3. анийатакан̣д̣ам̣
1. пат̣хамаанийатасиккха̄падаван̣н̣ана̄
443. тена самайена буддхо бхагава̄ти пат̣хамаанийатасиккха̄падам̣. таттха ка̄лайуттам̣ самуллапантоти ка̄лам̣ саллаккхетва̄ йада̄ на ан̃н̃о кочи самӣпена гаччхати ва̄ а̄гаччхати ва̄ тада̄ таданурӯпам̣ ‘‘каччи на уккан̣т̣хаси, на киламаси, на чха̄та̄сӣ’’тиа̄дикам̣ гехасситам̣ катхам̣ катхенто. ка̄лайуттам̣ дхаммам̣ бхан̣антоти ка̄лам̣ саллаккхетва̄ йада̄ ан̃н̃о кочи самӣпена гаччхати ва̄ а̄гаччхати ва̄ тада̄ таданурӯпам̣ ‘‘упосатхам̣ кареййа̄си, сала̄кабхаттам̣ дадеййа̄сӣ’’тиа̄дикам̣ дхаммакатхам̣ катхенто.
бахӯ дхӣтаро ча путта̄ ча асса̄ти бахупутта̄. тасса̄ кира даса путта̄ даса дхӣтаро ахесум̣, бахӯ натта̄ро асса̄ти бахунатта̄. йатхева хи тасса̄ евамасса̄ путтадхӣта̄нампи вӣсати вӣсати да̄рака̄ ахесум̣, ити са̄ вӣсуттарачатусатапуттанаттапарива̄ра̄ ахоси. абхиман̇галасаммата̄ти уттамаман̇галасаммата̄. йан̃н̃есӯти да̄наппада̄несу. чхан̣есӯти а̄ва̄хавива̄хаман̇гала̄дӣсу антаруссавесу. уссавесӯти а̄са̄л̣хӣпава̄ран̣анаккхатта̄дӣсу махуссавесу. пат̣хамам̣ бходжентӣти ‘‘имепи да̄рака̄ тайа̄ сама̄на̄йука̄ нирога̄ хонтӯ’’ти а̄йа̄чанта̄ пат̣хамам̣йева бходженти, йепи саддха̄ хонти пасанна̄, тепи бхиккхӯ бходжетва̄ таданантарам̣ саббапат̣хамам̣ там̣йева бходженти. на̄дийӣти тасса̄ вачанам̣ на а̄дийи, на ган̣хи, на ва̄ а̄дарамака̄сӣти аттхо.
444-5. алам̣камманийети каммаккхамам̣ каммайогганти камманийам̣, алам̣ парийаттам̣ камманийабха̄ва̄йа̄ти алам̣камманийам̣, тасмим̣ алам̣камманийе, йаттха аджджха̄ча̄рам̣ каронта̄ сакконти, там̣ каммам̣ ка̄тум̣ та̄дисети аттхо. теневасса падабха̄джане вуттам̣ – ‘‘сакка̄ хоти метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевиту’’нти, йаттха метхунам̣ дхаммам̣ сакка̄ хоти пат̣исевитунти вуттам̣ хоти. нисаджджам̣ каппеййа̄ти нисаджджам̣ кареййа, нисӣдеййа̄ти аттхо. йасма̄ пана нисӣдитва̄ва нипаджджати, тенасса падабха̄джане убхайампи вуттам̣. таттха упанисинноти упагантва̄ нисинно. евам̣ упанипаннопи ведитаббо. бхиккху нисиннети бхиккхумхи нисиннети аттхо. убхо ва̄ нисинна̄ти двепи апаччха̄ апуримам̣ нисинна̄. еттха ча кин̃ча̄пи па̄л̣ийам̣ ‘‘сотасса рахо’’ти а̄гатам̣, чаккхусса рахенева пана париччхедо ведитаббо. сачепи хи пихитакава̄т̣асса габбхасса два̄ре нисинно вин̃н̃ӯ пурисо хоти, нева ана̄паттим̣ кароти. апихитакава̄т̣асса пана два̄ре нисинно ана̄паттим̣ кароти. на кевалан̃ча два̄ре антодва̄дасахаттхепи ока̄се нисинно, саче сачаккхуко виккхиттопи нидда̄йантопи ана̄паттим̣ кароти. самӣпе т̣хитопи андхо на кароти, чаккхума̄пи нипаджджитва̄ нидда̄йанто на кароти. иттхӣнам̣ пана сатампи ана̄паттим̣ на каротийева.
