7. самайасуттаван̣н̣ана̄
37. саттаме саккесӯти ‘‘сакйа̄ вата, бхо кума̄ра̄’’ти (дӣ. ни. 1.267) уда̄нам̣ пат̣ичча сакка̄ти ладдхана̄ма̄нам̣ ра̄джакума̄ра̄нам̣ нива̄со екопи джанападо рӯл̣хӣсаддена сакка̄ти вуччати. тасмим̣ саккесу джанападе. маха̄ванети сайам̣джа̄те аропиме химавантена саддхим̣ ека̄баддхе махати ване. саббехева арахантехӣти имам̣ суттам̣ катхитадивасейева паттаарахантехи.
татра̄йам̣ анупуббикатха̄ – са̄кийаколийа̄ хи кира капилаваттхунагарасса ча колийанагарасса ча антаре рохин̣им̣ на̄ма надим̣ екенева а̄варан̣ена бандха̄петва̄ сасса̄ни ка̄ренти. атха джет̣т̣хамӯлама̄се сассесу мила̄йантесу убхайанагарава̄сӣнампи каммака̄ра̄ саннипатим̣су. таттха колийанагарава̄сино а̄хам̣су – ‘‘идам̣ удакам̣ убхайато а̄харийама̄нам̣ на тумха̄кам̣, на амха̄кам̣ пахоссати, амха̄кам̣ пана сассам̣ екена удакенева ниппхаджджиссати, идам̣ удакам̣ амха̄кам̣ детха̄’’ти. капилаваттхува̄сино а̄хам̣су – ‘‘тумхесу кот̣т̣хе пӯретва̄ т̣хитесу майам̣ раттасуван̣н̣анӣламан̣ика̄л̣акаха̄пан̣е ча гахетва̄ паччхипасиббака̄дихаттха̄ на саккхисса̄ма тумха̄кам̣ гхарадва̄ре вичаритум̣, амха̄кампи сассам̣ екенева удакена ниппхаджджиссати, идам̣ удакам̣ амха̄кам̣ детха̄’’ти. ‘‘на майам̣ дасса̄ма̄’’ти. ‘‘майампи на дасса̄ма̄’’ти. евам̣ катхам̣ вад̣д̣хетва̄ еко ут̣т̣ха̄йа екасса паха̄рам̣ ада̄си, сопи ан̃н̃асса̄ти евам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пахаритва̄ ра̄джакула̄нам̣ джа̄тим̣ гхат̣т̣етва̄ калахам̣ вад̣д̣хайим̣су.
колийакаммака̄ра̄ ваданти – ‘‘тумхе капилаваттхува̄сике гахетва̄ гаджджатха, йе сон̣асин̇га̄ла̄дайо вийа аттано бхагинӣхи саддхим̣ сам̣васим̣су, етесам̣ хаттхино ча асса̄ ча пхалака̄вудха̄ни ча амха̄кам̣ ким̣ кариссантӣ’’ти? са̄кийакаммака̄ра̄ ваданти – ‘‘тумхе да̄ни кут̣т̣хино да̄раке гахетва̄ гаджджатха, йе ана̄тха̄ ниггатика̄ тираччха̄на̄ вийа коларуккхе васим̣су, етесам̣ хаттхино ча асса̄ ча пхалака̄вудха̄ни ча амха̄кам̣ ким̣ кариссантӣ’’ти? те гантва̄ тасмим̣ камме нийуттаамачча̄нам̣ катхесум̣, амачча̄ ра̄джакула̄нам̣ катхесум̣. тато са̄кийа̄ – ‘‘бхагинӣхи саддхим̣ сам̣васитака̄нам̣ тха̄ман̃ча балан̃ча дассесса̄ма̄’’ти йуддхасаджджа̄ никкхамим̣су. колийа̄пи – ‘‘коларуккхава̄сӣнам̣ тха̄ман̃ча балан̃ча дассесса̄ма̄’’ти йуддхасаджджа̄ никкхамим̣су.
