8. сакаликасуттаван̣н̣ана̄
38. ат̣т̣хаме маддакуччхисминти евам̣на̄маке уййа̄не. тан̃хи аджа̄тасаттумхи куччхигате тасса ма̄тара̄ – ‘‘айам̣ майхам̣ куччхигато габбхо ран̃н̃о сатту бхависсати. ким̣ ме имина̄’’ти? габбхапа̄танаттхам̣ куччхи мадда̄пита̄. тасма̄ ‘‘маддакуччхӣ’’ти сан̇кхам̣ гатам̣. мига̄нам̣ пана абхайава̄саттха̄йа диннатта̄ мигада̄йоти вуччати.
тена кхо пана самайена̄ти еттха айам̣ анупуббикатха̄ – девадатто хи аджа̄тасаттум̣ нисса̄йа дхануггахе ча дханапа̄лакан̃ча пайоджетва̄пи татха̄гатасса джӣвитантара̄йам̣ ка̄тум̣ асакконто ‘‘сахаттхенева ма̄ресса̄мӣ’’ти гиджджхакӯт̣апаббатам̣ абхирухитва̄ махантам̣ кӯт̣а̄га̄раппама̄н̣ам̣ силам̣ уккхипитва̄, ‘‘саман̣о готамо чун̣н̣авичун̣н̣о хотӯ’’ти павиджджхи. маха̄тха̄мава̄ киреса пан̃чаннам̣ хаттхӣнам̣ балам̣ дха̄рети. ат̣т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣, йам̣ буддха̄нам̣ парӯпаккамена джӣвитантара̄йо бхавеййа̄ти там̣ татха̄гатасса сарӣра̄бхимукхам̣ а̄гаччхантам̣ а̄ка̄се ан̃н̃а̄ сила̄ ут̣т̣хахитва̄ сампат̣иччхи. двиннам̣ сила̄нам̣ сампаха̄рена маханто па̄са̄н̣асса сакалика̄ ут̣т̣хахитва̄ бхагавато пит̣т̣хипа̄дапарийантам̣ абхихани, па̄до маха̄пхарасуна̄ пахато вийа самуггаталохитена ла̄кха̄расамаккхито вийа ахоси. бхагава̄ уддхам̣ уллокетва̄ девадаттам̣ етадавоча – ‘‘баху тайа̄ могхапуриса, апун̃н̃ам̣ пасутам̣, йо твам̣ падут̣т̣хачитто вадхакачитто татха̄гатасса лохитам̣ уппа̄десӣ’’ти. тато пат̣т̣ха̄йа бхагавато апха̄су джа̄там̣. бхиккхӯ чинтайим̣су – ‘‘айам̣ виха̄ро уджджан̇гало висамо, бахӯнам̣ кхаттийа̄дӣнан̃чева паббаджита̄нан̃ча анока̄со’’ти. те татха̄гатам̣ ман̃часивика̄йа а̄да̄йа маддакуччхим̣ найим̣су. тена вуттам̣ – ‘‘тена кхо пана самайена бхагавато па̄до сакалика̄йа кхато хотӣ’’ти.
бхуса̄ти балаватийо. суданти нипа̄таматтам̣. дуккханти сукхапат̣иккхепо. тибба̄ти бахала̄. кхара̄ти пхаруса̄. кат̣ука̄ти тикхин̣а̄. аса̄та̄ти амадхура̄. на та̄су мано аппети, на та̄ манам̣ аппа̄йанти вад̣д̣хентӣти амана̄па̄. сато сампаджа̄ноти ведана̄дхива̄санасатисампаджан̃н̃ена саманна̄гато хутва̄. авихан̃н̃ама̄ноти апӣл̣ийама̄но, сампариваттаса̄йита̄йа ведана̄нам̣ васам̣ агаччханто.
