5. пат̣хамапава̄ран̣асиккха̄падаван̣н̣ана̄

236. пан̃чамасиккха̄паде – бхиккхӯ бхутта̄вӣ пава̄рита̄ти бра̄хман̣ена ‘‘ган̣хатха, бханте, йа̄ва иччхатха̄’’ти евам̣ йа̄вадаттхапава̄ран̣а̄йа, сайан̃ча ‘‘алам̣, а̄вусо, тхокам̣ тхокам̣ дехӣ’’ти евам̣ пат̣иккхепапава̄ран̣а̄йа пава̄рита̄. пат̣ивиссакети са̄мантагхарава̄сике.

237. ка̄коравасадданти ка̄ка̄нам̣ оравасаддам̣; саннипатитва̄ вираванта̄нам̣ саддам̣. аламетам̣ саббанти еттха тика̄рам̣ аватва̄ва ‘‘аламетам̣ саббам̣’’ еттакам̣ ваттум̣ ват̣т̣ати.

238-9. бхутта̄вӣти бхуттава̄. таттха ча йасма̄ йена екампи ситтхам̣ сан̇кха̄дитва̄ ва̄ асан̇кха̄дитва̄ ва̄ аджджхохаритам̣ хоти, со ‘‘бхутта̄вӣ’’ти сан̇кхйам̣ гаччхати, тенасса падабха̄джане ‘‘бхутта̄вӣ на̄ма пан̃чаннам̣ бходжана̄на’’нтиа̄ди вуттам̣. пава̄ритоти катапава̄ран̣о, катапат̣иккхепо. сопи ча йасма̄ на пат̣иккхепаматтена, атха кхо пан̃чан̇гавасена, тенасса падабха̄джане ‘‘пава̄рито на̄ма асанам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха йасма̄ ‘‘асанам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти имина̄ виппакатабходжано, ‘‘пава̄рито’’ти вутто. йо ча виппакатабходжано, тена кин̃чи бхуттам̣, кин̃чи абхуттам̣, йан̃ча бхуттам̣; там̣ сандха̄йа ‘‘бхутта̄вӣ’’типи сан̇кхйам̣ гаччхати, тасма̄ бхутта̄вӣвачанена висум̣ кан̃чи аттхасиддхим̣ на пасса̄ма. ‘‘дираттатираттам̣, чхаппан̃чава̄ча̄хӣ’’тиа̄дӣсу (па̄чи. 61-62) пана диратта̄дивачанам̣ вийа пава̄ритападасса парива̄ракабха̄вена бйан̃джанасилит̣т̣хата̄йа четам̣ вуттанти ведитаббам̣.

асанам̣ пан̃н̃а̄йатӣтиа̄дӣсу виппакатабходжанам̣ диссати, бхун̃джама̄но чесо пуггало хотӣти аттхо. бходжанам̣ пан̃н̃а̄йатӣти пава̄ран̣аппахонакабходжанам̣ диссати. одана̄дӣнам̣ че ан̃н̃атарам̣ пат̣иккхипитаббам̣ бходжанам̣ хотӣти аттхо. хаттхапа̄се т̣хитоти пава̄ран̣аппахонакам̣ бходжанам̣ ган̣хитва̄ да̄йако ад̣д̣хатеййахаттхаппама̄н̣е ока̄се хотӣти аттхо. абхихаратӣти со че да̄йако тасса там̣ бхаттам̣ ка̄йена абхихаратӣти аттхо. пат̣иккхепо пан̃н̃а̄йатӣти пат̣иккхепо диссати; тан̃че абхихат̣ам̣ со бхиккху ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ пат̣иккхипатӣти аттхо. евам̣ пан̃чаннам̣ ан̇га̄нам̣ васена пава̄рито на̄ма хотӣти. вуттампи четам̣ –

‘‘пан̃чахи упа̄ли а̄ка̄рехи пава̄ран̣а̄ пан̃н̃а̄йати – асанам̣ пан̃н̃а̄йати, бходжанам̣ пан̃н̃а̄йати, хаттхапа̄се т̣хито, абхихарати, пат̣иккхепо пан̃н̃а̄йатӣ’’ти (пари. 428).