бхагава̄пи раттийа̄ паччӯсасамайева маха̄карун̣а̄сама̄паттито ут̣т̣ха̄йа локам̣ волокенто име евам̣ йуддхасадждже никкхаманте аддаса. дисва̄ – ‘‘майи гате айам̣ калахо вӯпасаммиссати ну кхо уда̄ху но’’ти упадха̄ренто – ‘‘ахаметтха гантва̄ калахавӯпасаманаттхам̣ тӣн̣и джа̄така̄ни катхесса̄ми, тато калахо вӯпасаммиссати. атха са̄маггидӣпанаттха̄йа две джа̄така̄ни катхетва̄ аттадан̣д̣асуттам̣ десесса̄ми. десанам̣ сутва̄ убхайанагарава̄синопи ад̣д̣хатийа̄ни ад̣д̣хатийа̄ни кума̄расата̄ни дассанти, ахам̣ те пабба̄джесса̄ми, тада̄ маха̄сама̄гамо бхависсатӣ’’ти саннит̣т̣ха̄нам̣ ака̄си. тасма̄ имесу йуддхасаджджесу никкхамантесу кассачи ана̄рочетва̄ сайамева паттачӣварама̄да̄йа гантва̄ двиннам̣ сена̄нам̣ антаре а̄ка̄се паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ чхаббан̣н̣арасмийо виссаджджетва̄ нисӣди.
капилаваттхува̄сино бхагавантам̣ дисва̄ва, ‘‘амха̄кам̣ н̃а̄тисет̣т̣хо саттха̄ а̄гато. дит̣т̣хо ну кхо тена амха̄кам̣ калахакаран̣абха̄во’’ти чинтетва̄, ‘‘на кхо пана сакка̄ бхагавати а̄гате амхехи парасса сарӣре саттхам̣ па̄тетум̣. колийанагарава̄сино амхе хананту ва̄ баджджханту ва̄’’ти. а̄вудха̄ни чхад̣д̣етва̄, бхагавантам̣ вандитва̄, нисӣдим̣су. колийанагарава̄синопи татхева чинтетва̄ а̄вудха̄ни чхад̣д̣етва̄, бхагавантам̣ вандитва̄, нисӣдим̣су.
бхагава̄ джа̄нантова, ‘‘касма̄ а̄гататтха, маха̄ра̄джа̄’’ти пуччхи? ‘‘на, бхагава̄, титтхакӣл̣а̄йа на паббатакӣл̣а̄йа, на надӣкӣл̣а̄йа, на гиридассанаттхам̣, имасмим̣ пана т̣ха̄не сан̇га̄мам̣ паччупат̣т̣хапетва̄ а̄гатамха̄’’ти. ‘‘ким̣ нисса̄йа во калахо, маха̄ра̄джа̄ти? удакам̣, бхантети. удакам̣ ким̣ аггхати, маха̄ра̄джа̄ти? аппам̣, бхантети. патхавӣ на̄ма ким̣ аггхати, маха̄ра̄джа̄ти? анаггха̄, бхантети. кхаттийа̄ ким̣ аггхантӣти? кхаттийа̄ на̄ма анаггха̄, бхантети. аппамӯлам̣ удакам̣ нисса̄йа киматтхам̣ анаггхе кхаттийе на̄сетха, маха̄ра̄джа, калахе асса̄до на̄ма наттхи, калахавасена, маха̄ра̄джа, ат̣т̣ха̄не верам̣ катва̄ ека̄йа руккхадевата̄йа ка̄л̣асӣхена саддхим̣ баддха̄гха̄то сакалампи имам̣ каппам̣ ануппаттойева̄ти ватва̄ пханданаджа̄такам̣ (джа̄. 1.13.14 а̄дайо) катхеси’’. тато ‘‘парапаттийена на̄ма, маха̄ра̄джа, на бхавитаббам̣. парапаттийа̄ хутва̄ хи екасса сасакасса катха̄йа тийоджанасахассавиттхате химаванте чатуппадаган̣а̄ маха̄самуддам̣ паккхандино ахесум̣. тасма̄ парапаттийена на бхавитабба’’нти ватва̄, патхавӣундрийаджа̄такам̣ катхеси. тато ‘‘када̄чи, маха̄ра̄джа, дуббалопи маха̄баласса рандхам̣ виварам̣ пассати, када̄чи маха̄бало дуббаласса. лат̣укика̄пи хи сакун̣ика̄ хаттхина̄гам̣ гха̄тесӣ’’ти лат̣укикаджа̄такам̣ (джа̄. 1.5.39 а̄дайо) катхеси. евам̣ калахавӯпасаманаттха̄йа тӣн̣и джа̄така̄ни катхетва̄ са̄маггипаридӣпанаттха̄йа две джа̄така̄ни катхеси. катхам̣? ‘‘самагга̄нан̃хи, маха̄ра̄джа, кочи ота̄рам̣ на̄ма пасситум̣ на саккотӣти ватва̄, руккхадхаммаджа̄такам̣ (джа̄. 1.1.74) катхеси. тато ‘‘самагга̄нам̣, маха̄ра̄джа, кочи виварам̣ дасситум̣ на саккхи. йада̄ пана ан̃н̃аман̃н̃ам̣ вива̄дамакам̣су, атха те неса̄дапутто джӣвита̄ воропетва̄ а̄да̄йа гатоти вива̄де асса̄до на̄ма наттхӣ’’ти ватва̄, ват̣т̣акаджа̄такам̣ (джа̄. 1.1.118) катхеси. евам̣ има̄ни пан̃ча джа̄така̄ни катхетва̄ аваса̄не аттадан̣д̣асуттам̣ (су. ни. 941 а̄дайо) катхеси.
