4. валлийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
йам̣ киччам̣ дал̣хавӣрийена̄тиа̄дика̄ а̄йасмато валлийаттхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве пун̃н̃а̄ни упачинанто сумедхасса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто виджджа̄сиппесу ниппхаттим̣ гато асӣтикот̣ивибхавам̣ паха̄йа та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ паббатапа̄де аран̃н̃а̄йатане екисса̄ надийа̄ тӣре ассамам̣ ка̄ретва̄ вихаранто аттано анугган̣ханаттхам̣ упагатам̣ саттха̄рам̣ дисва̄ пасаннама̄насо аджиначаммам̣ паттхаритва̄ ада̄си. таттха нисиннам̣ бхагавантам̣ пуппхехи ча чанданена ча пӯджетва̄ амбапхала̄ни датва̄ пан̃чапатит̣т̣хитена ванди. тасса бхагава̄ нисинна̄санасампаттим̣ пака̄сенто анумоданам̣ ватва̄ пакка̄ми. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де веса̄лийам̣ бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ ‘‘кан̣хамитто’’ти ладдхана̄мо вайаппатто саттху веса̄лигамане буддха̄нубха̄вам̣ дисва̄ пат̣иладдхасаддхо маха̄качча̄наттхерасса сантике паббаджи. со мандапан̃н̃о дандхапараккамо ча хутва̄ чирам̣ ка̄лам̣ вин̃н̃ум̣ сабрахмача̄рим̣ нисса̄йева васати. бхиккхӯ ‘‘йатха̄ на̄ма валли руккха̄дӣсу кин̃чи анисса̄йа вад̣д̣хитум̣ на саккоти, евамайампи кан̃чи пан̣д̣итам̣ анисса̄йа вад̣д̣хитум̣ на саккотӣ’’ти валлийотвева самуда̄чарим̣су. апарабха̄ге пана вен̣удаттаттхерам̣ упасан̇камитва̄ тасса ова̄де т̣хатва̄ сато сампаджа̄но хутва̄ вихаранто н̃а̄н̣асса парипа̄кам̣ гататта̄ пат̣ипаттиккамам̣ тхерам̣ пуччханто –
167. ‘‘йам̣ киччам̣ дал̣хавӣрийена, йам̣ киччам̣ боддхумиччхата̄;
кариссам̣ на̄вараджджхиссам̣, пасса вӣрийам̣ параккамам̣.
168. ‘‘тван̃ча ме маггамаккха̄хи, ан̃джасам̣ аматогадхам̣;
ахам̣ монена мониссам̣, ган̇га̄сотова са̄гара’’нти. – га̄тха̄двайам̣ абха̄си;
таттха йам̣ киччам̣ дал̣хавӣрийена̄ти дал̣хена вӣрийена тхирена параккамена, дал̣хавӣрийена ва̄ пурисадхорайхена йам̣ киччам̣ ка̄таббам̣ пат̣ипаджджитаббам̣. йам̣ киччам̣ боддхумиччхата̄ти чатта̄ри арийасачча̄ни нибба̄намева ва̄ боддхум̣ буджджхитум̣ иччхантена пат̣ивиджджхитука̄мена йам̣ киччам̣ каран̣ӣйам̣. кариссам̣ на̄вараджджхиссанти тамахам̣ да̄ни кариссам̣ на вира̄дхессам̣, йатха̄нусит̣т̣хам̣ пат̣ипаджджисса̄ми. пасса вӣрийам̣ параккаманти йатха̄ пат̣ипаджджама̄не дхамме видхина̄ ӣран̣ато ‘‘вӣрийам̣’’, парам̣ парам̣ т̣ха̄нам̣ аккаманато ‘‘параккамо’’ти ча ладдхана̄мам̣ самма̄ва̄йа̄мам̣ пасса на саддхамева̄ти аттано каттука̄матам̣ дассети.
тван̃ча̄ти каммат̣т̣ха̄нада̄йакам̣ калйа̄н̣амиттам̣ а̄лапати. мети майхам̣. маггамаккха̄хӣти арийамаггам̣ катхехи, локуттарамаггасампа̄пакам̣ чатусаччакаммат̣т̣ха̄нам̣ катхехӣти аттхо. ан̃джасанти уджукам̣ маджджхимапат̣ипада̄бха̄вена антадвайасса анупагаманато. амате нибба̄не сампа̄пакабха̄вена патит̣т̣хитатта̄ аматогадхам̣. монена̄ти н̃а̄н̣ена маггапан̃н̃а̄йа. мониссанти джа̄ниссам̣ нибба̄нам̣ пат̣ивиджджхиссам̣ па̄пун̣иссам̣. ган̇га̄сотова са̄гаранти йатха̄ ган̇га̄йа сото са̄гарам̣ самуддам̣ авираджджханто екам̣сато ога̄хати, евам̣ ‘‘ахам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ ануйун̃джанто магган̃а̄н̣ена нибба̄нам̣ адхигамисса̄ми, тасма̄ там̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ ме а̄чиккхатха̄’’ти тхерам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ йа̄чи.
там̣ сутва̄ вен̣удаттаттхеро тасса каммат̣т̣ха̄нам̣ ада̄си. сопи каммат̣т̣ха̄нам̣ ануйун̃джанто начирассева випассанам̣ уссукка̄петва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.49.75-105) –
‘‘пан̃ча ка̄магун̣е хитва̄, пийарӯпе манораме;
асӣти кот̣ийо хитва̄, паббаджим̣ анага̄рийам̣.
