5. пан̃чаканипа̄то

1. ра̄джадаттаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

пан̃чаканипа̄те бхиккху сиватхикам̣ гантва̄тиа̄дика̄ а̄йасмато ра̄джадаттаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро, таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ пун̃н̃ам̣ упачинанто, ито чатуддасе каппе буддхасун̃н̃е локе кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто, екадивасам̣ кеначидева каран̣ӣйена ванантам̣ упагато таттха ан̃н̃атарам̣ паччекабуддхам̣ руккхамӯле нисиннам̣ дисва̄ пасаннама̄насо супарисуддхам̣ амба̄т̣акапхалам̣ ада̄си. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ саттхава̄хакуле ниббатти. тасса маха̄ра̄джам̣ вессаван̣ам̣ а̄ра̄дхетва̄ пат̣иладдхабха̄вато ма̄та̄питаро ра̄джадаттоти на̄мам̣ акам̣су. со вайаппатто пан̃чахи сакат̣асатехи бхан̣д̣ам̣ а̄да̄йа ва̄н̣иджджавасена ра̄джагахам̣ агама̄си. тена ча самайена ра̄джагахе ан̃н̃атара̄ ган̣ика̄ абхирӯпа̄ дассанӣйа̄ парамасобхаггайогато дивасе дивасе сахассам̣ лабхати. атха со саттхава̄хапутто дивасе дивасе тасса̄ ган̣ика̄йа сахассам̣ датва̄ сам̣ва̄сам̣ каппенто начирассева саббам̣ дханам̣ кхепетва̄ дуггато хутва̄ гха̄саччха̄данаматтампи алабханто ито чито ча париббхаманто сам̣вегаппатто ахоси. со екадивасам̣ упа̄сакехи саддхим̣ вел̣уванам̣ агама̄си.

тена ча самайена саттха̄ махатийа̄ париса̄йа паривуто дхаммам̣ десенто нисинно хоти. со парисапарийанте нисӣдитва̄ саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ дхутан̇га̄ни сама̄дийитва̄ суса̄не васати. тада̄ ан̃н̃атаропи саттхава̄хапутто сахассам̣ датва̄ та̄йа ган̣ика̄йа саха васати. са̄ ча ган̣ика̄ тасса хаттхе махаггхаратанам̣ дисва̄ лобхам̣ уппа̄детва̄ ан̃н̃ехи дхуттапурисехи там̣ ма̄ра̄петва̄ там̣ ратанам̣ ган̣хи. атха тасса саттхава̄хапуттасса манусса̄ там̣ паваттим̣ сутва̄ очаракамануссе песесум̣. те раттийам̣ тасса̄ ган̣ика̄йа гхарам̣ пависитва̄ чхавиа̄дӣни анупахаччева там̣ ма̄ретва̄ сиватхика̄йа чхад̣д̣есум̣. ра̄джадаттаттхеро асубханимиттам̣ гахетум̣ суса̄не вичаранто тасса̄ ган̣ика̄йа кал̣еварам̣ пат̣иккулато манаси ка̄тум̣ упагато катипайава̄ре йонисо манаси катва̄ ачираматабха̄вато сон̣асин̇га̄ла̄дӣхи анупахатачхавита̄йа висабха̄гаваттхута̄йа ча айонисо манасикаронто, таттха ка̄мара̄гам̣ уппа̄детва̄ сам̣виггатарама̄насо аттано читтам̣ парибха̄ситва̄ мухуттам̣ екамантам̣ апасаккитва̄ а̄дито упат̣т̣хитам̣ асубханимиттамева гахетва̄ йонисо манасикаронто джха̄нам̣ уппа̄детва̄ там̣ джха̄нам̣ па̄дакам̣ катва̄ випассанам̣ пат̣т̣хапетва̄ та̄вадева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.44.55-59) –

‘‘випине буддхам̣ дисва̄на, сайамбхум̣ апара̄джитам̣;

амба̄т̣акам̣ гахетва̄на, сайамбхусса ада̄сахам̣.

‘‘екатим̣се ито каппе, йам̣ пхаламададим̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, пхалада̄нассидам̣ пхалам̣.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ аттано пат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ пӣтисоманассаджа̄то –

315. ‘‘бхиккху сиватхикам̣ гантва̄, аддаса иттхимуджджхитам̣;

апавиддхам̣ суса̄насмим̣, кхаджджантим̣ кимихӣ пхут̣ам̣.