ра̄джа̄но пасанна̄ – ‘‘саче саттха̄ на̄гамисса, майам̣ сахаттха̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ вадхитва̄ лохитанадим̣ паваттайисса̄ма. амха̄кам̣ путтабха̄таро ча гехадва̄ре на пассеййа̄ма, са̄санапат̣иса̄санампи но а̄харан̣ако на̄бхависса. саттха̄рам̣ нисса̄йа но джӣвитам̣ ладдхам̣. саче пана саттха̄ а̄га̄рам̣ аджджха̄васисса дӣпасахассадвайапарива̄рам̣ чатумаха̄дӣпараджджамасса хаттхагатам̣ абхависса, атирекасахассам̣ кхо панасса путта̄ абхависсам̣су, тато кхаттийапарива̄ро авичарисса. там̣ кхо панеса сампаттим̣ паха̄йа никкхамитва̄ самбодхим̣ патто. ида̄нипи кхаттийапарива̄ройева вичаратӯ’’ти убхайанагарава̄сино ад̣д̣хатийа̄ни ад̣д̣хатийа̄ни кума̄расата̄ни адам̣су. бхагава̄пи те пабба̄джетва̄ маха̄ванам̣ агама̄си. тесам̣ гаруга̄равена на аттано ручийа̄ паббаджита̄нам̣ анабхирати уппаджджи. пура̄н̣адутийика̄йопи тесам̣ – ‘‘аййапутта̄ уккан̣т̣ханту, гхара̄ва̄со на сан̣т̣ха̄тӣ’’тиа̄дӣни ватва̄ са̄санам̣ песенти. те ча атирекатарам̣ уккан̣т̣хим̣су.
бхагава̄ а̄вадждженто тесам̣ анабхиратибха̄вам̣ н̃атва̄ – ‘‘име бхиккхӯ ма̄дисена буддхена саддхим̣ екато васанта̄ уккан̣т̣ханти, ханда несам̣ кун̣а̄ладахасса ван̣н̣ам̣ катхетва̄ таттха нетва̄ анабхиратим̣ винодемӣ’’ти кун̣а̄ладахасса ван̣н̣ам̣ катхеси. те там̣ дат̣т̣хука̄ма̄ ахесум̣. дат̣т̣хука̄маттха, бхиккхаве, кун̣а̄ладаханти? а̄ма бхагава̄ти. йади евам̣ етха гаччха̄ма̄ти. иддхиманта̄нам̣ бхагава̄ гаманат̣т̣ха̄нам̣ майам̣ катхам̣ гамисса̄ма̄ти. тумхе гантука̄ма̄ хотха, ахам̣ мама̄нубха̄вена гахетва̄ гамисса̄мӣти. са̄дху, бхантети. бхагава̄ пан̃ча бхиккхусата̄ни гахетва̄ а̄ка̄се уппатитва̄ кун̣а̄ладахе патит̣т̣ха̄йа те бхиккхӯ а̄ха – ‘‘бхиккхаве, имасмим̣ кун̣а̄ладахе йесам̣ маччха̄нам̣ на̄мам̣ на джа̄на̄тха мамам̣ пуччхатха̄’’ти.