‘‘паббаджитва̄на ка̄йена, па̄пакаммам̣ виваджджайим̣;
вачӣдуччаритам̣ хитва̄, надӣкӯле васа̄махам̣.
‘‘екакам̣ мам̣ вихарантам̣, буддхасет̣т̣хо упа̄гами;
на̄хам̣ джа̄на̄ми буддхоти, ака̄сим̣ пат̣исантха̄рам̣.
‘‘каритва̄ пат̣исантха̄рам̣, на̄маготтамапуччхахам̣;
девата̄нуси гандхаббо, аду сакко пуриндадо.
‘‘ко ва̄ твам̣ касса ва̄ путто, маха̄брахма̄ идха̄гато;
вирочеси диса̄ сабба̄, удайам̣ сӯрийо йатха̄.
‘‘сахасса̄ра̄ни чакка̄ни, па̄де диссанти ма̄риса;
ко ва̄ твам̣ касса ва̄ путто, катхам̣ джа̄нему там̣ майам̣.
‘‘на̄маготтам̣ паведехи, сам̣сайам̣ апанехи ме;
намхи дева̄ на гандхаббо, намхи сакко пуриндадо.
‘‘брахмабха̄во ча ме наттхи, етесам̣ уттамо ахам̣;
атӣто висайам̣ тесам̣, да̄лайим̣ ка̄мабандханам̣.
‘‘саббе килесе джха̄петва̄, патто самбодхимуттамам̣;
тасса ва̄чам̣ сун̣итва̄хам̣, идам̣ вачанамабравим̣.
‘‘йади буддхоси саббан̃н̃ӯ, нисӣда твам̣ маха̄муне;
тамахам̣ пӯджайисса̄ми, дуккхассантакаро тувам̣.
‘‘паттхаритва̄джиначаммам̣, ада̄си саттхуно ахам̣;
нисӣди таттха бхагава̄, сӣхова гиригаббхаре.
‘‘кхиппам̣ паббатама̄руйха, амбасса пхаламаггахим̣;
са̄лакалйа̄н̣икам̣ пуппхам̣, чанданан̃ча маха̄рахам̣.
‘‘кхиппам̣ паггайха там̣ саббам̣, упетва̄ локана̄йакам̣;
пхалам̣ буддхасса датва̄на, са̄лапуппхамапӯджайим̣.
‘‘чанданам̣ анулимпитва̄, авандим̣ саттхуно ахам̣;
пасанначитто сумано, випула̄йа ча пӣтийа̄.
‘‘аджинамхи нисӣдитва̄, сумедхо локана̄йако;
мама каммам̣ пакиттеси, ха̄сайанто мамам̣ тада̄.
‘‘имина̄ пхалада̄нена, гандхама̄лехи чӯбхайам̣;
пан̃чавӣсе каппасате, девалоке рамиссати.
‘‘анӯнаманасан̇каппо, васаваттӣ бхависсати;
чхаббӣсатикаппасате, мануссаттам̣ гамиссати.
‘‘бхависсати чаккаваттӣ, ча̄туранто махиддхико;
вебха̄рам̣ на̄ма нагарам̣, виссакаммена ма̄питам̣.
‘‘хессати саббасован̣н̣ам̣, на̄на̄ратанабхӯситам̣;
етенева упа̄йена, сам̣сариссати со бхаве.
‘‘саббаттха пӯджито хутва̄, деватте атха ма̄нусе;
паччхиме бхаве сампатте, брахмабандху бхависсати.
‘‘ага̄ра̄ абхиниккхамма, анага̄рӣ бхависсати;
абхин̃н̃а̄па̄рагӯ хутва̄, нибба̄йиссатина̄саво.
‘‘идам̣ ватва̄на самбуддхо, сумедхо локана̄йако;
мама ниджджха̄йама̄насса, пакка̄ми анилан̃джасе.
‘‘тена каммена сукатена, четана̄пан̣идхӣхи ча;
джахитва̄ ма̄нусам̣ дехам̣, та̄ватим̣самагаччхахам̣.
‘‘туситато чавитва̄на, ниббаттим̣ ма̄тукуччхийам̣;
бхоге ме ӯната̄ наттхи, йамхи габбхе васа̄махам̣.
‘‘ма̄тукуччхигате майи, аннапа̄нан̃ча бходжанам̣;
ма̄туйа̄ мама чхандена, ниббаттати йадиччхакам̣.
‘‘джа̄тийа̄ пан̃чавассена, паббаджим̣ анага̄рийам̣;
оропитамхи кесамхи, арахаттамапа̄пун̣им̣.
‘‘пуббакаммам̣ гавесанто, орена на̄ддасам̣ ахам̣;
тим̣сакаппасахассамхи, мама каммамануссарим̣.
‘‘намо те пуриса̄джан̃н̃а, намо те пурисуттама;
тава са̄санама̄гамма, паттомхи ачалам̣ падам̣.
‘‘тим̣сакаппасахассамхи, йам̣ буддхамабхипӯджайим̣;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, буддхапӯджа̄йидам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто тхеро има̄йева га̄тха̄ абха̄сӣти.
валлийаттхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.