316. ‘‘йан̃хи еке джигуччханти, матам̣ дисва̄на па̄пакам̣;

ка̄мара̄го па̄тураху, андхова саватӣ ахум̣.

317. ‘‘орам̣ оданапа̄камха̄, тамха̄ т̣ха̄на̄ апаккамим̣;

сатима̄ сампаджа̄нохам̣, екамантам̣ упа̄висим̣.

318. ‘‘тато ме манасӣка̄ро, йонисо удападжджатха;

а̄дӣнаво па̄тураху, ниббида̄ саматит̣т̣хатха.

319. ‘‘тато читтам̣ вимуччи ме, пасса дхаммасудхамматам̣;

тиссо виджджа̄ ануппатта̄, катам̣ буддхасса са̄сана’’нти. –

има̄ пан̃ча га̄тха̄ абха̄си.

таттха бхиккху сиватхикам̣ гантва̄ти сам̣са̄ре бхайасса иккханато бхиккху, асубхакаммат̣т̣ха̄наттхам̣ а̄макасуса̄нам̣ упагантва̄. ‘‘бхиккхӯ’’ти четам̣ атта̄нам̣ сандха̄йа тхеро сайам̣ вадати. иттхинти тхӣйати еттха суккасон̣итам̣ саттасанта̄набха̄вена сам̣хан̃н̃атӣти тхӣ, ма̄туга̄мо. еван̃ча сабха̄ванируттивасена ‘‘иттхӣ’’типи вуччати. ван̃джха̄дӣсу пана там̣садисата̄йа там̣сабха̄ва̄нативаттанато ча таббоха̄ро. ‘‘иттхӣ’’ти иттхикал̣еварам̣ вадати. уджджхитанти париччаттам̣ уджджханийатта̄ ева апавиддхам̣ анапеккхабха̄вена кхиттам̣. кхаджджантим̣ кимихӣ пхут̣анти кимӣхи пӯритам̣ хутва̄ кхаджджама̄нам̣.

йан̃хи еке джигуччханти, матам̣ дисва̄на па̄паканти йам̣ апагата̄йуусма̄вин̃н̃а̄н̣ата̄йа матам̣ кал̣еварам̣ па̄пакам̣ нихӣнам̣ ла̄макам̣ еке чоккхаджа̄тика̄ джигуччханти, олокетумпи на иччханти. ка̄мара̄го па̄турахӯти тасмим̣ кун̣апе айонисоманасика̄расса балавата̄йа ка̄мара̄го майхам̣ па̄турахоси уппаджджи. андхова саватӣ ахунти тасмим̣ кал̣еваре навахи два̄рехи асучим̣ савати санданте асучибха̄васса адассанена андхо вийа ахосим̣. тена̄ха –

‘‘ратто аттхам̣ на джа̄на̄ти, ратто дхаммам̣ на пассати;

андхатамам̣ тада̄ хоти, йам̣ ра̄го сахате нара’’нти ча.

‘‘ка̄маччхандо кхо, бра̄хман̣а, андхакаран̣о ачаккхукаран̣о’’ти ча а̄ди. кечи панеттха така̄ра̄гамам̣ катва̄ ‘‘килесапарийут̣т̣ха̄нена авасаватти килесасса ва̄ васаваттӣ’’ти аттхам̣ ваданти. апаре ‘‘андхова асати аху’’нти па̄л̣им̣ ватва̄ ‘‘ка̄мара̄гена андхо ева хутва̄ сатирахито ахоси’’нти аттхам̣ ваданти. тадубхайам̣ пана па̄л̣ийам̣ наттхи.

орам̣ оданапа̄камха̄ти оданапа̄като орам̣, йа̄вата̄ ка̄лена супаридхотатинтатан̣д̣улана̄л̣ийа̄ оданам̣ пачати, тато орамева ка̄лам̣, татопи лахука̄лена ра̄гам̣ виноденто, тамха̄ т̣ха̄на̄ апаккамим̣ йасмим̣ т̣ха̄не т̣хитасса ме ра̄го уппаджджи, тамха̄ т̣ха̄на̄ апаккамим̣ апасакким̣. апаккантова сатима̄ сампаджа̄нохам̣ саман̣асан̃н̃ам̣ упат̣т̣хапетва̄ сатипат̣т̣ха̄наманасика̄равасена сатима̄, саммадева дхаммасабха̄ваджа̄нанена сампаджа̄но ча хутва̄ екамантам̣ упа̄висим̣, паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ нисӣдим̣. нисиннасса ча тато ме манасӣка̄ро, йонисо удападжджатха̄тиа̄ди саббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайамева̄ти.