те пуччхим̣су. бхагава̄ пуччхитам̣ пуччхитам̣ катхеси. на кевалан̃ча, маччха̄нам̣йева, тасмим̣ ванасан̣д̣е руккха̄нампи паббатапа̄де двипадачатуппадасакун̣а̄нампи на̄ма̄ни пуччха̄петва̄ катхеси. атха двӣхи сакун̣ехи мукхатун̣д̣акена д̣ам̣ситва̄ гахитадан̣д̣аке нисинно кун̣а̄ласакун̣ара̄джа̄ пурато паччхато убхосу ча пассесу сакун̣асан̇гхапаривуто а̄гаччхати. бхиккхӯ там̣ дисва̄ – ‘‘еса, бханте, имесам̣ сакун̣а̄нам̣ ра̄джа̄ бхависсати, парива̄ра̄ ете етасса̄’’ти ман̃н̃а̄ма̄ти. еваметам̣, бхиккхаве, айампи мамева вам̣со мама павен̣ӣти. ида̄ни та̄ва майам̣, бханте, ете сакун̣е пасса̄ма. йам̣ пана бхагава̄ ‘‘айампи мамева вам̣со мама павен̣ӣ’’ти а̄ха, там̣ сотука̄мамха̄ти. сотука̄маттха, бхиккхавети? а̄ма бхагава̄ти. тена хи сун̣а̄тха̄ти тӣхи га̄тха̄сатехи ман̣д̣етва̄ кун̣а̄ладжа̄такам̣ (джа̄. 2.21.кун̣а̄ладжа̄така) катхенто анабхиратим̣ винодеси. десана̄парийоса̄не саббепи сота̄паттипхале патит̣т̣хахим̣су, маггенева ча несам̣ иддхипи а̄гата̄. бхагава̄ ‘‘хоту та̄ва еттакам̣ тесам̣ бхиккхӯна’’нти а̄ка̄се уппатитва̄ маха̄ванамева агама̄си. тепи бхиккхӯ гаманака̄ле дасабаласса а̄нубха̄вена гантва̄ а̄гаманака̄ле аттано а̄нубха̄вена бхагавантам̣ парива̄ретва̄ маха̄ване отарим̣су.
бхагава̄ пан̃н̃атта̄сане нисӣдитва̄ те бхиккхӯ а̄мантетва̄ – ‘‘етха, бхиккхаве, нисӣдатха. упаримаггаттайаваджджха̄нам̣ во килеса̄нам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ катхесса̄мӣ’’ти каммат̣т̣ха̄нам̣ катхеси. бхиккхӯ чинтайим̣су – ‘‘бхагава̄ амха̄кам̣ анабхиратабха̄вам̣ н̃атва̄ кун̣а̄ладахам̣ нетва̄ анабхиратим̣ винодеси, таттха сота̄паттипхалам̣ патта̄нам̣ но ида̄ни идха тин̣н̣ам̣ магга̄нам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ ада̄си, на кхо пана амхехи ‘сота̄панна̄ майа’нти вӣтина̄метум̣ ват̣т̣ати, пурисапурисехи но бхавитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти те дасабаласса па̄де вандитва̄ ут̣т̣ха̄йа нисӣданам̣ паппхот̣етва̄ висум̣ висум̣ паббха̄раруккхамӯлесу нисӣдим̣су.
бхагава̄ чинтеси – ‘‘име бхиккхӯ пакатийа̄пи ависсат̣т̣хакаммат̣т̣ха̄на̄, ладдхупа̄йасса пана бхиккхуно киламанака̄ран̣ам̣ на̄ма наттхи. гаччханта̄ гаччханта̄ ча випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ патва̄ ‘аттана̄ пат̣ивиддхагун̣ам̣ а̄рочесса̄ма̄’ти мама сантикам̣ а̄гамиссанти. етесу а̄гатесу дасасахассачаккава̄л̣адевата̄ екачаккава̄л̣е саннипатиссанти, маха̄самайо бхависсати, вивитте ока̄се майа̄ нисӣдитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти тато вивитте ока̄се буддха̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄ нисӣди.
