4. нандакаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

дхираттхӯтиа̄дика̄ а̄йасмато нандакаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи кира падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре маха̄вибхаво сет̣т̣хи хутва̄ саттху сантике дхаммам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ бхиккхунова̄дака̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхетва̄ сатасахассаггханикена ваттхена бхагавантам̣ пӯджетва̄ пан̣идха̄намака̄си, саттху бодхируккхе падӣпапӯджан̃ча паваттети. со тато пат̣т̣ха̄йа девамануссесу сам̣саранто какусандхасса бхагавато ка̄ле каравикасакун̣о хутва̄ мадхуракӯджитам̣ кӯджанто саттха̄рам̣ падаккхин̣ам̣ ака̄си. апарабха̄ге майӯро хутва̄ ан̃н̃атарасса паччекабуддхасса васанагуха̄йа два̄ре пасаннама̄насо дивасе дивасе тиккхаттум̣ мадхуравасситам̣ васси, евам̣ таттха таттха пун̃н̃а̄ни катва̄ амха̄кам̣ бхагавато ка̄ле са̄ваттхийам̣ кулагехе ниббаттитва̄ нандакоти ладдхана̄мо вайаппатто саттху сантике дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.46.22-26) –

‘‘падумуттарабуддхасса бодхийа̄ па̄дапуттаме;

пасанначитто сумано, тайо укке адха̄райим̣.

‘‘сатасахассито каппе, сохам̣ уккамадха̄райим̣;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, уккада̄нассидам̣ пхалам̣.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

араха̄ пана хутва̄ вимуттисукхена вӣтина̄менто саттха̄ра̄ бхиккхунӣнам̣ ова̄де а̄н̣атто екасмим̣ упосатхадивасе пан̃ча бхиккхунисата̄ни екова̄денева арахаттам̣ па̄песи. тена нам̣ бхагава̄ бхиккхунова̄дака̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапеси. атхекадивасам̣ тхерам̣ са̄ваттхийам̣ пин̣д̣а̄йа чарантам̣ ан̃н̃атара̄ пура̄н̣адутийика̄ иттхӣ килесавасена олокетва̄ хаси. тхеро тасса̄ там̣ кирийам̣ дисва̄ сарӣрасса пат̣иккӯлавибха̄ванамукхена дхаммам̣ катхенто –

279. ‘‘дхираттху пӯре дуггандхе, ма̄рапаккхе авассуте;

навасота̄ни те ка̄йе, йа̄ни санданти саббада̄.

280. ‘‘ма̄ пура̄н̣ам̣ аман̃н̃иттхо, ма̄са̄деси татха̄гате;

саггепи те на раджджанти, киман̇гам̣ пана ма̄нусе.

281. ‘‘йе ча кхо ба̄ла̄ думмедха̄, думмантӣ мохапа̄рута̄;

та̄диса̄ таттха раджджанти, ма̄ракхиттамхи бандхане.

282. ‘‘йесам̣ ра̄го ча досо ча, авиджджа̄ ча вира̄джита̄;

та̄дӣ таттха на раджджанти, чхиннасутта̄ абандхана̄’’ти. – га̄тха̄ абха̄си;

таттха дхӣти джигуччханаттхе нипа̄то, раттхӯти ра-ка̄ро падасандхикаро, дхӣ аттху там̣ джигуччха̄ми тава дхикка̄ро хотӯти аттхо. пӯретиа̄дӣни тасса̄ дхикка̄таббабха̄вадӣпана̄ни а̄мантанавачана̄ни. пӯрети ативийа джегуччхехи на̄на̄кун̣апехи на̄на̄видхаасучӣхи сампун̣н̣е. дуггандхети кун̣апапӯритатта̄ ева сабха̄вадуггандхе. ма̄рапаккхети йасма̄ висабха̄гаваттху андхапутхуджджана̄нам̣ айонисоманасика̄ранимиттата̄йа килесама̄рам̣ вад̣д̣хети, девапуттама̄расса ча ота̄рам̣ павит̣т̣хам̣ дети. тасма̄ ма̄расса паккхо хоти. тена вуттам̣ ‘‘ма̄рапаккхе’’ти. авассутети саббака̄лам̣ килеса̄вассаванена тахим̣ тахим̣ асучиниссанданена ча авассуте. ида̄нисса̄ навасота̄ни те ка̄йе, йа̄ни санданти саббада̄ти ‘‘аккхимха̄ аккхигӯтхако’’тиа̄дина̄ (су. ни. 199) вуттам̣ асучино авассаванат̣т̣ха̄нам̣ дассети.

