄йа ча акаппийавоха̄раматтамева на ча ват̣т̣ати, сесам̣ ват̣т̣ати, на кевалан̃ча сесам̣ йам̣кин̃чи ма̄тикампи уджум̣ ка̄тум̣ каппийаудакам̣ син̃читум̣ нха̄накот̣т̣хакам̣ катва̄ нха̄йитум̣ хаттхапа̄дамукхадхованудака̄ни ча таттха чхад̣д̣етумпи ват̣т̣ати. маха̄паччарийам̣ пана курундийан̃ча ‘‘каппийапатхавийам̣ сайам̣ ропетумпи ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. а̄ра̄ма̄диаттха̄йа пана ропитасса ва̄ ропа̄питасса ва̄ пхалам̣ парибхун̃джитумпи ват̣т̣ати.
очинанаочина̄пане пакатийа̄пи па̄читтийам̣. куладӯсанаттха̄йа пана па̄читтийан̃чева дуккат̣ан̃ча. гантхана̄дӣсу ча ураччхадапарийоса̄несу куладӯсанаттха̄йа ан̃н̃аттха̄йа ва̄ каронтасса дуккат̣амева. касма̄? ана̄ча̄ратта̄, ‘‘па̄пасама̄ча̄ро’’ти еттха вуттапа̄пасама̄ча̄ратта̄ ча. а̄ра̄ма̄диаттха̄йа руккхаропане вийа ваттхупӯджанаттха̄йа касма̄ на ана̄паттӣти че? ана̄паттийева. йатха̄ хи таттха каппийавоха̄рена парийа̄йа̄дӣхи ча ана̄патти татха̄ ваттхупӯджаттха̄йапи ана̄паттийева.
нану ча таттха ‘‘каппийапатхавийам̣ сайам̣ ропетумпи ват̣т̣атӣ’’ти вуттанти? вуттам̣, на пана маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣. атха̄пи ман̃н̃еййа̄си итара̄су вуттампи пама̄н̣ам̣. маха̄ат̣т̣хакатха̄йан̃ча каппийаудакасечанам̣ вуттам̣, там̣ катханти? тампи на вируджджхати. татра хи ависесена ‘‘руккхам̣ ропентипи ропа̄пентипи, син̃чантипи син̃ча̄пентипӣ’’ти ваттаббе ‘‘ма̄ла̄ваччха’’нти ваданто н̃а̄пети ‘‘куласан̇гахаттха̄йа пуппхапхалӯпагамева сандха̄йетам̣ вуттам̣, ан̃н̃атра пана парийа̄йо аттхӣ’’ти. тасма̄ таттха парийа̄йам̣, идха ча парийа̄йа̄бха̄вам̣ н̃атва̄ йам̣ ат̣т̣хакатха̄су вуттам̣, там̣ сувуттамева. вуттан̃четам̣ –
‘‘буддхена дхаммо винайо ча вутто;
йо тасса путтехи татхева н̃а̄то;
со йехи тесам̣ матимаччаджанта̄;
йасма̄ пуре ат̣т̣хакатха̄ акам̣су.
‘‘тасма̄ хи йам̣ ат̣т̣хакатха̄су вуттам̣;
там̣ ваджджайитва̄на пама̄далекхам̣;
саббампи сиккха̄су сага̄рава̄нам̣;
йасма̄ пама̄н̣ам̣ идха пан̣д̣ита̄на’’нти.
саббам̣ вуттанайенева ведитаббам̣. таттха сийа̄ йади ваттхупӯджанаттха̄йапи гантха̄на̄дӣсу а̄патти, харан̣а̄дӣсу касма̄ ана̄паттӣти? кулиттхӣа̄дӣнам̣ аттха̄йа харан̣ато харан̣а̄дхика̄ре хи висесетва̄ те кулиттхӣнантиа̄ди вуттам̣, тасма̄ буддха̄дӣнам̣ аттха̄йа харантасса ана̄патти.
таттха екатован̣т̣иканти пуппха̄нам̣ ван̣т̣е екато катва̄ катама̄лам̣. убхатован̣т̣иканти убхохи пассехи пуппхаван̣т̣е катва̄ катама̄лам̣. ман̃джарикантиа̄дӣсу пана ман̃джарӣ вийа ката̄ пуппхавикати ман̃джарика̄ти вуччати. видхӯтика̄ти сӯчийа̄ ва̄ сала̄ка̄йа ва̄ синдува̄рапуппха̄дӣни виджджхитва̄ ката̄. ват̣ам̣сакоти ватам̣сако. а̄вел̣а̄ти кан̣н̣ика̄. ураччхадоти ха̄расадисам̣ уре т̣хапанакапуппхада̄мам̣. айам̣ та̄ва еттха падаван̣н̣ана̄.
айам̣ пана а̄дито пат̣т̣ха̄йа виттха̄рена а̄паттивиниччхайо. куладӯсанаттха̄йа акаппийапатхавийам̣ ма̄ла̄ваччхам̣ ропентасса па̄читтийан̃чева дуккат̣ан̃ча, татха̄ акаппийавоха̄рена ропа̄пентасса. каппийапатхавийам̣ ропанепи ропа̄панепи дуккат̣амева. убхайаттха̄пи саким̣ а̄н̣аттийа̄ бахуннампи ропане екамева сапа̄читтийадуккат̣ам̣ ва̄ суддхадуккат̣ам̣ ва̄ хоти. парибхогаттха̄йа хи каппийабхӯмийам̣ ва̄ акаппийабхӯмийам̣ ва̄ каппийавоха̄рена ропа̄пане ана̄патти. а̄ра̄ма̄диаттха̄йапи акаппийапатхавийам̣ ропентасса ва̄ акаппийавачанена ропа̄пентасса ва̄ па̄читтийам̣. айам̣ пана найо маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ на сут̣т̣ху вибхатто, маха̄паччарийам̣ вибхаттоти.
син̃чанасин̃ча̄пане пана акаппийаудакена саббаттха па̄читтийам̣, куладӯсанапарибхогаттха̄йа дуккат̣ампи. каппийена тесам̣йева двиннаматтха̄йа дуккат̣ам̣. парибхогаттха̄йа четтха каппийавоха̄рена син̃ча̄пане ана̄патти. а̄паттит̣т̣ха̄не пана дха̄ра̄ваччхедавасена пайогабахулата̄йа а̄паттибахулата̄ ведитабба̄.
