2. субхӯтаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

айогетиа̄дика̄ а̄йасмато субхӯтаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто кассапасса бхагавато ка̄ле ба̄ра̄н̣асийам̣ гахапатимаха̄са̄лакуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пасаннама̄насо саран̣есу ча сӣлесу ча патит̣т̣ха̄йа ма̄се ма̄се ат̣т̣хаккхаттум̣ чатуджджа̄тийагандхена саттху гандхакут̣им̣ опун̃джа̄песи. со тена пун̃н̃акаммена ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄не сугандхасарӣро хутва̄, имасмим̣ буддхуппа̄де магадхарат̣т̣хе гахапатикуле ниббаттитва̄ субхӯтоти ладдхана̄мо вайаппатто, ниссаран̣аджджха̄сайата̄йа гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа титтхийесу паббаджитва̄ таттха са̄рам̣ алабханто, саттху сантике упатиссаколитасела̄дике бахӯ саман̣абра̄хман̣е паббаджитва̄ са̄ман̃н̃асукхам̣ анубхаванте дисва̄ са̄сане пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ а̄чарийупаджджха̄йе а̄ра̄дхетва̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ вивекава̄сам̣ васанто випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.55.272-308) –

‘‘имамхи бхаддаке каппе, брахмабандху маха̄йасо;

кассапо на̄ма готтена, уппаджджи вадатам̣ варо.

‘‘анубйан̃джанасампанно, ба̄ттим̣саваралаккхан̣о;

бйа̄маппабха̄паривуто, рам̣сиджа̄ласамоттхат̣о.

‘‘асса̄сета̄ йатха̄ чандо, сӯрийова пабхан̇каро;

нибба̄пета̄ йатха̄ мегхо, са̄гарова гун̣а̄каро.

‘‘дхаран̣ӣрива сӣлена, химава̄ва сама̄дхина̄;

а̄ка̄со вийа пан̃н̃а̄йа, асан̇го анило йатха̄.

‘‘тада̄хам̣ ба̄ра̄н̣асийам̣, упапанно маха̄куле;

пахӯтадханадхан̃н̃асмим̣, на̄на̄ратанасан̃чайе.

‘‘махата̄ парива̄рена, нисиннам̣ локана̄йакам̣;

упечча дхаммамассосим̣, аматам̣ва манохарам̣.

‘‘дваттим̣салаккхан̣адхаро, санаккхаттова чандима̄;

анубйан̃джанасампанно, са̄лара̄джа̄ва пхуллито.

‘‘рам̣сиджа̄лапариккхитто, диттова канака̄чало;

бйа̄маппабха̄паривуто, сатарам̣сӣ дива̄каро.

‘‘сон̣н̣а̄нано джинаваро, саман̣ӣва силуччайо;

карун̣а̄пун̣н̣ахадайо, гун̣ена вийа са̄гаро.

‘‘локависсутакитти ча, синерӯва нагуттамо;

йасаса̄ виттхато вӣро, а̄ка̄сасадисо муни.

‘‘асан̇гачитто саббаттха, анило вийа на̄йако;

патит̣т̣ха̄ саббабхӯта̄нам̣, махӣва мунисаттамо.

‘‘анупалитто локена, тойена падумам̣ йатха̄;

кува̄дагаччхадахано, аггиккхандхова собхати.

‘‘агадо вийа саббаттха, килесависана̄сако;

гандхама̄данаселова, гун̣агандхавибхӯсито.

‘‘гун̣а̄нам̣ а̄каро вӣро, ратана̄нам̣ва са̄гаро;

синдхӯва ванара̄джӣнам̣, килесамалаха̄рако.

‘‘виджайӣва маха̄йодхо, ма̄расена̄вамаддано;

чаккаваттӣва со ра̄джа̄, боджджхан̇гаратаниссаро.

‘‘маха̄бхисаккасан̇ка̄со, досабйа̄дхитикиччхако;

саллакатто йатха̄ веджджо, дит̣т̣хиган̣д̣авипха̄лако.

‘‘со тада̄ локападжджото, санара̄марасаккато;

париса̄су нара̄диччо, дхаммам̣ десайате джино.

‘‘да̄нам̣ датва̄ маха̄бхого, сӣлена сугатӯпаго;

бха̄вана̄йа ча нибба̄ти, иччевамануса̄сатха.