татра̄йам̣ виниччхайо – ‘‘асана’’нтиа̄дӣсу та̄ва йан̃ча асна̄ти йан̃ча бходжанам̣ хаттхапа̄се т̣хитена абхихат̣ам̣ пат̣иккхипати, там̣ ‘‘одано, кумма̄со, сатту, маччхо, мам̣са’’нти имесам̣ ан̃н̃атарамева ведитаббам̣. таттха одано на̄ма – са̄ли, вӣхи, йаво, годхумо, кан̇гу, варако, кудрӯсакоти саттаннам̣ дхан̃н̃а̄нам̣ тан̣д̣улехи ниббатто. таттха ‘‘са̄лӣ’’ти антамасо нӣва̄рам̣ упа̄да̄йа сабба̄пи са̄лиджа̄ти. ‘‘вӣхӣ’’ти сабба̄пи вӣхиджа̄ти. ‘‘йавагодхумесу’’ бхедо наттхи. ‘‘кан̇гӯ’’ти сетараттака̄л̣абхеда̄ сабба̄пи кан̇гуджа̄ти. ‘‘варако’’ти антамасо варакачоракам̣ упа̄да̄йа сабба̄ сетаван̣н̣а̄ варакаджа̄ти. ‘‘кудрӯсако’’ти ка̄л̣ако драво чева са̄ма̄ка̄дибхеда̄ ча сабба̄пи тин̣адхан̃н̃аджа̄ти.

нӣва̄раваракачорака̄ четтха ‘‘дхан̃н̃а̄нулома̄’’ти ваданти. дхан̃н̃а̄ни ва̄ хонту дхан̃н̃а̄нулома̄ни ва̄, етесам̣ вуттаппабхеда̄нам̣ саттаннам̣ дхан̃н̃а̄нам̣ тан̣д̣уле гахетва̄ ‘‘бхаттам̣ пачисса̄ма̄’’ти ва̄ ‘‘йа̄гум̣ пачисса̄ма̄’’ти ва̄ ‘‘амбилапа̄йа̄са̄дӣсу ан̃н̃атарам̣ пачисса̄ма̄’’ти ва̄ йам̣кин̃чи сандха̄йа пачанту, саче ун̣хам̣ сӣталам̣ ва̄ бхун̃джанта̄нам̣ бходжанака̄ле гахитагахитат̣т̣ха̄не одхи пан̃н̃а̄йати, оданасан̇гахамева гаччхати, пава̄ран̣ам̣ джанети. саче одхи на пан̃н̃а̄йати, йа̄гусан̇гахам̣ гаччхати, пава̄ран̣ам̣ на джанети.

йопи па̄йа̄со ва̄ пан̣н̣апхалакал̣ӣрамиссака̄ амбилайа̄гу ва̄ уддханато ота̄ритаматта̄ аббхун̣ха̄ хоти, а̄ваджджитва̄ пивитум̣ сакка̄, хаттхена гахитока̄сепи одхим̣ на дассети, пава̄ран̣ам̣ на джанети. саче пана усума̄йа вигата̄йа сӣталӣбхӯта̄ гханабха̄вам̣ гаччхати, одхим̣ дассети, пуна пава̄ран̣ам̣ джанети. пуббе танубха̄во на раккхати. сачепи дадхитакка̄дӣни а̄ропетва̄ бахупан̣н̣апхалакал̣ӣре паккхипитва̄ мут̣т̣химатта̄пи тан̣д̣ула̄ паккхитта̄ хонти, бходжанака̄ле че одхи пан̃н̃а̄йати, пава̄ран̣ам̣ джанети. айа̄гуке нимантане ‘‘йа̄гум̣ дасса̄ма̄’’ти бхатте удакакан̃джикакхӣра̄дӣни а̄киритва̄ ‘‘йа̄гум̣ ган̣хатха̄’’ти денти. кин̃ча̄пи танука̄ хонти, пава̄ран̣ам̣ джанетийева. саче пана паккутхитесу удака̄дӣсу паккхипитва̄ пачитва̄ денти, йа̄гусан̇гахамева гаччхати. йа̄гусан̇гахам̣ гатепи тасмим̣ ва̄ ан̃н̃асмим̣ ва̄ йаттха маччхамам̣сам̣ паккхипанти, саче са̄сапаматтампи маччхамам̣сакхан̣д̣ам̣ ва̄ нха̄ру ва̄ пан̃н̃а̄йати, пава̄ран̣ам̣ джанети.

суддхарасако пана расакайа̄гу ва̄ на джанети. т̣хапетва̄ вуттадхан̃н̃а̄нам̣ тан̣д̣уле ан̃н̃ехи вен̣утан̣д̣ула̄дӣхи ва̄ кандамӯлапхалехи ва̄ йехи кехичи катам̣ бхаттампи пава̄ран̣ам̣ на джанети, пагева гханайа̄гу. саче панеттха маччхамам̣сам̣ паккхипанти, джанети. маха̄паччарийам̣ ‘‘пуппхааттха̄йа бхаттампи пава̄ран̣ам̣ джанетӣ’’ти вуттам̣. пуппхиаттха̄йа бхаттам̣ на̄ма пуппхикхаджджакаттха̄йа кутхитатӯдаке паккхипитва̄ седитатан̣д̣ула̄ вуччанти. саче пана те тан̣д̣уле суккха̄петва̄ кха̄данти, ват̣т̣ати; нева саттусан̇кхйам̣ на бхаттасан̇кхйам̣ гаччханти. пуна техи катабхаттам̣ пава̄ретийева. те тан̣д̣уле саппитела̄дӣсу ва̄ пачанти, пӯвам̣ ва̄ каронти, на пава̄ренти. путхука̄ ва̄ та̄хи катасаттубхатта̄дӣни ва̄ на пава̄ренти.