куладӯсанаттха̄йа очинане пуппхаган̣ана̄йа дуккат̣апа̄читтийа̄ни ан̃н̃аттха па̄читтийа̄нева. бахӯни пана пуппха̄ни екапайогена очинанто пайогавасена ка̄ретаббо. очина̄пане куладӯсанаттха̄йа саким̣ а̄н̣атто бахумпи очинати, екамева сапа̄читтийадуккат̣ам̣, ан̃н̃атра па̄читтийамева.
гантхана̄дӣсу сабба̄пи чха пуппхавикатийо ведитабба̄ – гантхимам̣, гоппхимам̣, ведхимам̣, вет̣химам̣, пӯримам̣, ва̄йиманти. таттха ‘‘гантхимам̣’’ на̄ма садан̣д̣акесу ва̄ уппалападума̄дӣсу ан̃н̃есу ва̄ дӣгхаван̣т̣есу пуппхесу дат̣т̣хаббам̣. дан̣д̣акена дан̣д̣акам̣ ван̣т̣ена ва̄ ван̣т̣ам̣ гантхетва̄ катамева хи гантхимам̣. там̣ бхиккхусса ва̄ бхиккхунийа̄ ва̄ ка̄тумпи акаппийавачанена ка̄ра̄петумпи на ват̣т̣ати. евам̣ джа̄на, евам̣ кате собхеййа, йатха̄ ета̄ни пуппха̄ни на викирийанти татха̄ карохӣтиа̄дина̄ пана каппийавачанена ка̄ретум̣ ват̣т̣ати.
‘‘гоппхимам̣’’ на̄ма суттена ва̄ ва̄ка̄дӣхи ва̄ вассикапуппха̄дӣнам̣ екатован̣т̣икаубхатован̣т̣икама̄ла̄васена гоппханам̣, ва̄кам̣ ва̄ раджджум̣ ва̄ дигун̣ам̣ катва̄ таттха аван̣т̣ака̄ни нӣпапуппха̄дӣни павесетва̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ бандханти, етампи гоппхимамева. саббам̣ пуриманайенева на ват̣т̣ати.
‘‘ведхимам̣’’ на̄ма саван̣т̣ака̄ни вассикапуппха̄дӣни ван̣т̣есу, аван̣т̣ака̄ни ва̄ вакулапуппха̄дӣни анточхидде сӯчита̄лахӣра̄дӣхи винивиджджхитва̄ а̄вунанти, етам̣ ведхимам̣ на̄ма, тампи пуриманайенева на ват̣т̣ати. кечи пана кадаликкхандхамхи кан̣т̣аке ва̄ та̄лахӣра̄дӣни ва̄ павесетва̄ таттха пуппха̄ни виджджхитва̄ т̣хапенти, кечи кан̣т̣акаса̄кха̄су, кечи пуппхаччхаттапуппхакӯт̣а̄га̄ракаран̣аттхам̣ чхатте ча бхиттийан̃ча павесетва̄ т̣хапитакан̣т̣акесу, кечи дхамма̄санавита̄не баддхакан̣т̣акесу, кечи кан̣ика̄рапуппха̄дӣни сала̄ка̄хи виджджханти, чхатта̄дхичхаттам̣ вийа ча каронти, там̣ атиол̣а̄рикамева. пуппхавиджджханаттхам̣ пана дхамма̄санавита̄не кан̣т̣акампи бандхитум̣ кан̣т̣ака̄дӣхи ва̄ екапуппхампи виджджхитум̣ пуппхейева ва̄ пуппхам̣ павесетум̣ на ват̣т̣ати. джа̄лавита̄наведика-на̄гадантака пуппхапат̣иччхаката̄лапан̣н̣агул̣ака̄дӣнам̣ пана чхиддесу асокапин̣д̣ийа̄ ва̄ антаресу пуппха̄ни павесетум̣ на досо. етам̣ ведхимам̣ на̄ма на хоти. дхаммараджджуйампи есева найо.
‘‘вет̣химам̣’’ на̄ма пуппхада̄мапуппхахаттхакесу дат̣т̣хаббам̣. кечи хи маттхакада̄мам̣ каронта̄ хет̣т̣ха̄ гхат̣ака̄ка̄рам̣ дассетум̣ пуппхехи вет̣хенти, кечи ат̣т̣хат̣т̣ха ва̄ даса даса ва̄ уппалапуппха̄дӣни суттена ва̄ ва̄кена ва̄ дан̣д̣акесу бандхитва̄ уппалахаттхаке ва̄ падумахаттхаке ва̄ каронти, там̣ саббам̣ пуриманайенева на ват̣т̣ати. са̄ман̣ерехи уппа̄т̣етва̄ тхале т̣хапитауппала̄дӣни ка̄са̄вена бхан̣д̣икампи бандхитум̣ на ват̣т̣ати. тесам̣йева пана ва̄кена ва̄ дан̣д̣акена ва̄ бандхитум̣ ам̣сабхан̣д̣икам̣ ва̄ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. ам̣сабхан̣д̣ика̄ на̄ма кхандхе т̣хапитака̄са̄васса убхо анте а̄харитва̄ бхан̣д̣икам̣ катва̄ тасмим̣ пасиббаке вийа пуппха̄ни паккхипанти, айам̣ вуччати ам̣сабхан̣д̣ика̄, етам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣ати. дан̣д̣акехи падуминипан̣н̣ам̣ виджджхитва̄ уппала̄дӣни пан̣н̣ена вет̣хетва̄ ган̣ханти, татра̄пи пуппха̄нам̣ упари падуминипан̣н̣амева бандхитум̣ ват̣т̣ати. хет̣т̣ха̄ дан̣д̣акам̣ пана бандхитум̣ на ват̣т̣ати.
