11. сон̣акут̣икан̣н̣аттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

упасампада̄ ча ме ладдха̄тиа̄дика̄ а̄йасмато сон̣асса кут̣икан̣н̣асса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айам̣ кира падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре вибхавасампанно сет̣т̣хи хутва̄ ул̣а̄ра̄йа иссарийасампаттийа̄ т̣хито екадивасам̣ саттха̄рам̣ сатасахассакхӣн̣а̄савапаривутам̣ махатийа̄ буддхалӣл̣а̄йа махантена буддха̄нубха̄вена нагарам̣ пависантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо вандитва̄ ан̃джалим̣ катва̄ ат̣т̣ха̄си. со паччха̄бхаттам̣ упа̄сакехи саддхим̣ виха̄рам̣ гантва̄ бхагавато сантике дхаммам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ калйа̄н̣ава̄ккаран̣а̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ сайампи там̣ т̣ха̄нам̣ паттхетва̄ маха̄да̄нам̣ датва̄ пан̣идха̄нам̣ ака̄си. саттха̄ тасса анантара̄йатам̣ дисва̄ ‘‘ана̄гате готамасса на̄ма самма̄самбуддхасса са̄сане калйа̄н̣ава̄ккаран̣а̄нам̣ агго бхависсатӣ’’ти бйа̄ка̄си.

со таттха йа̄ваджӣвам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ девамануссесу сам̣саранто випассисса бхагавато ка̄ле са̄сане паббаджитва̄ ваттапат̣иватта̄ни пӯренто екасса бхиккхуно чӣварам̣ сиббитва̄ ада̄си. пуна буддхасун̃н̃е локе ба̄ра̄н̣асийам̣ туннава̄йо хутва̄ екасса паччекабуддхасса чӣваракот̣им̣ чхиннам̣ гхат̣етва̄ ада̄си. евам̣ таттха таттха пун̃н̃а̄ни катва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де авантират̣т̣хе курарагхаре маха̄вибхавасса сет̣т̣хино путто хутва̄ ниббатти. сон̣отисса на̄мам̣ акам̣су. кот̣иаггханакасса кан̣н̣апил̣андханасса дха̄ран̣ена ‘‘кот̣икан̣н̣о’’ти ваттаббе кут̣икан̣н̣оти пан̃н̃а̄йиттха.

со ануккамена вад̣д̣хитва̄ кут̣умбам̣ сан̣т̣хапенто а̄йасманте маха̄качча̄не кулагхарам̣ нисса̄йа паваттапаббате вихаранте тасса сантике дхаммам̣ сутва̄ саран̣есу ча сӣлесу ча патит̣т̣ха̄йа там̣ чатӯхи паччайехи упат̣т̣хахи. со апарабха̄ге сам̣са̄ре сан̃джа̄тасам̣вего тхерасса сантике паббаджитва̄ киччхена касирена дасаваггам̣ сан̇гхам̣ саннипа̄тетва̄ упасампаджджитва̄ катипайака̄лам̣ тхерасса сантике васитва̄, тхерам̣ а̄пуччхитва̄ саттха̄рам̣ вандитум̣ са̄ваттхим̣ упагато, саттха̄ра̄ екагандхакут̣ийам̣ ва̄сам̣ лабхитва̄ паччӯсасамайе аджджхит̣т̣хо сол̣асаат̣т̣хакаваггийа̄нам̣ усса̄ран̣ена са̄дхука̄рам̣ датва̄ бха̄сита̄йа ‘‘дисва̄ а̄дӣнавам̣ локе’’ти (уда̄. 46; маха̄ва. 258) уда̄нага̄тха̄йа парийоса̄не випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.44.26-34) –

‘‘падумуттаро на̄ма джино, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахо;

васӣсатасахассехи, нагарам̣ па̄висӣ тада̄.

‘‘нагарам̣ пависантасса, упасантасса та̄дино;

ратана̄ни паджджотим̣су, ниггхосо а̄си та̄ваде.

‘‘буддхасса а̄нубха̄вена, бхерӣ ваджджумагхат̣т̣ита̄;

сайам̣ вӣн̣а̄ паваджджанти, буддхасса пависато пурам̣.

‘‘буддхасет̣т̣хам̣ намасса̄ми, падумуттарамаха̄муним̣;

па̄т̣ихӣран̃ча пасситва̄, таттха читтам̣ паса̄дайим̣.

‘‘ахо буддхо ахо дхаммо, ахо но саттху сампада̄;

ачетана̄пи тӯрийа̄, сайамева паваджджаре.

‘‘сатасахассито каппе, йам̣ сан̃н̃амалабхим̣ тада̄;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, буддхасан̃н̃а̄йидам̣ пхалам̣.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

арахатте пана патит̣т̣хито аттано упаджджха̄йена а̄чиккхитанийа̄мена паччантимесу джанападесу винайадхарапан̃чамена ган̣ена упасампада̄, дхуванха̄нам̣, чамматтхаран̣ам̣, гун̣ан̇гун̣ӯпа̄ханам̣, чӣваравиппава̄соти пан̃ча варе йа̄читва̄ те саттху сантика̄ лабхитва̄ пунадева аттано васитат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ упаджджха̄йасса таматтхам̣ а̄рочеси. айаметтха сан̇кхепо. виттха̄ро пана уда̄нат̣т̣хакатха̄йам̣ а̄гатанайена ведитаббо. ан̇гуттарат̣т̣хакатха̄йам̣ (а. ни. ат̣т̣ха. 1.1.206) пана ‘‘упасампанно хутва̄ аттано упаджджха̄йасса сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣ӣ’’ти вуттам̣.

