3. собхитаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄

сатима̄ пан̃н̃ава̄ти а̄йасмато собхитаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре кулагехе ниббаттитва̄ вайаппатто саттху дхаммадесанам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ пуббенива̄сан̃а̄н̣ала̄бхӣнам̣ бхиккхӯнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ сайампи там̣ т̣ха̄нантарам̣ уддисса паттханам̣ катва̄ пун̃н̃а̄ни катва̄ сугатӣсуйева сам̣саранто сумедхасса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто бра̄хман̣а̄нам̣ виджджа̄сиппесу ниппхаттим̣ гантва̄ неккхамма̄дхимутто гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ химавантасса самӣпе аран̃н̃а̄йатане ассамам̣ ка̄ретва̄ ванамӯлапхала̄пхалена йа̄пенто буддхуппа̄дам̣ сутва̄ саббаттха екараттива̄сенева бхаддаватӣнагаре саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ пасаннама̄насо ‘‘тувам̣ саттха̄ ча кету ча̄’’тиа̄дӣхи чхахи га̄тха̄хи абхиттхави, саттха̄ часса бха̄виним̣ сампаттим̣ пака̄сеси. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ бра̄хман̣акуле ниббатти. собхитотисса на̄мам̣ акам̣су. со апарена самайена саттху дхаммадесанам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ чхал̣абхин̃н̃о ахоси. пуббенива̄сан̃а̄н̣е чин̣н̣авасӣ ча ахоси. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.49.46-74) –

‘‘даккхин̣е химавантасса, сукато ассамо мама;

уттаматтхам̣ гавесанто, васа̄ми випине тада̄.

‘‘ла̄бха̄ла̄бхена сантут̣т̣хо, мӯлена ча пхалена ча;

анвесанто а̄чарийам̣, васа̄ми екако ахам̣.

‘‘сумедхо на̄ма самбуддхо, локе уппаджджи та̄ваде;

чатусаччам̣ пака̄сети, уддхаранто маха̄джанам̣.

‘‘на̄хам̣ сун̣оми самбуддхам̣, напи ме кочи сам̣сати;

ат̣т̣хавассе атикканте, ассосим̣ локана̄йакам̣.

‘‘аггида̄рум̣ нӣхаритва̄, саммаджджитва̄на ассамам̣;

кха̄рибха̄рам̣ гахетва̄на, никкхамим̣ випина̄ ахам̣.

‘‘екараттим̣ васантохам̣, га̄месу нигамесу ча;

анупуббена чандаватим̣, тада̄хам̣ упасан̇камим̣.

‘‘бхагава̄ тамхи самайе, сумедхо локана̄йако;

уддхаранто бахӯ сатте, десети аматам̣ падам̣.

‘‘джанака̄йаматиккамма, вандитва̄ джинаса̄гарам̣;

екам̣сам̣ аджинам̣ катва̄, сантхавим̣ локана̄йакам̣.

‘‘тувам̣ саттха̄ ча кету ча, дхаджо йӯпо ча па̄н̣инам̣;

пара̄йано патит̣т̣ха̄ ча, дӣпо ча двипадуттамо.

‘‘непун̃н̃о дассане вӣро, та̄реси джанатам̣ тувам̣;

наттхан̃н̃о та̄рако локе, тавуттаритаро муне.

‘‘сакка̄ тхеве кусаггена, паметум̣ са̄гаруттаме;

на твева тава саббан̃н̃у, н̃а̄н̣ам̣ сакка̄ паметаве.

‘‘туладан̣д̣е т̣хапетва̄на, махим̣ сакка̄ дхаретаве;

натвева тава пан̃н̃а̄йа, пама̄н̣аматтхи чаккхума.

‘‘а̄ка̄со минитум̣ сакка̄, раджджуйа̄ ан̇гулена ва̄;

натвева тава саббан̃н̃у, сӣлам̣ сакка̄ паметаве.

‘‘маха̄самудде удакам̣, а̄ка̄со ча васундхара̄;

паримеййа̄ни ета̄ни, аппамеййоси чаккхума.

‘‘чхахи га̄тха̄хи саббан̃н̃ум̣, киттайитва̄ маха̄йасам̣;

ан̃джалим̣ паггахетва̄на, тун̣хӣ ат̣т̣ха̄сахам̣ тада̄.

‘‘йам̣ ваданти сумедхоти, бхӯрипан̃н̃ам̣ сумедхасам̣;

бхиккхусан̇гхе нисӣдитва̄, има̄ га̄тха̄ абха̄сатха.

‘‘йо ме н̃а̄н̣ам̣ пакиттеси, виппасаннена четаса̄;

тамахам̣ киттайисса̄ми, сун̣а̄тха мама бха̄сато.

‘‘саттасаттати каппа̄ни, девалоке рамиссати;

сахассаккхаттум̣ девиндо, девараджджам̣ кариссати.

‘‘анекасатаккхаттун̃ча, чаккаваттӣ бхависсати;

падесараджджам̣ випулам̣, ган̣ана̄то асан̇кхийам̣.

‘‘девабхӯто мануссо ва̄, пун̃н̃акаммасама̄хито;

анӯнаманасан̇каппо, тиккхапан̃н̃о бхависсати.

‘‘тим̣сакаппасахассамхи, окка̄какуласамбхаво;

готамо на̄ма готтена, саттха̄ локе бхависсати.

‘‘ага̄ра̄ абхиниккхамма, паббаджиссатикин̃чано;

джа̄тийа̄ саттавассена, арахаттам̣ пхусиссати.