‘‘пӯримам̣’’ на̄ма ма̄ла̄гун̣е ча пуппхапат̣е ча дат̣т̣хаббам̣. йо хи ма̄ла̄гун̣ена четийам̣ ва̄ бодхим̣ ва̄ ведикам̣ ва̄ париккхипанто пуна а̄нетва̄ пӯримат̣ха̄нам̣ атикка̄мети, етта̄вата̄пи пӯримам̣ на̄ма хоти. ко пана ва̄до анекаккхаттум̣ париккхипантасса, на̄гаданта-кантарехи павесетва̄ харанто оламбакам̣ катва̄ пуна на̄гадантакам̣ париккхипати, етампи пӯримам̣ на̄ма. на̄гадантаке пана пуппхавалайам̣ павесетум̣ ват̣т̣ати. ма̄ла̄гун̣ехи пуппхапат̣ам̣ каронти. татра̄пи екамева ма̄ла̄гун̣ам̣ харитум̣ ват̣т̣ати. пуна пачча̄харато пӯримамева хоти, там̣ саббам̣ пуриманайенева на ват̣т̣ати. ма̄ла̄гун̣ехи пана бахӯхипи катам̣ пуппхада̄мам̣ лабхитва̄ а̄санаматтхака̄дӣсу бандхитум̣ ват̣т̣ати. атидӣгхам̣ пана ма̄ла̄гун̣ам̣ екава̄рам̣ харитва̄ ва̄ париккхипитва̄ ва̄ пуна ан̃н̃асса бхиккхуно да̄тум̣ ват̣т̣ати. тена̄пи татхева ка̄тум̣ ват̣т̣ати.
‘‘ва̄йимам̣’’ на̄ма пуппхаджа̄лапуппхапат̣апуппхарӯпесу дат̣т̣хаббам̣. четийесу пуппхаджа̄лам̣ каронтасса екамекамхи джа̄лаччхидде дуккат̣ам̣. бхиттиччхаттабодхиттхамбха̄дӣсупи есева найо. пуппхапат̣ам̣ пана парехи пӯритампи ва̄йитум̣ на лаббхати. гоппхимапуппхехева хаттхиасса̄дирӯпака̄ни каронти, та̄нипи ва̄йимат̣т̣ха̄не тит̣т̣ханти. пуриманайенева саббам̣ на ват̣т̣ати. ан̃н̃ехи катапариччхеде пана пуппха̄ни т̣хапентена хаттхиасса̄дирӯпакампи ка̄тум̣ ват̣т̣ати. маха̄паччарийам̣ пана каламбакена ад̣д̣хачандакена ча саддхим̣ ат̣т̣хапуппхавикатийо вутта̄. таттха каламбакоти ад̣д̣хачандакантаре гхат̣икада̄маоламбако вутто. ‘‘ад̣д̣хачандако’’ти ад̣д̣хачанда̄ка̄рена ма̄ла̄гун̣апариккхепо. тадубхайампи пӯримейева павит̣т̣хам̣. курундийам̣ пана ‘‘две тайо ма̄ла̄гун̣е екато катва̄ пуппхада̄макаран̣ампи ва̄йимам̣йева̄’’ти вуттам̣. тампи идха пӯримат̣т̣ха̄нейева павит̣т̣хам̣, на кевалан̃ча пуппхагул̣ада̄мамева пит̣т̣хамайада̄мампи ген̣д̣укапуппхада̄мампи курундийам̣ вуттам̣, кхарапаттада̄мампи сиккха̄падасса са̄дха̄ран̣атта̄ бхиккхӯнампи бхиккхунӣнампи нева ка̄тум̣ на ка̄ра̄петум̣ ват̣т̣ати. пӯджа̄нимиттам̣ пана каппийавачанам̣ саббаттха ваттум̣ ват̣т̣ати. парийа̄йаобха̄санимиттакамма̄ни ват̣т̣антийева.
туват̣т̣ентӣти нипаджджанти. ла̄сентӣти пӣтийа̄ уппилавама̄на̄ вийа ут̣т̣хахитва̄ ла̄сийана̄т̣акам̣ на̄т̣енти, речакам̣ денти. наччантийа̄пи наччантӣти йада̄ на̄т̣акиттхӣ наччати, тада̄ тепи тасса̄ пурато ва̄ паччхато ва̄ гаччханта̄ наччанти. наччантийа̄пи га̄йантӣти йада̄ са̄ наччати, тада̄ начча̄нурӯпам̣ га̄йанти. еса найо саббаттха. ат̣т̣хападепи кӣл̣антӣти ат̣т̣хападапхалаке джӯтам̣ кӣл̣анти. татха̄ дасападе, а̄ка̄сепӣти ат̣т̣хапададасападесу вийа а̄ка̄сейева кӣл̣анти. париха̄рапатхепӣти бхӯмийам̣ на̄на̄патхаман̣д̣алам̣ катва̄ таттха парихаритаббапатхам̣ парихаранта̄ кӣл̣анти. сантика̄йапи кӣл̣антӣти сантикакӣл̣а̄йа кӣл̣анти, екаджджхам̣ т̣хапита̄ са̄рийо ва̄ па̄са̄н̣асаккхара̄йо ва̄ ача̄лента̄ накхенева апаненти ча упаненти ча, саче таттха ка̄чи чалати, пара̄джайо хоти. кхалика̄йа̄ти джӯтапхалаке па̄сакакӣл̣а̄йа кӣл̣анти. гхат̣ика̄йа̄ти гхат̣ика̄ вуччати дан̣д̣акакӣл̣а̄, та̄йа кӣл̣анти. дӣгхадан̣д̣акена рассадан̣д̣акам̣ пахаранта̄ вичаранти.
сала̄кахаттхена̄ти ла̄кха̄йа ва̄ ман̃джат̣т̣хийа̄ ва̄ пит̣т̣хаудаке ва̄ сала̄кахаттхам̣ теметва̄ ‘‘ким̣ хотӯ’’ти бхӯмийам̣ ва̄ бхиттийам̣ ва̄ там̣ пахаритва̄ хаттхиасса̄дӣрӯпа̄ни дассента̄ кӣл̣анти. аккхена̄ти гул̣ена. пан̇гачӣрена̄ти пан̇гачӣрам̣ вуччати пан̣н̣ана̄л̣ика̄, там̣ дхаманта̄ кӣл̣анти. ван̇какена̄ти га̄мада̄рака̄нам̣ кӣл̣анакена кхуддаканан̇галена. моккхачика̄йа̄ти моккхачика̄ вуччати сампариваттакакӣл̣а̄, а̄ка̄се ва̄ дан̣д̣ам̣ гахетва̄, бхӯмийам̣ ва̄ сӣсам̣ т̣хапетва̄ хет̣т̣хупарийабха̄вена париваттанта̄ кӣл̣антӣти аттхо. чин̇гулакена̄ти чин̇гулакам̣ вуччати та̄лапан̣н̣а̄дӣхи катам̣ ва̄таппаха̄рена париббхаманачаккам̣, тена кӣл̣анти. патта̄л̣хакена̄ти патта̄л̣хакам̣ вуччати пан̣н̣ана̄л̣и, та̄йа ва̄лика̄дӣни минанта̄ кӣл̣анти. ратхакена̄ти кхуддакаратхена. дханукена̄ти кхуддакадхануна̄.