саббапат̣хамам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ гататтхеро саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. тато апаро тато апароти пан̃часата̄пи падуминийам̣ падума̄ни вийа викасим̣су. саббапат̣хамам̣ арахаттам̣ паттабхиккху ‘‘бхагавато а̄рочесса̄мӣ’’ти паллан̇кам̣ виниббхуджитва̄ нисӣданам̣ паппхот̣етва̄ ут̣т̣ха̄йа дасабала̄бхимукхо ахоси. евам̣ апаропи апаропӣти пан̃часата̄ бхаттаса̄лам̣ пависанта̄ вийа пат̣ипа̄т̣ийа̄ва а̄гамим̣су. пат̣хамам̣ а̄гато вандитва̄ нисӣданам̣ пан̃н̃а̄петва̄, екамантам̣ нисӣдитва̄, пат̣ивиддхагун̣ам̣ а̄рочетука̄мо ‘‘аттхи ну кхо ан̃н̃о кочи? наттхӣ’’ти ниваттитва̄ а̄гатамаггам̣ олокенто апарампи аддаса апарампи аддасайева̄ти саббепи те а̄гантва̄ екамантам̣ нисӣдитва̄, айам̣ имасса хара̄йама̄но на катхеси, айам̣ имасса хара̄йама̄но на катхеси. кхӣн̣а̄сава̄нам̣ кира две а̄ка̄ра̄ хонти – ‘‘ахо вата майа̄ пат̣ивиддхагун̣ам̣ садевако локо кхиппамева пат̣ивиджджхеййа̄’’ти читтам̣ уппаджджати. пат̣ивиддхабха̄вам̣ пана нидхиладдхапурисо вийа на ан̃н̃асса а̄рочетука̄ма̄ хонти.
евам̣ осат̣аматте пана тасмим̣ арийаман̣д̣але па̄чӣнайугандхарапариккхепато аббха̄ махика̄ дхӯмо раджо ра̄хӯти, имехи упаккилесехи виппамуттам̣ буддхуппа̄дапат̣иман̣д̣итасса локасса ра̄ман̣еййакадассанаттхам̣ па̄чӣнадиса̄йа уккхиттараджатамайамаха̄а̄да̄саман̣д̣алам̣ вийа, немиват̣т̣ийам̣ гахетва̄, париваттийама̄нараджатачаккасассирикам̣ пун̣н̣ачандаман̣д̣алам̣ уллан̇гхитва̄, анилапатхам̣ пат̣ипаджджиттха. ити еварӯпе кхан̣е лайе мухутте бхагава̄ саккесу вихарати капилаваттхусмим̣ маха̄ване махата̄ бхиккхусан̇гхена саддхим̣ пан̃чаматтехи бхиккхусатехи саббехева арахантехи.
таттха бхагава̄пи маха̄самматасса вам̣се уппанно, тепи пан̃часата̄ бхиккхӯ маха̄самматасса куле уппанна̄. бхагава̄пи кхаттийагаббхе джа̄то, тепи кхаттийагаббхе джа̄та̄. бхагава̄пи ра̄джапаббаджито, тепи ра̄джапаббаджита̄. бхагава̄пи сетаччхаттам̣ паха̄йа хаттхагатам̣ чаккаваттираджджам̣ ниссаджджитва̄ паббаджито, тепи сетаччхаттам̣ паха̄йа хаттхагата̄ни раджджа̄ни виссаджджитва̄ паббаджита̄. ити бхагава̄ парисуддхе ока̄се, парисуддхе раттибха̄ге, сайам̣ парисуддхо парисуддхапарива̄ро, вӣтара̄го вӣтара̄гапарива̄ро, вӣтадосо вӣтадосапарива̄ро, вӣтамохо вӣтамохапарива̄ро, ниттан̣хо ниттан̣хапарива̄ро, никкилесо никкилесапарива̄ро, санто сантапарива̄ро, данто дантапарива̄ро, мутто муттапарива̄ро, ативийа вирочатӣти. ван̣н̣абхӯми на̄меса̄, йаттакам̣ саккоти, таттакам̣ ваттаббам̣. ити име бхиккхӯ сандха̄йа вуттам̣, ‘‘пан̃чаматтехи бхиккхусатехи саббехева арахантехӣ’’ти.