саддхеййавачаса̄ти саддха̄таббавачана̄. са̄ пана йасма̄ арийаса̄вика̄ва хоти, тенасса падабха̄джане ‘‘а̄гатапхала̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха а̄гатам̣ пхалам̣ асса̄ти а̄гатапхала̄ пат̣иладдхасота̄паттипхала̄ти аттхо. абхисамета̄винӣти пат̣ивиддхачатусачча̄. вин̃н̃а̄там̣ сиккхаттайаса̄санам̣ ета̄йа̄ти вин̃н̃а̄таса̄сана̄. нисаджджам̣ бхиккху пат̣иджа̄нама̄ноти кин̃ча̄пи еварӯпа̄ упа̄сика̄ дисва̄ вадати, атха кхо бхиккху нисаджджам̣ пат̣иджа̄нама̄нойева тин̣н̣ам̣ дхамма̄нам̣ ан̃н̃атарена ка̄ретаббо, на аппат̣иджа̄нама̄ноти аттхо.
йена ва̄ са̄ саддхеййавачаса̄ упа̄сика̄ вадеййа тена со бхиккху ка̄ретабботи нисаджджа̄дӣсу а̄ка̄ресу йена ва̄ а̄ка̄рена саддхим̣ метхунадхамма̄дӣни а̄ропетва̄ са̄ упа̄сика̄ вадеййа, пат̣иджа̄нама̄нова тена со бхиккху ка̄ретаббо. еварӯпа̄йапи упа̄сика̄йа вачанаматтена на ка̄ретабботи аттхо. касма̄? йасма̄ дит̣т̣хам̣ на̄ма татха̄пи хоти, ан̃н̃атха̄пи хоти.
тадаттхаджотанаттхан̃ча идам̣ ваттхум̣ уда̄харанти – малла̄ра̄мавиха̄ре кира еко кхӣн̣а̄саваттхеро екадивасам̣ упат̣т̣ха̄какулам̣ гантва̄ антогехе нисӣди, упа̄сика̄пи сайанапаллан̇кам̣ нисса̄йа т̣хита̄ хоти. атхеко пин̣д̣ача̄рико два̄ре т̣хито дисва̄ ‘‘тхеро упа̄сика̄йа саддхим̣ ека̄сане нисинно’’ти сан̃н̃ам̣ пат̣илабхитва̄ пунаппунам̣ олокеси. тхеропи ‘‘айам̣ майи асуддхаладдхико джа̄то’’ти саллаккхетва̄ катабхаттакиччо виха̄рам̣ гантва̄ аттано васанат̣т̣ха̄нам̣ пависитва̄ антова нисӣди. сопи бхиккху ‘‘тхерам̣ чодесса̄мӣ’’ти а̄гантва̄ укка̄ситва̄ два̄рам̣ вивари. тхеро тасса читтам̣ н̃атва̄ а̄ка̄се уппатитва̄ кӯт̣а̄га̄ракан̣н̣икам̣ нисса̄йа паллан̇кена нисӣди. сопи бхиккху анто пависитва̄ ман̃чан̃ча хет̣т̣ха̄ман̃чан̃ча олокетва̄ тхерам̣ апассанто уддхам̣ уллокеси, атха а̄ка̄се нисиннам̣ тхерам̣ дисва̄ ‘‘бханте, евам̣ махиддхика̄ на̄ма тумхе ма̄туга̄мена саддхим̣ ека̄сане нисиннабха̄вам̣ вада̄петха ева̄’’ти а̄ха. тхеро ‘‘антарагхарассевесо а̄вусо досо, ахам̣ пана там̣ саддха̄петум̣ асакконто евамака̄сим̣, раккхеййа̄си ма’’нти ватва̄ отарӣти.
446. ито парам̣ са̄ че евам̣ вадеййа̄тиа̄ди саббам̣ пат̣ин̃н̃а̄йа ка̄ран̣а̄ка̄радассанаттхам̣ вуттам̣, таттха ма̄туга̄масса метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевантоти ма̄туга̄масса магге метхунам̣ дхаммам̣ пат̣исевантоти аттхо. нисаджджа̄йа ка̄ретабботи нисаджджам̣ пат̣иджа̄нитва̄ метхунадхаммапат̣исеванам̣ аппат̣иджа̄нанто метхунадхаммапа̄ра̄джика̄паттийа̄ ака̄ретва̄ нисаджджа̄маттена йам̣ а̄паттим̣ а̄паджджати та̄йа ка̄ретаббо, па̄читтийа̄паттийа̄ ка̄ретабботи аттхо. етена найена саббачатуккесу виниччхайо ведитаббо.
451. сиккха̄падапарийоса̄не пана а̄патта̄на̄паттипариччхедадассанаттхам̣ вуттесу гаманам̣ пат̣иджа̄на̄тӣтиа̄дӣсу гаманам̣ пат̣иджа̄на̄тӣти ‘‘рахонисаджджасса̄даттхам̣ гатомхӣ’’ти евам̣ гаманам̣ пат̣иджа̄на̄ти, нисаджджанти нисаджджасса̄денева нисаджджам̣ пат̣иджа̄на̄ти. а̄паттинти тӣсу ан̃н̃атарам̣ а̄паттим̣. а̄паттийа̄ ка̄ретабботи тӣсу йам̣ пат̣иджа̄на̄ти, та̄йа ка̄ретаббо. сесаметтха чатукке утта̄на̄дхиппа̄йамева. дутийачатукке пана гаманам̣ на пат̣иджа̄на̄тӣти рахо нисаджджасса̄давасена на пат̣иджа̄на̄ти, ‘‘сала̄кабхатта̄дина̄ аттано каммена гатомхи, са̄ пана майхам̣ нисиннат̣т̣ха̄нам̣ а̄гата̄’’ти вадати. сесаметтха̄пи утта̄на̄дхиппа̄йамева.