аккхарика̄йа̄ти аккхарика̄ вуччати а̄ка̄се ва̄ пит̣т̣хийам̣ ва̄ аккхараджа̄нанакӣл̣а̄, та̄йа кӣл̣анти. манесика̄йа̄ти манесика̄ вуччати манаса̄ чинтитаджа̄нанакӣл̣а̄, та̄йа кӣл̣анти. йатха̄ваджджена̄ти йатха̄ваджджам̣ вуччати ка̄н̣акун̣икакхан̃джа̄дӣнам̣ йам̣ йам̣ ваджджам̣ там̣ там̣ пайоджетва̄ дассанакӣл̣а̄ та̄йа кӣл̣анти, веламбхака̄ вийа. хаттхисмимпи сиккхантӣти хаттхинимиттам̣ йам̣ сиппам̣ сиккхитаббам̣, там̣ сиккханти. есева найо асса̄дӣсу. дха̄вантипӣти параммукха̄ гаччханта̄ дха̄ванти. а̄дха̄вантипӣти йаттакам̣ дха̄ванти, таттакамева абхимукха̄ пуна а̄гаччханта̄ а̄дха̄ванти. ниббуджджхантӣти маллайуддхам̣ каронти. нала̄т̣икампи дентӣти ‘‘са̄дху, са̄дху, бхагинӣ’’ти аттано нала̄т̣е ан̇гулим̣ т̣хапетва̄ тасса̄ нала̄т̣е т̣хапенти. вивидхампи ана̄ча̄рам̣ а̄чарантӣти ан̃н̃ампи па̄л̣ийам̣ ана̄гатам̣ мукхад̣ин̣д̣има̄дививидхам̣ ана̄ча̄рам̣ а̄чаранти.
432. па̄са̄дикена̄ти паса̄да̄вахена, са̄руппена саман̣а̄нуччхавикена. абхиккантена̄ти гаманена. пат̣иккантена̄ти ниваттанена. а̄локитена̄ти пурато дассанена. вилокитена̄ти ито чито ча дассанена. самин̃джитена̄ти паббасан̇кочанена. паса̄ритена̄ти тесам̣йева паса̄ран̣ена. саббаттха иттхамбхӯта̄кхйа̄наттхе каран̣авачанам̣, сатисампаджан̃н̃ехи абхисан̇кхататта̄ па̄са̄дика абхикканта-пат̣икканта-а̄локита-вилокита-самин̃джита-паса̄рито хутва̄ти вуттам̣ хоти. оккхиттачаккхӯти хет̣т̣ха̄-кхиттачаккху. ирийа̄патхасампанноти та̄йа па̄са̄дикаабхикканта̄дита̄йа сампаннаирийа̄патхо.
ква̄йанти ко айам̣. абалабало вийа̄ти абало кира бондо вуччати, атисайаттхе ча идам̣ а̄мед̣итам̣, тасма̄ атибондо вийа̄ти вуттам̣ хоти. мандамандоти абхикканта̄дӣнам̣ ануддхатата̄йа атимандо. атисан̣хоти евам̣ гун̣амева досато дассенти. бха̄кут̣икабха̄кут̣ико вийа̄ти оккхиттачаккхута̄йа бхакут̣им̣ катва̄ сан̇кут̣итамукхо купито вийа вичаратӣти ман̃н̃ама̄на̄ ваданти. сан̣ха̄ти нипун̣а̄, ‘‘амма та̄та бхагинӣ’’ти евам̣ упа̄сакаджанам̣ йуттат̣т̣ха̄не упанетум̣ чхека̄, на йатха̄ айам̣; евам̣ абалабало вийа̄ти адхиппа̄йо. сакхила̄ти са̄кхалйена йутта̄. сукхасамбха̄са̄ти идам̣ пуримасса ка̄ран̣авачанам̣. йесан̃хи сукхасамбха̄са̄ саммоданӣйакатха̄ нела̄ хоти кан̣н̣асукха̄, те сакхила̄ти вуччанти. тена̄хам̣су – ‘‘сакхила̄ сукхасамбха̄са̄’’ти. айам̣ панеттха адхиппа̄йо – амха̄кам̣ аййа̄ упа̄саке дисва̄ мадхурам̣ саммоданӣйам̣ катхам̣ катхенти, тасма̄ сакхила̄ сукхасамбха̄са̄, на йатха̄ айам̣; евам̣ мандаманда̄ вийа̄ти. михитапуббан̇гама̄ти михитам̣ пуббан̇гамам̣ етесам̣ вачанасса̄ти михитапуббан̇гама̄, пат̣хамам̣ ситам̣ катва̄ паччха̄ вадантӣти аттхо. ехисва̄гатава̄диноти упа̄сакам̣ дисва̄ ‘‘ехи сва̄гатам̣ тава̄’’ти евам̣ва̄дино, на йатха̄ айам̣; евам̣ сан̇кут̣итамукхата̄йа бха̄кут̣икабха̄кут̣ика̄ вийа евам̣ михитапуббан̇гама̄дита̄йа абха̄кут̣икабха̄вам̣ аттхато дассетва̄ пуна сарӯпенапи дассенто а̄хам̣су – ‘‘абха̄кут̣ика̄ утта̄намукха̄ пуббабха̄сино’’ти. уппат̣ипа̄т̣ийа̄ ва̄ тин̣н̣ампи а̄ка̄ра̄нам̣ абха̄вадассанаметанти ведитаббам̣. катхам̣? еттха хи ‘‘абха̄кут̣ика̄’’ти имина̄ бха̄кут̣икабха̄кут̣ика̄ка̄расса абха̄во дассито. ‘‘утта̄намукха̄’’ти имина̄ мандаманда̄ка̄расса, йе хи чаккхӯни уммилетва̄ а̄локанена утта̄намукха̄ хонти, на те мандаманда̄. пуббабха̄синоти имина̄ абалабала̄ка̄расса абха̄во дассито, йе хи а̄бха̄санакусалата̄йа ‘‘амма та̄та̄’’ти пат̣хаматарам̣ а̄бха̄санти, на те абалабала̄ти.