со апарабха̄ге вимуттисукхена вихаранто аттано пат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ соманассаджа̄то уда̄навасена –

365. ‘‘упасампада̄ ча ме ладдха̄, вимутто чамхи ана̄саво;

со ча ме бхагава̄ дит̣т̣хо, виха̄ре ча саха̄васим̣.

366. ‘‘бахудева раттим̣ бхагава̄, аббхока̄сетина̄майи;

виха̄ракусало саттха̄, виха̄рам̣ па̄висӣ тада̄.

367. ‘‘сантхаритва̄на сан̇гха̄т̣им̣, сеййам̣ каппеси готамо;

сӣхо селагуха̄йам̣ва, пахӣнабхайабхераво.

368. ‘‘тато калйа̄н̣ава̄ккаран̣о, самма̄самбуддхаса̄вако;

сон̣о абха̄си саддхаммам̣, буддхасет̣т̣хасса саммукха̄.

369. ‘‘пан̃чаккхандхе парин̃н̃а̄йа, бха̄вайитва̄на ан̃джасам̣;

паппуййа парамам̣ сантим̣, париниббиссатйана̄саво’’ти. –

има̄ пан̃ча га̄тха̄ абха̄си.

таттха упасампада̄ ча ме ладдха̄ти йа̄ са̄ киччхена дасаваггам̣ бхиккхусан̇гхам̣ саннипа̄тетва̄ аттана̄ ладдха̄ упасампада̄. йа̄ ча пана варада̄навасена саббапаччантимесу джанападесу винайадхарапан̃чамена ган̣ена саттха̄ра̄ анун̃н̃а̄та̄ упасампада̄, тадубхайам̣ сандха̄йа̄ха. ча-саддо самуччайаттхо, тена итарепи саттху сантика̄ ладдхаваре сан̇ган̣ха̄ти. вимутто чамхи ана̄савоти аггамаггена сакалакилесаваттхувимуттийа̄ вимутто ча амхи. тато ева ка̄ма̄сава̄дӣхи ана̄саво амхӣти йоджана̄. со ча ме бхагава̄ дит̣т̣хоти йадаттхам̣ ахам̣ авантират̣т̣хато са̄ваттхим̣ гато, со ча бхагава̄ майа̄ адит̣т̣хапуббо дит̣т̣хо. виха̄ре ча саха̄васинти на кевалам̣ тасса бхагавато дассанамева майа̄ ладдхам̣, атха кхо виха̄ре саттху гандхакут̣ийам̣ саттха̄ра̄ ка̄ран̣ам̣ саллаккхетва̄ ва̄сентена саха авасим̣. ‘‘виха̄рети виха̄расамӣпе’’ти кечи.

бахудева раттинти пат̣хамам̣ йа̄мам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммадесана̄васена каммат̣т̣ха̄насодханавасена ча, маджджхимам̣ йа̄мам̣ дева̄нам̣ брахмӯнан̃ча кан̇кхаччхеданавасена бхагава̄ бахудева раттим̣ аббхока̄се атина̄майи вӣтина̄меси. виха̄ракусалоти диббабрахмаа̄нен̃джаарийавиха̄ресу кусало. виха̄рам̣ па̄висӣти ативелам̣ нисаджджачан̇камехи уппаннапариссамавиноданаттхам̣ гандхакут̣им̣ па̄виси.

сантхаритва̄на сан̇гха̄т̣им̣, сеййам̣ каппесӣти чатуггун̣ам̣ сан̇гха̄т̣им̣ пан̃н̃а̄петва̄ сӣхасеййам̣ каппеси. тена̄ха ‘‘готамо сӣхо селагуха̄йам̣ва пахӣнабхайабхераво’’ти. таттха готамоти бхагавантам̣ готтена киттети. сӣхо селагуха̄йам̣ва̄ти селасса паббатасса гуха̄йам̣. йатха̄ сӣхо мигара̄джа̄ теджуссадата̄йа пахӣнабхайабхераво даккхин̣ена пассена па̄де па̄дам̣ ачча̄дха̄йа сеййам̣ каппеси, евам̣ читтутра̄саломахам̣саначхамбхитаттахетӯнам̣ килеса̄нам̣ самуччхиннатта̄ пахӣнабхайабхераво готамо бхагава̄ сеййам̣ каппесӣти аттхо.

татоти паччха̄, сӣхасеййам̣ каппетва̄ тато вут̣т̣хахитва̄ ‘‘пат̣ибха̄ту там̣ бхиккху дхаммо бха̄ситу’’нти (уда̄. 46) саттха̄ра̄ аджджхеситоти аттхо. калйа̄н̣ава̄ккаран̣оти сундаравачӣкаран̣о, лаккхан̣асампаннавачанаккамоти аттхо. сон̣о абха̄си саддхамманти сол̣аса ат̣т̣хакаваггийасутта̄ни сон̣о кут̣икан̣н̣о, буддхасет̣т̣хасса самма̄самбуддхасса саммукха̄, паччаккхато абха̄сӣти тхеро атта̄намева парам̣ вийа авоча.

пан̃чаккхандхе парин̃н̃а̄йа̄ти пан̃чупа̄да̄наккхандхе тӣхипи парин̃н̃а̄хи париджа̄нитва̄ те париджа̄нантойева, ан̃джасам̣ арийам̣ ат̣т̣хан̇гикам̣ маггам̣ бха̄вайитва̄, парамам̣ сантим̣ нибба̄нам̣ паппуййа па̄пун̣итва̄ т̣хито ана̄саво. тато ева ида̄ни париниббиссати анупа̄дисесанибба̄навасена нибба̄йиссатӣти.

сон̣акут̣икан̣н̣аттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.