9. готаматтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄
сукхам̣ супантӣти а̄йасмато готаматтхерасса га̄тха̄. ка̄ уппатти? айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайам̣ пун̃н̃ам̣ упачинанто випассисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патто екадивасам̣ бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо а̄модапхаламада̄си. тена пун̃н̃акаммена девалоке ниббаттитва̄ апара̄парам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ сугатӣсуйева сам̣саранто имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагахе бра̄хман̣акуле ниббаттитва̄ готамоти ладдхана̄мо саттавассикака̄ле упанайанам̣ катва̄ ратанабхиккхам̣ чаритва̄ сахассам̣ лабхитва̄ там̣ та̄дисе т̣ха̄не т̣хапетва̄ ватам̣ чаранто сол̣асасаттарасавассуддесикака̄ле акалйа̄н̣амиттехи ка̄месу паринӣйама̄но екисса̄ рӯпӯпаджӣвинийа̄ там̣ сахассабхан̣д̣икам̣ датва̄ брахмачарийавина̄сам̣ патва̄ та̄йа часса брахмача̄рирӯпам̣ дисва̄ виратта̄ка̄ре дассите екараттива̄сенева ниббиннарӯпо аттано брахмачарийанива̄сам̣ дханаджа̄нин̃ча саритва̄ ‘‘айуттам̣ майа̄ ката’’нти виппат̣иса̄рӣ ахоси. саттха̄ тасса хетусампаттим̣ читта̄ча̄ран̃ча н̃атва̄ тасса а̄саннат̣т̣ха̄не атта̄нам̣ дассеси. со саттха̄рам̣ дисва̄ пасаннама̄насо упасан̇ками, тасса бхагава̄ дхаммам̣ десеси. со дхаммам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджанто кхураггейева арахаттам̣ па̄пун̣и. тена вуттам̣ апада̄не (апа. тхера 2.51.80-84) –
‘‘суван̣н̣аван̣н̣ам̣ самбуддхам̣, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахам̣;
ратхийам̣ пат̣ипаджджантам̣, а̄модамададим̣ пхалам̣.
‘‘еканавутито каппе, йам̣ пхалам̣ ададим̣ тада̄;
дуггатим̣ на̄бхиджа̄на̄ми, пхалада̄нассидам̣ пхалам̣.
‘‘килеса̄ джха̄пита̄ майхам̣…пе… катам̣ буддхасса са̄сана’’нти.
арахаттам̣ пана патва̄ джха̄насукхена пхаласукхена вӣтина̄ментам̣ еко гихисаха̄йо упагантва̄, ‘‘а̄вусо, тайа̄ ратанабхиккха̄йа ладдхам̣ паббаджанто ким̣ ака̄сӣ’’ти пуччхи. там̣ сутва̄ тхеро ‘‘идам̣ на̄ма ката’’нти ана̄чиккхитва̄ ма̄туга̄ме досам̣ пака̄сетва̄ аттано вӣтара̄габха̄вена ан̃н̃ам̣ бйа̄каронто ‘‘сукхам̣ супантӣ’’тиа̄дина̄ га̄тха̄двайама̄ха.
137. таттха сукхам̣ супанти мунайо, йе иттхӣсу на баджджхарети йе иттхӣсу висайабхӯта̄су нимиттабхӯта̄су ва̄ ра̄габандханена на баджджханти, те мунайо тапассино сам̣йатиндрийа̄ сукхам̣ супанти сукхам̣ вихаранти, наттхи тесам̣ дуккханти адхиппа̄йо. ‘‘супантӣ’’ти хи нидассанаматтаметам̣. сада̄ ве раккхитабба̄сӯти екам̣сена саббака̄лам̣ раккхитабба̄су. иттхийо хи саттабхӯмике ниппурисе па̄са̄де упарибхӯмийам̣ васа̄петва̄пи, куччхийам̣ паккхипитва̄пи на сакка̄ раккхитум̣, тасма̄ та̄ кит̣т̣ха̄дига̄вийо вийа саббака̄лам̣ раккхан̣ӣйа̄ хонти. бахучиттата̄йа ва̄ са̄микена ваттха̄лан̇ка̄ра̄нуппада̄на̄дина̄ читтан̃н̃атхаттато саббака̄лам̣ раккхитабба̄. сарӣрасабха̄вам̣ ва̄ ма̄ла̄гандха̄дӣхи пат̣иччха̄данавасена раккхитаббачиттата̄йа раккхитабба̄ти. йа̄су саччам̣ судуллабханти йа̄су саччавачанам̣ ладдхум̣ на сакка̄, иттхийо хи аггимпи пависанти, висампи кха̄данти, саттхампи а̄харанти, уббандхитва̄пи ка̄лам̣ каронти, на пана сачче т̣ха̄тум̣ сакконти. тасма̄ еварӯпа̄ иттхийо ваджджетва̄ т̣хита̄ мунайо сукхита̄ вата̄ти дассети.
138. ида̄ни йасса аппахӣнатта̄ еварӯпа̄су иттхӣсупи баджджханти, тасса ка̄масса аттано суппахӣнатам̣ аччантанит̣т̣хитатан̃ча дассенто дутийам̣ га̄тхама̄ха. вадхам̣ чаримха те ка̄ма̄ти амбхо ка̄ма, тава вадхам̣ аччантасамуччхедам̣ арийамаггена чаримха, ‘‘вадхам̣ чаримхасе’’типи па̄т̣хо, вадха̄йа паха̄на̄йа маггабрахмачарийам̣ ачаримха̄ти аттхо. анан̣а̄ да̄ни те майанти ида̄ни аггамаггапаттито пат̣т̣ха̄йа ин̣абха̄вакара̄йа пахӣнатта̄ ка̄ма те анан̣а̄ майам̣, на туйхам̣ ин̣ам̣ дха̄рема. авӣтара̄го хи ра̄гасса васе ваттанато тасса ин̣ам̣ дха̄ренто вийа хоти, вӣтара̄го пана там̣ атиккамитва̄ парамена читтиссарийена саманна̄гато. анан̣атта̄ ева гаччха̄ма да̄ни нибба̄нам̣, йаттха гантва̄ на сочати йасмим̣ нибба̄не гаманахету саббасо сокахетӯнам̣ абха̄вато на сочати, там̣ анупа̄дисесанибба̄намева ида̄ни гаччха̄ма анупа̄пун̣а̄ма̄ти аттхо.
готаматтхерага̄тха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.