ехи, бханте, гхарам̣ гамисса̄ма̄ти со кира упа̄сако ‘‘на кхо, а̄вусо, пин̣д̣о лаббхатӣ’’ти вутте ‘‘тумха̄кам̣ бхиккхӯхийева етам̣ катам̣, сакалампи га̄мам̣ вичаранта̄ на лаччхатха̄’’ти ватва̄ пин̣д̣апа̄там̣ да̄тука̄мо ‘‘ехи, бханте, гхарам̣ гамисса̄ма̄’’ти а̄ха. ким̣ пана̄йам̣ пайуттава̄ча̄ хоти, на хотӣти? на хоти. пуччхитапан̃хо на̄ма̄йам̣ катхетум̣ ват̣т̣ати. тасма̄ ида̄ни чепи пуббан̣хе ва̄ са̄йанхе ва̄ антарагхарам̣ павит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ кочи пуччхеййа – ‘‘касма̄, бханте, чаратха̄’’ти? йенаттхена чарати, там̣ а̄чиккхитва̄ ‘‘ладдхам̣ на ладдха’’нти вутте саче на ладдхам̣, ‘‘на ладдха’’нти ватва̄ йам̣ со дети, там̣ гахетум̣ ват̣т̣ати.
дут̣т̣хоти на паса̄да̄дӣнам̣ вина̄сена дут̣т̣хо, пуггалавасена дут̣т̣хо. да̄напатха̄нӣти да̄на̄нийева вуччанти. атха ва̄ да̄напатха̄нӣти да̄нанибаддха̄ни да̄наватта̄нӣти вуттам̣ хоти. упаччхинна̄нӣти да̄йакехи упаччхинна̄ни, на те та̄ни етарахи денти. рин̃чантӣти висум̣ хонти на̄на̄ хонти, паккамантӣти вуттам̣ хоти. сан̣т̣хахеййа̄ти самма̄ тит̣т̣хеййа, песала̄нам̣ бхиккхӯнам̣ патит̣т̣ха̄ бхавеййа.
евама̄вусоти кхо со бхиккху саддхасса пасаннасса упа̄сакасса са̄санам̣ сампат̣иччхи. еварӯпам̣ кира са̄санам̣ каппийам̣ харитум̣ ват̣т̣ати, тасма̄ ‘‘мама вачанена бхагавато па̄де вандатха̄’’ти ва̄ ‘‘четийам̣ пат̣имам̣ бодхим̣ сан̇гхаттхерам̣ вандатха̄’’ти ва̄ ‘‘четийе гандхапӯджам̣ каротха, пуппхапӯджам̣ каротха̄’’ти ва̄ ‘‘бхиккхӯ саннипа̄тетха, да̄нам̣ дасса̄ма, дхаммам̣ сосса̄ма̄ти ва̄ ӣдисесу са̄санесу куккуччам̣ на ка̄таббам̣. каппийаса̄сана̄ни ета̄ни на гихӣнам̣ гихикаммапат̣исам̣йутта̄нӣти. куто ча твам̣, бхиккху, а̄гаччхасӣти нисинно со бхиккху на а̄гаччхати аттхато пана а̄гато хоти; евам̣ сантепи ваттама̄насамӣпе ваттама̄навачанам̣ лаббхати, тасма̄ на досо. парийоса̄не ‘‘тато ахам̣ бхагава̄ а̄гаччха̄мӣ’’ти еттха̄пи вачане есева найо.
433. пат̣хамам̣ ассаджипунаббасука̄ бхиккхӯ чодетабба̄ти ‘‘майам̣ тумхе ваттука̄ма̄’’ти ока̄сам̣ ка̄ретва̄ ваттхуна̄ ча а̄паттийа̄ ча чодетабба̄. чодетва̄ йам̣ на саранти, там̣ са̄ретабба̄. саче ваттхун̃ча а̄паттин̃ча пат̣иджа̄нанти, а̄паттимева ва̄ пат̣иджа̄нанти, на ваттхум̣, а̄паттим̣ ропетабба̄. атха ваттхумева пат̣иджа̄нанти, на̄паттим̣; евампи ‘‘имасмим̣ ваттхусмим̣ айам̣ на̄ма а̄паттӣ’’ти ропетабба̄ ева. йади нева ваттхум̣, на̄паттим̣ пат̣иджа̄нанти, а̄паттим̣ на ропетабба̄ айаметтха виниччхайо. йатха̄пат̣ин̃н̃а̄йа пана а̄паттим̣ ропетва̄; евам̣ пабба̄джанӣйакаммам̣ ка̄таббанти дассенто ‘‘бйаттена бхиккхуна̄’’тиа̄дима̄ха, там̣ утта̄наттхамева.
евам̣ пабба̄джанӣйакаммакатена бхиккхуна̄ йасмим̣ виха̄ре васантена йасмим̣ га̄ме куладӯсакакаммам̣ катам̣ хоти, тасмим̣ виха̄ре ва̄ тасмим̣ га̄ме ва̄ на васитаббам̣. тасмим̣ виха̄ре васантена са̄мантага̄мепи пин̣д̣а̄йа на чаритаббам̣. са̄мантавиха̄репи васантена тасмим̣ га̄ме пин̣д̣а̄йа на чаритаббам̣. упатиссаттхеро пана ‘‘бханте нагарам̣ на̄ма махантам̣ два̄дасайоджаникампи хотӣ’’ти антева̄сикехи вутто ‘‘йасса̄ вӣтхийа̄ куладӯсакакаммам̣ катам̣ таттхева ва̄рита’’нти а̄ха. тато ‘‘вӣтхипи махатӣ нагараппама̄н̣а̄ва хотӣ’’ти вутто ‘‘йасса̄ гхарапат̣ипа̄т̣ийа̄’’ти а̄ха, ‘‘гхарапат̣ипа̄т̣ӣпи вӣтхиппама̄н̣а̄ва хотӣ’’ти вутто ито чито ча сатта гхара̄ни ва̄рита̄нӣ’’ти а̄ха. там̣ пана саббам̣ тхерасса маноратхаматтамева. сачепи виха̄ро тийоджанапарамо хоти два̄дасайоджанапараман̃ча нагарам̣, нева виха̄ре васитум̣ лаббхати, на нагаре чаритунти.