йебхуййена̄ти бахутара̄ саннипатита̄, манда̄ на саннипатита̄ асан̃н̃ӣ арӯпа̄вачарадевата̄ сама̄паннадевата̄йо ча. татра̄йам̣ саннипа̄таккамо – маха̄ванасса кира са̄манта̄ девата̄ чалим̣су, ‘‘а̄йа̄ма бхо! буддхадассанам̣ на̄ма бахӯпака̄рам̣, дхаммассаванам̣ бахӯпака̄рам̣, бхиккхусан̇гхадассанам̣ бахӯпака̄рам̣. а̄йа̄ма а̄йа̄ма̄’’ти! маха̄саддам̣ курума̄на̄ а̄гантва̄ бхагавантан̃ча там̣мухуттам̣ арахаттаппаттакхӣн̣а̄саве ча вандитва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣су. етенева упа̄йена та̄сам̣ та̄сам̣ саддам̣ сутва̄ саддантараад̣д̣хага̄вутага̄вутаад̣д̣хайоджанайоджана̄дивасена тийоджанасахассавиттхате химаванте, тиккхаттум̣ тесат̣т̣хийа̄ нагарасахассесу, наванавутийа̄ дон̣амукхасатасахассесу, чханавутийа̄ пат̣т̣анакот̣исатасахассесу, чхапан̣н̣а̄са̄йа ратана̄каресӯти сакаладжамбудӣпе, пуббавидехе, апарагойа̄не, уттаракурумхи, двӣсу париттадӣпасахассесӯти сакалачаккава̄л̣е, тато дутийататийачаккава̄л̣ети евам̣ дасасахассачаккава̄л̣есу девата̄ саннипатита̄ти ведитабба̄. дасасахассачаккава̄л̣ан̃хи идха дасалокадха̄туйоти адхиппетам̣. тена вуттам̣ – ‘‘дасахи ча локадха̄тӯхи девата̄ йебхуййена саннипатита̄ хонтӣ’’ти.
евам̣ саннипатита̄хи девата̄хи сакалачаккава̄л̣агаббхам̣ йа̄ва брахмалока̄ сӯчигхаре нирантарам̣ паккхиттасӯчӣхи вийа парипун̣н̣ам̣ хоти. таттха брахмалокасса евам̣ уччаттанам̣ ведитаббам̣ – лохапа̄са̄де кира саттакӯт̣а̄га̄расамо па̄са̄н̣о брахмалоке т̣хатва̄ адхо кхитто чатӯхи ма̄сехи патхавим̣ па̄пун̣а̄ти. евам̣ маханте ока̄се йатха̄ хет̣т̣ха̄ т̣хатва̄ кхитта̄ни пуппха̄ни ва̄ дхӯмо ва̄ упари гантум̣, упари ва̄ т̣хатва̄ кхиттаса̄сапа̄ хет̣т̣ха̄ отаритум̣ антарам̣ на лабханти, евам̣ нирантара̄ девата̄ ахесум̣. йатха̄ кхо пана чаккаваттиран̃н̃о нисиннат̣т̣ха̄нам̣ асамба̄дхам̣ хоти, а̄гата̄гата̄ махесаккха̄ кхаттийа̄ ока̄сам̣ лабхантийева, парато парато пана атисамба̄дхам̣ хоти. евамева бхагавато нисиннат̣т̣ха̄нам̣ асамба̄дхам̣, а̄гата̄гата̄ махесаккха̄ дева̄ ча брахма̄но ча ока̄сам̣ лабхантийева. апи судам̣ бхагавато а̄санна̄саннат̣т̣ха̄не ва̄лагганиттуданаматте падесе дасапи вӣсатипи дева̄ сукхуме аттабха̄ве ма̄петва̄ ат̣т̣хам̣су. саббапарато сат̣т̣хи сат̣т̣хи девата̄ ат̣т̣хам̣су.