‘‘десанам̣ там̣ махасса̄дам̣, а̄димаджджхантасобханам̣;

сун̣анти париса̄ сабба̄, аматам̣ва маха̄расам̣.

‘‘сутва̄ сумадхурам̣ дхаммам̣, пасанно джинаса̄сане;

сугатам̣ саран̣ам̣ гантва̄, йа̄ваджӣвам̣ намассахам̣.

‘‘мунино гандхакут̣ийа̄, опун̃джесим̣ тада̄ махим̣;

чатуджджа̄тена гандхена, ма̄се ат̣т̣ха динесвахам̣.

‘‘пан̣идха̄йа сугандхаттам̣, сарӣрависсагандхино;

тада̄ джино вийа̄ка̄си, сугандхатанула̄бхитам̣.

‘‘йо йам̣ гандхакут̣ибхӯмим̣, гандхенопун̃джате саким̣;

тена каммавипа̄кена, упапанно тахим̣ тахим̣.

‘‘сугандхадехо саббаттха, бхависсати айам̣ наро;

гун̣агандхайутто хутва̄, нибба̄йиссатина̄саво.

‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;

джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣самагаччхахам̣.

‘‘паччхиме ча бхаве да̄ни, джа̄то виппакуле ахам̣;

габбхам̣ ме васато ма̄та̄, дехена̄си сугандхита̄.

‘‘йада̄ ча ма̄тукуччхимха̄, никкхама̄ми тада̄ пурӣ;

са̄ваттхи саббагандхехи, ва̄сита̄ вийа ва̄йатха.

‘‘пуппхавассан̃ча сурабхи, диббагандхам̣ манорамам̣;

дхӯпа̄ни ча махаггха̄ни, упава̄йим̣су та̄ваде.

‘‘дева̄ ча саббагандхехи, дхӯпапуппхехи там̣ гхарам̣;

ва̄сайим̣су сугандхена, йасмим̣ джа̄то ахам̣ гхаре.

‘‘йада̄ ча тарун̣о бхаддо, пат̣хаме йоббане т̣хито;

тада̄ селам̣ сапарисам̣, винетва̄ нараса̄ратхи.

‘‘техи саббехи паривуто, са̄ваттхипурама̄гато;

тада̄ буддха̄нубха̄вам̣ там̣, дисва̄ паббаджито ахам̣.

‘‘сӣлам̣ сама̄дхипан̃н̃ан̃ча, вимуттин̃ча ануттарам̣;

бха̄ветва̄ чатуро дхамме, па̄пун̣им̣ а̄саваккхайам̣.

‘‘йада̄ паббаджито ча̄хам̣, йада̄ ча араха̄ ахум̣;

нибба̄йиссам̣ йада̄ ча̄хам̣, гандхавассо тада̄ аху.

‘‘сарӣрагандхо ча сада̄тисети ме, маха̄рахам̣ чанданачампакуппалам̣;

татхева гандхе итаре ча саббасо, пасайха ва̄йа̄ми тато тахим̣ тахим̣.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахаттам̣ пана патва̄ титтхийесу паббаджитва̄ аттано паттам̣ аттакиламатха̄нуйогам̣ дуккхам̣, са̄сане паббаджитва̄ паттам̣ джха̄на̄дисукхан̃ча чинтетва̄ аттано пат̣ипаттипаччавеккхан̣амукхена ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто –

320. ‘‘айоге йун̃джаматта̄нам̣, пурисо киччамиччхако;

чарам̣ че на̄дхигаччхеййа, там̣ ме дуббхагалаккхан̣ам̣.

321. ‘‘аббӯл̣хам̣ агхагатам̣ виджитам̣, екан̃че оссаджеййа калӣва сийа̄;

сабба̄нипи че оссаджеййа андхова сийа̄, самависамасса адассанато.

322. ‘‘йан̃хи кайира̄ тан̃хи ваде, йам̣ на кайира̄ на там̣ ваде;

акаронтам̣ бха̄сама̄нам̣, париджа̄нанти пан̣д̣ита̄.

323. ‘‘йатха̄пи ручирам̣ пуппхам̣, ван̣н̣авантам̣ агандхакам̣;

евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄, апхала̄ хоти акуббато.