кумма̄со на̄ма йавехи катакумма̄со. ан̃н̃ехи пана мугга̄дӣхи катакумма̄со пава̄ран̣ам̣ на джанети. сатту на̄ма са̄ливӣхийавехи катасатту. кан̇гуваракакудрӯсакасӣса̄нипи бхаджджитва̄ ӣсакам̣ кот̣т̣етва̄ тхусе пала̄петва̄ пуна дал̣хам̣ кот̣т̣етва̄ чун̣н̣ам̣ каронти. сачепи там̣ аллатта̄ ека̄баддхам̣ хоти, саттусан̇гахамева гаччхати. кхарапа̄кабхаджджита̄нам̣ вӣхӣнам̣ тан̣д̣уле кот̣т̣етва̄ денти, тампи чун̣н̣ам̣ саттусан̇гахамева гаччхати. самапа̄кабхаджджита̄нам̣ пана вӣхӣнам̣ ва̄ вӣхипала̄па̄нам̣ ва̄ тан̣д̣ула̄ бхаджджитатан̣д̣ула̄ ева ва̄ на пава̄ренти. тесам̣ пана тан̣д̣ула̄дӣнам̣ чун̣н̣ам̣ пава̄рети. кхарапа̄кабхаджджита̄нам̣ вӣхӣнам̣ кун̣д̣акампи пава̄рети. самапа̄кабхаджджита̄нам̣ пана а̄тапасуккха̄нам̣ ва̄ кун̣д̣акам̣ на пава̄рети. ла̄джа̄ ва̄ техи катабхаттасаттуа̄дӣни ва̄ на пава̄ренти. бхаджджитапит̣т̣хам̣ ва̄ йам̣кин̃чи суддхакхаджджакам̣ ва̄ на пава̄рети. маччхамам̣сапӯритакхаджджакам̣ пана саттумодако ва̄ пава̄рети. маччхо мам̣сан̃ча па̄кат̣амева. айам̣ пана висесо – сачепи йа̄гум̣ пивантасса йа̄гуситтхаматта̄нева две маччхакхан̣д̣а̄ни ва̄ мам̣сакхан̣д̣а̄ни ва̄ екабха̄джане ва̄ на̄на̄бха̄джане ва̄ денти, та̄ни че акха̄данто ан̃н̃ам̣ йам̣кин̃чи пава̄ран̣аппахонакам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети. тато екам̣ кха̄дитам̣, екам̣ хаттхе ва̄ патте ва̄ хоти, со че ан̃н̃ам̣ пат̣иккхипати, пава̄рети. двепи кха̄дита̄ни хонти, мукхе са̄сапаматтампи авасит̣т̣хам̣ наттхи, сачепи ан̃н̃ам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети.

каппийамам̣сам̣ кха̄данто каппийамам̣сам̣ пат̣иккхипати, пава̄рети. каппийамам̣сам̣ кха̄данто акаппийамам̣сам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети. касма̄? аваттхута̄йа. йан̃хи бхиккхуно кха̄дитум̣ ват̣т̣ати, там̣йева пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти. идам̣ пана джа̄нанто акаппийатта̄ пат̣иккхипати, аджа̄нантопи пат̣иккхипитаббат̣т̣ха̄не т̣хитамева пат̣иккхипати на̄ма, тасма̄ на пава̄рети. саче пана акаппийамам̣сам̣ кха̄данто каппийамам̣сам̣ пат̣иккхипати, пава̄рети. касма̄? ваттхута̄йа. йан̃хи тена пат̣иккхиттам̣, там̣ пава̄ран̣а̄йа ваттху. йам̣ пана кха̄дати, там̣ кин̃ча̄пи пат̣иккхипитаббат̣т̣ха̄не т̣хитам̣, кха̄дийама̄нам̣ пана мам̣сабха̄вам̣ на джахати, тасма̄ пава̄рети. акаппийамам̣сам̣ кха̄данто акаппийамам̣сам̣ пат̣иккхипати, пуриманайенева на пава̄рети. каппийамам̣сам̣ ва̄ акаппийамам̣сам̣ ва̄ кха̄данто пан̃чаннам̣ бходжана̄нам̣ йам̣кин̃чи каппийабходжанам̣ пат̣иккхипати, пава̄рети. куладӯсакаведжджакаммауттаримануссадхамма̄рочанаса̄дитарӯпийа̄дӣхи ниббаттам̣ буддхапат̣икут̣т̣хам̣ анесана̄йа уппаннам̣ акаппийабходжанам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети. каппийабходжанам̣ ва̄ акаппийабходжанам̣ ва̄ бхун̃джантопи каппийабходжанам̣ пат̣иккхипати, пава̄рети. акаппийабходжанам̣ пат̣иккхипати, на пава̄ретӣти саббаттха вуттанайенева ка̄ран̣ам̣ ведитаббам̣.

