4. суманаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
йам̣ паттхайа̄нотиа̄дика̄ а̄йасмато суманаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто ито пан̃чанавуте каппе буддхасун̃н̃е локе кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екам̣ паччекабуддхам̣ бйа̄дхитам̣ дисва̄ харӣтакам̣ ада̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де косаларат̣т̣хе гахапатикуле ниббаттитва̄ суманоти ладдхана̄мо сукхена вад̣д̣хи. тасса пана ма̄туло паббаджитва̄ араха̄ хутва̄ аран̃н̃е вихаранто сумане вайаппатте там̣ пабба̄джетва̄ чарита̄нукӯлам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ ада̄си. со таттха йогакаммам̣ каронто чатта̄ри джха̄на̄ни пан̃ча ча абхин̃н̃а̄йо ниббаттеси. атхасса тхеро випассана̄видхим̣ а̄чиккхи. со ча начиренева випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахатте патит̣т̣ха̄си. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.44.60-71) –
‘‘харӣтакам̣ а̄малакам̣, амбаджамбувибхӣтакам̣;
колам̣ бхалла̄такам̣ биллам̣, сайамева хара̄махам̣.
‘‘дисва̄на паббха̄рагатам̣, джха̄йим̣ джха̄наратам̣ муним̣;
а̄ба̄дхена а̄пӣл̣ентам̣, адутӣйам̣ маха̄муним̣.
‘‘харӣтакам̣ гахетва̄на, сайамбхусса ада̄сахам̣;
кха̄даматтамхи бхесадждже, бйа̄дхи пассамбхи та̄ваде.
‘‘пахӣнадаратхо буддхо, анумодамака̄си ме;
бхесаджджада̄ненимина̄, бйа̄дхивӯпасамена ча.
‘‘девабхӯто мануссо ва̄, джа̄то ва̄ ан̃н̃аджа̄тийа̄;
саббаттха сукхито хоту, ма̄ ча те бйа̄дхима̄гама̄.
‘‘идам̣ ватва̄на самбуддхо, сайамбхӯ апара̄джито;
набхам̣ аббхуггамӣ дхӣро, хам̣сара̄джа̄ва амбаре.
‘‘йато харӣтакам̣ диннам̣, сайамбхусса махесино;
имам̣ джа̄тим̣ упа̄да̄йа, бйа̄дхи ме нупападжджатха.
‘‘айам̣ паччхимако майхам̣, чаримо ваттате бхаво;
тиссо виджджа̄ саччхиката̄, катам̣ буддхасса са̄санам̣.
‘‘чатуннавутито каппе, бхесаджджамададим̣ тада̄;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, бхесаджджасса идам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахатте пана патит̣т̣хито екадивасам̣ ма̄тулаттхерасса упат̣т̣ха̄нам̣ агама̄си. там̣ тхеро адхигамам̣ пуччхи, там̣ бйа̄каронто –
330. ‘‘йам̣ паттхайа̄но дхаммесу, упаджджха̄йо ануггахи;
аматам̣ абхикан̇кхантам̣, катам̣ каттаббакам̣ майа̄.
331. ‘‘ануппатто саччхикато, сайам̣ дхаммо анӣтихо;
висуддхан̃а̄н̣о никкан̇кхо, бйа̄кароми тавантике.
332. ‘‘пуббенива̄сам̣ джа̄на̄ми, диббачаккху висодхитам̣;
садаттхо ме ануппатто, катам̣ буддхасса са̄санам̣.
333. ‘‘аппаматтасса ме сиккха̄, суссута̄ тава са̄сане;
саббе ме а̄сава̄ кхӣн̣а̄, наттхи да̄ни пунаббхаво.
334. ‘‘ануса̄си мам̣ арийавата̄, анукампи ануггахи;
амогхо туйхамова̄до, антева̄симхи сиккхито’’ти. –
има̄хи пан̃чахи га̄тха̄хи сӣхана̄дам̣ наданто ан̃н̃ам̣ бйа̄ка̄си.
таттха йам̣ паттхайа̄но дхаммесу, упаджджха̄йо ануггахи. аматам̣ абхикан̇кхантанти саматхавипассана̄дӣсу анаваджджадхаммесу йам̣ дхаммам̣ майхам̣ паттхайанто а̄кан̇кханто упаджджха̄йо аматам̣ нибба̄нам̣ абхикан̇кхантам̣ мам̣ ова̄дада̄навасена анугган̣хи. катам̣ каттаббакам̣ майа̄ти тасса адхигаматтхам̣ каттаббам̣ парин̃н̃а̄дисол̣асавидхам̣ киччам̣ катам̣ нит̣т̣ха̄питам̣ майа̄.
тато ева ануппатто адхигато чатуббидхопи маггадхаммо саччхикато. сайам̣ дхаммо анӣтихоти сайам̣ аттана̄йева нибба̄надхаммо пхаладхаммо ча анӣтихо асандиддхо аттапаччаккхо като, ‘‘итиха, ити кира̄’’ти паваттийа̄ итихасан̇кха̄там̣ сам̣сайам̣ самуччхиндантойева арийамагго паваттати. тена̄ха ‘‘висуддхан̃а̄н̣о никкан̇кхо’’тиа̄ди. таттха висуддхан̃а̄н̣оти саббасам̣килесависуддхийа̄ висуддхан̃а̄н̣о. тавантикети тава самӣпе.
садаттхоти арахаттам̣. сиккха̄ти адхисӣласиккха̄дайо. суссута̄ти парийаттиба̄хусаччасса пат̣иведхаба̄хусаччасса ча па̄рипӯривасена сут̣т̣ху сута̄. тава са̄санети тава ова̄де анусит̣т̣хийам̣ т̣хитасса.
арийавата̄ти сувисуддхасӣла̄диватасама̄да̄нена. антева̄симхи сиккхитоти туйхам̣ самӣпе чин̣н̣абрахмачарийава̄сата̄йа антева̄сӣ сиккхитава̄ сиккхитаадхисӣла̄дисиккхо амхӣти.
суманаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.