ра̄джадаттаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

2. субхӯтаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

айогетиа̄дика̄ а̄йасмато субхӯтаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто кассапасса бхагавато ка̄ле ба̄ра̄н̣асийам̣ гахапатимаха̄са̄лакуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пасаннама̄насо саран̣есу ча сӣлесу ча патит̣т̣ха̄йа ма̄се ма̄се ат̣т̣хаккхаттум̣ чатуджджа̄тийагандхена саттху гандхакут̣им̣ опун̃джа̄песи. со тена пун̃н̃акаммена ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄не сугандхасарӣро хутва̄, имасмим̣ буддхуппа̄де магадхарат̣т̣хе гахапатикуле ниббаттитва̄ субхӯтоти ладдхана̄мо вайаппатто, ниссаран̣аджджха̄сайата̄йа гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа титтхийесу паббаджитва̄ таттха са̄рам̣ алабханто, саттху сантике упатиссаколитасела̄дике бахӯ саман̣абра̄хман̣е паббаджитва̄ са̄ман̃н̃асукхам̣ анубхаванте дисва̄ са̄сане пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ а̄чарийупаджджха̄йе а̄ра̄дхетва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ вивекава̄сам̣ васанто випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.55.272-308) –

‘‘имамхи бхаддаке каппе, брахмабандху маха̄йасо;

кассапо на̄ма готтена, уппаджджи вадатам̣ варо.

‘‘анубйан̃джанасампанно, ба̄ттим̣саваралаккхан̣о;

бйа̄маппабха̄паривуто, рам̣сиджа̄ласамоттхат̣о.

‘‘асса̄сета̄ йатха̄ чандо, сӯрийова пабхан̇каро;

нибба̄пета̄ йатха̄ мегхо, са̄гарова гун̣а̄каро.

‘‘дхаран̣ӣрива сӣлена, химава̄ва сама̄дхина̄;

а̄ка̄со вийа пан̃н̃а̄йа, асан̇го анило йатха̄.

‘‘тада̄хам̣ ба̄ра̄н̣асийам̣, упапанно маха̄куле;

пахӯтадханадхан̃н̃асмим̣, на̄на̄ратанасан̃чайе.

‘‘махата̄ парива̄рена, нисиннам̣ локана̄йакам̣;

упечча дхаммамассосим̣, аматам̣ва манохарам̣.

‘‘дваттим̣салаккхан̣адхаро, санаккхаттова чандима̄;

анубйан̃джанасампанно, са̄лара̄джа̄ва пхуллито.

‘‘рам̣сиджа̄лапариккхитто, диттова канака̄чало;

бйа̄маппабха̄паривуто, сатарам̣сӣ дива̄каро.

‘‘сон̣н̣а̄нано джинаваро, саман̣ӣва силуччайо;

карун̣а̄пун̣н̣ахадайо, гун̣ена вийа са̄гаро.

‘‘локависсутакитти ча, синерӯва нагуттамо;

йасаса̄ виттхато вӣро, а̄ка̄сасадисо муни.

‘‘асан̇гачитто саббаттха, анило вийа на̄йако;

патит̣т̣ха̄ саббабхӯта̄нам̣, махӣва мунисаттамо.

‘‘анупалитто локена, тойена падумам̣ йатха̄;

кува̄дагаччхадахано, аггиккхандхова собхати.

‘‘агадо вийа саббаттха, килесависана̄сако;

гандхама̄данаселова, гун̣агандхавибхӯсито.

‘‘гун̣а̄нам̣ а̄каро вӣро, ратана̄нам̣ва са̄гаро;

синдхӯва ванара̄джӣнам̣, килесамалаха̄рако.

‘‘виджайӣва маха̄йодхо, ма̄расена̄вамаддано;

чаккаваттӣва со ра̄джа̄, боджджхан̇гаратаниссаро.

‘‘маха̄бхисаккасан̇ка̄со, досабйа̄дхитикиччхако;

саллакатто йатха̄ веджджо, дит̣т̣хиган̣д̣авипха̄лако.

‘‘со тада̄ локападжджото, санара̄марасаккато;

париса̄су нара̄диччо, дхаммам̣ десайате джино.

‘‘да̄нам̣ датва̄ маха̄бхого, сӣлена сугатӯпаго;

бха̄вана̄йа ча нибба̄ти, иччевамануса̄сатха.