евам̣ ‘‘асана’’нтиа̄дӣсу йан̃ча асна̄ти, йан̃ча бходжанам̣ хаттхапа̄се т̣хитена абхихат̣ам̣ пат̣иккхипанто пава̄ран̣ам̣ а̄паджджати, там̣ н̃атва̄ ида̄ни йатха̄ а̄паджджати, тасса джа̄нанаттхам̣ айам̣ виниччхайо – ‘‘‘асанам̣ бходжана’нти еттха та̄ва йена екаситтхампи аджджхохат̣ам̣ хоти, со саче паттамукхахаттха̄нам̣ йаттха каттхачи пан̃часу бходжанесу екасмимпи сати ан̃н̃ам̣ пан̃часу бходжанесу екампи пат̣иккхипати, пава̄рети. каттхачи бходжанам̣ наттхи, а̄мисагандхаматтам̣ пан̃н̃а̄йати, на пава̄рети. мукхе ча хаттхе ча бходжанам̣ наттхи, патте аттхи, тасмим̣ пана а̄сане на бхун̃джитука̄мо, виха̄рам̣ пависитва̄ бхун̃джитука̄мо, ан̃н̃асса ва̄ да̄тука̄мо, тасмим̣ че антаре бходжанам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети. касма̄? виппакатабходжанабха̄васса упаччхиннатта̄. йопи ан̃н̃атра гантва̄ бхун̃джитука̄мо мукхе бхаттам̣ гилитва̄ сесам̣ а̄да̄йа гаччханто антара̄магге ан̃н̃ам̣ бходжанам̣ пат̣иккхипати, тасса̄пи пава̄ран̣а̄ на хотӣ’’ти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. йатха̄ ча патте; евам̣ хаттхепи. мукхепи ва̄ виджджама̄набходжанам̣ саче анаджджхохаритука̄мо хоти, тасмин̃ча кхан̣е ан̃н̃ам̣ пат̣иккхипати, на пава̄рети. екасмин̃хи паде вутталаккхан̣ам̣ саббаттха ведитаббам̣ хоти. апича курундийам̣ еса найо дасситойева. вуттан̃хи таттха ‘‘мукхе бхаттам̣ гилитам̣, хаттхе бхаттам̣ вигха̄са̄дасса да̄тука̄мо, патте бхаттам̣ бхиккхусса да̄тука̄мо, саче тасмим̣ кхан̣е пат̣иккхипати, на пава̄ретӣ’’ти. хаттхапа̄се т̣хитоти еттха пана саче бхиккху нисинно хоти, а̄санасса паччхимантато пат̣т̣ха̄йа, саче т̣хито, пан̣хиантато пат̣т̣ха̄йа, саче нипанно, йена пассена нипанно, тасса па̄римантато пат̣т̣ха̄йа, да̄йакасса нисиннасса ва̄ т̣хитасса ва̄ нипаннасса ва̄ т̣хапетва̄ паса̄ритахаттхам̣ йам̣ а̄саннатарам̣ ан̇гам̣, тасса оримантена париччхиндитва̄ ад̣д̣хатеййахаттхо ‘‘хаттхапа̄со’’ти ведитаббо. тасмим̣ т̣хатва̄ абхихат̣ам̣ пат̣иккхипантассева пава̄ран̣а̄ хоти, на тато парам̣.

абхихаратӣти хаттхапа̄саббхантаре т̣хито гахан̣аттхам̣ упана̄мети. саче пана анантаранисиннопи бхиккху хаттхе ва̄ ӯрӯсу ва̄ а̄дха̄раке ва̄ т̣хитапаттам̣ анабхихаритва̄ва ‘‘бхаттам̣ ган̣ха̄’’ти вадати, там̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ наттхи. бхаттапаччхим̣ а̄нетва̄ пурато бхӯмийам̣ т̣хапетва̄ ‘‘ган̣ха̄хӣ’’ти вуттепи есева найо. ӣсакам̣ пана уддхаритва̄ ва̄ апана̄метва̄ ва̄ ‘‘ган̣хатха̄’’ти вутте пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти. тхера̄сане нисинно тхеро дӯре нисиннасса дахарабхиккхусса паттам̣ песетва̄ ‘‘ито оданам̣ ган̣ха̄хӣ’’ти вадати, ган̣хитва̄ пана гато тун̣хӣ тит̣т̣хати, дахаро ‘‘алам̣ майха’’нти пат̣иккхипати, на пава̄рети. касма̄? тхерасса дӯрабха̄вато дӯтасса ча анабхихаран̣атоти. саче пана гахетва̄ а̄гато бхиккху ‘‘идам̣ бхаттам̣ ган̣ха̄’’ти вадати, там̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти.