айам̣ пана саббаттха виниччхайо – рахо нисаджджасса̄доти метхунадхаммасаннисситакилесо вуччати. йо бхиккху тенасса̄дена ма̄туга̄масса сантикам̣ гантука̄мо аккхим̣ ан̃джети, дуккат̣ам̣. нива̄санам̣ нива̄сети, ка̄йабандханам̣ бандхати, чӣварам̣ па̄рупати, саббаттха пайоге пайоге дуккат̣ам̣. гаччхати, падава̄ре падава̄ре дуккат̣ам̣. гантва̄ нисӣдати, дуккат̣амева. ма̄туга̄ме а̄гантва̄ нисиннаматте па̄читтийам̣. саче са̄ иттхӣ кеначи каран̣ӣйена ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа пунаппунам̣ нисӣдати, нисаджджа̄йа нисаджджа̄йа па̄читтийам̣. йам̣ сандха̄йа гато, са̄ на дит̣т̣ха̄, ан̃н̃а̄ а̄гантва̄ нисӣдати, асса̄де уппанне па̄читтийам̣. маха̄паччарийам̣ пана ‘‘гаманака̄лато пат̣т̣ха̄йа асуддхачиттатта̄ а̄паттийева̄’’ти вуттам̣. саче самбахула̄ а̄гаччханти, ма̄туга̄маган̣ана̄йа па̄читтийа̄ни. саче ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа пунаппунам̣ нисӣданти, нисаджджа̄ган̣ана̄йа па̄читтийа̄ни. анийаметва̄ дит̣т̣хадит̣т̣ха̄йа саддхим̣ рахасса̄дам̣ каппесса̄мӣти гантва̄ нисиннасса̄пи а̄гата̄гата̄нам̣ васена пунаппунам̣ нисаджджа̄васена ча вуттанайенева а̄паттийо ведитабба̄. саче суддхачиттена гантва̄ нисиннасса сантикам̣ а̄гантва̄ нисинна̄йа иттхийа̄ рахасса̄до уппаджджати ана̄патти.
самут̣т̣ха̄на̄дӣни пат̣хамапа̄ра̄джикасадиса̄нева̄ти.
пат̣хамаанийатасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
2. дутийаанийатасиккха̄падаван̣н̣ана̄
452. тена самайена буддхо бхагава̄ти дутийаанийатасиккха̄падам̣. таттха бхагавата̄ пат̣иккхиттантиа̄димхи ‘‘йам̣ еко ека̄йа рахо пат̣иччханне а̄сане алам̣камманийе нисаджджам̣ каппеййа, там̣ нисаджджам̣ каппетум̣ пат̣иккхитта’’нти евам̣ самбандхо ведитаббо. итаратха̄ хи ‘‘екасса ека̄йа̄’’ти ваттаббам̣ сийа̄, касма̄? ‘‘пат̣иккхитта’’нти вуттатта̄. са̄миаттхе ва̄ етам̣ паччаттавачанам̣ ведитаббам̣.
453. на хева кхо пана пат̣иччханнанти еттха пана йампи бахи париккхиттам̣ анто виват̣ам̣ паривен̣ан̇ган̣а̄ди, тампи антогадханти ведитаббам̣. еварӯпан̃хи т̣ха̄нам̣ аппат̣иччханнейева гахитанти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. сесам̣ пат̣хамасиккха̄паданайенева ведитаббам̣. кевалан̃хи идха иттхӣпи пурисопи йо кочи вин̃н̃ӯ анандхо абадхиро антодва̄дасахаттхе ока̄се т̣хито ва̄ нисинно ва̄ виккхиттопи нидда̄йантопи ана̄паттим̣ кароти. бадхиро пана чаккхума̄пи андхо ва̄ абадхиропи на кароти. па̄ра̄джика̄паттин̃ча париха̄петва̄ дут̣т̣хуллава̄ча̄патти вутта̄ти айам̣ висесо. сесам̣ пуримасадисамева. убхайаттха̄пи умматтакаа̄дикаммика̄нам̣ ана̄патти.
самут̣т̣ха̄на̄дӣсу идам̣сиккха̄падам̣ тисамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йачиттато, ва̄ча̄читтато, ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти. кирийам̣, сан̃н̃а̄вимоккхам̣, сачиттакам̣, локаваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, акусалачиттам̣, сукхамаджджхаттаведана̄хи двиведанам̣. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.
дутийаанийатасиккха̄падаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
самантапа̄са̄дика̄йа винайасам̣ван̣н̣ана̄йа
анийатаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.