‘‘десанам̣ там̣ махасса̄дам̣, а̄димаджджхантасобханам̣;

сун̣анти париса̄ сабба̄, аматам̣ва маха̄расам̣.

‘‘сутва̄ сумадхурам̣ дхаммам̣, пасанно джинаса̄сане;

сугатам̣ саран̣ам̣ гантва̄, йа̄ваджӣвам̣ намассахам̣.

‘‘мунино гандхакут̣ийа̄, опун̃джесим̣ тада̄ махим̣;

чатуджджа̄тена гандхена, ма̄се ат̣т̣ха динесвахам̣.

‘‘пан̣идха̄йа сугандхаттам̣, сарӣрависсагандхино;

тада̄ джино вийа̄ка̄си, сугандхатанула̄бхитам̣.

‘‘йо йам̣ гандхакут̣ибхӯмим̣, гандхенопун̃джате саким̣;

тена каммавипа̄кена, упапанно тахим̣ тахим̣.

‘‘сугандхадехо саббаттха, бхависсати айам̣ наро;

гун̣агандхайутто хутва̄, нибба̄йиссатина̄саво.

‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;

джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣самагаччхахам̣.

‘‘паччхиме ча бхаве да̄ни, джа̄то виппакуле ахам̣;

габбхам̣ ме васато ма̄та̄, дехена̄си сугандхита̄.

‘‘йада̄ ча ма̄тукуччхимха̄, никкхама̄ми тада̄ пурӣ;

са̄ваттхи саббагандхехи, ва̄сита̄ вийа ва̄йатха.

‘‘пуппхавассан̃ча сурабхи, диббагандхам̣ манорамам̣;

дхӯпа̄ни ча махаггха̄ни, упава̄йим̣су та̄ваде.

‘‘дева̄ ча саббагандхехи, дхӯпапуппхехи там̣ гхарам̣;

ва̄сайим̣су сугандхена, йасмим̣ джа̄то ахам̣ гхаре.

‘‘йада̄ ча тарун̣о бхаддо, пат̣хаме йоббане т̣хито;

тада̄ селам̣ сапарисам̣, винетва̄ нараса̄ратхи.

‘‘техи саббехи паривуто, са̄ваттхипурама̄гато;

тада̄ буддха̄нубха̄вам̣ там̣, дисва̄ паббаджито ахам̣.

‘‘сӣлам̣ сама̄дхипан̃н̃ан̃ча, вимуттин̃ча ануттарам̣;

бха̄ветва̄ чатуро дхамме, па̄пун̣им̣ а̄саваккхайам̣.

‘‘йада̄ паббаджито ча̄хам̣, йада̄ ча араха̄ ахум̣;

нибба̄йиссам̣ йада̄ ча̄хам̣, гандхавассо тада̄ аху.

‘‘сарӣрагандхо ча сада̄тисети ме, маха̄рахам̣ чанданачампакуппалам̣;

татхева гандхе итаре ча саббасо, пасайха ва̄йа̄ми тато тахим̣ тахим̣.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ титтхийесу паббаджитва̄ аттано паттам̣ аттакиламатха̄нуйогам̣ дуккхам̣, са̄сане паббаджитва̄ паттам̣ джха̄на̄дисукхан̃ча чинтетва̄ аттано пат̣ипаттипаччавеккхан̣амукхена ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто –

320. ‘‘айоге йун̃джаматта̄нам̣, пурисо киччамиччхако;

чарам̣ че на̄дхигаччхеййа, там̣ ме дуббхагалаккхан̣ам̣.

321. ‘‘аббӯл̣хам̣ агхагатам̣ виджитам̣, екан̃че оссаджеййа калӣва сийа̄;

сабба̄нипи че оссаджеййа андхова сийа̄, самависамасса адассанато.

322. ‘‘йан̃хи кайира̄ тан̃хи ваде, йам̣ на кайира̄ на там̣ ваде;

акаронтам̣ бха̄сама̄нам̣, париджа̄нанти пан̣д̣ита̄.

323. ‘‘йатха̄пи ручирам̣ пуппхам̣, ван̣н̣авантам̣ агандхакам̣;

евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄, апхала̄ хоти акуббато.

324. ‘‘йатха̄пи ручирам̣ пуппхам̣, ван̣н̣авантам̣ сугандхакам̣;

евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄, сапхала̄ хоти куббато’’ти. –

има̄ пан̃ча га̄тха̄ абха̄си.