435. те сан̇гхена пабба̄джанӣйакаммаката̄ти катхам̣ сан̇гхо тесам̣ каммам̣ ака̄си? на гантва̄ва аджджхоттхаритва̄ ака̄си, атха кхо кулехи нимантетва̄ сан̇гхабхаттесу кайирама̄несу тасмим̣ тасмим̣ т̣ха̄не тхера̄ саман̣апат̣ипадам̣ катхетва̄ ‘‘айам̣ саман̣о, айам̣ ассаман̣о’’ти мануссе сан̃н̃а̄петва̄ екам̣ две бхиккхӯ сӣмам̣ паве сетва̄ етеневупа̄йена саббесам̣ пабба̄джанӣйакаммам̣ акам̣сӯти. евам̣ пабба̄джанӣйакаммакатасса ча ат̣т̣ха̄раса ватта̄ни пӯретва̄ йа̄чантасса каммам̣ пат̣иппассамбхетаббам̣. пат̣иппассаддхакаммена̄пи ча тена йесу кулесу пуббе куладӯсакакаммам̣ катам̣, тато паччайа̄ на гахетабба̄, а̄саваккхайаппаттена̄пи на гахетабба̄, акаппийа̄ва хонти. ‘‘касма̄ на ган̣хатха̄’’ти пуччхитена ‘‘пуббе евам̣ кататта̄’’ти вутте, саче ваданти ‘‘на майам̣ тена ка̄ран̣ена дема ида̄ни сӣлавантата̄йа дема̄’’ти гахетабба̄. пакатийа̄ да̄нат̣т̣ха̄нейева куладӯсакакаммам̣ катам̣ хоти. тато пакатида̄намева гахетум̣ ват̣т̣ати, йам̣ вад̣д̣хетва̄ денти, там̣ на ват̣т̣ати.
на самма̄ ваттантӣти те пана ассаджипунаббасука̄ ат̣т̣ха̄расасу ваттесу самма̄ на ваттанти. на ломам̣ па̄тентӣти ануломапат̣ипадам̣ аппат̣ипаджджаната̄йа на панналома̄ хонти. на неттха̄рам̣ ваттантӣти аттано ниттхаран̣амаггам̣ на пат̣ипаджджанти. на бхиккхӯ кхама̄пентӣти ‘‘дуккат̣ам̣, бханте, амхехи, на пуна евам̣ карисса̄ма, кхаматха амха̄ка’’нти евам̣ бхиккхӯнам̣ кхама̄панам̣ на каронти. аккосантӣти ка̄ракасан̇гхам̣ дасахи аккосаваттхӯхи аккосанти. парибха̄сантӣти бхайам̣ несам̣ дассенти. чхандага̄мита̄…пе… бхайага̄мита̄ па̄пентӣти ете чхандага̄мино ча…пе… бхайага̄мино ча̄ти евам̣ чхандага̄мита̄йапи…пе… бхайага̄мита̄йапи па̄пенти, йоджентӣти аттхо. паккамантӣти тесам̣ парива̄ресу пан̃часу саман̣асатесу екачче диса̄ паккаманти. виббхамантӣти екачче гихӣ хонти. катхан̃хи на̄ма ассаджипунаббасука̄ бхиккхӯти еттха двиннам̣ памоккха̄нам̣ васена саббепи ‘‘ассаджипунаббасука̄’’ти вутта̄.
436-7. га̄мам̣ ва̄ти еттха нагарампи га̄маггахан̣енева гахитам̣. тенасса падабха̄джане ‘‘га̄мопи нигамопи нагарампи га̄мо чева нигамо ча̄’’ти вуттам̣. таттха апа̄ка̄рапариккхепо саа̄пан̣о нигамоти ведитаббо.
кула̄ни дӯсетӣти куладӯсако. дӯсенто ча на асучикаддама̄дӣхи дӯсети, атха кхо аттано дуппат̣ипаттийа̄ тесам̣ паса̄дам̣ вина̄сети. теневасса падабха̄джане ‘‘пуппхена ва̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха йо харитва̄ ва̄ хара̄петва̄ ва̄ паккоситва̄ ва̄ паккоса̄петва̄ ва̄ сайам̣ ва̄ упагата̄нам̣ йам̣кин̃чи аттано сантакам̣ пуппхам̣ куласан̇гахаттха̄йа дети, дуккат̣ам̣. парасантакам̣ дети, дуккат̣амева. тхеййачиттена дети, бхан̣д̣аггхена ка̄ретаббо. есева найо сан̇гхикепи. айам̣ пана висесо, сена̄санаттха̄йа нийа̄митам̣ иссаравата̄йа дадато тхуллаччайам̣.
пуппхам̣ на̄ма касса да̄тум̣ ват̣т̣ати, касса на ват̣т̣атӣти? ма̄та̄питӯннам̣ та̄ва харитва̄пи хара̄петва̄пи паккоситва̄пи паккоса̄петва̄пи да̄тум̣ ват̣т̣ати, сесан̃а̄така̄нам̣ паккоса̄петва̄ва. тан̃ча кхо ваттхупӯджанаттха̄йа, ман̣д̣анаттха̄йа пана сивалин̇га̄дипӯджанаттха̄йа ва̄ кассачипи да̄тум̣ на ват̣т̣ати. ма̄та̄питӯнан̃ча хара̄пентена н̃а̄тиса̄ман̣ерехева хара̄петаббам̣. итаре пана йади сайамева иччханти, ват̣т̣ати. самматена пуппхабха̄джакена бха̄джанака̄ле сампатта̄нам̣ са̄ман̣ера̄нам̣ упад̣д̣хабха̄гам̣ да̄тум̣ ват̣т̣ати. курундийам̣ сампаттагихӣнам̣ упад̣д̣хабха̄гам̣. маха̄паччарийам̣ ‘‘чӯл̣акам̣ да̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти вуттам̣. асамматена апалокетва̄ да̄таббам̣.