‘‘йато сара̄ми атта̄нам̣, йато паттосми са̄санам̣;

еттхантаре на джа̄на̄ми, четанам̣ аманорамам̣.

‘‘сам̣саритва̄ бхаве саббе, сампатта̄нубхавим̣ ахам̣;

бхоге ме ӯната̄ наттхи, пхалам̣ н̃а̄н̣асса тхомане.

‘‘тийаггӣ ниббута̄ майхам̣, бхава̄ саббе самӯхата̄;

сабба̄сава̄ париккхӣн̣а̄, наттхи да̄ни пунаббхаво.

‘‘тим̣сакаппасахассамхи, йам̣ н̃а̄н̣аматхавим̣ ахам̣;

дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, пхалам̣ н̃а̄н̣асса тхомане.

‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.

со арахаттам̣ пана патва̄ аттано пуббенива̄сам̣ анупат̣ипа̄т̣ийа̄ ануссаранто йа̄ва асан̃н̃абхаве ачиттакапат̣исандхи, та̄ва аддаса. тато пан̃ча каппасата̄ни читтаппаваттим̣ адисва̄ аваса̄нева дисва̄ ‘‘кимета’’нти а̄вадждженто найавасена ‘‘асан̃н̃абхаво бхависсатӣ’’ти нит̣т̣хам̣ агама̄си. тена̄ха бхагава̄ – ‘‘аттхи, бхиккхаве, асан̃н̃асатта̄ на̄ма дӣгха̄йука̄ дева̄, тато чуто собхито идхӯпапанно, со етам̣ бхавам̣ джа̄на̄ти, собхито ануссаратӣ’’ти (па̄ра̄. 232 аттхато сама̄нам̣). евам̣ найавасена ануссарантасса ануссаран̣акосаллам̣ дисва̄ саттха̄ тхерам̣ пуббенива̄сам̣ ануссаранта̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапеси. тато ева ча̄йам̣ а̄йасма̄ сависесам̣ аттано пуббенива̄са̄нуссатин̃а̄н̣ам̣ тасса ча паччайабхӯтам̣ пат̣ипаттим̣ паччавеккхитва̄ соманассаджа̄то тадаттхадӣпанам̣ уда̄нам̣ уда̄ненто –

165. ‘‘сатима̄ пан̃н̃ава̄ бхиккху, а̄раддхабалавӣрийо;

пан̃ча каппасата̄на̄хам̣, екараттим̣ ануссарим̣.

166. ‘‘чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄не, сатта ат̣т̣ха ча бха̄вайам̣;

пан̃ча каппасата̄на̄хам̣, екараттим̣ ануссари’’нти. – га̄тха̄двайам̣ абха̄си;

таттха сатима̄ти сайам̣ самуда̄гаманасампанна̄йа сатипат̣т̣ха̄набха̄вана̄па̄рипӯрийа̄ сативепуллаппаттийа̄ ча сатима̄. пан̃н̃ава̄ти чхал̣абхин̃н̃а̄па̄рипӯрийа̄ пан̃н̃а̄вепуллаппаттийа̄ ча пан̃н̃ава̄. бхиннакилесата̄йа бхиккху. саддха̄дибала̄нан̃чева чатуббидхасаммаппадха̄навӣрийасса ча сам̣сиддхипа̄рипӯрийа̄ а̄раддхабалавӣрийо. саддха̄дӣнан̃хеттха балаггахан̣ена гахан̣ам̣ сатипи сатиа̄дӣнам̣ балабха̄ве, йатха̄ ‘‘гобалибаддха̄ пун̃н̃ан̃а̄н̣асамбха̄ра̄’’ти. пан̃ча каппасата̄на̄хам̣, екараттим̣ ануссаринти екараттим̣ вийа ануссарим̣. вийа-саддо хи идха луттаниддит̣т̣хо, етена пуббенива̄са̄нуссатин̃а̄н̣е аттано н̃а̄н̣авасӣбха̄вам̣ дӣпети.

ида̄ни йа̄йа пат̣ипаттийа̄ аттано сатиманта̄дибха̄во са̄тисайам̣ пуббенива̄сан̃а̄н̣ан̃ча сиддхам̣, там̣ дассетум̣ ‘‘чатта̄ро’’тиа̄дина̄ дутийам̣ га̄тхама̄ха. таттха чатта̄ро сатипат̣т̣ха̄нети ка̄йа̄нупассана̄дике аттано висайабхедена чатуббидхе локийалокуттарамиссаке сатисан̇кха̄те сатипат̣т̣ха̄не. сатта̄ти сатта боджджхан̇ге. ат̣т̣ха̄ти ат̣т̣ха магган̇га̄ни. сатипат̣т̣ха̄несу хи суппатит̣т̣хитачиттасса сатта боджджхан̇га̄ бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гата̄ ева хонти, татха̄ арийо ат̣т̣хан̇гико магго. тена̄ха дхаммасена̄пати – ‘‘чатӯсу сатипат̣т̣ха̄несу суппатит̣т̣хитачитта̄ сатта боджджхан̇ге йатха̄бхӯтам̣ бха̄ветва̄’’тиа̄дӣхи (дӣ. ни. 3.143) саттакот̣т̣ха̄сикесу саттатим̣са̄йа бодхипаккхийадхаммесу екасмим̣ кот̣т̣ха̄се бха̄вана̄па̄рипӯрим̣ гаччханте итаре агаччханта̄ на̄ма наттхӣти. бха̄вайанти бха̄вана̄хету. сесам̣ вуттанайамева.

собхитаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.