таттха айогети айун̃джитаббе асевитаббе антадвайе. идха пана аттакиламатха̄нуйогавасена аттхо ведитаббо. йун̃джанти тасмим̣ атта̄нам̣ йун̃джанто йодженто татха̄ пат̣ипаджджанто. киччамиччхакоти убхайахита̄вахам̣ киччам̣ иччханто, таппат̣ипаккхато айоге чарам̣ чаранто че бхавеййа. на̄дхигаччхеййа̄ти йатха̄дхиппетам̣ хитасукхам̣ на па̄пун̣еййа̄ти н̃а̄йо. тасма̄ йам̣ ахам̣ титтхийаматаван̃чито айоге йун̃джим̣, там̣ ме дуббхагалаккхан̣ам̣ апун̃н̃асабха̄во. ‘‘пуримакаммабйа̄мохито айоге йун̃джи’’нти дассети.

аббӯл̣хам̣ агхагатам̣ виджитанти виба̄дханасабха̄вата̄йа агха̄ на̄ма ра̄га̄дайо, агха̄ни ева агхагатам̣, агхагата̄нам̣ виджитам̣ сам̣са̄раппаватти, тесам̣ виджайо кусаладхамма̄бхибхаво. ‘‘агхагатам̣ виджита’’нти ануна̄сикалопам̣ акатва̄ вуттам̣. там̣ аббӯл̣хам̣ ануддхатам̣ йена, там̣ аббӯл̣ха̄гхагатам̣ виджитам̣ катва̄ евам̣бхӯто хутва̄, килесе асамуччхиндитва̄ти аттхо. екан̃че оссаджеййа̄ти адутийата̄йа падха̄ната̄йа ча екам̣ аппама̄дам̣ самма̄пайогамева ва̄ оссаджеййа париччаджеййа че. калӣва со пуггало ка̄л̣акан̣н̣ӣ вийа сийа̄. сабба̄нипи че оссаджеййа̄ти сабба̄нипи вимуттийа̄ парипа̄чака̄ни саддха̄вӣрийасатисама̄дхипан̃н̃индрийа̄ни оссаджеййа че, абха̄вана̄йа чхад̣д̣еййа че, андхова сийа̄ самависамасса адассанато.

йатха̄ти опаммасампат̣ипа̄данаттхе нипа̄то. ручиранти собханам̣. ван̣н̣авантанти ван̣н̣асан̣т̣ха̄насампаннам̣. агандхаканти гандхарахитам̣ па̄либхаддакагирикан̣н̣икаджайасумана̄дибхедам̣. евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄ти субха̄сита̄ ва̄ча̄ на̄ма тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ ван̣н̣асан̣т̣ха̄насампаннапуппхасадисам̣. йатха̄ хи агандхакам̣ пуппхам̣ дха̄рентасса сарӣре гандхо на пхарати, евам̣ етампи йо саккаччасавана̄дӣхи ча сама̄чарати, тасса саккаччам̣ асама̄чарантасса йам̣ таттха каттаббам̣, там̣ акуббато сутагандхам̣ пат̣ипаттигандхан̃ча на а̄вахати апхала̄ хоти. тена вуттам̣ ‘‘евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄, апхала̄ хоти акуббато’’ти.

сугандхаканти суманачампаканӣлуппалапуппха̄дибхедам̣. еванти йатха̄ там̣ пуппхам̣ дха̄рентасса сарӣре гандхо пхарати, евам̣ тепит̣акабуддхавачанасан̇кха̄та̄ субха̄сита̄ ва̄ча̄пи йо саккаччасавана̄дӣхи таттха каттаббам̣ кароти, асса пуггаласса сапхала̄ хоти, сутагандхапат̣ипаттигандха̄нам̣ а̄ваханато махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄. тасма̄ йатхова̄дам̣ пат̣ипаджджеййа, йатха̄ка̄рӣ татха̄ва̄дӣ ча бхавеййа̄ти. сесам̣ вуттанайамева.

субхӯтаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

3. гирима̄нандаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

вассати девотиа̄дика̄ а̄йасмато гирима̄нандаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто сумедхасса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вайаппатто гхара̄ва̄сам̣ васанто аттано бхарийа̄йа путте ча ка̄лан̇кате сокасалласамаппито аран̃н̃ам̣ павит̣т̣хо саттха̄ра̄ таттха гантва̄ дхаммам̣ катхетва̄ сокасалле аббӯл̣хе пасаннама̄насо сугандхапуппхехи пӯджетва̄ пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄ сираси ан̃джалим̣ катва̄ абхиттхави.

