10. вибхан̇гасуттаван̣н̣ана̄
832. дасаме косаджджасахагатоти идха бхиккху чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манасикаронто нисӣдати. атхасса читте лӣна̄ка̄ро оккамати, со ‘‘лӣна̄ка̄ро ме окканто’’ти н̃атва̄ апа̄йабхайена читтам̣ таджджетва̄ пуна чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси кароти. атхасса пуна лӣна̄ка̄ро оккамати. со пуна апа̄йабхайена читтам̣ таджджетва̄ чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси каротӣти евамасса косаджджена вокин̣н̣атта̄ чхандо косаджджасахагато на̄ма хоти. косаджджасампайуттоти тассева вевачанам̣.
уддхаччасахагатоти идха бхиккху чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манасикаронто нисӣдати. атхасса читтам̣ уддхачче патати. со буддхадхаммасан̇гхагун̣е а̄ваджджетва̄ читтам̣ ха̄сетва̄ тосетва̄ камманийам̣ катва̄ пуна чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси кароти. атхасса пуна читтам̣ уддхачче патати. со пуна буддхадхаммасан̇гхагун̣е а̄ваджджетва̄ читтам̣ ха̄сетва̄ тосетва̄ камманийам̣ катва̄ чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси каротӣти евамасса уддхаччена вокин̣н̣атта̄ чхандо уддхаччасахагато на̄ма хоти.
тхинамиддхасахагатоти идха бхиккху чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манасикаронто нисӣдати. атхасса тхинамиддхам̣ уппаджджати. со ‘‘уппаннам̣ ме тхинамиддха’’нти н̃атва̄ удакена мукхам̣ пун̃чхитва̄, кан̣н̣е а̄кад̣д̣хитва̄ пагун̣ам̣ дхаммам̣ саджджха̄йитва̄ дива̄ гахитам̣ ва̄ а̄локасан̃н̃ам̣ манасикаритва̄ тхинамиддхам̣ винодетва̄ пуна чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси кароти. атхасса пуна тхинамиддхам̣ уппаджджати. со вуттанайенева пуна тхинамиддхам̣ винодетва̄ чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси каротӣти евамасса тхинамиддхена вокин̣н̣атта̄ чхандо тхинамиддхасахагато на̄ма хоти.
анувиккхиттоти идха бхиккху чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манасикаронто нисӣдати. атхасса ка̄магун̣а̄рамман̣е читтам̣ виккхипати. со ‘‘бахиддха̄ виккхиттам̣ ме читта’’нти н̃атва̄ анаматагга (сам̣. ни. 2.124-125) девадӯта- (ма. ни. 3.261) челопама (сам̣. ни. 5.1104) ана̄гатабхайасутта̄дӣни (а. ни. 5.77) а̄вадждженто суттадан̣д̣ена читтам̣ таджджетва̄ камманийам̣ катва̄ пуна чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси кароти. атхасса пуна читтам̣ виккхипати. со пуна суттадан̣д̣ена читтам̣ камманийам̣ катва̄ чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси каротӣти евамасса ка̄мавитаккавокин̣н̣атта̄ чхандо бахиддха̄ пан̃ча ка̄магун̣е а̄раббха анувиккхитто анувисат̣о хоти.