сӣхасеййанти еттха ка̄мабхогисеййа̄, петасеййа̄, сӣхасеййа̄, татха̄гатасеййа̄ти чатассо сеййа̄. таттха ‘‘йебхуййена, бхиккхаве, ка̄мабхогӣ сатта̄ ва̄мена пассена сентӣ’’ти айам̣ ка̄мабхогисеййа̄. тесу хи йебхуййена даккхин̣апассена сайа̄но на̄ма наттхи. ‘‘йебхуййена, бхиккхаве, пета̄ утта̄на̄ сентӣ’’ти айам̣ петасеййа̄. аппамам̣салохитатта̄ хи ат̣т̣хисан̇гха̄т̣аджат̣ита̄ екена пассена сайитум̣ на сакконти, утта̄на̄ва сенти. ‘‘йебхуййена, бхиккхаве, сӣхо мигара̄джа̄ нан̇гут̣т̣хам̣ антарасаттхимхи анупаккхипитва̄ даккхин̣ена пассена сетӣ’’ти айам̣ сӣхасеййа̄. теджуссадатта̄ хи сӣхо мигара̄джа̄ две пуримапа̄де екасмим̣, ‘паччхимапа̄де екасмим̣ т̣ха̄не т̣хапетва̄ нан̇гут̣т̣хам̣ антарасаттхимхи паккхипитва̄ пуримапа̄дапаччхимапа̄данан̇гут̣т̣ха̄нам̣ т̣хитока̄сам̣ саллаккхетва̄ двиннам̣ пуримапа̄да̄нам̣ маттхаке сӣсам̣ т̣хапетва̄ сайати, дивасампи сайитва̄ пабуджджхама̄но на утрасанто пабуджджхати, сӣсам̣ пана уккхипитва̄ пуримапа̄да̄дӣнам̣ т̣хитока̄сам̣ саллаккхети’. саче кин̃чи т̣ха̄нам̣ виджахитва̄ т̣хитам̣ хоти, ‘‘найидам̣ туйхам̣ джа̄тийа̄, на сӯрабха̄васса анурӯпа’’нти анаттамано хутва̄ таттхева сайати, на гочара̄йа паккамати. авиджахитва̄ т̣хите пана ‘‘туйхам̣ джа̄тийа̄ ча сӯрабха̄васса ча анурӯпамида’’нти хат̣т̣хатут̣т̣хо ут̣т̣ха̄йа сӣхавиджамбхитам̣ виджамбхитва̄ кесарабха̄рам̣ видхунитва̄ тиккхаттум̣ сӣхана̄дам̣ надитва̄ гочара̄йа паккамати. чатуттхаджджха̄насеййа̄ пана ‘‘татха̄гатасеййа̄’’ти вуччати. та̄су идха сӣхасеййа̄ а̄гата̄. айан̃хи теджуссадаирийа̄патхатта̄ уттамасеййа̄ на̄ма.
па̄де па̄данти даккхин̣апа̄де ва̄мапа̄дам̣. ачча̄дха̄йа̄ти атиа̄дха̄йа, ӣсакам̣ атиккамма т̣хапетва̄. гоппхакена хи гоппхаке джа̄н̣уна̄ ва̄ джа̄н̣умхи сан̇гхат̣т̣ийама̄не абхин̣хам̣ ведана̄ уппаджджати, читтам̣ екаггам̣ на хоти, сеййа̄ апха̄сука̄ хоти. йатха̄ на сан̇гхат̣т̣ети, евам̣ атиккамма т̣хапите ведана̄ нуппаджджати, читтам̣ екаггам̣ хоти, сеййа̄ пха̄су хоти. тасма̄ евам̣ нипаджджи. сато сампаджа̄ноти сайанапаригга̄хакасатисампаджан̃н̃ена саманна̄гато. ‘‘ут̣т̣ха̄насан̃н̃а’’нти панеттха на вуттам̣, гила̄насеййа̄ хеса̄ татха̄гатасса.