паривесана̄йа еко екена хаттхена оданапаччхим̣ екена кат̣аччхум̣ гахетва̄ бхиккхӯ паривисати, татра че ан̃н̃о а̄гантва̄ ‘‘ахам̣ паччхим̣ дха̄ресса̄ми, твам̣ оданам̣ дехӣ’’ти ватва̄ гахитаматтакамева кароти, паривесако ева пана там̣ дха̄рети, тасма̄ са̄ абхихат̣а̄ва хоти. тато да̄тука̄мата̄йа ган̣хантам̣ пат̣иккхипантасса пава̄ран̣а̄ хоти. саче пана паривисакена пхут̣т̣хаматта̄ва хоти, итарова нам̣ дха̄рети, тато да̄тука̄мата̄йа ган̣хантам̣ пат̣иккхипантасса пава̄ран̣а̄ на хоти. кат̣аччхуна̄ уддхат̣абхатте пана хоти. кат̣аччхуабхиха̄ройева хи тасса абхиха̄ро. двиннам̣ самабха̄репи пат̣иккхипанто пава̄ретийева̄ти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. анантарасса бхиккхуно бхатте диййама̄не итаро паттам̣ хаттхехи пидахати, пава̄ран̣а̄ наттхи. касма̄? ан̃н̃асса абхихат̣е пат̣иккхиттатта̄.

пат̣иккхепо пан̃н̃а̄йатӣти еттха ва̄ча̄йа абхихат̣ам̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ наттхи. ка̄йена абхихат̣ам̣ пана ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ пат̣иккхипантасса пава̄ран̣а̄ хотӣти ведитаббо.

таттха ка̄йена пат̣иккхепо на̄ма ан̇гулим̣ ва̄ хаттхам̣ ва̄ маччхикабӣджаним̣ ва̄ чӣваракан̣н̣ам̣ ва̄ ча̄лети, бхамука̄йа ва̄ а̄ка̄рам̣ кароти, куддхо ва̄ олокети, ва̄ча̄йа пат̣иккхепо на̄ма ‘‘ала’’нти ва̄, ‘‘на ган̣ха̄мӣ’’ти ва̄, ‘‘ма̄ а̄кира̄’’ти ва̄, ‘‘апагаччха̄’’ти ва̄ вадати; евам̣ йена кеначи а̄ка̄рена ка̄йена ва̄ ва̄ча̄йа ва̄ пат̣иккхитте пава̄ран̣а̄ хоти.

еко абхихат̣е бхатте пава̄ран̣а̄йа бхӣто хаттха апанетва̄ пунаппунам̣ патте оданам̣ а̄кирантам̣ ‘‘а̄кира а̄кира кот̣т̣етва̄ пӯрехӣ’’ти вадати, еттха катханти? маха̄суматтхеро та̄ва ‘‘ана̄киран̣аттха̄йа вуттатта̄ пава̄ран̣а̄ хотӣ’’ти а̄ха. маха̄падуматтхеро пана ‘‘‘а̄кира пӯрехӣ’ти вадантасса на̄ма ‘кассачи пава̄ран̣а̄ аттхӣ’ти ватва̄ ‘на пава̄ретӣ’’’ти а̄ха. апаро бхаттам̣ абхихарантам̣ бхиккхум̣ саллаккхетва̄ ‘‘ким̣ а̄вусо итопи кин̃чи ган̣хиссаси, дамми те кин̃чӣ’’ти а̄ха. татра̄пи ‘‘‘евам̣ на̄гамиссатӣ’ти вуттатта̄ ‘пава̄ран̣а̄ хотӣ’’’ти маха̄суматтхеро а̄ха. маха̄падуматтхеро пана ‘‘‘ган̣хиссасӣ’ти вадантасса на̄ма ‘кассачи пава̄ран̣а̄ аттхӣ’ти ватва̄ ‘на пава̄ретӣ’’’ти а̄ха.