а̄чарийупаджджха̄йесу сага̄рава̄ са̄ман̣ера̄ бахӯни пуппха̄ни а̄харитва̄ ра̄сим̣ катва̄ т̣хапенти, тхера̄ па̄това сампатта̄нам̣ саддхивиха̄рика̄дӣнам̣ упа̄сака̄нам̣ ва̄ ‘‘твам̣ идам̣ ган̣ха, твам̣ идам̣ ган̣ха̄’’ти денти, пуппхада̄нам̣ на̄ма на хоти. ‘‘четийам̣ пӯджесса̄ма̄’’ти гахетва̄ гаччханта̄пи пӯджам̣ каронта̄пи таттха таттха сампатта̄нам̣ четийапӯджанаттха̄йа денти, етампи пуппхада̄нам̣ на̄ма на хоти. упа̄саке аккапуппха̄дӣхи пӯдженте дисва̄ ‘‘виха̄ре кан̣ика̄рапуппха̄дӣни аттхи, упа̄сака̄ та̄ни гахетва̄ пӯджетха̄’’ти ваттумпи ват̣т̣ати. бхиккхӯ пуппхапӯджам̣ катва̄ дива̄тарам̣ га̄мам̣ павит̣т̣хе ‘‘ким̣, бханте, атидива̄ павит̣т̣хаттха̄’’ти пуччханти, ‘‘виха̄ре бахӯни пуппха̄ни пӯджам̣ акаримха̄’’ти ваданти. манусса̄ ‘‘бахӯни кира виха̄ре пуппха̄нӣ’’ти пунадивасе пахӯтам̣ кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣ гахетва̄ виха̄рам̣ гантва̄ пуппхапӯджан̃ча каронти, да̄нан̃ча денти, ват̣т̣ати. манусса̄ ‘‘майам̣, бханте, асукадивасам̣ на̄ма пӯджесса̄ма̄’’ти пуппхава̄рам̣ йа̄читва̄ анун̃н̃а̄тадивасе а̄гаччханти, са̄ман̣ерехи ча пагева пуппха̄ни очинитва̄ т̣хапита̄ни хонти, те руккхесу пуппха̄ни апассанта̄ ‘‘кухим̣, бханте, пуппха̄нӣ’’ти ваданти, са̄ман̣ерехи очинитва̄ т̣хапита̄ни тумхе пана пӯджетва̄ гаччхатха, сан̇гхо ан̃н̃ам̣ дивасам̣ пӯджессатӣти. те пӯджетва̄ да̄нам̣ датва̄ гаччханти, ват̣т̣ати. маха̄паччарийам̣ пана курундийан̃ча ‘‘тхера̄ са̄ман̣ерехи да̄петум̣ на лабханти. саче сайамева та̄ни пуппха̄ни тесам̣ денти, ват̣т̣ати. тхерехи пана ‘са̄ман̣ерехи очинитва̄ т̣хапита̄нӣ’ти еттакамева ваттабба’’нти вуттам̣. саче пана пуппхава̄рам̣ йа̄читва̄ аночитесу пуппхесу йа̄губхатта̄дӣни а̄да̄йа а̄гантва̄ са̄ман̣ере ‘‘очинитва̄ детха̄’’ти ваданти. н̃а̄такаса̄ман̣ера̄нам̣йева очинитва̄ да̄тум̣ ват̣т̣ати. ан̃н̃а̄таке уккхипитва̄ руккхаса̄кха̄йа т̣хапенти, на орохитва̄ пала̄йитаббам̣, очинитва̄ да̄тум̣ ват̣т̣ати. саче пана кочи дхаммакатхико ‘‘бахӯни упа̄сака̄ виха̄ре пуппха̄ни йа̄губхатта̄дӣни а̄да̄йа гантва̄ пуппхапӯджам̣ каротха̄’’ти вадати, тассева на каппатӣти маха̄паччарийан̃ча курундийан̃ча вуттам̣. маха̄ат̣т̣хакатха̄йам̣ пана ‘‘етам̣ акаппийам̣ на ват̣т̣атӣ’’ти ависесена вуттам̣.
пхалампи аттано сантакам̣ вуттанайенева ма̄та̄питӯнам̣н̃ча сесан̃а̄така̄нан̃ча да̄тум̣ ват̣т̣ати. куласан̇гахаттха̄йа пана дентасса вуттанайенева аттано сантаке парасантаке сан̇гхике сена̄санаттха̄йа нийа̄мите ча дуккат̣а̄дӣни ведитабба̄ни. аттано сантакам̣йева гила̄наманусса̄нам̣ ва̄ сампаттаиссара̄нам̣ ва̄ кхӣн̣апариббайа̄нам̣ ва̄ да̄тум̣ ват̣т̣ати, пхалада̄нам̣ на хоти. пхалабха̄джакена̄пи самматена сан̇гхасса пхалабха̄джанака̄ле сампаттаманусса̄нам̣ упад̣д̣хабха̄гам̣ да̄тум̣ ват̣т̣ати. асамматена апалокетва̄ да̄таббам̣. сан̇гха̄ра̄мепи пхалапариччхедена ва̄ руккхапариччхедена ва̄ катика̄ ка̄табба̄. тато гила̄наманусса̄нам̣ ва̄ ан̃н̃есам̣ ва̄ пхалам̣ йа̄чанта̄нам̣ йатха̄париччхедена чатта̄ри пан̃ча пхала̄ни да̄табба̄ни. руккха̄ ва̄ дассетабба̄ ‘‘ито гахетум̣ лаббхатӣ’’ти. ‘‘игха пхала̄ни сундара̄ни, ито ган̣хатха̄’’ти евам̣ пана на ваттаббам̣.