евам̣ пана навачхиддам̣ дхувассавам̣ асучибхаритам̣ ка̄йам̣ йатха̄бхӯтам̣ джа̄нантӣ ма̄ пура̄н̣ам̣ аман̃н̃иттхоти пура̄н̣ам̣ аджа̄нанака̄ле паваттам̣ хаситалапитам̣ кӣл̣итам̣ ма̄ ман̃н̃и, ‘‘ида̄нипи евам̣ пат̣ипаджджиссатӣ’’ти ма̄ чинтехи. ма̄са̄деси татха̄гатети йатха̄ упаниссайасампаттийа̄ пуримака̄ буддхаса̄вака̄ а̄гата̄, йатха̄ ва̄ те самма̄пат̣ипаттийа̄ гата̄ пат̣ипанна̄, йатха̄ ча рӯпа̄рӯпадхамма̄нам̣ татхалаккхан̣ам̣ татхадхамме ча арийасачча̄ни а̄гата̄ адхигата̄ авабуддха̄, татха̄ имепӣти евам̣ татха̄ а̄гамана̄диаттхена татха̄гате арийаса̄ваке пакатисатте вийа аван̃н̃а̄йа килесавасена ча упасан̇камама̄на̄ ма̄са̄деси. ана̄са̄детаббата̄йа ка̄ран̣ама̄ха. саггепи те на раджджанти, киман̇гам̣ пана ма̄нусети саббан̃н̃убуддхена̄пи аккха̄нена парийоса̄петум̣ асаккун̣еййасукхе саггепи те са̄вакабуддха̄ на раджджанти, сан̇кха̄ресу а̄дӣнавасса супаридит̣т̣хатта̄ ра̄гам̣ на джаненти, киман̇гам̣ пана мӣл̣хара̄сисадисе ма̄нусе ка̄магун̣е, таттха на раджджантӣти ваттаббамева наттхи.

йе ча кхоти йе пана ба̄лйаппайогато ба̄ла̄, дхаммоджапан̃н̃а̄йа абха̄вато думмедха̄, асубхе субха̄нупассанена дучинтитачинтита̄йа думмантӣ, мохена ан̃н̃а̄н̣ена саббасо пат̣иччха̄дитачиттата̄йа мохапа̄рута̄ та̄диса̄ татха̄рӯпа̄ андхапутхуджджана̄, таттха тасмим̣ иттхисан̃н̃ите, ма̄ракхиттамхи бандхане ма̄рена од̣д̣ите ма̄рапа̄се, раджджанти ратта̄ гиддха̄ гадхита̄ муччхита̄ аджджхопанна̄ тит̣т̣ханти.

вира̄джита̄ти йесам̣ пана кхӣн̣а̄сава̄нам̣ телан̃джанара̄го вийа думмочанӣйасабха̄во ра̄го сапатто вийа ладдхока̄со дуссанасабха̄во досо ан̃н̃а̄н̣асабха̄ва̄ авиджджа̄ ча арийамаггавира̄гена саббасо вира̄джита̄ пахӣна̄ самуччхинна̄, та̄диса̄ аггамаггасаттхена чхиннабхаванеттисутта̄ тато ева каттхачипи бандхана̄бха̄вато абандхана̄ таттха тасмим̣ йатха̄вутте ма̄рапа̄се на раджджанти. евам̣ тхеро тасса̄ иттхийа̄ дхаммам̣ катхетва̄ гато.

нандакаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.