еко самам̣сакам̣ расам̣ абхихаритва̄ ‘‘расам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, там̣ сутва̄ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ наттхи. ‘‘маччхарасам̣ мам̣сараса’’нти вутте пат̣иккхипато хоти, ‘‘идам̣ ган̣хатха̄’’ти вуттепи хотийева. мам̣сам̣ висум̣ катва̄ ‘‘мам̣сарасам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, таттха че са̄сапаматтампи мам̣сакхан̣д̣ам̣ аттхи, там̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ хоти. саче пана парисса̄вито хоти, ‘‘ват̣т̣атӣ’’ти абхайаттхеро а̄ха.

мам̣сарасена а̄пуччхантам̣ маха̄тхеро ‘‘мухуттам̣ а̄гамехӣ’’ти ватва̄ ‘‘тха̄лакам̣ а̄вусо а̄хара̄’’ти а̄ха. еттха катханти? маха̄суматтхеро та̄ва ‘‘абхиха̄ракасса гаманам̣ пат̣хамам̣ упаччхиннам̣, тасма̄ пава̄ретӣ’’ти а̄ха. маха̄падуматтхеро пана ‘‘айам̣ кухим̣ гаччхати, кӣдисам̣ етасса гаманам̣, ган̣хантасса̄пи на̄ма пава̄ран̣а̄ аттхӣ’’ти ватва̄ ‘‘на пава̄ретӣ’’ти а̄ха. кал̣ӣрапанаса̄дӣхи миссетва̄ мам̣сам̣ пачанти, там̣ гахетва̄ ‘‘кал̣ӣрасӯпам̣ ган̣хатха, панасабйан̃джанам̣ ган̣хатха̄’’ти ваданти, евампи на пава̄рети. касма̄? апава̄ран̣а̄рахасса на̄мена вуттатта̄. саче пана ‘‘маччхасӯпам̣ мам̣сасӯпа’’нти ва̄ ‘‘имам̣ ган̣хатха̄’’ти ва̄ ваданти, пава̄рети. мам̣сакарамбако на̄ма хоти, там̣ да̄тука̄мопи ‘‘карамбакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, ват̣т̣ати; на пава̄рети. ‘‘мам̣сакарамбака’’нти ва̄ ‘‘ида’’нти ва̄ вутте пана пава̄рети. есева найо саббесу маччхамам̣самиссакесу.

йо пана нимантане бхун̃джама̄но мам̣сам̣ абхихат̣ам̣ ‘‘уддисса ката’’нти ман̃н̃ама̄но пат̣иккхипати, пава̄ритова хотӣти маха̄паччарийам̣ вуттам̣. миссакакатха̄ пана курундийам̣ сут̣т̣ху вутта̄. еван̃хи таттха вуттам̣ – пин̣д̣апа̄тача̄рико бхиккху бхаттамиссакам̣ йа̄гум̣ а̄харитва̄ ‘‘йа̄гум̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, на пава̄рети. ‘‘бхаттам̣ ган̣хатха̄’’ти вутте пава̄рети. касма̄? йена̄пуччхито, тасса аттхита̄йа. айаметтха адхиппа̄йо – ‘‘йа̄гумиссакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, татра че йа̄гу бахутара̄ ва̄ хоти самасама̄ ва̄, на пава̄рети. йа̄гу манда̄, бхаттам̣ бахутарам̣, пава̄рети. идан̃ча саббаат̣т̣хакатха̄су вуттатта̄ на сакка̄ пат̣иккхипитум̣, ка̄ран̣ам̣ панеттха дуддасам̣. ‘‘бхаттамиссакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, бхаттам̣ бахукам̣ ва̄ самам̣ ва̄ аппатарам̣ ва̄ хоти, пава̄ретийева. бхаттам̣ ва̄ йа̄гум̣ ва̄ ана̄маситва̄ ‘‘миссакам̣ ган̣хатха̄’’ти вадати, татра че бхаттам̣ бахутарам̣ ва̄ самакам̣ ва̄ хоти, пава̄рети. аппатарам̣ на пава̄рети. идан̃ча карамбакена на сама̄нетаббам̣. карамбако хи мам̣самиссакопи хоти амам̣самиссакопи, тасма̄ ‘‘карамбака’’нти вутте пава̄ран̣а̄ наттхи. идам̣ пана бхаттамиссакамева. еттха вуттанайенева пава̄ран̣а̄ хоти. бахурасе бхатте расам̣, бахукхӣре кхӣрам̣ бахусаппимхи ча па̄йа̄се саппим̣ ган̣хатха̄ти висум̣ катва̄ дети, там̣ пат̣иккхипато пава̄ран̣а̄ наттхи.