саттасата̄ти имасмим̣ сутте сабба̄пи та̄ девата̄ гила̄насеййат̣т̣ха̄нам̣ а̄гата̄. уда̄нам̣ уда̄несӣти гила̄насеййам̣ а̄гата̄нам̣ доманассена бхавитаббам̣ сийа̄. има̄сам̣ пана татха̄гатасса ведана̄дхива̄санам̣ дисва̄, ‘‘ахо буддха̄нам̣ маха̄нубха̄вата̄! еварӯпа̄су на̄ма ведана̄су ваттама̄на̄су вика̄раматтампи наттхи, сирӣсайане алан̇каритва̄ т̣хапитасуван̣н̣арӯпакам̣ вийа анин̃джама̄нена ка̄йена нипанно, ида̄нисса адхикатарам̣ мукхаван̣н̣о вирочати, а̄бха̄сампанно пун̣н̣ачандо вийа сампати викаситам̣ вийа ча аравиндам̣ асса мукхам̣ собхати, ка̄йепи ван̣н̣а̄йатанам̣ ида̄ни сусаммат̣т̣хакан̃чанам̣ вийа виппасӣдатӣ’’ти уда̄нам̣ удапа̄ди.
на̄го вата бхоти, еттха бхоти дхамма̄лапанам̣. балавантат̣т̣хена на̄го. на̄гавата̄ти на̄габха̄вена. сӣхо вата̄тиа̄дӣсу асанта̄санат̣т̣хена сӣхо. бйаттапаричайат̣т̣хена ка̄ран̣а̄ка̄ран̣аджа̄нанена ва̄ а̄джа̄нӣйо. аппат̣исамат̣т̣хена нисабхо. гавасатаджет̣т̣хако хи усабхо, гавасахассаджет̣т̣хако васабхо, гавасатасахассаджет̣т̣хако нисабхоти вуччати. бхагава̄ пана аппат̣исамат̣т̣хена а̄сабхам̣ т̣ха̄нам̣ пат̣иджа̄на̄ти. теневаттхена идха ‘‘нисабхо’’ти вутто. дхурава̄хат̣т̣хена дхорайхо. ниббисеванат̣т̣хена данто.
пасса̄ти анийамита̄н̣атти. сама̄дхинти арахаттапхаласама̄дхим̣. сувимуттанти пхалавимуттийа̄ сувимуттам̣. ра̄га̄нугатам̣ пана читтам̣ абхинатам̣ на̄ма хоти, доса̄нугатам̣ апанатам̣. тадубхайапат̣иккхепена на ча̄бхинатам̣ на ча̄панатанти а̄ха. на ча сасан̇кха̄раниггайхава̄ритагатанти на сасан̇кха̄рена саппайогена килесе ниггахетва̄ ва̄ритаватам̣, килеса̄нам̣ пана чхиннатта̄ ватам̣ пхаласама̄дхина̄ сама̄хитанти аттхо. атиккамитаббанти вихет̣хетаббам̣ гхат̣т̣етаббам̣. адассана̄ти ан̃н̃а̄н̣а̄. ан̃н̃а̄н̣ӣ хи андхаба̄лова еварӯпе саттхари апараджджхеййа̄ти девадаттам̣ гхат̣т̣айама̄на̄ ваданти.
пан̃чаведа̄ти итиха̄сапан̃чама̄нам̣ веда̄нам̣ дха̄рака̄. сатам̣ саманти вассасатам̣. тапассӣти тапанисситака̄ хутва̄. чаранти чаранта̄. на самма̄вимуттанти сачепи еварӯпа̄ бра̄хман̣а̄ вассасатам̣ чаранти, читтан̃ча несам̣ самма̄ вимуттам̣ на хоти. хӣнаттарӯпа̄ на па̄рам̣ гама̄ тети хӣнаттасабха̄ва̄ те нибба̄нан̇гама̄ на хонти. ‘‘хӣнаттхарӯпа̄’’типи па̄т̣хо, хӣнаттхаджа̄тика̄ парихӣнаттха̄ти аттхо. тан̣ха̄дхипанна̄ти тан̣ха̄йа аджджхоттхат̣а̄. ватасӣлабаддха̄ти аджаватакуккуравата̄дӣхи ча ватехи та̄дисехева ча сӣлехи баддха̄. лӯкхам̣ тапанти пан̃ча̄тапата̄панам̣ кан̣т̣акасеййа̄дикам̣ тапам̣. ида̄ни са̄ девата̄ са̄санасса ниййа̄никабха̄вам̣ катхентӣ на ма̄нака̄масса̄тиа̄дима̄ха. там̣ вуттаттхамева̄ти. ат̣т̣хамам̣.