суддха̄ва̄сака̄йика̄нанти суддха̄ва̄сава̄сӣнам̣. суддха̄ва̄са̄ на̄ма суддха̄нам̣ ана̄га̄микхӣн̣а̄сава̄нам̣ а̄ва̄са̄ пан̃ча брахмалока̄. етадахосӣти касма̄ ахоси? те кира брахма̄но сама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ йатха̄ париччхедена вут̣т̣хита̄ брахмабхаванам̣ олокента̄ паччха̄бхатте бхаттагехам̣ вийа сун̃н̃атам̣ аддасам̣су. тато ‘‘кухим̣ брахма̄но гата̄’’ти а̄ваджджанта̄ маха̄сама̄гамам̣ н̃атва̄ – ‘‘айам̣ сама̄гамо маха̄, майам̣ охӣна̄, охӣнака̄нам̣ пана ока̄со дуллабхо хоти, тасма̄ гаччханта̄ атуччхахаттха̄ хутва̄ екекам̣ га̄тхам̣ абхисан̇кхаритва̄ гаччха̄ма. та̄йа маха̄сама̄гаме ча аттано а̄гатабха̄вам̣ джа̄на̄песса̄ма, дасабаласса ча ван̣н̣ам̣ бха̄сисса̄ма̄’’ти. ити тесам̣ сама̄паттито ут̣т̣ха̄йа а̄ваджджитатта̄ етадахоси.
бхагавато пурато па̄турахесунти па̄л̣ийам̣ бхагавато сантике абхимукхат̣т̣ха̄нейева отин̣н̣а̄ вийа катва̄ вутта̄, на кхо панеттха евам̣ аттхо ведитаббо. те пана брахмалоке т̣хита̄йева га̄тха̄ абхисан̇кхаритва̄ еко пураттхимачаккава̄л̣амукхават̣т̣ийам̣ отари, еко даккхин̣ачаккава̄л̣амукхават̣т̣ийам̣, еко паччхимачаккава̄л̣амукхават̣т̣ийам̣, еко уттарачаккава̄л̣амукхават̣т̣ийам̣ отари. тато пураттхимачаккава̄л̣амукхават̣т̣ийам̣ отин̣н̣абрахма̄ нӣлакасин̣ам̣ сама̄паджджитва̄ нӣларасмийо виссаджджетва̄ дасасахассачаккава̄л̣адевата̄нам̣ ман̣иваммам̣ пат̣имун̃чанто вийа аттано а̄гатабха̄вам̣ джа̄на̄петва̄ буддхавӣтхи на̄ма кеначи уттаритум̣ на сакка̄, тасма̄ махатийа̄ буддхавӣтхийа̄ва а̄гантва̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. екамантам̣ т̣хито кхо аттана̄ абхисан̇кхатам̣ га̄тхам̣ абха̄си.
даккхин̣ачаккава̄л̣амукхават̣т̣ийам̣ отин̣н̣абрахма̄ пӣтакасин̣ам̣ сама̄паджджитва̄ суван̣н̣апабхам̣ мун̃читва̄ дасасахассачаккава̄л̣адевата̄нам̣ суван̣н̣апат̣ам̣ па̄рупанто вийа аттано а̄гатабха̄вам̣ джа̄на̄петва̄ татхева ака̄си. паччхимачаккава̄л̣амукхават̣т̣ийам̣ отин̣н̣абрахма̄ лохитакасин̣ам̣ сама̄паджджитва̄ лохитакарасмийо мун̃читва̄ дасасахассачаккава̄л̣адевата̄нам̣ раттаваракамбалена париккхипанто вийа аттано а̄гатабха̄вам̣ джа̄на̄петва̄ татхева ака̄си. уттарачаккава̄л̣амукхават̣т̣ийам̣ отин̣н̣абрахма̄ ода̄такасин̣ам̣ сама̄паджджитва̄ ода̄тарасмийо виссаджджетва̄ дасасахассачаккава̄л̣адевата̄нам̣ суманакусумапат̣ам̣ па̄рупанто вийа аттано а̄гатабха̄вам̣ джа̄на̄петва̄ татхева ака̄си.
па̄л̣ийам̣ пана бхагавато пурато па̄турахесум̣. атха кхо та̄ девата̄ бхагавантам̣ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣хам̣сӯти евам̣ екаккхан̣е вийа пурато па̄тубха̄во ча абхива̄детва̄ екамантам̣ т̣хитабха̄во ча вутто, со имина̄ ануккамена ахоси, екато катва̄ пана дассито. га̄тха̄бха̄санам̣ пана па̄л̣ийампи висум̣ висум̣йева вуттам̣.