йо пана гаччханто пава̄рети, со гаччхантова бхун̃джитум̣ лабхати. каддамам̣ ва̄ удакам̣ ва̄ патва̄ т̣хитена атириттам̣ ка̄ретаббам̣. саче антара̄ надӣ пӯра̄ хоти, надӣтӣре гумбам̣ анупарийа̄йантена бхун̃джитаббам̣. атха на̄ва̄ ва̄ сету ва̄ аттхи, там̣ абхирухитва̄пи чан̇камантенава бхун̃джитаббам̣, гаманам̣ на упаччхиндитаббам̣. йа̄не ва̄ хаттхиассапит̣т̣хе ва̄ чандаман̣д̣але ва̄ сӯрийаман̣д̣але ва̄ нисӣдитва̄ пава̄ритена йа̄ва маджджханхикам̣, та̄ва тесу гаччхантесупи нисинненева бхун̃джитаббам̣. йо т̣хито пава̄рети, т̣хитенева, йо нисинно пава̄рети, нисинненева бхун̃джитаббам̣. там̣ там̣ ирийа̄патхам̣ копентена атириттам̣ ка̄ретаббам̣. йо уккут̣ико нисӣдитва̄ пава̄рети, тена уккут̣икенева бхун̃джитаббам̣. тасса пана хет̣т̣ха̄ пала̄лапӣт̣хам̣ ва̄ кин̃чи ва̄ нисӣданакам̣ да̄таббам̣. пӣт̣хаке нисӣдитва̄ пава̄ритена а̄санам̣ ача̄летва̄ва чатассо диса̄ париваттантена бхун̃джитум̣ лаббхати. ман̃че нисӣдитва̄ пава̄ритена ито ва̄ етто ва̄ сам̣саритум̣ на лаббхати. саче пана нам̣ саха ман̃чена уккхипитва̄ ан̃н̃атра ненти, ват̣т̣ати. нипаджджитва̄ пава̄ритена нипанненева бхун̃джитаббам̣. париваттантена йена пассена нипанно, тасса т̣ха̄нам̣ на̄тиккаметаббам̣.

анатириттанти на атириттам̣; на адхиканти аттхо. там̣ пана йасма̄ каппийаката̄дӣхи саттахи винайакамма̄ка̄рехи акатам̣ ва̄ гила̄насса анадхикам̣ ва̄ хоти, тасма̄ падабха̄джане ‘‘акаппийаката’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха акаппийакатанти йам̣ таттха пхалам̣ ва̄ кандамӯла̄ди ва̄ пан̃чахи саман̣акаппехи каппийам̣ акатам̣; йан̃ча акаппийамам̣сам̣ ва̄ акаппийабходжанам̣ ва̄, етам̣ акаппийам̣ на̄ма. там̣ акаппийам̣ ‘‘аламетам̣ сабба’’нти евам̣ атириттам̣ катампи акаппийакатанти ведитаббам̣. аппат̣иггахитакатанти бхиккхуна̄ аппат̣иггахитам̣йева пуриманайенева атириттам̣ катам̣. анучча̄ритакатанти каппийам̣ ка̄ра̄петум̣ а̄гатена бхиккхуна̄ ӣсакампи ануккхиттам̣ ва̄ анапана̄митам̣ ва̄ катам̣. ахаттхапа̄се катанти каппийам̣ ка̄ра̄петум̣ а̄гатасса хаттхапа̄сато бахи т̣хитена катам̣. абхутта̄вина̄ катанти йо ‘‘аламетам̣ сабба’’нти атириттам̣ кароти, тена пава̄ран̣аппахонакам̣ бходжанам̣ абхуттена катам̣. бхутта̄вина̄ пава̄ритена а̄сана̄ вут̣т̣хитена катанти идам̣ утта̄намева. аламетам̣ саббанти авуттанти вачӣбхедам̣ катва̄ евам̣ авуттам̣ хоти. ити имехи саттахи винайакамма̄ка̄рехи йам̣ атириттам̣ каппийам̣ акатам̣, йан̃ча на гила̄на̄тириттам̣, тадубхайампи анатириттанти ведитаббам̣.