чун̣н̣ена̄ти еттха аттано сантакам̣ сирӣсачун̣н̣ам̣ ва̄ ан̃н̃ам̣ ва̄ каса̄вам̣ йам̣кин̃чи куласан̇гахаттха̄йа дети, дуккат̣ам̣. парасантака̄дӣсупи вуттанайенева виниччхайо ведитаббо. айам̣ пана висесо – идха сан̇гхасса раккхитагопита̄пи руккхаччхалли гарубхан̣д̣амева. маттикадантакат̣т̣хавел̣ӯсупи гарубхан̣д̣ӯпагам̣ н̃атва̄ чун̣н̣е вуттанайенева виниччхайо ведитаббо. пан̣н̣ада̄нам̣ пана еттха на а̄гатам̣, тампи вуттанайенева ведитаббам̣. паратопи гарубхан̣д̣авиниччхайе саббам̣ виттха̄рена ван̣н̣айисса̄ма.
веджджика̄йа ва̄ти еттха веджджакаммавидхи татийапа̄ра̄джикаван̣н̣ана̄йам̣ вуттанайенева ведитаббо.
джан̇гхапесаникена̄ти еттха джан̇гхапесанийанти гихӣнам̣ дӯтеййаса̄санахаран̣акаммам̣ вуччати, там̣ на ка̄таббам̣. гихӣнан̃хи са̄санам̣ гахетва̄ гаччхантасса паде паде дуккат̣ам̣. там̣ каммам̣ нисса̄йа ладдхабходжанам̣ бхун̃джантасса̄пи аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре дуккат̣ам̣. пат̣хамам̣ са̄санам̣ аггахетва̄пи паччха̄ ‘‘айам̣ да̄ни со га̄мо ханда там̣ са̄санам̣ а̄рочемӣ’’ти магга̄ оккамантасса̄пи паде паде дуккат̣ам̣. са̄санам̣ а̄рочетва̄ ладдхабходжанам̣ бхун̃джато пуриманайенева дуккат̣ам̣. са̄санам̣ аггахетва̄ а̄гатена пана ‘‘бханте тасмим̣ га̄ме иттханна̄масса ка̄ паваттӣ’’ти пуччхийама̄нена катхетум̣ ват̣т̣ати, пуччхитапан̃хе досо наттхи. пан̃чаннам̣ пана сахадхаммика̄нам̣ ма̄та̄питӯнам̣ пан̣д̣упала̄сасса аттано веййа̄ваччакарасса ча са̄санам̣ харитум̣ ват̣т̣ати, гихӣнан̃ча пуббе вуттаппака̄рам̣ каппийаса̄санам̣. идан̃хи джан̇гхапесанийакаммам̣ на̄ма на хоти. имехи пана ат̣т̣хахи куладӯсакакаммехи уппаннапаччайа̄ пан̃чаннампи сахадхаммика̄нам̣ на каппанти, абхӯта̄рочанарӯпийасам̣воха̄рехи уппаннапаччайасадиса̄ва хонти.
па̄па̄ сама̄ча̄ра̄ асса̄ти па̄пасама̄ча̄ро. те пана йасма̄ ма̄ла̄ваччхаропана̄дайо идха адхиппета̄, тасма̄ ‘‘ма̄ла̄ваччхам̣ ропентипӣ’’тиа̄дина̄ найенасса падабха̄джанам̣ вуттам̣. тироккха̄ти параммукха̄. кула̄ни ча тена дут̣т̣ха̄нӣти еттха пана йасма̄ ‘‘кула̄нӣ’’ти воха̄раматтаметам̣, аттхато хи манусса̄ тена дут̣т̣ха̄ хонти, тасма̄сса падабха̄джане ‘‘пуббе саддха̄ хутва̄’’тиа̄дима̄ха. чхандага̄миноти чхандена гаччхантӣти чхандага̄мино. еса найо сесесу. саманубха̄ситаббо тасса пат̣иниссагга̄йа̄ти еттха куладӯсакакаммена дуккат̣амева. йам̣ пана со сан̇гхам̣ парибхавитва̄ ‘‘чхандага̄мино’’тиа̄дима̄ха. тасса пат̣иниссагга̄йа саманубха̄санакаммам̣ ка̄таббанти еваматтхо дат̣т̣хаббо. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева.
самут̣т̣ха̄на̄дӣнипи пат̣хамасан̇гхабхедасадиса̄нева̄ти.
куладӯсакасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
нигаманаван̣н̣ана̄
442. уддит̣т̣ха̄ кхо…пе… еваметам̣ дха̄райа̄мӣти еттха пат̣хамам̣ а̄патти етесанти пат̣хама̄паттика̄, пат̣хамам̣ вӣтиккамаккхан̣ейева а̄паджджитабба̄ти аттхо. итаре пана йатха̄ татийе чатуттхе ча дивасе хотӣти джаро ‘‘татийако чатуттхако’’ти ча вуччати; евам̣ йа̄вататийе саманубха̄санакамме хонтӣти йа̄вататийака̄ти ведитабба̄.
йа̄ватӣхам̣ джа̄нам̣ пат̣иччха̄детӣти йаттака̄ни аха̄ни джа̄нанто пат̣иччха̄дети, ‘‘ахам̣ иттханна̄мам̣ а̄паттим̣ а̄панно’’ти сабрахмача̄рӣнам̣ на̄рочети. та̄ватӣханти таттака̄ни аха̄ни. ака̄ма̄ париваттхаббанти на ка̄мена, на васена, атха кхо ака̄мена авасена парива̄сам̣ сама̄да̄йа ваттхаббам̣. уттари чха̄раттанти парива̄сато уттари чха раттийо. бхиккхума̄натта̄йа̄ти бхиккхӯнам̣ ма̄нанабха̄ва̄йа, а̄ра̄дханаттха̄йа̄ти вуттам̣ хоти. вӣсатисан̇гхо ган̣о асса̄ти вӣсатиган̣о. татра̄ти йатра саббантимена париччхедена вӣсатиган̣о бхиккхусан̇гхо аттхи татра. аббхетабботи абхиетаббо сампат̣иччхитаббо, аббха̄накаммавасена оса̄ретабботи вуттам̣ хоти, авха̄табботи ва̄ аттхо. анаббхитоти на аббхито, асампат̣иччхито, акатаббха̄накаммоти вуттам̣ хоти, анавха̄тоти ва̄ аттхо. са̄мӣчӣти анудхаммата̄, локуттарадхаммам̣ анугата̄ ова̄да̄нуса̄санӣ, са̄мӣчи дхаммата̄ти вуттам̣ хоти. сесаметтха вуттанайамева̄ти.
самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа
терасакаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.