со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе бимбиса̄раран̃н̃о пурохитасса путто хутва̄ ниббатти, гирима̄нандотисса на̄мам̣ ахоси. со вин̃н̃утам̣ патто саттху ра̄джагахагамане буддха̄нубха̄вам̣ дисва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ саман̣адхаммам̣ каронто катипайам̣ дивасам̣ га̄мака̄ва̄се васитва̄ саттха̄рам̣ вандитум̣ ра̄джагахам̣ агама̄си. бимбиса̄рамаха̄ра̄джа̄ тасса а̄гаманам̣ сутва̄ упасан̇камитва̄ ‘‘идхева, бханте, васатха, ахам̣ чатӯхи паччайехи упат̣т̣хаха̄мӣ’’ти сампава̄ретва̄ гато бахукиччата̄йа на сари. ‘‘тхеро аббхока̄се васатӣ’’ти девата̄ тхерасса теманабхайена вассам̣ ва̄ресум̣. ра̄джа̄ авассанака̄ран̣ам̣ саллаккхетва̄ тхерасса кут̣икам̣ ка̄ра̄песи. тхеро кут̣ика̄йам̣ васанто сена̄санасаппа̄йала̄бхена сама̄дха̄нам̣ лабхитва̄ вӣрийасаматам̣ йоджетва̄ випассанам̣ уссукка̄петва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 1.40.419-448) –

‘‘бхарийа̄ ме ка̄лан̇ката̄, путто сиватхикам̣ гато;

ма̄та̄ пита̄ мата̄ бха̄та̄, екачитамхи д̣айхаре.

‘‘тена сокена сантатто, кисо пан̣д̣у ахосахам̣;

читтаккхепо ча ме а̄си, тена сокена ат̣т̣ито.

‘‘сокасаллапаретохам̣, ванантамупасан̇камим̣;

паваттапхалам̣ бхун̃джитва̄, руккхамӯле васа̄махам̣.

‘‘сумедхо на̄ма самбуддхо, дуккхассантакаро джино;

мамуддхаритука̄мо со, а̄ган̃чхи мама сантикам̣.

‘‘падасаддам̣ сун̣итва̄на, сумедхасса махесино;

паггахетва̄нахам̣ сӣсам̣, уллокесим̣ маха̄муним̣.

‘‘упа̄гате маха̄вӣре, пӣти ме удападжджатха;

тада̄симекаггамано, дисва̄ там̣ локана̄йакам̣.

‘‘сатим̣ пат̣илабхитва̄на, пан̣н̣амут̣т̣химада̄сахам̣;

нисӣди бхагава̄ таттха, анукампа̄йа чаккхума̄.

‘‘нисаджджа таттха бхагава̄, сумедхо локана̄йако;

дхаммам̣ ме катхайӣ буддхо, сокасаллавиноданам̣.

‘‘анавхита̄ тато а̄гум̣, ананун̃н̃а̄та̄ ито гата̄;

йатха̄гата̄ татха̄ гата̄, таттха ка̄ паридевана̄.

‘‘йатха̄пи патхика̄ сатта̄, вассама̄на̄йа вут̣т̣хийа̄;

сабхан̣д̣а̄ упагаччханти, вассасса̄патана̄йа те.

‘‘вассе ча те орамите, сампайанти йадиччхакам̣;

евам̣ ма̄та̄ пита̄ туйхам̣, таттха ка̄ паридевана̄.

‘‘а̄гантука̄ па̄хунака̄, чалитеритакампита̄;

евам̣ ма̄та̄ пита̄ туйхам̣, таттха ка̄ паридевана̄.

‘‘йатха̄пи ураго джин̣н̣ам̣, хитва̄ гаччхати сам̣ тачам̣;

евам̣ ма̄та̄ пита̄ туйхам̣, сам̣ танум̣ идха хӣйаре.

‘‘буддхасса гираман̃н̃а̄йа, сокасаллам̣ виваджджайим̣;

па̄моджджам̣ джанайитва̄на, буддхасет̣т̣хам̣ авандахам̣.

‘‘вандитва̄на маха̄на̄гам̣, пӯджайим̣ гириман̃джарим̣;

диббагандхам̣ сампавантам̣, сумедхам̣ локана̄йакам̣.

‘‘пӯджайитва̄на самбуддхам̣, сире катва̄на ан̃джалим̣;