атириттам̣ пана тассева пат̣ипаккханайена ведитаббам̣. апичеттха бхутта̄вина̄ катам̣ хотӣти анантаре нисиннасса сабха̄гасса бхиккхуно паттато екампи ситтхам̣ ва̄ мам̣сахӣрам̣ ва̄ кха̄дитва̄ катампи бхутта̄вина̄ва катам̣ хотӣти ведитаббам̣. а̄сана̄ авут̣т̣хитена̄ти еттха пана асаммохаттхам̣ айам̣ виниччхайо – две бхиккхӯ па̄това бхун̃джама̄на̄ пава̄рита̄ хонти – екена таттхева нисӣдитаббам̣, итарена ниччабхаттам̣ ва̄ сала̄кабхаттам̣ ва̄ а̄нетва̄ упад̣д̣хам̣ тасса бхиккхуно патте а̄киритва̄ хаттхам̣ дховитва̄ сесам̣ тена бхиккхуна̄ каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ бхун̃джитаббам̣. касма̄? йан̃хи тасса хаттхе лаггам̣, там̣ акаппийам̣ хоти. саче пана пат̣хамам̣ нисинно бхиккху сайамева тасса паттато хаттхена ган̣ха̄ти, хаттхадхованакиччам̣ наттхи. саче пана евам̣ каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ бхун̃джантасса пуна кин̃чи бйан̃джанам̣ ва̄ кха̄данӣйам̣ ва̄ патте а̄киранти, йена пат̣хамам̣ каппийам̣ катам̣, со пуна ка̄тум̣ на лабхати. йена акатам̣, тена ка̄таббам̣. йан̃ча акатам̣, там̣ ка̄таббам̣. ‘‘йена аката’’нти ан̃н̃ена бхиккхуна̄ йена пат̣хамам̣ на катам̣, тена ка̄таббам̣. ‘‘йан̃ча аката’’нти йена пат̣хамам̣ каппийам̣ катам̣, тена̄пи йам̣ акатам̣ там̣ ка̄таббам̣. пат̣хамабха̄джане пана ка̄тум̣ на лаббхати. таттха хи карийама̄нам̣ пат̣хамам̣ катена саддхим̣ катам̣ хоти, тасма̄ ан̃н̃асмим̣ бха̄джане ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти адхиппа̄йо. евам̣ катам̣ пана тена бхиккхуна̄ пат̣хамам̣ катена саддхим̣ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати.

каппийам̣ каронтена ча на кевалам̣ паттейева, кун̣д̣епи паччхийампи йаттха каттхачи пурато т̣хапетва̄ она̄митабха̄джане ка̄таббам̣. там̣ сачепи бхиккхусатам̣ пава̄ритам̣ хоти, саббесам̣ бхун̃джитум̣ ват̣т̣ати, аппава̄рита̄нампи ват̣т̣ати. йена пана каппийам̣ катам̣, тасса на ват̣т̣ати. сачепи пава̄ретва̄ пин̣д̣а̄йа павит̣т̣хам̣ бхиккхум̣ паттам̣ гахетва̄ авассам̣ бхун̃джанаке ман̇галанимантане нисӣда̄пенти, атириттам̣ ка̄ретва̄ва бхун̃джитаббам̣. саче таттха ан̃н̃о бхиккху наттхи, а̄санаса̄лам̣ ва̄ виха̄рам̣ ва̄ паттам̣ песетва̄ ка̄ретаббам̣. каппийам̣ каронтена пана анупасампаннасса хаттхе т̣хитам̣ на ка̄таббам̣. саче а̄санаса̄ла̄йам̣ абйатто бхиккху хоти, сайам̣ гантва̄ каппийам̣ ка̄ра̄петва̄ а̄нетва̄ бхун̃джитаббам̣.

гила̄на̄тириттанти еттха на кевалам̣ йам̣ гила̄насса бхутта̄васесам̣ хоти, там̣ гила̄на̄тириттам̣; атха кхо йам̣кин̃чи гила̄нам̣ уддисса аджджа ва̄ све ва̄ йада̄ ва̄ иччхати, тада̄ кха̄диссатӣти а̄хат̣ам̣, там̣ саббам̣ ‘‘гила̄на̄тиритта’’нти ведитаббам̣. йам̣ йа̄мака̄лика̄дӣсу аджджхоха̄ре аджджхоха̄ре дуккат̣ам̣, там̣ асам̣сат̣т̣хавасена вуттам̣. саче пана а̄мисасам̣сат̣т̣ха̄ни хонти, а̄ха̄раттха̄йапи ана̄ха̄раттха̄йапи пат̣иггахетва̄ аджджхохарантасса па̄читтийамева.

241. сати паччайети йа̄мака̄ликам̣ пипа̄са̄йа сати пипа̄саччхеданаттхам̣, сатта̄хака̄ликам̣ йа̄ваджӣвикан̃ча тена тена упасаметаббаке а̄ба̄дхе сати тасса упасаманаттхам̣ парибхун̃джато ана̄патти. сесаметтха утта̄намева.

катхинасамут̣т̣ха̄нам̣ – ка̄йава̄чато ка̄йава̄ча̄читтато ча самут̣т̣ха̄ти, кирийа̄кирийам̣, носан̃н̃а̄вимоккхам̣, ачиттакам̣, пан̣н̣аттиваджджам̣, ка̄йакаммам̣, вачӣкаммам̣, тичиттам̣, тиведананти.

пат̣хамапава̄ран̣асиккха̄падам̣ пан̃чамам̣.