324. ‘‘йатха̄пи ручирам̣ пуппхам̣, ван̣н̣авантам̣ сугандхакам̣;

евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄, сапхала̄ хоти куббато’’ти. –

има̄ пан̃ча га̄тха̄ абха̄си.

таттха айогети айун̃джитаббе асевитаббе антадвайе. идха пана аттакиламатха̄нуйогавасена аттхо ведитаббо. йун̃джанти тасмим̣ атта̄нам̣ йун̃джанто йодженто татха̄ пат̣ипаджджанто. киччамиччхакоти убхайахита̄вахам̣ киччам̣ иччханто, таппат̣ипаккхато айоге чарам̣ чаранто че бхавеййа. на̄дхигаччхеййа̄ти йатха̄дхиппетам̣ хитасукхам̣ на па̄пун̣еййа̄ти н̃а̄йо. тасма̄ йам̣ ахам̣ титтхийаматаван̃чито айоге йун̃джим̣, там̣ ме дуббхагалаккхан̣ам̣ апун̃н̃асабха̄во. ‘‘пуримакаммабйа̄мохито айоге йун̃джи’’нти дассети.

аббӯл̣хам̣ агхагатам̣ виджитанти виба̄дханасабха̄вата̄йа агха̄ на̄ма ра̄га̄дайо, агха̄ни ева агхагатам̣, агхагата̄нам̣ виджитам̣ сам̣са̄раппаватти, тесам̣ виджайо кусаладхамма̄бхибхаво. ‘‘агхагатам̣ виджита’’нти ануна̄сикалопам̣ акатва̄ вуттам̣. там̣ аббӯл̣хам̣ ануддхатам̣ йена, там̣ аббӯл̣ха̄гхагатам̣ виджитам̣ катва̄ евам̣бхӯто хутва̄, килесе асамуччхиндитва̄ти аттхо. екан̃че оссаджеййа̄ти адутийата̄йа падха̄ната̄йа ча екам̣ аппама̄дам̣ самма̄пайогамева ва̄ оссаджеййа париччаджеййа че. калӣва со пуггало ка̄л̣акан̣н̣ӣ вийа сийа̄. сабба̄нипи че оссаджеййа̄ти сабба̄нипи вимуттийа̄ парипа̄чака̄ни саддха̄вӣрийасатисама̄дхипан̃н̃индрийа̄ни оссаджеййа че, абха̄вана̄йа чхад̣д̣еййа че, андхова сийа̄ самависамасса адассанато.

йатха̄ти опаммасампат̣ипа̄данаттхе нипа̄то. ручиранти собханам̣. ван̣н̣авантанти ван̣н̣асан̣т̣ха̄насампаннам̣. агандхаканти гандхарахитам̣ па̄либхаддакагирикан̣н̣икаджайасумана̄дибхедам̣. евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄ти субха̄сита̄ ва̄ча̄ на̄ма тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ ван̣н̣асан̣т̣ха̄насампаннапуппхасадисам̣. йатха̄ хи агандхакам̣ пуппхам̣ дха̄рентасса сарӣре гандхо на пхарати, евам̣ етампи йо саккаччасавана̄дӣхи ча сама̄чарати, тасса саккаччам̣ асама̄чарантасса йам̣ таттха каттаббам̣, там̣ акуббато сутагандхам̣ пат̣ипаттигандхан̃ча на а̄вахати апхала̄ хоти. тена вуттам̣ ‘‘евам̣ субха̄сита̄ ва̄ча̄, апхала̄ хоти акуббато’’ти.

сугандхаканти суманачампаканӣлуппалапуппха̄дибхедам̣. еванти йатха̄ там̣ пуппхам̣ дха̄рентасса сарӣре гандхо пхарати, евам̣ тепит̣акабуддхавачанасан̇кха̄та̄ субха̄сита̄ ва̄ча̄пи йо саккаччасавана̄дӣхи таттха каттаббам̣ кароти, асса пуггаласса сапхала̄ хоти, сутагандхапат̣ипаттигандха̄нам̣ а̄ваханато махаппхала̄ хоти маха̄нисам̣са̄. тасма̄ йатхова̄дам̣ пат̣ипаджджеййа, йатха̄ка̄рӣ татха̄ва̄дӣ ча бхавеййа̄ти. сесам̣ вуттанайамева.

субхӯтаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.