таттха маха̄самайоти маха̄самӯхо. паванам̣ вуччати ванасан̣д̣о. убхайенапи бхагава̄ ‘‘имасмим̣ пана ванасан̣д̣е аджджа маха̄самӯхо саннипа̄то’’ти а̄ха. тато йесам̣ со саннипа̄то, те дассетум̣ девака̄йа̄ сама̄гата̄ти а̄ха. таттха девака̄йа̄ти девагхат̣а̄. а̄гатамха имам̣ дхаммасамайанти евам̣ сама̄гате девака̄йе дисва̄ майампи имам̣ дхаммасамӯхам̣ а̄гата̄. ким̣ ка̄ран̣а̄? даккхита̄йе апара̄джитасан̇гханти кеначи апара̄джитам̣ аджджева тайо ма̄ре маддитва̄ виджитасан̇га̄мам̣ имам̣ апара̄джитасан̇гхам̣ дассанаттха̄йа а̄гатамха̄ти аттхо. со пана, брахма̄, имам̣ га̄тхам̣ бха̄ситва̄, бхагавантам̣ абхива̄детва̄, пураттхимачаккава̄л̣амукхават̣т̣ийам̣йева ат̣т̣ха̄си.
атха дутийо вуттанайенева а̄гантва̄ абха̄си. таттха татра бхиккхавоти тасмим̣ саннипа̄тат̣т̣ха̄не бхиккхӯ. сама̄дахам̣сӯти сама̄дхина̄ йоджесум̣. читтаматтано уджукам̣ акам̣сӯти аттано читте саббе ван̇какут̣иладжимхабха̄ве харитва̄ уджукам̣ акарим̣су. са̄ратхӣва нетта̄ни гахетва̄ти йатха̄ самаппаваттесу синдхавесу одхастапатодо са̄ратхӣ саббайотта̄ни гахетва̄ ачоденто ава̄ренто тит̣т̣хати, евам̣ чхал̣ан̇гупеккха̄йа саманна̄гата̄ гуттадва̄ра̄ саббепете пан̃часата̄ бхиккхӯ индрийа̄ни раккханти пан̣д̣ита̄, ете дат̣т̣хум̣ идха̄гатамха̄ бхагава̄ти, сопи гантва̄ йатха̄т̣ха̄нейева ат̣т̣ха̄си.
атха татийо вуттанайенева а̄гантва̄ абха̄си. таттха чхетва̄ кхӣланти ра̄гадосамохакхӣлам̣ чхиндитва̄. палигханти ра̄гадосамохапалигхамева. индакхӣланти ра̄гадосамохаиндакхӣламева. ӯхачча манеджа̄ти ете тан̣ха̄еджа̄йа анеджа̄ бхиккхӯ индакхӣлам̣ ӯхачча самӯханитва̄ чатӯсу диса̄су аппат̣ихатача̄рикам̣ чаранти. суддха̄ти нирупаккилеса̄. вимала̄ти ниммала̄. идам̣ тассева вевачанам̣. чаккхумата̄ти пан̃чахи чаккхӯхи чаккхумантена. суданта̄ти чаккхутопи данта̄ сотатопи гха̄натопи дживха̄топи ка̄йатопи манатопи данта̄. сусуна̄га̄ти тарун̣ана̄га̄. татра̄йам̣ вачанаттхо – чханда̄дӣхи на гаччхантӣти на̄га̄, тена тена маггена пахӣне килесе на а̄гаччхантӣти на̄га̄, на̄наппака̄рам̣ а̄гум̣ на каронтӣти на̄га̄. айаметтха сан̇кхепо, виттха̄ро пана маха̄ниддесе (маха̄ни. 80) вуттанайенева ведитаббо.
апича –
‘‘а̄гум̣ на кароти кин̃чи локе,
саббасам̣йога висаджджа бандхана̄ни;
саббаттха на саджджатӣ вимутто,
на̄го та̄ди павуччате татхатта̄’’ти. –
еваметтха аттхо ведитаббо. сусуна̄га̄ти сусӯ на̄га̄, сусуна̄габха̄васампаттим̣ патта̄ти аттхо. те еварӯпе ануттарена йогга̄чарийена дамите тарун̣ана̄ге дассана̄йа а̄гатамха бхагава̄ти. сопи гантва̄ йатха̄т̣ха̄нейева ат̣т̣ха̄си.
атха чатуттхо вуттанайенева а̄гантва̄ абха̄си. таттха гата̄сети ниббематикасаран̣агаманена гата̄. сопи гантва̄ йатха̄т̣ха̄нейева ат̣т̣ха̄сӣти. саттамам̣.