йатха̄ пуре татха̄ паччха̄ти каммат̣т̣ха̄навасенапи десана̄васенапи пуримапаччхимата̄ ведитабба̄. катхам̣? каммат̣т̣ха̄не та̄ва каммат̣т̣ха̄насса абхинивесо пуре на̄ма, арахаттам̣ паччха̄ на̄ма. таттха йо бхиккху мӯлакаммат̣т̣ха̄не абхинивиситва̄ атилӣна̄дӣсу чатӯсу т̣ха̄несу читтасса оккаманам̣ пат̣иседхетва̄, дут̣т̣хагон̣е йоджетва̄ са̄ренто вийа чатурассагхат̣икам̣ ота̄ренто вийа чатуннам̣ т̣ха̄на̄нам̣ екат̣т̣ха̄непи асаджджанто сан̇кха̄ре саммаситва̄ арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти. айампи йатха̄ пуре татха̄ паччха̄ вихарати на̄ма. айам̣ каммат̣т̣ха̄навасена пуримапаччхимата̄. десана̄васена пана кеса̄ пуре на̄ма, маттхалун̇гам̣ паччха̄ на̄ма. таттха йо бхиккху кесесу абхинивиситва̄ ван̣н̣асан̣т̣ха̄на̄дивасена кеса̄дайо паригган̣ханто чатӯсу т̣ха̄несу асаджджанто йа̄ва маттхалун̇га̄ бха̄ванам̣ па̄пети, айампи йатха̄ пуре татха̄ паччха̄ вихарати на̄ма. евам̣ десана̄васена пуримапаччхимата̄ ведитабба̄. йатха̄ паччха̄ татха̄ пурети идам̣ пуримассева вевачанам̣.
йатха̄ адхо татха̄ уддханти идам̣ сарӣравасена ведитаббам̣. тенева̄ха ‘‘уддхам̣ па̄датала̄ адхо кесаматтхака̄’’ти. таттха йо бхиккху па̄даталато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва кесаматтхака̄ дваттим̣са̄ка̄равасена ва̄ па̄дан̇гулиаггапаббат̣т̣хито йа̄ва сӣсакат̣а̄хам̣, сӣсакат̣а̄хато йа̄ва па̄дан̇гулӣнам̣ аггапаббат̣т̣хӣни, та̄ва ат̣т̣хивасена ва̄ бха̄ванам̣ па̄пети чатӯсу т̣ха̄несу екат̣т̣ха̄непи асаджджанто. айам̣ йатха̄ уддхам̣ татха̄ адхо, йатха̄ адхо татха̄ уддхам̣ вихарати на̄ма.
йехи а̄ка̄рехӣти йехи кот̣т̣ха̄сехи. йехи лин̇гехӣти йехи сан̣т̣ха̄нехи. йехи нимиттехӣти йехи упат̣т̣ха̄нехи. а̄локасан̃н̃а̄ суггахита̄ хотӣти йо бхиккху ан̇ган̣е нисӣдитва̄ а̄локасан̃н̃ам̣ манаси кароти, ка̄лена нимӣлети, ка̄лена уммӣлети. атхасса йада̄ нимӣлентасса̄пи уммӣлетва̄ олокентасса вийа екасадисамева упат̣т̣ха̄ти, тада̄ а̄локасан̃н̃а̄ джа̄та̄ на̄ма хоти. ‘‘дива̄сан̃н̃а̄’’типи тассева на̄мам̣. са̄ ча пана раттим̣ уппаджджама̄на̄ суггахита̄ на̄ма хоти. сва̄дхит̣т̣хита̄типи тассева вевачанам̣. сут̣т̣ху адхит̣т̣хита̄ сут̣т̣ху т̣хапита̄ сва̄дхит̣т̣хита̄ на̄ма вуччати. са̄ аттхато суггахита̄йева. йо ва̄ а̄локена тхинамиддхам̣ винодетва̄ чхандам̣ уппа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси кароти, тасса дива̄пи а̄локасан̃н̃а̄ суггахита̄ сва̄дхит̣т̣хита̄ на̄ма. ратти ва̄ хоту дива̄ ва̄ йена а̄локена тхинамиддхам̣ винодетва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ манаси кароти, тасмим̣ тхинамиддхавинодане а̄локе уппанна̄ сан̃н̃а̄ суггахита̄йева на̄ма. вӣрийа̄дӣсупи есева найо. имасмим̣ сутте чханнам̣ абхин̃н̃а̄нам̣ па̄дакиддхи катхита̄.
па̄са̄дакампанавагго дутийо.